| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / કઙ્ખાવિતરણી-અભિનવ-ટીકા • Kaṅkhāvitaraṇī-abhinava-ṭīkā |
૧૧. ભેદાનુવત્તકસિક્ખાપદવણ્ણના
11. Bhedānuvattakasikkhāpadavaṇṇanā
તસ્સેવાતિ ભેદાય પરક્કમન્તસ્સેવ. ખોતિ નિપાતમત્તં. પનાતિ વિસેસે નિપાતો. યં વચનં સમગ્ગેપિ વગ્ગે અવયવભૂતે કરોતિ ભિન્દતિ, તં કલહકારકવચનં ઇધ ‘‘વગ્ગ’’ન્તિ વુચ્ચતીતિ આહ ‘‘વગ્ગં અસામગ્ગિપક્ખિયવચનં વદન્તી’’તિ. અસામગ્ગિપક્ખે ભવા અસામગ્ગિપક્ખિયા, કલહકારકા, તેસં વચનં અસામગ્ગિપક્ખિયવચનં, અસામગ્ગિપક્ખે વા ભવં વચનં અસામગ્ગિપક્ખિયવચનં. ‘‘ન હિ સઙ્ઘો સઙ્ઘસ્સ કમ્મં કરોતી’’તિ ઇદં નિગ્ગહવસેન કત્તબ્બં કમ્મં સન્ધાય વુત્તં, ઉબ્બાહિકાદિકમ્મં પન બહૂનમ્પિ કાતું વટ્ટતિયેવ. ધમ્મવાદીતિ ભૂતવાદી. વિનયવાદીતિ વૂપસમવાદી. જાનાતિ નોતિ એત્થાપિ ‘‘છન્દઞ્ચ રુચિઞ્ચા’’તિ ઇદં આનેત્વા સમ્બન્ધિતબ્બં. તેનાહ ‘‘અમ્હાકં છન્દાદીનિ જાનાતી’’તિ. ભાસતીતિ એત્થ ‘‘નો’’તિ ઇદં વિભત્તિવિપરિણામેન યુજ્જતિ. તેનાહ ‘‘એવં કરોમાતિ અમ્હેહિ સદ્ધિં ભાસતી’’તિ. ‘‘એત’’ન્તિ ઇમિના તસ્સ કમ્મં પચ્ચામટ્ઠન્તિ આહ ‘‘યં સો કરોતી’’તિઆદિ. સોતિ સઙ્ઘભેદાય પરક્કમન્તો. સમેતાયસ્મન્તાનન્તિ એત્થ ‘‘ચિત્ત’’ન્તિ અજ્ઝાહરિતબ્બન્તિ આહ ‘‘આયસ્મન્તાનં ચિત્ત’’ન્તિ. વુત્તસદિસાયેવાતિ એત્થ યં વત્તબ્બં, તં હેટ્ઠા અઞ્ઞભાગિયસિક્ખાપદટ્ઠકથાય વણ્ણનાયં (કઙ્ખા॰ અટ્ઠ॰ અઞ્ઞભાગિયસિક્ખાપદવણ્ણના) વુત્તમેવ.
Tassevāti bhedāya parakkamantasseva. Khoti nipātamattaṃ. Panāti visese nipāto. Yaṃ vacanaṃ samaggepi vagge avayavabhūte karoti bhindati, taṃ kalahakārakavacanaṃ idha ‘‘vagga’’nti vuccatīti āha ‘‘vaggaṃ asāmaggipakkhiyavacanaṃ vadantī’’ti. Asāmaggipakkhe bhavā asāmaggipakkhiyā, kalahakārakā, tesaṃ vacanaṃ asāmaggipakkhiyavacanaṃ, asāmaggipakkhe vā bhavaṃ vacanaṃ asāmaggipakkhiyavacanaṃ. ‘‘Na hi saṅgho saṅghassa kammaṃ karotī’’ti idaṃ niggahavasena kattabbaṃ kammaṃ sandhāya vuttaṃ, ubbāhikādikammaṃ pana bahūnampi kātuṃ vaṭṭatiyeva. Dhammavādīti bhūtavādī. Vinayavādīti vūpasamavādī. Jānāti noti etthāpi ‘‘chandañca ruciñcā’’ti idaṃ ānetvā sambandhitabbaṃ. Tenāha ‘‘amhākaṃ chandādīni jānātī’’ti. Bhāsatīti ettha ‘‘no’’ti idaṃ vibhattivipariṇāmena yujjati. Tenāha ‘‘evaṃ karomāti amhehi saddhiṃ bhāsatī’’ti. ‘‘Eta’’nti iminā tassa kammaṃ paccāmaṭṭhanti āha ‘‘yaṃ so karotī’’tiādi. Soti saṅghabhedāya parakkamanto. Sametāyasmantānanti ettha ‘‘citta’’nti ajjhāharitabbanti āha ‘‘āyasmantānaṃ citta’’nti. Vuttasadisāyevāti ettha yaṃ vattabbaṃ, taṃ heṭṭhā aññabhāgiyasikkhāpadaṭṭhakathāya vaṇṇanāyaṃ (kaṅkhā. aṭṭha. aññabhāgiyasikkhāpadavaṇṇanā) vuttameva.
ભેદાનુવત્તકસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.
Bhedānuvattakasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
