| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / องฺคุตฺตรนิกาย (ฎีกา) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) |
๔. ภรณฺฑุกาลามสุตฺตวณฺณนา
4. Bharaṇḍukālāmasuttavaṇṇanā
๑๒๗. จตุเตฺถ อาฬารกาลามกาเลติ อาฬารกาลามานํ ธรมานกาเลฯ ปริญฺญนฺติ ปหานปริญฺญํฯ สา หิ สมติกฺกโม, น อิตราฯ เตนาห ‘‘ปริญฺญา นาม สมติกฺกโม’’ติฯ เอตฺถ จ ปฐโม สตฺถา รูปาวจรสมาปตฺติลาภี ทฎฺฐโพฺพ, ทุติโย อรูปาวจรสมาปตฺติลาภี, ตติโย สมฺมาสมฺพุโทฺธ ทฎฺฐโพฺพฯ วุตฺตเญฺหตํ ปุคฺคลปญฺญตฺติยํ (ปุ. ป. ๑๓๐) –
127. Catutthe āḷārakālāmakāleti āḷārakālāmānaṃ dharamānakāle. Pariññanti pahānapariññaṃ. Sā hi samatikkamo, na itarā. Tenāha ‘‘pariññā nāma samatikkamo’’ti. Ettha ca paṭhamo satthā rūpāvacarasamāpattilābhī daṭṭhabbo, dutiyo arūpāvacarasamāpattilābhī, tatiyo sammāsambuddho daṭṭhabbo. Vuttañhetaṃ puggalapaññattiyaṃ (pu. pa. 130) –
‘‘ยฺวายํ สตฺถา กามานํ ปริญฺญํ ปญฺญาเปติ, น รูปานํ ปริญฺญํ ปญฺญาเปติ, น เวทนานํ ปริญฺญํ ปญฺญาเปติ, รูปาวจรสมาปตฺติยา ลาภี สตฺถา เตน ทฎฺฐโพฺพฯ ยฺวายํ สตฺถา กามานญฺจ ปริญฺญํ ปญฺญาเปติ, รูปานญฺจ ปริญฺญํ ปญฺญาเปติ, น เวทนานํ ปริญฺญํ ปญฺญาเปติ, อรูปาวจรสมาปตฺติยา ลาภี สตฺถา เตน ทฎฺฐโพฺพฯ ยฺวายํ สตฺถา กามานญฺจ ปริญฺญํ ปญฺญาเปติ, รูปานญฺจ ปริญฺญํ ปญฺญาเปติ, เวทนานญฺจ ปริญฺญํ ปญฺญาเปติ, สมฺมาสมฺพุโทฺธ สตฺถา เตน ทฎฺฐโพฺพ’’ติฯ
‘‘Yvāyaṃ satthā kāmānaṃ pariññaṃ paññāpeti, na rūpānaṃ pariññaṃ paññāpeti, na vedanānaṃ pariññaṃ paññāpeti, rūpāvacarasamāpattiyā lābhī satthā tena daṭṭhabbo. Yvāyaṃ satthā kāmānañca pariññaṃ paññāpeti, rūpānañca pariññaṃ paññāpeti, na vedanānaṃ pariññaṃ paññāpeti, arūpāvacarasamāpattiyā lābhī satthā tena daṭṭhabbo. Yvāyaṃ satthā kāmānañca pariññaṃ paññāpeti, rūpānañca pariññaṃ paññāpeti, vedanānañca pariññaṃ paññāpeti, sammāsambuddho satthā tena daṭṭhabbo’’ti.
ตตฺถ ติตฺถิยา สมยํ ชานนฺตา กามานํ ปริญฺญํ ปญฺญาเปยฺยุํ ปฐมชฺฌานํ วทมานาฯ รูปานํ ปริญฺญํ ปญฺญาเปยฺยุํ อรูปราคํ วทมานาฯ เวทนาปริญฺญํ ปญฺญาเปยฺยุํ อสญฺญาราคํ วทมานาฯ เต ปน ‘‘อิทํ นาม ปฐมชฺฌานํ, อยํ รูปภโว, อยํ อสญฺญาภโว’’ติปิ น ชานนฺติฯ เต ปญฺญาเปตุํ อสโกฺกนฺตาปิ เกวลํ ‘‘ปญฺญาเปมา’’ติ วทนฺติฯ ตถาคโต ปน กามานํ ปริญฺญํ อนาคามิมเคฺคน ปญฺญาเปติ, รูปเวทนานํ อรหตฺตมเคฺคนฯ เอวเมตฺถ เทฺว ชนา พาหิรกา, เอโก สมฺมาสมฺพุโทฺธติ อิมสฺมิํ โลเก ตโย สตฺถาโร นามฯ
Tattha titthiyā samayaṃ jānantā kāmānaṃ pariññaṃ paññāpeyyuṃ paṭhamajjhānaṃ vadamānā. Rūpānaṃ pariññaṃ paññāpeyyuṃ arūparāgaṃ vadamānā. Vedanāpariññaṃ paññāpeyyuṃ asaññārāgaṃ vadamānā. Te pana ‘‘idaṃ nāma paṭhamajjhānaṃ, ayaṃ rūpabhavo, ayaṃ asaññābhavo’’tipi na jānanti. Te paññāpetuṃ asakkontāpi kevalaṃ ‘‘paññāpemā’’ti vadanti. Tathāgato pana kāmānaṃ pariññaṃ anāgāmimaggena paññāpeti, rūpavedanānaṃ arahattamaggena. Evamettha dve janā bāhirakā, eko sammāsambuddhoti imasmiṃ loke tayo satthāro nāma.
ภรณฺฑุกาลามสุตฺตวณฺณนา นิฎฺฐิตาฯ
Bharaṇḍukālāmasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ติปิฎก (มูล) • Tipiṭaka (Mūla) / สุตฺตปิฎก • Suttapiṭaka / องฺคุตฺตรนิกาย • Aṅguttaranikāya / ๔. ภรณฺฑุกาลามสุตฺตํ • 4. Bharaṇḍukālāmasuttaṃ
อฎฺฐกถา • Aṭṭhakathā / สุตฺตปิฎก (อฎฺฐกถา) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / องฺคุตฺตรนิกาย (อฎฺฐกถา) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ๔. ภรณฺฑุกาลามสุตฺตวณฺณนา • 4. Bharaṇḍukālāmasuttavaṇṇanā
