| Library / Tipiṭaka / ติปิฎก • Tipiṭaka / อปทานปาฬิ • Apadānapāḷi |
๔๒. ภทฺทาลิวโคฺค
42. Bhaddālivaggo
๑. ภทฺทาลิเตฺถรอปทานํ
1. Bhaddālittheraapadānaṃ
๑.
1.
‘‘สุเมโธ นาม สมฺพุโทฺธ, อโคฺค การุณิโก มุนิ;
‘‘Sumedho nāma sambuddho, aggo kāruṇiko muni;
วิเวกกาโม โลกโคฺค, หิมวนฺตมุปาคมิฯ
Vivekakāmo lokaggo, himavantamupāgami.
๒.
2.
‘‘อโชฺฌคาเหตฺวา หิมวํ, สุเมโธ โลกนายโก;
‘‘Ajjhogāhetvā himavaṃ, sumedho lokanāyako;
ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวาน, นิสีทิ ปุริสุตฺตโมฯ
Pallaṅkaṃ ābhujitvāna, nisīdi purisuttamo.
๓.
3.
‘‘สมาธิํ โส สมาปโนฺน, สุเมโธ โลกนายโก;
‘‘Samādhiṃ so samāpanno, sumedho lokanāyako;
สตฺตรตฺตินฺทิวํ พุโทฺธ, นิสีทิ ปุริสุตฺตโมฯ
Sattarattindivaṃ buddho, nisīdi purisuttamo.
๔.
4.
ตตฺถทฺทสาสิํ สมฺพุทฺธํ, โอฆติณฺณมนาสวํฯ
Tatthaddasāsiṃ sambuddhaṃ, oghatiṇṇamanāsavaṃ.
๕.
5.
‘‘สมฺมชฺชนิํ คเหตฺวาน, สมฺมชฺชิตฺวาน อสฺสมํ;
‘‘Sammajjaniṃ gahetvāna, sammajjitvāna assamaṃ;
จตุทเณฺฑ ฐเปตฺวาน, อกาสิํ มณฺฑปํ ตทาฯ
Catudaṇḍe ṭhapetvāna, akāsiṃ maṇḍapaṃ tadā.
๖.
6.
‘‘สาลปุปฺผํ อาหริตฺวา, มณฺฑปํ ฉาทยิํ อหํ;
‘‘Sālapupphaṃ āharitvā, maṇḍapaṃ chādayiṃ ahaṃ;
ปสนฺนจิโตฺต สุมโน, อภิวนฺทิํ ตถาคตํฯ
Pasannacitto sumano, abhivandiṃ tathāgataṃ.
๗.
7.
‘‘ยํ วทนฺติ สุเมโธติ, ภูริปญฺญํ สุเมธสํ;
‘‘Yaṃ vadanti sumedhoti, bhūripaññaṃ sumedhasaṃ;
ภิกฺขุสเงฺฆ นิสีทิตฺวา, อิมา คาถา อภาสถฯ
Bhikkhusaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
๘.
8.
‘‘‘พุทฺธสฺส คิรมญฺญาย, สเพฺพ เทวา สมาคมุํ;
‘‘‘Buddhassa giramaññāya, sabbe devā samāgamuṃ;
อสํสยํ พุทฺธเสโฎฺฐ, ธมฺมํ เทเสติ จกฺขุมาฯ
Asaṃsayaṃ buddhaseṭṭho, dhammaṃ deseti cakkhumā.
๙.
9.
‘‘‘สุเมโธ นาม สมฺพุโทฺธ, อาหุตีนํ ปฎิคฺคโห;
‘‘‘Sumedho nāma sambuddho, āhutīnaṃ paṭiggaho;
เทวสเงฺฆ นิสีทิตฺวา, อิมา คาถา อภาสถฯ
Devasaṅghe nisīditvā, imā gāthā abhāsatha.
๑๐.
10.
‘‘‘โย เม สตฺตาหํ มณฺฑปํ, ธารยี สาลฉาทิตํ;
‘‘‘Yo me sattāhaṃ maṇḍapaṃ, dhārayī sālachāditaṃ;
ตมหํ กิตฺตยิสฺสามิ, สุณาถ มม ภาสโตฯ
Tamahaṃ kittayissāmi, suṇātha mama bhāsato.
๑๑.
11.
‘‘‘เทวภูโต มนุโสฺส วา, เหมวโณฺณ ภวิสฺสติ;
‘‘‘Devabhūto manusso vā, hemavaṇṇo bhavissati;
ปหูตโภโค หุตฺวาน, กามโภคี ภวิสฺสติฯ
Pahūtabhogo hutvāna, kāmabhogī bhavissati.
๑๒.
12.
‘‘‘สฎฺฐิ นาคสหสฺสานิ, สพฺพาลงฺการภูสิตา;
‘‘‘Saṭṭhi nāgasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
สุวณฺณกจฺฉา มาตงฺคา, เหมกปฺปนวาสสาฯ
Suvaṇṇakacchā mātaṅgā, hemakappanavāsasā.
๑๓.
13.
‘‘‘อารูฬฺหา คามณีเยหิ, โตมรงฺกุสปาณิภิ;
‘‘‘Ārūḷhā gāmaṇīyehi, tomaraṅkusapāṇibhi;
เตหิ นาเคหิ ปริวุโต, รมิสฺสติ อยํ นโรฯ
Tehi nāgehi parivuto, ramissati ayaṃ naro.
๑๔.
14.
‘‘‘สฎฺฐิ อสฺสสหสฺสานิ, สพฺพาลงฺการภูสิตา;
‘‘‘Saṭṭhi assasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
อาชานียาว ชาติยา, สินฺธวา สีฆวาหิโนฯ
Ājānīyāva jātiyā, sindhavā sīghavāhino.
๑๕.
15.
‘‘‘อารูฬฺหา คามณีเยหิ, อิลฺลิยาจาปธาริภิ;
‘‘‘Ārūḷhā gāmaṇīyehi, illiyācāpadhāribhi;
ปริวาเรสฺสนฺติมํ นิจฺจํ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํฯ
Parivāressantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
๑๖.
16.
‘‘‘สฎฺฐิ รถสหสฺสานิ, สพฺพาลงฺการภูสิตา;
‘‘‘Saṭṭhi rathasahassāni, sabbālaṅkārabhūsitā;
ทีปา อโถปิ เวยคฺฆา, สนฺนทฺธา อุสฺสิตทฺธชาฯ
Dīpā athopi veyagghā, sannaddhā ussitaddhajā.
๑๗.
17.
‘‘‘อารูฬฺหา คามณีเยหิ, จาปหเตฺถหิ วมฺมิภิ;
‘‘‘Ārūḷhā gāmaṇīyehi, cāpahatthehi vammibhi;
ปริวาเรสฺสนฺติมํ นิจฺจํ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํฯ
Parivāressantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
๑๘.
18.
‘‘‘สฎฺฐิ คามสหสฺสานิ, ปริปุณฺณานิ สพฺพโส;
‘‘‘Saṭṭhi gāmasahassāni, paripuṇṇāni sabbaso;
ปหูตธนธญฺญานิ, สุสมิทฺธานิ สพฺพโส;
Pahūtadhanadhaññāni, susamiddhāni sabbaso;
สทา ปาตุภวิสฺสนฺติ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํฯ
Sadā pātubhavissanti, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
๑๙.
19.
‘‘‘หตฺถี อสฺสา รถา ปตฺตี, เสนา จ จตุรงฺคินี;
‘‘‘Hatthī assā rathā pattī, senā ca caturaṅginī;
ปริวาเรสฺสนฺติมํ นิจฺจํ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํฯ
Parivāressantimaṃ niccaṃ, buddhapūjāyidaṃ phalaṃ.
๒๐.
20.
‘‘‘อฎฺฐารเส กปฺปสเต, เทวโลเก รมิสฺสติ;
‘‘‘Aṭṭhārase kappasate, devaloke ramissati;
สหสฺสกฺขตฺตุํ ราชา จ, จกฺกวตฺตี ภวิสฺสติฯ
Sahassakkhattuṃ rājā ca, cakkavattī bhavissati.
๒๑.
21.
‘‘‘สตานํ ตีณิกฺขตฺตุญฺจ, เทวรชฺชํ กริสฺสติ;
‘‘‘Satānaṃ tīṇikkhattuñca, devarajjaṃ karissati;
ปเทสรชฺชํ วิปุลํ, คณนาโต อสงฺขิยํฯ
Padesarajjaṃ vipulaṃ, gaṇanāto asaṅkhiyaṃ.
๒๒.
22.
‘‘‘ติํสกปฺปสหสฺสมฺหิ, โอกฺกากกุลสมฺภโว;
‘‘‘Tiṃsakappasahassamhi, okkākakulasambhavo;
โคตโม นาม โคเตฺตน, สตฺถา โลเก ภวิสฺสติฯ
Gotamo nāma gottena, satthā loke bhavissati.
๒๓.
23.
‘‘‘ตสฺส ธเมฺมสุ ทายาโท, โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต;
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
สพฺพาสเว ปริญฺญาย, วิหริสฺสตินาสโว’ฯ
Sabbāsave pariññāya, viharissatināsavo’.
๒๔.
24.
‘‘ติํสกปฺปสหสฺสมฺหิ , อทฺทสํ โลกนายกํ;
‘‘Tiṃsakappasahassamhi , addasaṃ lokanāyakaṃ;
เอตฺถนฺตรมุปาทาย, คเวสิํ อมตํ ปทํฯ
Etthantaramupādāya, gavesiṃ amataṃ padaṃ.
๒๕.
25.
‘‘ลาภา มยฺหํ สุลทฺธํ เม, ยมหญฺญาสิ สาสนํ;
‘‘Lābhā mayhaṃ suladdhaṃ me, yamahaññāsi sāsanaṃ;
ติโสฺส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํฯ
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
๒๖.
26.
‘‘นโม เต ปุริสาชญฺญ, นโม เต ปุริสุตฺตม;
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
ตว ญาณํ ปกิเตฺตตฺวา, ปโตฺตมฺหิ อจลํ ปทํฯ
Tava ñāṇaṃ pakittetvā, pattomhi acalaṃ padaṃ.
๒๗.
27.
‘‘ยํ ยํ โยนุปปชฺชามิ, เทวตฺตํ อถ มานุสํ;
‘‘Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi, devattaṃ atha mānusaṃ;
สพฺพตฺถ สุขิโต โหมิ, ผลํ เม ญาณกิตฺตเนฯ
Sabbattha sukhito homi, phalaṃ me ñāṇakittane.
๒๘.
28.
‘‘อิทํ ปจฺฉิมกํ มยฺหํ, จริโม วตฺตเต ภโว;
‘‘Idaṃ pacchimakaṃ mayhaṃ, carimo vattate bhavo;
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา, วิหรามิ อนาสโวฯ
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
๒๙.
29.
‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ, ภวา สเพฺพ สมูหตา;
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ, bhavā sabbe samūhatā;
นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา, วิหรามิ อนาสโวฯ
Nāgova bandhanaṃ chetvā, viharāmi anāsavo.
๓๐.
30.
‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ, มม พุทฺธสฺส สนฺติเก;
‘‘Svāgataṃ vata me āsi, mama buddhassa santike;
ติโสฺส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํฯ
Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
๓๑.
31.
‘‘ปฎิสมฺภิทา จตโสฺส, วิโมกฺขาปิ จ อฎฺฐิเม;
‘‘Paṭisambhidā catasso, vimokkhāpi ca aṭṭhime;
ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’ฯ
Chaḷabhiññā sacchikatā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ’’.
อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ภทฺทาลิเตฺถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติฯ
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bhaddālitthero imā gāthāyo abhāsitthāti.
ภทฺทาลิเตฺถรสฺสาปทานํ ปฐมํฯ
Bhaddālittherassāpadānaṃ paṭhamaṃ.
Footnotes:
