Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā

৩৬. ভেসজ্জনিদ্দেসৰণ্ণনা

36. Bhesajjaniddesavaṇṇanā

২৭৪-৫. জনস্স ভেসজ্জং কাতুং দাতুং ৰত্তুঞ্চ ন লব্ভতীতি সম্বন্ধিযং। লব্ভতীতি এত্থ ‘‘ভিক্খুনা’’তি কত্তা ‘‘ভেসজ্জ’’ন্তি ৰুত্তকম্মং। ননু চ কাতুন্তি ভাৰসাধনত্তা তস্স অৰুত্তকম্মেনাপি ভৰিতব্বং ভাৰে ৰিহিতকিতকপ্পচ্চযানং পযোগে কম্মকারকস্সাপি ইচ্ছিতব্বত্তাতি? সচ্চং, তথাপি পধানভূতকম্মসত্তিযা অভিধানে সতি অপ্পধানকিতককিরিযাভিসম্বন্ধেন গুণীভূতা কম্মসত্তি অভিহিতা ৰিয ৰিঞ্ঞাযতি। তথা চ ৰুত্তং অম্হেহি যোগৰিনিচ্ছযে ‘‘পধানানুযাযিতায জনৰোহারায পধানসত্যাভিধানে গুণসত্তি অভিহিতা ৰিয পকাসতী’’তি। জনস্সাতি আগতাগতজনস্স। সহধম্মীনঞ্চ পিতূনঞ্চ তদুপট্ঠাকভিক্খুনিস্সিতভণ্ডূনঞ্চ ৰেয্যাৰচ্চকরস্স চ ভিক্খাচরিযৰিঞ্ঞত্তিসকেহি ভেসজ্জকরণং লব্ভন্তি সম্বন্ধো । তত্থ সহধম্মিনন্তি সহ চরিতব্বো ধম্মো সীলসদ্ধাপঞ্ঞাসঙ্খাতো সহধম্মো, সো এতেসমত্থীতি সহধম্মিনো, ভিক্খু ভিক্খুনী সিক্খমানা সামণেরো সামণেরীতি পঞ্চ, তেসং। পিতা চ মাতা চ পিতরো একসেসনযেন, উভিন্নং সামঞ্ঞনিদ্দেসো ৰা, তেসং। ভিক্খুনিস্সিতো নাম যো ৰিহারে সব্বকম্মানি করোন্তো ভিক্খুং নিস্সায ৰসতি। ভণ্ডু নাম যো পব্বজ্জাপেক্খো যাৰ পত্তচীৰরং পটিযাদিযতি, তাৰ ৰিহারে ৰসতি, সো পণ্ডুপলাসো। ৰেয্যাৰচ্চকরস্সাতি অত্তনো উপট্ঠাকস্স। এতেসু পন মাতাপিতরো সচে রজ্জেপি ঠিতা পচ্চাসীসন্তি, অকাতুং ন ৰট্টতি। মাতরং অনামসন্তেন সব্বং পরিকম্মং কাতব্বং। পিতা পন সহত্থেন নহাপনসম্বাহনাদীনি কত্ৰা উপট্ঠাতব্বো।

274-5. Janassa bhesajjaṃ kātuṃ dātuṃ vattuñca na labbhatīti sambandhiyaṃ. Labbhatīti ettha ‘‘bhikkhunā’’ti kattā ‘‘bhesajja’’nti vuttakammaṃ. Nanu ca kātunti bhāvasādhanattā tassa avuttakammenāpi bhavitabbaṃ bhāve vihitakitakappaccayānaṃ payoge kammakārakassāpi icchitabbattāti? Saccaṃ, tathāpi padhānabhūtakammasattiyā abhidhāne sati appadhānakitakakiriyābhisambandhena guṇībhūtā kammasatti abhihitā viya viññāyati. Tathā ca vuttaṃ amhehi yogavinicchaye ‘‘padhānānuyāyitāya janavohārāya padhānasatyābhidhāne guṇasatti abhihitā viya pakāsatī’’ti. Janassāti āgatāgatajanassa. Sahadhammīnañca pitūnañca tadupaṭṭhākabhikkhunissitabhaṇḍūnañca veyyāvaccakarassa ca bhikkhācariyaviññattisakehi bhesajjakaraṇaṃ labbhanti sambandho . Tattha sahadhamminanti saha caritabbo dhammo sīlasaddhāpaññāsaṅkhāto sahadhammo, so etesamatthīti sahadhammino, bhikkhu bhikkhunī sikkhamānā sāmaṇero sāmaṇerīti pañca, tesaṃ. Pitā ca mātā ca pitaro ekasesanayena, ubhinnaṃ sāmaññaniddeso vā, tesaṃ. Bhikkhunissito nāma yo vihāre sabbakammāni karonto bhikkhuṃ nissāya vasati. Bhaṇḍu nāma yo pabbajjāpekkho yāva pattacīvaraṃ paṭiyādiyati, tāva vihāre vasati, so paṇḍupalāso. Veyyāvaccakarassāti attano upaṭṭhākassa. Etesu pana mātāpitaro sace rajjepi ṭhitā paccāsīsanti, akātuṃ na vaṭṭati. Mātaraṃ anāmasantena sabbaṃ parikammaṃ kātabbaṃ. Pitā pana sahatthena nahāpanasambāhanādīni katvā upaṭṭhātabbo.

