| Library / Tipiṭaka / තිපිටක • Tipiṭaka / ඛුද්දසික්ඛා-මූලසික්ඛා • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
36. භෙසජ්ජනිද්දෙසවණ්ණනා
36. Bhesajjaniddesavaṇṇanā
274-5. සහධම්මිනං ලබ්භං භෙසජ්ජකරණන්ති සම්බන්ධො. න කෙවලං පඤ්චන්නං සහධම්මිකානංයෙව භික්ඛාචරියවිඤ්ඤත්තිසකෙහි භෙසජ්ජකරණං ලබ්භති, අථ ඛො අපරෙසම්පි පඤ්චන්නං ලබ්භති, තෙ දස්සෙන්තො ‘‘පිතූන’’න්තිආදිමාහ. පිතූනන්ති මාතාපිතූනන්ති අත්ථො. යෙ මාතාපිතරො ජග්ගන්ති උපට්ඨහන්ති, තෙ තදුපට්ඨාකා නාම. භික්ඛුං එව නිස්සාය ජීවන්තො භික්ඛුනිස්සිතකො නාම. පබ්බජ්ජාපෙක්ඛො ‘‘භණ්ඩූ’’ති වුච්චති.
274-5. Sahadhamminaṃ labbhaṃ bhesajjakaraṇanti sambandho. Na kevalaṃ pañcannaṃ sahadhammikānaṃyeva bhikkhācariyaviññattisakehi bhesajjakaraṇaṃ labbhati, atha kho aparesampi pañcannaṃ labbhati, te dassento ‘‘pitūna’’ntiādimāha. Pitūnanti mātāpitūnanti attho. Ye mātāpitaro jagganti upaṭṭhahanti, te tadupaṭṭhākā nāma. Bhikkhuṃ eva nissāya jīvanto bhikkhunissitako nāma. Pabbajjāpekkho ‘‘bhaṇḍū’’ti vuccati.
276. අපරෙසම්පි දසන්නං කාතුං වට්ටති, තෙ දස්සෙතුං ‘‘මහාචූළපිතා’’තිආදිමාහ. එත්ථ (පාරා. අට්ඨ. 2.185-187) පන මහාපිතා චූළපිතා මහාමාතා චූළමාතා මහාභාතා චූළභාතා මහාභගිනී චූළභගිනීති ඉමෙහි අට්ඨහි ආදි-සද්දෙන පිතුභගිනිඤ්ච මාතුභාතිකඤ්ච ගහෙත්වා දස. එතෙසං පන සකෙන භෙසජ්ජෙන කාතබ්බං. අත්තනියෙ ච අසතීති පාඨසෙසො.
276. Aparesampi dasannaṃ kātuṃ vaṭṭati, te dassetuṃ ‘‘mahācūḷapitā’’tiādimāha. Ettha (pārā. aṭṭha. 2.185-187) pana mahāpitā cūḷapitā mahāmātā cūḷamātā mahābhātā cūḷabhātā mahābhaginī cūḷabhaginīti imehi aṭṭhahi ādi-saddena pitubhaginiñca mātubhātikañca gahetvā dasa. Etesaṃ pana sakena bhesajjena kātabbaṃ. Attaniye ca asatīti pāṭhaseso.
277. න කෙවලඤ්ච එතෙසං දසන්නං, ඉමෙහි සම්බන්ධානං පුත්තනත්තාදීනං යාවසත්තමා කුලපරිවට්ටා කාතුං වට්ටතීති දස්සනත්ථං ‘‘කුලදූසනා’’තිආදිමාහ. අඤ්ඤොපි (පාරා. අට්ඨ. 2.285-287) යො ආගන්තුකො වා චොරො වා යුද්ධපරාජිතො වා ඉස්සරො ඤාතකෙහි පරිච්චත්තො වා ගමියමනුස්සො වා ගිලානො හුත්වා විහාරං පවිසති, සබ්බෙසම්පි අපච්චාසීසන්තෙන භෙසජ්ජං කාතබ්බං.
277. Na kevalañca etesaṃ dasannaṃ, imehi sambandhānaṃ puttanattādīnaṃ yāvasattamā kulaparivaṭṭā kātuṃ vaṭṭatīti dassanatthaṃ ‘‘kuladūsanā’’tiādimāha. Aññopi (pārā. aṭṭha. 2.285-287) yo āgantuko vā coro vā yuddhaparājito vā issaro ñātakehi pariccatto vā gamiyamanusso vā gilāno hutvā vihāraṃ pavisati, sabbesampi apaccāsīsantena bhesajjaṃ kātabbaṃ.
278. මාතා (පාරා. අට්ඨ. 2.185-187) පිතා තදුපට්ඨාකො භික්ඛුනිස්සිතකො පණ්ඩුපලාසො වෙය්යාවච්චකරොති ඉමෙසං ඡන්නං අනාමට්ඨපිණ්ඩපාතො අවාරිතොති අත්ථො. කිඤ්ච භිය්යො – දාමරිකචොරස්ස ච ඉස්සරියස්ස ච දාතුමවාරිතොති අත්ථො.
278. Mātā (pārā. aṭṭha. 2.185-187) pitā tadupaṭṭhāko bhikkhunissitako paṇḍupalāso veyyāvaccakaroti imesaṃ channaṃ anāmaṭṭhapiṇḍapāto avāritoti attho. Kiñca bhiyyo – dāmarikacorassa ca issariyassa ca dātumavāritoti attho.
279. තෙසන්ති (පාරා. අට්ඨ. 2.185-187) ගහට්ඨානං. සාසනොගධන්ති රතනපරිත්තආටානාටියපරිත්තාදිපරිත්තං භණිතබ්බන්ති අත්ථො.
279.Tesanti (pārā. aṭṭha. 2.185-187) gahaṭṭhānaṃ. Sāsanogadhanti ratanaparittaāṭānāṭiyaparittādiparittaṃ bhaṇitabbanti attho.
280. ‘‘ආගන්ත්වා (පාරා. අට්ඨ. 2.185-187) සීලං දෙතු, ධම්මඤ්ච පරිත්තඤ්ච භාසතූ’’ති කෙනචි පෙසිතොති සම්බන්ධො. දාතුං වත්තුන්ති සීලං දාතුං, ධම්මඤ්ච පරිත්තඤ්ච වත්තුං ලබ්භතීති අත්ථො. භෙසජ්ජවිනිච්ඡයො.
280. ‘‘Āgantvā (pārā. aṭṭha. 2.185-187) sīlaṃ detu, dhammañca parittañca bhāsatū’’ti kenaci pesitoti sambandho. Dātuṃ vattunti sīlaṃ dātuṃ, dhammañca parittañca vattuṃ labbhatīti attho. Bhesajjavinicchayo.
භෙසජ්ජනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
Bhesajjaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
