| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / विमतिविनोदनी-टीका • Vimativinodanī-ṭīkā |
भत्तग्गवत्तकथावण्णना
Bhattaggavattakathāvaṇṇanā
३६४. मनुस्सानं परिविसनट्ठानन्ति यत्थ अन्तोविहारेपि मनुस्सा सपुत्तदारा आवसित्वा भिक्खू नेत्वा भोजेन्ति। आसनेसु सतीति निसीदनट्ठानेसु सन्तेसु। इदं, भन्ते, आसनं उच्चन्ति आसन्ने समभूमिभागे पञ्ञत्तं थेरासनेन समकं आसनं सन्धाय वुत्तं, थेरासनतो पन उच्चतरे आपुच्छित्वापि निसीदितुं न वट्टति। यदि तं आसन्नम्पि नीचतरं होति, अनापुच्छापि निसीदितुं वट्टति। महाथेरस्सेव आपत्तीति आसनेन पटिबाहनापत्तिया आपत्ति। अवत्थरित्वाति पारुतसङ्घाटिं अवत्थरित्वा, अनुक्खिपित्वाति अत्थो।
364.Manussānaṃparivisanaṭṭhānanti yattha antovihārepi manussā saputtadārā āvasitvā bhikkhū netvā bhojenti. Āsanesu satīti nisīdanaṭṭhānesu santesu. Idaṃ, bhante, āsanaṃ uccanti āsanne samabhūmibhāge paññattaṃ therāsanena samakaṃ āsanaṃ sandhāya vuttaṃ, therāsanato pana uccatare āpucchitvāpi nisīdituṃ na vaṭṭati. Yadi taṃ āsannampi nīcataraṃ hoti, anāpucchāpi nisīdituṃ vaṭṭati. Mahātherasseva āpattīti āsanena paṭibāhanāpattiyā āpatti. Avattharitvāti pārutasaṅghāṭiṃ avattharitvā, anukkhipitvāti attho.
पाळियं ‘‘उभोहि हत्थेहि…पे॰… ओदनो पटिग्गहेतब्बो’’ति इदं हत्थतले वा पच्छिपिट्ठिआदिदुस्सण्ठिताधारे वा पत्तं ठपेत्वा ओदनस्स गहणकाले पत्तस्स अपतनत्थाय वुत्तं, सुसज्जिते पन आधारे पत्तं ठपेत्वा एकेन हत्थेन तं परामसित्वापि ओदनं पटिग्गहेतुं वट्टति एव। उभोहि हत्थेहि…पे॰… उदकं पटिग्गहेतब्बन्ति एत्थापि एसेव नयो।
Pāḷiyaṃ ‘‘ubhohi hatthehi…pe… odano paṭiggahetabbo’’ti idaṃ hatthatale vā pacchipiṭṭhiādidussaṇṭhitādhāre vā pattaṃ ṭhapetvā odanassa gahaṇakāle pattassa apatanatthāya vuttaṃ, susajjite pana ādhāre pattaṃ ṭhapetvā ekena hatthena taṃ parāmasitvāpi odanaṃ paṭiggahetuṃ vaṭṭati eva. Ubhohi hatthehi…pe… udakaṃ paṭiggahetabbanti etthāpi eseva nayo.
हत्थधोवनउदकन्ति भोजनावसाने उदकं। तेनाह ‘‘पानीयं पिवित्वा हत्था धोवितब्बा’’ति। तेन परियोसाने धोवनमेव पटिक्खित्तं, भोजनन्तरे पन पानीयपिवनादिना नयेन हत्थं धोवित्वा पुन भुञ्जितुं वट्टतीति दस्सेति। पोत्थकेसु पन ‘‘पानीयं पिवित्वा हत्था न धोवितब्बा’’ति लिखन्ति, तं पुरिमवचनेन न समेति परियोसाने उदकस्सेव ‘‘हत्थधोवनउदक’’न्ति वुत्तत्ता। सचे मनुस्सा धोवथ, भन्तेतिआदि निट्ठितभत्तं निसिन्नं थेरं सन्धाय वुत्तं। धुरे द्वारसमीपे।
Hatthadhovanaudakanti bhojanāvasāne udakaṃ. Tenāha ‘‘pānīyaṃ pivitvā hatthā dhovitabbā’’ti. Tena pariyosāne dhovanameva paṭikkhittaṃ, bhojanantare pana pānīyapivanādinā nayena hatthaṃ dhovitvā puna bhuñjituṃ vaṭṭatīti dasseti. Potthakesu pana ‘‘pānīyaṃ pivitvā hatthā na dhovitabbā’’ti likhanti, taṃ purimavacanena na sameti pariyosāne udakasseva ‘‘hatthadhovanaudaka’’nti vuttattā. Sace manussā dhovatha, bhantetiādi niṭṭhitabhattaṃ nisinnaṃ theraṃ sandhāya vuttaṃ. Dhure dvārasamīpe.
भत्तग्गवत्तकथावण्णना निट्ठिता।
Bhattaggavattakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / विनयपिटक • Vinayapiṭaka / चूळवग्गपाळि • Cūḷavaggapāḷi / ५. भत्तग्गवत्तकथा • 5. Bhattaggavattakathā
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / विनयपिटक (अट्ठकथा) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / चूळवग्ग-अट्ठकथा • Cūḷavagga-aṭṭhakathā / भत्तग्गवत्तकथा • Bhattaggavattakathā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / सारत्थदीपनी-टीका • Sāratthadīpanī-ṭīkā / भत्तग्गवत्तकथावण्णना • Bhattaggavattakathāvaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / वजिरबुद्धि-टीका • Vajirabuddhi-ṭīkā / अनुमोदनवत्तकथावण्णना • Anumodanavattakathāvaṇṇanā
टीका • Tīkā / विनयपिटक (टीका) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / पाचित्यादियोजनापाळि • Pācityādiyojanāpāḷi / ५. भत्तग्गवत्तकथा • 5. Bhattaggavattakathā
