| Library / Tipiṭaka / ཏིཔིཊཀ • Tipiṭaka / ཨཔདཱནཔཱལི༹ • Apadānapāḷi |
༦. བཱཧིཡཏྠེརཨཔདཱནཾ
6. Bāhiyattheraapadānaṃ
༡༧༨.
178.
‘‘ཨིཏོ སཏསཧསྶམྷི, ཀཔྤེ ཨུཔྤཛྫི ནཱཡཀོ།
‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;
མཧཔྤབྷོ ཏིལོཀགྒོ, ནཱམེན པདུམུཏྟརོ༎
Mahappabho tilokaggo, nāmena padumuttaro.
༡༧༩.
179.
‘‘ཁིཔྤཱབྷིཉྙསྶ བྷིཀྑུསྶ, གུཎཾ ཀིཏྟཡཏོ མུནེ།
‘‘Khippābhiññassa bhikkhussa, guṇaṃ kittayato mune;
སུཏྭཱ ཨུདགྒཙིཏྟོཧཾ, ཀཱརཾ ཀཏྭཱ མཧེསིནོ༎
Sutvā udaggacittohaṃ, kāraṃ katvā mahesino.
༡༨༠.
180.
‘‘དཏྭཱ སཏྟཱཧིཀཾ དཱནཾ, སསིསྶསྶ མུནེ ཨཧཾ།
‘‘Datvā sattāhikaṃ dānaṃ, sasissassa mune ahaṃ;
ཨབྷིཝཱདིཡ སམྦུདྡྷཾ, ཏཾ ཋཱནཾ པཏྠཡིཾ ཏདཱ༎
Abhivādiya sambuddhaṃ, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ tadā.
༡༨༡.
181.
‘‘ཏཏོ མཾ བྱཱཀརི བུདྡྷོ, ‘ཨེཏཾ པསྶཐ བྲཱཧྨཎཾ།
‘‘Tato maṃ byākari buddho, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ;
༡༨༢.
182.
‘‘‘ཧེམཡཉྙོཔཙིཏངྒཾ , ཨཝདཱཏཏནུཏྟཙཾ།
‘‘‘Hemayaññopacitaṅgaṃ , avadātatanuttacaṃ;
པལམྦབིམྦཏམྦོཊྛཾ, སེཏཏིཎྷསམཾ དིཛཾ༎
Palambabimbatamboṭṭhaṃ, setatiṇhasamaṃ dijaṃ.
༡༨༣.
183.
‘‘‘གུཎཐཱམབཧུཏརཾ, སམུགྒཏཏནཱུརུཧཾ།
‘‘‘Guṇathāmabahutaraṃ, samuggatatanūruhaṃ;
གུཎོགྷཱཡཏནཱིབྷཱུཏཾ, པཱིཏིསམྥུལླིཏཱནནཾ༎
Guṇoghāyatanībhūtaṃ, pītisamphullitānanaṃ.
༡༨༤.
184.
‘‘‘ཨེསོ པཏྠཡཏེ ཋཱནཾ, ཁིཔྤཱབྷིཉྙསྶ བྷིཀྑུནོ།
‘‘‘Eso patthayate ṭhānaṃ, khippābhiññassa bhikkhuno;
ཨནཱགཏེ མཧཱཝཱིརོ, གོཏམོ ནཱམ ཧེསྶཏི༎
Anāgate mahāvīro, gotamo nāma hessati.
༡༨༥.
185.
‘‘‘ཏསྶ དྷམྨེསུ དཱཡཱདོ, ཨོརསོ དྷམྨནིམྨིཏོ།
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
བཱཧིཡོ ནཱམ ནཱམེན, ཧེསྶཏི སཏྠུ སཱཝཀོ’༎
Bāhiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
༡༨༦.
186.
‘‘ཏདཱ ཧི ཏུཊྛོ ཝུཊྛཱཡ, ཡཱཝཛཱིཝཾ མཧཱམུནེ།
‘‘Tadā hi tuṭṭho vuṭṭhāya, yāvajīvaṃ mahāmune;
ཀཱརཾ ཀཏྭཱ ཙུཏོ སགྒཾ, ཨགཾ སབྷཝནཾ ཡཐཱ༎
Kāraṃ katvā cuto saggaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā.
༡༨༧.
187.
‘‘དེཝབྷཱུཏོ མནུསྶོ ཝཱ, སུཁིཏོ ཏསྶ ཀམྨུནོ།
‘‘Devabhūto manusso vā, sukhito tassa kammuno;
ཝཱཧསཱ སཾསརིཏྭཱན, སམྤཏྟིམནུབྷོམཧཾ༎
Vāhasā saṃsaritvāna, sampattimanubhomahaṃ.
༡༨༨.
188.
ཨཱརུཡ྄ཧ སེལསིཁརཾ, ཡུཉྫིཏྭཱ ཛིནསཱསནཾ༎
Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ.
༡༨༩.
189.
‘‘ཝིསུདྡྷསཱིལོ སཔྤཉྙོ, ཛིནསཱསནཀཱརཀོ།
‘‘Visuddhasīlo sappañño, jinasāsanakārako;
ཏཏོ ཙུཏཱ པཉྩ ཛནཱ, དེཝལོཀཾ ཨགམྷསེ༎
Tato cutā pañca janā, devalokaṃ agamhase.
༡༩༠.
190.
‘‘ཏཏོཧཾ བཱཧིཡོ ཛཱཏོ, བྷཱརུཀཙྪེ པུརུཏྟམེ།
‘‘Tatohaṃ bāhiyo jāto, bhārukacche puruttame;
༡༩༡.
191.
‘‘ཏཏོ ནཱཝཱ ཨབྷིཛྫིཏྠ, གནྟྭཱན ཀཏིཔཱཧཀཾ།
‘‘Tato nāvā abhijjittha, gantvāna katipāhakaṃ;
ཏདཱ བྷཱིསནཀེ གྷོརེ, པཏིཏོ མཀརཱཀརེ༎
Tadā bhīsanake ghore, patito makarākare.
༡༩༢.
192.
‘‘ཏདཱཧཾ ཝཱཡམིཏྭཱན, སནྟརིཏྭཱ མཧོདདྷིཾ།
‘‘Tadāhaṃ vāyamitvāna, santaritvā mahodadhiṃ;
༡༩༣.
193.
‘‘དཱརུཙཱིརཾ ནིཝཱསེཏྭཱ, གཱམཾ པིཎྜཱཡ པཱཝིསིཾ།
‘‘Dārucīraṃ nivāsetvā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ;
ཏདཱཧ སོ ཛནོ ཏུཊྛོ, ཨརཧཱཡམིདྷཱགཏོ༎
Tadāha so jano tuṭṭho, arahāyamidhāgato.
༡༩༤.
194.
‘‘ཨིམཾ ཨནྣེན པཱནེན, ཝཏྠེན སཡནེན ཙ།
‘‘Imaṃ annena pānena, vatthena sayanena ca;
བྷེསཛྫེན ཙ སཀྐཏྭཱ, ཧེསྶཱམ སུཁིཏཱ མཡཾ༎
Bhesajjena ca sakkatvā, hessāma sukhitā mayaṃ.
༡༩༥.
195.
‘‘པཙྩཡཱནཾ ཏདཱ ལཱབྷཱི, ཏེཧི སཀྐཏཔཱུཛིཏོ།
‘‘Paccayānaṃ tadā lābhī, tehi sakkatapūjito;
ཨརཧཱཧནྟི སངྐཔྤཾ, ཨུཔྤཱདེསིཾ ཨཡོནིསོ༎
Arahāhanti saṅkappaṃ, uppādesiṃ ayoniso.
༡༩༦.
196.
‘‘ཏཏོ མེ ཙིཏྟམཉྙཱཡ, ཙོདཡཱི པུབྦདེཝཏཱ།
‘‘Tato me cittamaññāya, codayī pubbadevatā;
‘ན ཏྭཾ ཨུཔཱཡམགྒཉྙཱུ, ཀུཏོ ཏྭཾ ཨརཧཱ བྷཝེ’༎
‘Na tvaṃ upāyamaggaññū, kuto tvaṃ arahā bhave’.
༡༩༧.
197.
‘‘ཙོདིཏོ ཏཱཡ སཾཝིགྒོ, ཏདཱཧཾ པརིཔུཙྪི ཏཾ།
‘‘Codito tāya saṃviggo, tadāhaṃ paripucchi taṃ;
‘ཀེ ཝཱ ཨེཏེ ཀུཧིཾ ལོཀེ, ཨརཧནྟོ ནརུཏྟམཱ༎
‘Ke vā ete kuhiṃ loke, arahanto naruttamā.
༡༩༨.
198.
‘‘‘སཱཝཏྠིཡཾ ཀོསལམནྡིརེ ཛིནོ, པཧཱུཏཔཉྙོ ཝརབྷཱུརིམེདྷསོ།
‘‘‘Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso;
སོ སཀྱཔུཏྟོ ཨརཧཱ ཨནཱསཝོ, དེསེཏི དྷམྨཾ ཨརཧཏྟཔཏྟིཡཱ༎
So sakyaputto arahā anāsavo, deseti dhammaṃ arahattapattiyā.
༡༩༩.
199.
‘‘‘ཏདསྶ སུཏྭཱ ཝཙནཾ སུཔཱིཎིཏོ 13, ནིདྷིཾཝ ལདྡྷཱ ཀཔཎོཏི ཝིམྷིཏོ།
‘‘‘Tadassa sutvā vacanaṃ supīṇito 14, nidhiṃva laddhā kapaṇoti vimhito;
ཨུདགྒཙིཏྟོ ཨརཧཏྟམུཏྟམཾ, སུདསྶནཾ དཊྛུམནནྟགོཙརཾ༎
Udaggacitto arahattamuttamaṃ, sudassanaṃ daṭṭhumanantagocaraṃ.
༢༠༠.
200.
ཨུཔེཙྩ རམྨཾ ཝིཛིཏཝ྄ཧཡཾ ཝནཾ, དིཛེ ཨཔུཙྪིཾ ཀུཧིཾ ལོཀནནྡནོ༎
Upecca rammaṃ vijitavhayaṃ vanaṃ, dije apucchiṃ kuhiṃ lokanandano.
༢༠༡.
201.
‘‘‘ཏཏོ ཨཝོཙུཾ ནརདེཝཝནྡིཏོ, པུརཾ པཝིཊྛོ ཨསནེསནཱཡ སོ།
‘‘‘Tato avocuṃ naradevavandito, puraṃ paviṭṭho asanesanāya so;
སསོཝ 19 ཁིཔྤཾ མུནིདསྶནུསྶུཀོ, ཨུཔེཙྩ ཝནྡཱཧི ཏམགྒཔུགྒལཾ’༎
Sasova 20 khippaṃ munidassanussuko, upecca vandāhi tamaggapuggalaṃ’.
༢༠༢.
202.
‘‘ཏཏོཧཾ ཏུཝཊཾ གནྟྭཱ, སཱཝཏྠིཾ པུརམུཏྟམཾ།
‘‘Tatohaṃ tuvaṭaṃ gantvā, sāvatthiṃ puramuttamaṃ;
ཝིཙརནྟཾ ཏམདྡཀྑིཾ, པིཎྜཏྠཾ ཨཔིཧཱགིདྷཾ༎
Vicarantaṃ tamaddakkhiṃ, piṇḍatthaṃ apihāgidhaṃ.
༢༠༣.
203.
སིརཱིནིལཡསངྐཱསཾ, རཝིདིཏྟིཧརཱནནཾ༎
Sirīnilayasaṅkāsaṃ, ravidittiharānanaṃ.
༢༠༤.
204.
‘‘ཏཾ སམེཙྩ ནིཔཙྩཱཧཾ, ཨིདཾ ཝཙནམབྲཝིཾ།
‘‘Taṃ samecca nipaccāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ;
‘ཀུཔཐེ ཝིཔྤནཊྛསྶ, སརཎཾ ཧོཧི གོཏམ༎
‘Kupathe vippanaṭṭhassa, saraṇaṃ hohi gotama.
༢༠༥.
205.
‘‘‘པཱཎསནྟཱརཎཏྠཱཡ , པིཎྜཱཡ ཝིཙརཱམཧཾ།
‘‘‘Pāṇasantāraṇatthāya , piṇḍāya vicarāmahaṃ;
ན ཏེ དྷམྨཀཐཱཀཱལོ, ཨིཙྩཱཧ མུནིསཏྟམོ’༎
Na te dhammakathākālo, iccāha munisattamo’.
༢༠༦.
206.
‘‘ཏདཱ པུནཔྤུནཾ བུདྡྷཾ, ཨཱཡཱཙིཾ དྷམྨལཱལསོ།
‘‘Tadā punappunaṃ buddhaṃ, āyāciṃ dhammalālaso;
ཡོ མེ དྷམྨམདེསེསི, གམྦྷཱིརཾ སུཉྙཏཾ པདཾ༎
Yo me dhammamadesesi, gambhīraṃ suññataṃ padaṃ.
༢༠༧.
207.
‘‘ཏསྶ དྷམྨཾ སུཎིཏྭཱན, པཱཔུཎིཾ ཨཱསཝཀྑཡཾ།
‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ;
པརིཀྑཱིཎཱཡུཀོ སནྟོ, ཨཧོ སཏྠཱནུཀམྤཀོ༎
Parikkhīṇāyuko santo, aho satthānukampako.
༢༠༨.
208.
‘‘ཀིལེསཱ ཛྷཱཔིཏཱ མཡ྄ཧཾ…པེ॰… ཝིཧརཱམི ཨནཱསཝོ༎
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
༢༠༩.
209.
‘‘སྭཱགཏཾ ཝཏ མེ ཨཱསི…པེ॰… ཀཏཾ བུདྡྷསྶ སཱསནཾ༎
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
༢༡༠.
210.
‘‘པཊིསམྦྷིདཱ ཙཏསྶོ…པེ॰… ཀཏཾ བུདྡྷསྶ སཱསནཾ༎
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
༢༡༡.
211.
‘‘ཨེཝཾ ཐེརོ ཝིཡཱཀཱསི, བཱཧིཡོ དཱརུཙཱིརིཡོ།
‘‘Evaṃ thero viyākāsi, bāhiyo dārucīriyo;
སངྐཱརཀཱུཊེ པཏིཏོ, བྷཱུཏཱཝིཊྛཱཡ གཱཝིཡཱ༎
Saṅkārakūṭe patito, bhūtāviṭṭhāya gāviyā.
༢༡༢.
212.
‘‘ཨཏྟནོ པུབྦཙརིཡཾ, ཀིཏྟཡིཏྭཱ མཧཱམཏི།
‘‘Attano pubbacariyaṃ, kittayitvā mahāmati;
༢༡༣.
213.
‘‘ནགརཱ ནིཀྑམནྟོ ཏཾ, དིསྭཱན ཨིསིསཏྟམོ།
‘‘Nagarā nikkhamanto taṃ, disvāna isisattamo;
དཱརུཙཱིརདྷརཾ དྷཱིརཾ, བཱཧིཡཾ བཱཧིཏཱགམཾ༎
Dārucīradharaṃ dhīraṃ, bāhiyaṃ bāhitāgamaṃ.
༢༡༤.
214.
‘‘བྷཱུམིཡཾ པཏིཏཾ དནྟཾ, ཨིནྡཀེཏཱུཝ པཱཏིཏཾ།
‘‘Bhūmiyaṃ patitaṃ dantaṃ, indaketūva pātitaṃ;
༢༡༥.
215.
‘‘ཏཏོ ཨཱམནྟཡཱི སཏྠཱ, སཱཝཀེ སཱསནེ རཏེ།
‘‘Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate;
༢༡༦.
216.
‘‘‘ཐཱུཔཾ ཀརོཐ པཱུཛེཐ, ནིབྦུཏོ སོ མཧཱམཏི།
‘‘‘Thūpaṃ karotha pūjetha, nibbuto so mahāmati;
ཁིཔྤཱབྷིཉྙཱནམེསགྒོ, སཱཝཀོ མེ ཝཙོཀརོ༎
Khippābhiññānamesaggo, sāvako me vacokaro.
༢༡༧.
217.
‘‘‘སཧསྶམཔི ཙེ གཱཐཱ, ཨནཏྠཔདསཉྷིཏཱ།
‘‘‘Sahassamapi ce gāthā, anatthapadasañhitā;
ཨེཀཾ གཱཐཱཔདཾ སེཡྻོ, ཡཾ སུཏྭཱ ཨུཔསམྨཏི༎
Ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati.
༢༡༨.
218.
‘‘‘ཡཏྠ ཨཱཔོ ཙ པཐཝཱི, ཏེཛོ ཝཱཡོ ན གཱདྷཏི།
‘‘‘Yattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati;
ན ཏཏྠ སུཀྐཱ ཛོཏནྟི, ཨཱདིཙྩོ ན པཀཱསཏི༎
Na tattha sukkā jotanti, ādicco na pakāsati.
༢༡༩.
219.
‘‘‘ན ཏཏྠ ཙནྡིམཱ བྷཱཏི, ཏམོ ཏཏྠ ན ཝིཛྫཏི།
‘‘‘Na tattha candimā bhāti, tamo tattha na vijjati;
ཡདཱ ཙ ཨཏྟནཱ ཝེདི, མུནིམོནེན བྲཱཧྨཎོ༎
Yadā ca attanā vedi, munimonena brāhmaṇo.
༢༢༠.
220.
‘‘‘ཨཐ རཱུཔཱ ཨརཱུཔཱ ཙ, སུཁདུཀྑཱ ཝིམུཙྩཏི’།
‘‘‘Atha rūpā arūpā ca, sukhadukkhā vimuccati’;
ཨིཙྩེཝཾ ཨབྷཎཱི ནཱཐོ, ཏིལོཀསརཎོ མུནི’’༎
Iccevaṃ abhaṇī nātho, tilokasaraṇo muni’’.
ཨིཏྠཾ སུདཾ ཨཱཡསྨཱ བཱཧིཡོ ཐེརོ ཨིམཱ གཱཐཱཡོ
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo
ཨབྷཱསིཏྠཱཏི།
Abhāsitthāti.
བཱཧིཡཏྠེརསྶཱཔདཱནཾ ཚཊྛཾ།
Bāhiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ཨཊྛཀཐཱ • Aṭṭhakathā / སུཏྟཔིཊཀ (ཨཊྛཀཐཱ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ཁུདྡཀནིཀཱཡ (ཨཊྛཀཐཱ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ཨཔདཱན-ཨཊྛཀཐཱ • Apadāna-aṭṭhakathā / ༦. བཱཧིཡཏྠེརཨཔདཱནཝཎྞནཱ • 6. Bāhiyattheraapadānavaṇṇanā
