Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / సంయుత్తనికాయ • Saṃyuttanikāya

౧౦. భిక్ఖునుపస్సయసుత్తం

10. Bhikkhunupassayasuttaṃ

౩౭౬. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖునుపస్సయో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖునియో యేనాయస్మా ఆనన్దో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఆనన్దం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తా భిక్ఖునియో ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఏతదవోచుం –

376. Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho sambahulā bhikkhuniyo yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho tā bhikkhuniyo āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ –

‘‘ఇధ, భన్తే ఆనన్ద, సమ్బహులా భిక్ఖునియో చతూసు సతిపట్ఠానేసు సుప్పతిట్ఠితచిత్తా 1 విహరన్తియో ఉళారం పుబ్బేనాపరం విసేసం సఞ్జానన్తీ’’తి 2. ‘‘ఏవమేతం , భగినియో, ఏవమేతం, భగినియో! యో హి కోచి, భగినియో, భిక్ఖు వా భిక్ఖునీ వా చతూసు సతిపట్ఠానేసు సుప్పతిట్ఠితచిత్తో విహరతి, తస్సేతం పాటికఙ్ఖం – ‘ఉళారం పుబ్బేనాపరం విసేసం సఞ్జానిస్సతీ’’’తి.

‘‘Idha, bhante ānanda, sambahulā bhikkhuniyo catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittā 3 viharantiyo uḷāraṃ pubbenāparaṃ visesaṃ sañjānantī’’ti 4. ‘‘Evametaṃ , bhaginiyo, evametaṃ, bhaginiyo! Yo hi koci, bhaginiyo, bhikkhu vā bhikkhunī vā catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto viharati, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘uḷāraṃ pubbenāparaṃ visesaṃ sañjānissatī’’’ti.

అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో తా భిక్ఖునియో ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేత్వా సమాదపేత్వా సముత్తేజేత్వా సమ్పహంసేత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కామి. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో సావత్థియం పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్ఛాభత్తం పిణ్డపాతపటిక్కన్తో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమిం; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదిం. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవన్తం ఏతదవోచ –

Atha kho āyasmā ānando tā bhikkhuniyo dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Atha kho āyasmā ānando sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –

‘‘ఇధాహం, భన్తే, పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖునుపస్సయో తేనుపసఙ్కమిం; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీదిం. అథ ఖో, భన్తే, సమ్బహులా భిక్ఖునియో యేనాహం తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా మం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో, భన్తే, తా భిక్ఖునియో మం ఏతదవోచుం – ‘ఇధ, భన్తే ఆనన్ద, సమ్బహులా భిక్ఖునియో చతూసు సతిపట్ఠానేసు సుప్పతిట్ఠితచిత్తా విహరన్తియో ఉళారం పుబ్బేనాపరం విసేసం సఞ్జానన్తీ’తి. ఏవం వుత్తాహం, భన్తే, తా భిక్ఖునియో ఏతదవోచం – ‘ఏవమేతం, భగినియో, ఏవమేతం, భగినియో! యో హి కోచి, భగినియో, భిక్ఖు వా భిక్ఖునీ వా చతూసు సతిపట్ఠానేసు సుప్పతిట్ఠితచిత్తో విహరతి, తస్సేతం పాటికఙ్ఖం – ఉళారం పుబ్బేనాపరం విసేసం సఞ్జానిస్సతీ’’’తి.

‘‘Idhāhaṃ, bhante, pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena aññataro bhikkhunupassayo tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṃ. Atha kho, bhante, sambahulā bhikkhuniyo yenāhaṃ tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho, bhante, tā bhikkhuniyo maṃ etadavocuṃ – ‘idha, bhante ānanda, sambahulā bhikkhuniyo catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittā viharantiyo uḷāraṃ pubbenāparaṃ visesaṃ sañjānantī’ti. Evaṃ vuttāhaṃ, bhante, tā bhikkhuniyo etadavocaṃ – ‘evametaṃ, bhaginiyo, evametaṃ, bhaginiyo! Yo hi koci, bhaginiyo, bhikkhu vā bhikkhunī vā catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto viharati, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – uḷāraṃ pubbenāparaṃ visesaṃ sañjānissatī’’’ti.

‘‘ఏవమేతం, ఆనన్ద, ఏవమేతం, ఆనన్ద! యో హి కోచి, ఆనన్ద, భిక్ఖు వా భిక్ఖునీ వా చతూసు సతిపట్ఠానేసు సుప్పతిట్ఠితచిత్తో విహరతి, తస్సేతం పాటికఙ్ఖం – ‘ఉళారం పుబ్బేనాపరం విసేసం సఞ్జానిస్సతి’’’ 5.

‘‘Evametaṃ, ānanda, evametaṃ, ānanda! Yo hi koci, ānanda, bhikkhu vā bhikkhunī vā catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto viharati, tassetaṃ pāṭikaṅkhaṃ – ‘uḷāraṃ pubbenāparaṃ visesaṃ sañjānissati’’’ 6.

‘‘కతమేసు చతూసు? ఇధానన్ద, భిక్ఖు కాయే కాయానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా, వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం. తస్స కాయే కాయానుపస్సినో విహరతో కాయారమ్మణో వా ఉప్పజ్జతి కాయస్మిం పరిళాహో, చేతసో వా లీనత్తం, బహిద్ధా వా చిత్తం విక్ఖిపతి. తేనానన్ద 7, భిక్ఖునా కిస్మిఞ్చిదేవ పసాదనీయే నిమిత్తే చిత్తం పణిదహితబ్బం. తస్స కిస్మిఞ్చిదేవ పసాదనీయే నిమిత్తే చిత్తం పణిదహతో పామోజ్జం జాయతి. పముదితస్స పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి. పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదయతి 8. సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘యస్స ఖ్వాహం అత్థాయ చిత్తం పణిదహిం, సో మే అత్థో అభినిప్ఫన్నో. హన్ద, దాని పటిసంహరామీ’తి. సో పటిసంహరతి చేవ న చ వితక్కేతి న చ విచారేతి. ‘అవితక్కోమ్హి అవిచారో, అజ్ఝత్తం సతిమా సుఖమస్మీ’తి పజానాతి’’.

‘‘Katamesu catūsu? Idhānanda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Tassa kāye kāyānupassino viharato kāyārammaṇo vā uppajjati kāyasmiṃ pariḷāho, cetaso vā līnattaṃ, bahiddhā vā cittaṃ vikkhipati. Tenānanda 9, bhikkhunā kismiñcideva pasādanīye nimitte cittaṃ paṇidahitabbaṃ. Tassa kismiñcideva pasādanīye nimitte cittaṃ paṇidahato pāmojjaṃ jāyati. Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati 10. Sukhino cittaṃ samādhiyati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yassa khvāhaṃ atthāya cittaṃ paṇidahiṃ, so me attho abhinipphanno. Handa, dāni paṭisaṃharāmī’ti. So paṭisaṃharati ceva na ca vitakketi na ca vicāreti. ‘Avitakkomhi avicāro, ajjhattaṃ satimā sukhamasmī’ti pajānāti’’.

‘‘పున చపరం, ఆనన్ద, భిక్ఖు వేదనాసు…పే॰… చిత్తే…పే॰… ధమ్మేసు ధమ్మానుపస్సీ విహరతి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా, వినేయ్య లోకే అభిజ్ఝాదోమనస్సం. తస్స ధమ్మేసు ధమ్మానుపస్సినో విహరతో ధమ్మారమ్మణో వా ఉప్పజ్జతి కాయస్మిం పరిళాహో, చేతసో వా లీనత్తం, బహిద్ధా వా చిత్తం విక్ఖిపతి. తేనానన్ద, భిక్ఖునా కిస్మిఞ్చిదేవ పసాదనీయే నిమిత్తే చిత్తం పణిదహితబ్బం. తస్స కిస్మిఞ్చిదేవ పసాదనీయే నిమిత్తే చిత్తం పణిదహతో పామోజ్జం జాయతి . పముదితస్స పీతి జాయతి. పీతిమనస్స కాయో పస్సమ్భతి. పస్సద్ధకాయో సుఖం వేదయతి. సుఖినో చిత్తం సమాధియతి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘యస్స ఖ్వాహం అత్థాయ చిత్తం పణిదహిం, సో మే అత్థో అభినిప్ఫన్నో. హన్ద, దాని పటిసంహరామీ’తి. సో పటిసంహరతి చేవ న చ వితక్కేతి న చ విచారేతి. ‘అవితక్కోమ్హి అవిచారో, అజ్ఝత్తం సతిమా సుఖమస్మీ’తి పజానాతి. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, పణిధాయ భావనా హోతి.

‘‘Puna caparaṃ, ānanda, bhikkhu vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Tassa dhammesu dhammānupassino viharato dhammārammaṇo vā uppajjati kāyasmiṃ pariḷāho, cetaso vā līnattaṃ, bahiddhā vā cittaṃ vikkhipati. Tenānanda, bhikkhunā kismiñcideva pasādanīye nimitte cittaṃ paṇidahitabbaṃ. Tassa kismiñcideva pasādanīye nimitte cittaṃ paṇidahato pāmojjaṃ jāyati . Pamuditassa pīti jāyati. Pītimanassa kāyo passambhati. Passaddhakāyo sukhaṃ vedayati. Sukhino cittaṃ samādhiyati. So iti paṭisañcikkhati – ‘yassa khvāhaṃ atthāya cittaṃ paṇidahiṃ, so me attho abhinipphanno. Handa, dāni paṭisaṃharāmī’ti. So paṭisaṃharati ceva na ca vitakketi na ca vicāreti. ‘Avitakkomhi avicāro, ajjhattaṃ satimā sukhamasmī’ti pajānāti. Evaṃ kho, ānanda, paṇidhāya bhāvanā hoti.

‘‘కథఞ్చానన్ద , అప్పణిధాయ భావనా హోతి? బహిద్ధా , ఆనన్ద, భిక్ఖు చిత్తం అప్పణిధాయ ‘అప్పణిహితం మే బహిద్ధా చిత్త’న్తి పజానాతి. అథ పచ్ఛాపురే ‘అసంఖిత్తం విముత్తం అప్పణిహిత’న్తి పజానాతి. అథ చ పన ‘కాయే కాయానుపస్సీ విహరామి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా సుఖమస్మీ’తి పజానాతి. బహిద్ధా, ఆనన్ద, భిక్ఖు చిత్తం అప్పణిధాయ ‘అప్పణిహితం మే బహిద్ధా చిత్త’న్తి పజానాతి. అథ పచ్ఛాపురే ‘అసంఖిత్తం విముత్తం అప్పణిహిత’న్తి పజానాతి. అథ చ పన ‘వేదనాసు వేదనానుపస్సీ విహరామి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా సుఖమస్మీ’తి పజానాతి. బహిద్ధా, ఆనన్ద, భిక్ఖు చిత్తం అప్పణిధాయ ‘అప్పణిహితం మే బహిద్ధా చిత్త’న్తి పజానాతి. అథ పచ్ఛాపురే ‘అసంఖిత్తం విముత్తం అప్పణిహిత’న్తి పజానాతి. అథ చ పన ‘చిత్తే చిత్తానుపస్సీ విహరామి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా సుఖమస్మీ’తి పజానాతి. బహిద్ధా, ఆనన్ద, భిక్ఖు చిత్తం అప్పణిధాయ ‘అప్పణిహితం మే బహిద్ధా చిత్త’న్తి పజానాతి. అథ పచ్ఛాపురే ‘అసంఖిత్తం విముత్తం అప్పణిహిత’న్తి పజానాతి. అథ చ పన ‘ధమ్మేసు ధమ్మానుపస్సీ విహరామి ఆతాపీ సమ్పజానో సతిమా సుఖమస్మీ’తి పజానాతి. ఏవం ఖో, ఆనన్ద, అప్పణిధాయ భావనా హోతి.

‘‘Kathañcānanda , appaṇidhāya bhāvanā hoti? Bahiddhā , ānanda, bhikkhu cittaṃ appaṇidhāya ‘appaṇihitaṃ me bahiddhā citta’nti pajānāti. Atha pacchāpure ‘asaṃkhittaṃ vimuttaṃ appaṇihita’nti pajānāti. Atha ca pana ‘kāye kāyānupassī viharāmi ātāpī sampajāno satimā sukhamasmī’ti pajānāti. Bahiddhā, ānanda, bhikkhu cittaṃ appaṇidhāya ‘appaṇihitaṃ me bahiddhā citta’nti pajānāti. Atha pacchāpure ‘asaṃkhittaṃ vimuttaṃ appaṇihita’nti pajānāti. Atha ca pana ‘vedanāsu vedanānupassī viharāmi ātāpī sampajāno satimā sukhamasmī’ti pajānāti. Bahiddhā, ānanda, bhikkhu cittaṃ appaṇidhāya ‘appaṇihitaṃ me bahiddhā citta’nti pajānāti. Atha pacchāpure ‘asaṃkhittaṃ vimuttaṃ appaṇihita’nti pajānāti. Atha ca pana ‘citte cittānupassī viharāmi ātāpī sampajāno satimā sukhamasmī’ti pajānāti. Bahiddhā, ānanda, bhikkhu cittaṃ appaṇidhāya ‘appaṇihitaṃ me bahiddhā citta’nti pajānāti. Atha pacchāpure ‘asaṃkhittaṃ vimuttaṃ appaṇihita’nti pajānāti. Atha ca pana ‘dhammesu dhammānupassī viharāmi ātāpī sampajāno satimā sukhamasmī’ti pajānāti. Evaṃ kho, ānanda, appaṇidhāya bhāvanā hoti.

‘‘ఇతి ఖో, ఆనన్ద, దేసితా మయా పణిధాయ భావనా, దేసితా అప్పణిధాయ భావనా. యం, ఆనన్ద, సత్థారా కరణీయం సావకానం హితేసినా అనుకమ్పకేన అనుకమ్పం ఉపాదాయ, కతం వో తం మయా. ఏతాని, ఆనన్ద, రుక్ఖమూలాని, ఏతాని సుఞ్ఞాగారాని! ఝాయథానన్ద, మా పమాదత్థ; మా పచ్ఛా విప్పటిసారినో అహువత్థ! అయం వో అమ్హాకం అనుసాసనీ’’తి.

‘‘Iti kho, ānanda, desitā mayā paṇidhāya bhāvanā, desitā appaṇidhāya bhāvanā. Yaṃ, ānanda, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, ānanda, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni! Jhāyathānanda, mā pamādattha; mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha! Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’ti.

ఇదమవోచ భగవా. అత్తమనో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో భాసితం అభినన్దీతి. దసమం.

Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti. Dasamaṃ.

అమ్బపాలివగ్గో పఠమో.

Ambapālivaggo paṭhamo.

తస్సుద్దానం –

Tassuddānaṃ –

అమ్బపాలి సతో భిక్ఖు, సాలా కుసలరాసి చ;

Ambapāli sato bhikkhu, sālā kusalarāsi ca;

సకుణగ్ధి మక్కటో సూదో, గిలానో భిక్ఖునుపస్సయోతి.

Sakuṇagdhi makkaṭo sūdo, gilāno bhikkhunupassayoti.







Footnotes:
1. సుపట్ఠితచిత్తా (సీ॰ పీ॰ క॰)
2. సమ్పజానన్తీతి (క॰)
3. supaṭṭhitacittā (sī. pī. ka.)
4. sampajānantīti (ka.)
5. సఞ్జానిస్సతీతి (బహూసు)
6. sañjānissatīti (bahūsu)
7. తేనహానన్ద (సీ॰)
8. వేదియతి (సీ॰)
9. tenahānanda (sī.)
10. vediyati (sī.)



Related texts:



అట్ఠకథా • Aṭṭhakathā / సుత్తపిటక (అట్ఠకథా) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / సంయుత్తనికాయ (అట్ఠకథా) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / ౧౦. భిక్ఖునుపస్సయసుత్తవణ్ణనా • 10. Bhikkhunupassayasuttavaṇṇanā

టీకా • Tīkā / సుత్తపిటక (టీకా) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / సంయుత్తనికాయ (టీకా) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ౧౦. భిక్ఖునుపస్సయసుత్తవణ్ణనా • 10. Bhikkhunupassayasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact