| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / জাতক-অট্ঠকথা • Jātaka-aṭṭhakathā |
[২৩৬] ৬. বকজাতকৰণ্ণনা
[236] 6. Bakajātakavaṇṇanā
ভদ্দকো ৰতযং পক্খীতি ইদং সত্থা জেতৰনে ৰিহরন্তো একং কুহকভিক্খুং আরব্ভ কথেসি। তঞ্হি সত্থা আনেত্ৰা দস্সিতং দিস্ৰা ‘‘ন, ভিক্খৰে, ইদানেৰ, পুব্বেপেস কুহকোযেৰা’’তি ৰত্ৰা অতীতং আহরি।
Bhaddakovatayaṃ pakkhīti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ kuhakabhikkhuṃ ārabbha kathesi. Tañhi satthā ānetvā dassitaṃ disvā ‘‘na, bhikkhave, idāneva, pubbepesa kuhakoyevā’’ti vatvā atītaṃ āhari.
অতীতে বারাণসিযং ব্রহ্মদত্তে রজ্জং কারেন্তে বোধিসত্তো হিমৰন্তপদেসে একস্মিং সরে মচ্ছো হুত্ৰা মহাপরিৰারো ৰসি। অথেকো বকো ‘‘মচ্ছে খাদিস্সামী’’তি সরস্স আসন্নট্ঠানে সীসং পাতেত্ৰা পক্খে পসারেত্ৰা মন্দমন্দো মচ্ছে ওলোকেন্তো অট্ঠাসি তেসং পমাদং আগমযমানো। তস্মিং খণে বোধিসত্তো মচ্ছগণপরিৰুতো গোচরং গণ্হন্তো তং ঠানং পাপুণি। মচ্ছগণো তং বকং পস্সিত্ৰা পঠমং গাথমাহ –
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto himavantapadese ekasmiṃ sare maccho hutvā mahāparivāro vasi. Atheko bako ‘‘macche khādissāmī’’ti sarassa āsannaṭṭhāne sīsaṃ pātetvā pakkhe pasāretvā mandamando macche olokento aṭṭhāsi tesaṃ pamādaṃ āgamayamāno. Tasmiṃ khaṇe bodhisatto macchagaṇaparivuto gocaraṃ gaṇhanto taṃ ṭhānaṃ pāpuṇi. Macchagaṇo taṃ bakaṃ passitvā paṭhamaṃ gāthamāha –
১৭১.
171.
‘‘ভদ্দকো ৰতযং পক্খী, দিজো কুমুদসন্নিভো।
‘‘Bhaddako vatayaṃ pakkhī, dijo kumudasannibho;
ৰূপসন্তেহি পক্খেহি, মন্দমন্দোৰ ঝাযতী’’তি॥
Vūpasantehi pakkhehi, mandamandova jhāyatī’’ti.
তত্থ মন্দমন্দোৰ ঝাযতীতি অবলবলো ৰিয হুত্ৰা কিঞ্চি অজানন্তো ৰিয এককোৰ ঝাযতীতি।
Tattha mandamandova jhāyatīti abalabalo viya hutvā kiñci ajānanto viya ekakova jhāyatīti.
অথ নং বোধিসত্তো ওলোকেত্ৰা দুতিযং গাথমাহ –
Atha naṃ bodhisatto oloketvā dutiyaṃ gāthamāha –
১৭২.
172.
‘‘নাস্স সীলং ৰিজানাথ, অনঞ্ঞায পসংসথ।
‘‘Nāssa sīlaṃ vijānātha, anaññāya pasaṃsatha;
অম্হে দিজো ন পালেতি, তেন পক্খী ন ফন্দতী’’তি॥
Amhe dijo na pāleti, tena pakkhī na phandatī’’ti.
তত্থ অনঞ্ঞাযাতি অজানিত্ৰা। অম্হে দিজো ন পালেতীতি এস দিজো অম্হে ন রক্খতি ন গোপাযতি, ‘‘কতরং নু খো এতেসু কবল়ং করিস্সামী’’তি উপধারেতি। তেন পক্খী ন ফন্দতীতি তেনাযং সকুণো ন ফন্দতি ন চলতীতি। এৰং ৰুত্তে মচ্ছগণো উদকং খোভেত্ৰা বকং পলাপেসি।
Tattha anaññāyāti ajānitvā. Amhe dijo na pāletīti esa dijo amhe na rakkhati na gopāyati, ‘‘kataraṃ nu kho etesu kabaḷaṃ karissāmī’’ti upadhāreti. Tena pakkhī na phandatīti tenāyaṃ sakuṇo na phandati na calatīti. Evaṃ vutte macchagaṇo udakaṃ khobhetvā bakaṃ palāpesi.
সত্থা ইমং ধম্মদেসনং আহরিত্ৰা জাতকং সমোধানেসি – ‘‘তদা বকো কুহকো ভিক্খু অহোসি, মচ্ছরাজা পন অহমেৰ অহোসি’’ন্তি।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā bako kuhako bhikkhu ahosi, maccharājā pana ahameva ahosi’’nti.
বকজাতকৰণ্ণনা ছট্ঠা।
Bakajātakavaṇṇanā chaṭṭhā.
Related texts:
তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / সুত্তপিটক • Suttapiṭaka / খুদ্দকনিকায • Khuddakanikāya / জাতকপাল়ি • Jātakapāḷi / ২৩৬. বকজাতকং • 236. Bakajātakaṃ