২৭৬. পিতা চ মাতা চ ভাতা চ ভগিনী চাতি দ্ৰন্দো পিতা…পে॰… ভগিনিযো। মহন্তো চ চূল়ো চ, মহাচূল়া চ তে পিতা…পে॰… ভগিনিযো চাতি কম্মধারযো। তা আদি যেসন্তেতি অঞ্ঞপদত্থো। মহাচূল়-সদ্দা পিতাদি-সদ্দেহি পচ্চেকং যোজেতব্বা ‘‘মহাপিতুনো চূল়পিতুনো’’তিআদিনা। আদি-সদ্দেন পনেত্থ পিতুচ্ছা মাতুলো, তেসং দসন্নম্পি যাৰ সত্তমা কুলপরিৰট্টা পুত্তপরম্পরঞ্চ সঙ্গণ্হাতি। তেসং সকে ভেসজ্জকরণং লব্ভন্তি যোজনা। তেসং মহাপিতাদীনং সন্তকে সতি তেন ভেসজ্জকরণং লব্ভতীতি অত্থো। নাতি নত্থি চে। অত্তনিযেতি ভিক্খুনো অত্তনো সন্তকে সতীতি অত্থো। দাতব্বং তাৰকালিকন্তি তাৰকালিকং কত্ৰা দাতব্বন্তি অত্থো। তে পন সচে পটিদেন্তি, গহেতব্বং, নো চে দেন্তি, ন চোদেতব্বা। যাৰ তস্স দানং, তাৰ কালো অস্সাতি তাৰকালিকং। ণিকো সমাসন্তে।

276. Pitā ca mātā ca bhātā ca bhaginī cāti dvando pitā…pe… bhaginiyo. Mahanto ca cūḷo ca, mahācūḷā ca te pitā…pe… bhaginiyo cāti kammadhārayo. Tā ādi yesanteti aññapadattho. Mahācūḷa-saddā pitādi-saddehi paccekaṃ yojetabbā ‘‘mahāpituno cūḷapituno’’tiādinā. Ādi-saddena panettha pitucchā mātulo, tesaṃ dasannampi yāva sattamā kulaparivaṭṭā puttaparamparañca saṅgaṇhāti. Tesaṃ sake bhesajjakaraṇaṃ labbhanti yojanā. Tesaṃ mahāpitādīnaṃ santake sati tena bhesajjakaraṇaṃ labbhatīti attho. ti natthi ce. Attaniyeti bhikkhuno attano santake satīti attho. Dātabbaṃ tāvakālikanti tāvakālikaṃ katvā dātabbanti attho. Te pana sace paṭidenti, gahetabbaṃ, no ce denti, na codetabbā. Yāva tassa dānaṃ, tāva kālo assāti tāvakālikaṃ. Ṇiko samāsante.

২৭৭. ভেসজ্জকরণাদীতি আদি-সদ্দেন অনামট্ঠপিণ্ডদানাদীনং গহণং, হি-সদ্দো হেতুম্হি, হি যস্মা এতেসু কুলদূসনাদযো ন রুহন্তি, তস্মা তেসং ভেসজ্জকরণং লব্ভং, অত্তনিযে চ সতি দাতব্বন্তি এৰমেত্থ অত্থো দট্ঠব্বো। ন রূহতীতি ন রোহতি নপ্পৰত্ততি ন হোতি, আপত্তিং ন জনেতীতি অধিপ্পাযো। তেসং অত্থায ঞাতিসামণেরেহি ৰা ভেসজ্জং আহরাপেতব্বং, অত্তনো অত্থায ৰা আহরাপেত্ৰা দাতব্বং। তেহিপি ‘‘উপজ্ঝাযাদীনং আহরিস্সামা’’তি ৰত্তসীসেন আহরিতব্বং। সচে অঞ্ঞেপি যে গিলানা হুত্ৰা ৰিহারং পৰিসন্তি, তেসং সব্বেসম্পি অপচ্চাসীসন্তেন ভেসজ্জং কাতব্বং। সদ্ধং কুলং হোতি ভিক্খুসঙ্ঘস্স মাতাপিতুট্ঠানীযং, তত্র চে কোচি গিলানো হোতি, তস্সত্থায ‘‘ভন্তে, ইত্থন্নামস্স রোগস্স কিং ভেসজ্জং করোন্তী’’তি কপ্পিযং কত্ৰা পুচ্ছন্তি, ইদঞ্চিদঞ্চ গহেত্ৰা করোন্তীতি ৰট্টতি, ভিক্খূহি অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰা কথা কাতব্বা।

277.Bhesajjakaraṇādīti ādi-saddena anāmaṭṭhapiṇḍadānādīnaṃ gahaṇaṃ, hi-saddo hetumhi, hi yasmā etesu kuladūsanādayo na ruhanti, tasmā tesaṃ bhesajjakaraṇaṃ labbhaṃ, attaniye ca sati dātabbanti evamettha attho daṭṭhabbo. Na rūhatīti na rohati nappavattati na hoti, āpattiṃ na janetīti adhippāyo. Tesaṃ atthāya ñātisāmaṇerehi vā bhesajjaṃ āharāpetabbaṃ, attano atthāya vā āharāpetvā dātabbaṃ. Tehipi ‘‘upajjhāyādīnaṃ āharissāmā’’ti vattasīsena āharitabbaṃ. Sace aññepi ye gilānā hutvā vihāraṃ pavisanti, tesaṃ sabbesampi apaccāsīsantena bhesajjaṃ kātabbaṃ. Saddhaṃ kulaṃ hoti bhikkhusaṅghassa mātāpituṭṭhānīyaṃ, tatra ce koci gilāno hoti, tassatthāya ‘‘bhante, itthannāmassa rogassa kiṃ bhesajjaṃ karontī’’ti kappiyaṃ katvā pucchanti, idañcidañca gahetvā karontīti vaṭṭati, bhikkhūhi aññamaññaṃ vā kathā kātabbā.

২৭৮. ছন্নং মাতাদীনঞ্চ দামরিকচোরস্স ইস্সরিযস্স অনামট্ঠো পিণ্ডপাতো দাতুং অৰারিতোতি যোজেতব্বং। ছন্নন্তি মাতাদীনং ছন্নং মজ্ঝে। মাতাদীনন্তি ভিক্খুনিস্সিতং ঠপেত্ৰা অৰসেসানং পঞ্চন্নং মাতাদীনং। ‘‘ছন্ন’’ন্তি পন যোজনায অট্ঠকথায ৰিরুজ্ঝতি। তত্থ হি ‘‘মাতাপিতূন’’ন্তিআদিনা ভিক্খুনিস্সিতং ওহায সত্তেৰ ৰুত্তা। আচরিযবুদ্ধদত্তত্থেরেন চ তথেৰ ৰুত্তং –

278. Channaṃ mātādīnañca dāmarikacorassa issariyassa anāmaṭṭho piṇḍapāto dātuṃ avāritoti yojetabbaṃ. Channanti mātādīnaṃ channaṃ majjhe. Mātādīnanti bhikkhunissitaṃ ṭhapetvā avasesānaṃ pañcannaṃ mātādīnaṃ. ‘‘Channa’’nti pana yojanāya aṭṭhakathāya virujjhati. Tattha hi ‘‘mātāpitūna’’ntiādinā bhikkhunissitaṃ ohāya satteva vuttā. Ācariyabuddhadattattherena ca tatheva vuttaṃ –

‘‘অনামট্ঠোপি দাতব্বো, পিণ্ডপাতো ৰিজানতা।

‘‘Anāmaṭṭhopi dātabbo, piṇḍapāto vijānatā;

দ্ৰিন্নং মাতাপিতূনম্পি, তদুপট্ঠাযকস্স চ॥

Dvinnaṃ mātāpitūnampi, tadupaṭṭhāyakassa ca.

‘‘ইস্সরস্সাপি দাতব্বো, চোরদামরিকস্স চ।

‘‘Issarassāpi dātabbo, coradāmarikassa ca;

ভণ্ডুকস্সত্তনো চেৰ, ৰেয্যাৰচ্চকরস্সপী’’তি॥ (ৰিনয ৰি॰ ৪৯৩-৪৯৫)।

Bhaṇḍukassattano ceva, veyyāvaccakarassapī’’ti. (vinaya vi. 493-495);

দামরিকচোরস্সাতি রজ্জং পত্থযমানস্স পাকটচোরস্স। অনামট্ঠোতি অপব্বজিতস্স হত্থতো লদ্ধা অত্তনা অঞ্ঞেন ৰা পব্বজিতেন অগ্গহিতঅগ্গো, অযং অনামট্ঠপিণ্ডপাতো। পটিসন্থারো ‘‘ৰিহারপ্পত্তং আগন্তুকং ৰা দলিদ্দাদিং ৰা দিস্ৰা ‘পানীযং পিৰা’তি দাতব্বং, পাদমক্খনতেলং দাতব্বং, কালে আগতস্স যাগুভত্তং, ৰিকালে আগতস্স সচে তণ্ডুলা অত্থি, তণ্ডুলা দাতব্বা, সযনট্ঠানং দাতব্বং, চোরানং পন সঙ্ঘিকম্পিদাতব্ব’’ন্তি ৰুত্তো। অৰসেসপটিসন্থারো পন অপচ্চাসীসন্তেন কাতব্বো। তথা ধম্মপটিসন্থারোপি যস্স কস্সচি দাতব্বোৰ।

Dāmarikacorassāti rajjaṃ patthayamānassa pākaṭacorassa. Anāmaṭṭhoti apabbajitassa hatthato laddhā attanā aññena vā pabbajitena aggahitaaggo, ayaṃ anāmaṭṭhapiṇḍapāto. Paṭisanthāro ‘‘vihārappattaṃ āgantukaṃ vā daliddādiṃ vā disvā ‘pānīyaṃ pivā’ti dātabbaṃ, pādamakkhanatelaṃ dātabbaṃ, kāle āgatassa yāgubhattaṃ, vikāle āgatassa sace taṇḍulā atthi, taṇḍulā dātabbā, sayanaṭṭhānaṃ dātabbaṃ, corānaṃ pana saṅghikampidātabba’’nti vutto. Avasesapaṭisanthāro pana apaccāsīsantena kātabbo. Tathā dhammapaṭisanthāropi yassa kassaci dātabbova.

২৭৯. তেসন্তি অঞ্ঞাতকাদীনং গিহীনং। কযিরাতি ‘‘ভণথা’’তি ৰুত্তে করেয্য। ‘‘ন করোমা’’তি ৰুত্তে সচে ৰিপ্পটিসারিনো ভৰিস্সন্তি, কাতব্বং। নত্তনোতি অত্তনো সুত্তোদকেহি ন কযিরাতি যোজনীযং। এৰং সামঞ্ঞেন পরিত্তে পটিপজ্জনৰিধিং দস্সেত্ৰা ইদানি আটানাটিযপরিত্তে পটিপজ্জিতব্বৰিধিং দস্সেতুং ‘‘ভণিতব্ব’’ন্তিআদিমাহ। ভণাপেন্তেতি ‘‘ভণথা’’তি অজ্ঝেসনপুব্বকং পযোজেন্তে। পরিত্তং সাসনোগধন্তি পঠমমেৰ আটানাটিযসুত্তং অভণিত্ৰা সাসনপরিযাপন্নং মেত্তসুত্তং ধজগ্গসুত্তং রতনসুত্তন্তি ইমানি সুত্তানি সত্তাহং ভণিত্ৰা যথাপরিকম্মং পরিত্তং আটানাটিযপরিত্তং ভণিতব্বন্তি যোজনা।

279.Tesanti aññātakādīnaṃ gihīnaṃ. Kayirāti ‘‘bhaṇathā’’ti vutte kareyya. ‘‘Na karomā’’ti vutte sace vippaṭisārino bhavissanti, kātabbaṃ. Nattanoti attano suttodakehi na kayirāti yojanīyaṃ. Evaṃ sāmaññena paritte paṭipajjanavidhiṃ dassetvā idāni āṭānāṭiyaparitte paṭipajjitabbavidhiṃ dassetuṃ ‘‘bhaṇitabba’’ntiādimāha. Bhaṇāpenteti ‘‘bhaṇathā’’ti ajjhesanapubbakaṃ payojente. Parittaṃ sāsanogadhanti paṭhamameva āṭānāṭiyasuttaṃ abhaṇitvā sāsanapariyāpannaṃ mettasuttaṃ dhajaggasuttaṃ ratanasuttanti imāni suttāni sattāhaṃ bhaṇitvā yathāparikammaṃ parittaṃ āṭānāṭiyaparittaṃ bhaṇitabbanti yojanā.

২৮০. ‘‘আগন্ত্ৰা সীলং দেতু, ধম্মং পরিত্তঞ্চ ভাসতূ’’তি কেনচি পেসিতো গন্ত্ৰা সীলং ৰা দাতুং ধম্মং পরিত্তং ৰা ৰত্তুং লব্ভতীতি সম্বন্ধো।

280. ‘‘Āgantvā sīlaṃ detu, dhammaṃ parittañca bhāsatū’’ti kenaci pesito gantvā sīlaṃ vā dātuṃ dhammaṃ parittaṃ vā vattuṃ labbhatīti sambandho.

ভেসজ্জনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা।

Bhesajjaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact