| Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಮಿಲಿನ್ದಪಞ್ಹಪಾಳಿ • Milindapañhapāḷi |
೭. ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿಹರಣಪಞ್ಹೋ
7. Bhikkhusaṅghapariharaṇapañho
೭. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಭಗವತಾ ‘ತಥಾಗತಸ್ಸ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ನ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘‘ಅಹಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’’ತಿ ವಾ, ‘‘ಮಮುದ್ದೇಸಿಕೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ’’ತಿ ವಾ’ತಿ। ಪುನ ಚ ಮೇತ್ತೇಯ್ಯಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಭಾವಗುಣಂ ಪರಿದೀಪಯಮಾನೇನ ಭಗವತಾ ಏವಂ ಭಣಿತಂ ‘‘ಸೋ ಅನೇಕಸಹಸ್ಸಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಿಸ್ಸತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಹಂ ಏತರಹಿ ಅನೇಕಸತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಾಮೀ’’ತಿ। ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಗವತಾ ಭಣಿತಂ ‘ತಥಾಗತಸ್ಸ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ನ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘‘ಅಹಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ, ‘‘ಮಮುದ್ದೇಸಿಕೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ’’ತಿ ವಾ’ತಿ, ತೇನ ಹಿ ಅನೇಕಸತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಾಮೀತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ। ಯದಿ ತಥಾಗತೇನ ಭಣಿತಂ ‘ಸೋ ಅನೇಕಸಹಸ್ಸಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಿಸ್ಸತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಹಂ ಏತರಹಿ ಅನೇಕಸತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಾಮೀ’ತಿ, ತೇನ ಹಿ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ನ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘ಅಹಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ವಾ, ‘ಮಮುದ್ದೇಸಿಕೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ’ತಿ ವಾತಿ ತಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಮಿಚ್ಛಾ, ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ತವಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸೋ ತಯಾ ನಿಬ್ಬಾಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ।
7. ‘‘Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā ‘tathāgatassa kho, ānanda, na evaṃ hoti ‘‘ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’’’ti vā, ‘‘mamuddesiko bhikkhusaṅgho’’ti vā’ti. Puna ca metteyyassa bhagavato sabhāvaguṇaṃ paridīpayamānena bhagavatā evaṃ bhaṇitaṃ ‘‘so anekasahassaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissati, seyyathāpi ahaṃ etarahi anekasataṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharāmī’’ti. Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṃ ‘tathāgatassa kho, ānanda, na evaṃ hoti ‘‘ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’’ti vā, ‘‘mamuddesiko bhikkhusaṅgho’’ti vā’ti, tena hi anekasataṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharāmīti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā. Yadi tathāgatena bhaṇitaṃ ‘so anekasahassaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissati, seyyathāpi ahaṃ etarahi anekasataṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharāmī’ti, tena hi tathāgatassa kho, ānanda, na evaṃ hoti ‘ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’ti vā, ‘mamuddesiko bhikkhusaṅgho’ti vāti tampi vacanaṃ micchā, ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ti.
‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ‘ತಥಾಗತಸ್ಸ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ನ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘‘ಅಹಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಾ, ‘‘ಮಮುದ್ದೇಸಿಕೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ’’ತಿ ವಾ’ತಿ। ಪುನ ಚ ಮೇತ್ತೇಯ್ಯಸ್ಸಾಪಿ ಭಗವತೋ ಸಭಾವಗುಣಂ ಪರಿದೀಪಯಮಾನೇನ ಭಗವತಾ ಭಣಿತಂ ‘ಸೋ ಅನೇಕಸಹಸ್ಸಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಿಸ್ಸತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಹಂ ಏತರಹಿ ಅನೇಕಸತಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿಹರಾಮೀ’ತಿ। ಏತಸ್ಮಿಞ್ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಞ್ಹೇ ಏಕೋ ಅತ್ಥೋ ಸಾವಸೇಸೋ, ಏಕೋ ಅತ್ಥೋ ನಿರವಸೇಸೋ। ನ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಪರಿಸಾಯ ಅನುಗಾಮಿಕೋ, ಪರಿಸಾ ಪನ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಅನುಗಾಮಿಕಾ । ಸಮ್ಮುತಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಏಸಾ ‘ಅಹ’ನ್ತಿ ‘ಮಮಾ’ತಿ, ನ ಪರಮತ್ಥೋ ಏಸೋ, ವಿಗತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಪೇಮಂ, ವಿಗತೋ ಸಿನೇಹೋ, ‘ಮಯ್ಹ’ನ್ತಿಪಿ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಗಹಣಂ ನತ್ಥಿ, ಉಪಾದಾಯ ಪನ ಅವಸ್ಸಯೋ ಹೋತಿ।
‘‘Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā ‘tathāgatassa kho, ānanda, na evaṃ hoti ‘‘ahaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissāmī’’ti vā, ‘‘mamuddesiko bhikkhusaṅgho’’ti vā’ti. Puna ca metteyyassāpi bhagavato sabhāvaguṇaṃ paridīpayamānena bhagavatā bhaṇitaṃ ‘so anekasahassaṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharissati, seyyathāpi ahaṃ etarahi anekasataṃ bhikkhusaṅghaṃ pariharāmī’ti. Etasmiñca, mahārāja, pañhe eko attho sāvaseso, eko attho niravaseso. Na, mahārāja, tathāgato parisāya anugāmiko, parisā pana tathāgatassa anugāmikā . Sammuti, mahārāja, esā ‘aha’nti ‘mamā’ti, na paramattho eso, vigataṃ, mahārāja, tathāgatassa pemaṃ, vigato sineho, ‘mayha’ntipi tathāgatassa gahaṇaṃ natthi, upādāya pana avassayo hoti.
‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಥವೀ ಭೂಮಟ್ಠಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಪತಿಟ್ಠಾ ಹೋತಿ ಉಪಸ್ಸಯಂ, ಪಥವಿಟ್ಠಾ ಚೇತೇ ಸತ್ತಾ, ನ ಚ ಮಹಾಪಥವಿಯಾ ‘ಮಯ್ಹೇತೇ’ತಿ ಅಪೇಕ್ಖಾ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಪತಿಟ್ಠಾ ಹೋತಿ ಉಪಸ್ಸಯಂ, ತಥಾಗತಟ್ಠಾ 1 ಚೇತೇ ಸತ್ತಾ, ನ ಚ ತಥಾಗತಸ್ಸ ‘ಮಯ್ಹೇತೇ’ತಿ ಅಪೇಕ್ಖಾ ಹೋತಿ। ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹತಿಮಹಾಮೇಘೋ ಅಭಿವಸ್ಸನ್ತೋ ತಿಣರುಕ್ಖಪಸುಮನುಸ್ಸಾನಂ ವುಡ್ಢಿಂ ದೇತಿ ಸನ್ತತಿಂ ಅನುಪಾಲೇತಿ। ವುಟ್ಠೂಪಜೀವಿನೋ ಚೇತೇ ಸತ್ತಾ ಸಬ್ಬೇ, ನ ಚ ಮಹಾಮೇಘಸ್ಸ ‘ಮಯ್ಹೇತೇ’ತಿ ಅಪೇಕ್ಖಾ ಹೋತಿ। ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಕುಸಲಧಮ್ಮೇ ಜನೇತಿ ಅನುಪಾಲೇತಿ, ಸತ್ಥೂಪಜೀವಿನೋ ಚೇತೇ ಸತ್ತಾ ಸಬ್ಬೇ, ನ ಚ ತಥಾಗತಸ್ಸ ‘ಮಯ್ಹೇತೇ’ತಿ ಅಪೇಕ್ಖಾ ಹೋತಿ। ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಹೀನತ್ತಾ’’ತಿ।
‘‘Yathā, mahārāja, pathavī bhūmaṭṭhānaṃ sattānaṃ patiṭṭhā hoti upassayaṃ, pathaviṭṭhā cete sattā, na ca mahāpathaviyā ‘mayhete’ti apekkhā hoti, evameva kho, mahārāja, tathāgato sabbasattānaṃ patiṭṭhā hoti upassayaṃ, tathāgataṭṭhā 2 cete sattā, na ca tathāgatassa ‘mayhete’ti apekkhā hoti. Yathā vā pana, mahārāja, mahatimahāmegho abhivassanto tiṇarukkhapasumanussānaṃ vuḍḍhiṃ deti santatiṃ anupāleti. Vuṭṭhūpajīvino cete sattā sabbe, na ca mahāmeghassa ‘mayhete’ti apekkhā hoti. Evameva kho, mahārāja, tathāgato sabbasattānaṃ kusaladhamme janeti anupāleti, satthūpajīvino cete sattā sabbe, na ca tathāgatassa ‘mayhete’ti apekkhā hoti. Taṃ kissa hetu? Attānudiṭṭhiyā pahīnattā’’ti.
‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಸುನಿಬ್ಬೇಠಿತೋ ಪಞ್ಹೋ ಬಹುವಿಧೇಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ, ಗಮ್ಭೀರೋ ಉತ್ತಾನೀಕತೋ, ಗಣ್ಠಿ ಭಿನ್ನೋ, ಗಹನಂ ಅಗಹನಂ ಕತಂ, ಅನ್ಧಕಾರೋ ಆಲೋಕೋ ಕತೋ, ಭಗ್ಗಾ ಪರವಾದಾ, ಜಿನಪುತ್ತಾನಂ ಚಕ್ಖುಂ ಉಪ್ಪಾದಿತ’’ನ್ತಿ।
‘‘Sādhu, bhante nāgasena, sunibbeṭhito pañho bahuvidhehi kāraṇehi, gambhīro uttānīkato, gaṇṭhi bhinno, gahanaṃ agahanaṃ kataṃ, andhakāro āloko kato, bhaggā paravādā, jinaputtānaṃ cakkhuṃ uppādita’’nti.
ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಪರಿಹರಣಪಞ್ಹೋ ಸತ್ತಮೋ।
Bhikkhusaṅghapariharaṇapañho sattamo.
Footnotes:
