| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / အပဒာနပာဠိ • Apadānapāḷi |
၆. ဗာဟိယတ္ထေရအပဒာနံ
6. Bāhiyattheraapadānaṃ
၁၇၈.
178.
‘‘ဣတော သတသဟသ္သမ္ဟိ၊ ကပ္ပေ ဥပ္ပဇ္ဇိ နာယကော။
‘‘Ito satasahassamhi, kappe uppajji nāyako;
မဟပ္ပဘော တိလောကဂ္ဂော၊ နာမေန ပဒုမုတ္တရော။
Mahappabho tilokaggo, nāmena padumuttaro.
၁၇၉.
179.
‘‘ခိပ္ပာဘိညသ္သ ဘိက္ခုသ္သ၊ ဂုဏံ ကိတ္တယတော မုနေ။
‘‘Khippābhiññassa bhikkhussa, guṇaṃ kittayato mune;
သုတ္ဝာ ဥဒဂ္ဂစိတ္တောဟံ၊ ကာရံ ကတ္ဝာ မဟေသိနော။
Sutvā udaggacittohaṃ, kāraṃ katvā mahesino.
၁၈၀.
180.
‘‘ဒတ္ဝာ သတ္တာဟိကံ ဒာနံ၊ သသိသ္သသ္သ မုနေ အဟံ။
‘‘Datvā sattāhikaṃ dānaṃ, sasissassa mune ahaṃ;
အဘိဝာဒိယ သမ္ဗုဒ္ဓံ၊ တံ ဌာနံ ပတ္ထယိံ တဒာ။
Abhivādiya sambuddhaṃ, taṃ ṭhānaṃ patthayiṃ tadā.
၁၈၁.
181.
‘‘တတော မံ ဗ္ယာကရိ ဗုဒ္ဓော၊ ‘ဧတံ ပသ္သထ ဗ္ရာဟ္မဏံ။
‘‘Tato maṃ byākari buddho, ‘etaṃ passatha brāhmaṇaṃ;
၁၈၂.
182.
‘‘‘ဟေမယညောပစိတင္ဂံ ၊ အဝဒာတတနုတ္တစံ။
‘‘‘Hemayaññopacitaṅgaṃ , avadātatanuttacaṃ;
ပလမ္ဗဗိမ္ဗတမ္ဗောဋ္ဌံ၊ သေတတိဏ္ဟသမံ ဒိဇံ။
Palambabimbatamboṭṭhaṃ, setatiṇhasamaṃ dijaṃ.
၁၈၃.
183.
‘‘‘ဂုဏထာမဗဟုတရံ၊ သမုဂ္ဂတတနူရုဟံ။
‘‘‘Guṇathāmabahutaraṃ, samuggatatanūruhaṃ;
ဂုဏောဃာယတနီဘူတံ၊ ပီတိသမ္ဖုလ္လိတာနနံ။
Guṇoghāyatanībhūtaṃ, pītisamphullitānanaṃ.
၁၈၄.
184.
‘‘‘ဧသော ပတ္ထယတေ ဌာနံ၊ ခိပ္ပာဘိညသ္သ ဘိက္ခုနော။
‘‘‘Eso patthayate ṭhānaṃ, khippābhiññassa bhikkhuno;
အနာဂတေ မဟာဝီရော၊ ဂောတမော နာမ ဟေသ္သတိ။
Anāgate mahāvīro, gotamo nāma hessati.
၁၈၅.
185.
‘‘‘တသ္သ ဓမ္မေသု ဒာယာဒော၊ ဩရသော ဓမ္မနိမ္မိတော။
‘‘‘Tassa dhammesu dāyādo, oraso dhammanimmito;
ဗာဟိယော နာမ နာမေန၊ ဟေသ္သတိ သတ္ထု သာဝကော’။
Bāhiyo nāma nāmena, hessati satthu sāvako’.
၁၈၆.
186.
‘‘တဒာ ဟိ တုဋ္ဌော ဝုဋ္ဌာယ၊ ယာဝဇီဝံ မဟာမုနေ။
‘‘Tadā hi tuṭṭho vuṭṭhāya, yāvajīvaṃ mahāmune;
ကာရံ ကတ္ဝာ စုတော သဂ္ဂံ၊ အဂံ သဘဝနံ ယထာ။
Kāraṃ katvā cuto saggaṃ, agaṃ sabhavanaṃ yathā.
၁၈၇.
187.
‘‘ဒေဝဘူတော မနုသ္သော ဝာ၊ သုခိတော တသ္သ ကမ္မုနော။
‘‘Devabhūto manusso vā, sukhito tassa kammuno;
ဝာဟသာ သံသရိတ္ဝာန၊ သမ္ပတ္တိမနုဘောမဟံ။
Vāhasā saṃsaritvāna, sampattimanubhomahaṃ.
၁၈၈.
188.
အာရုယ္ဟ သေလသိခရံ၊ ယုဉ္ဇိတ္ဝာ ဇိနသာသနံ။
Āruyha selasikharaṃ, yuñjitvā jinasāsanaṃ.
၁၈၉.
189.
‘‘ဝိသုဒ္ဓသီလော သပ္ပညော၊ ဇိနသာသနကာရကော။
‘‘Visuddhasīlo sappañño, jinasāsanakārako;
တတော စုတာ ပဉ္စ ဇနာ၊ ဒေဝလောကံ အဂမ္ဟသေ။
Tato cutā pañca janā, devalokaṃ agamhase.
၁၉၀.
190.
‘‘တတောဟံ ဗာဟိယော ဇာတော၊ ဘာရုကစ္ဆေ ပုရုတ္တမေ။
‘‘Tatohaṃ bāhiyo jāto, bhārukacche puruttame;
၁၉၁.
191.
‘‘တတော နာဝာ အဘိဇ္ဇိတ္ထ၊ ဂန္တ္ဝာန ကတိပာဟကံ။
‘‘Tato nāvā abhijjittha, gantvāna katipāhakaṃ;
တဒာ ဘီသနကေ ဃောရေ၊ ပတိတော မကရာကရေ။
Tadā bhīsanake ghore, patito makarākare.
၁၉၂.
192.
‘‘တဒာဟံ ဝာယမိတ္ဝာန၊ သန္တရိတ္ဝာ မဟောဒဓိံ။
‘‘Tadāhaṃ vāyamitvāna, santaritvā mahodadhiṃ;
၁၉၃.
193.
‘‘ဒာရုစီရံ နိဝာသေတ္ဝာ၊ ဂာမံ ပိဏ္ဍာယ ပာဝိသိံ။
‘‘Dārucīraṃ nivāsetvā, gāmaṃ piṇḍāya pāvisiṃ;
တဒာဟ သော ဇနော တုဋ္ဌော၊ အရဟာယမိဓာဂတော။
Tadāha so jano tuṭṭho, arahāyamidhāgato.
၁၉၄.
194.
‘‘ဣမံ အန္နေန ပာနေန၊ ဝတ္ထေန သယနေန စ။
‘‘Imaṃ annena pānena, vatthena sayanena ca;
ဘေသဇ္ဇေန စ သက္ကတ္ဝာ၊ ဟေသ္သာမ သုခိတာ မယံ။
Bhesajjena ca sakkatvā, hessāma sukhitā mayaṃ.
၁၉၅.
195.
‘‘ပစ္စယာနံ တဒာ လာဘီ၊ တေဟိ သက္ကတပူဇိတော။
‘‘Paccayānaṃ tadā lābhī, tehi sakkatapūjito;
အရဟာဟန္တိ သင္ကပ္ပံ၊ ဥပ္ပာဒေသိံ အယောနိသော။
Arahāhanti saṅkappaṃ, uppādesiṃ ayoniso.
၁၉၆.
196.
‘‘တတော မေ စိတ္တမညာယ၊ စောဒယီ ပုဗ္ဗဒေဝတာ။
‘‘Tato me cittamaññāya, codayī pubbadevatā;
‘န တ္ဝံ ဥပာယမဂ္ဂညူ၊ ကုတော တ္ဝံ အရဟာ ဘဝေ’။
‘Na tvaṃ upāyamaggaññū, kuto tvaṃ arahā bhave’.
၁၉၇.
197.
‘‘စောဒိတော တာယ သံဝိဂ္ဂော၊ တဒာဟံ ပရိပုစ္ဆိ တံ။
‘‘Codito tāya saṃviggo, tadāhaṃ paripucchi taṃ;
‘ကေ ဝာ ဧတေ ကုဟိံ လောကေ၊ အရဟန္တော နရုတ္တမာ။
‘Ke vā ete kuhiṃ loke, arahanto naruttamā.
၁၉၈.
198.
‘‘‘သာဝတ္ထိယံ ကောသလမန္ဒိရေ ဇိနော၊ ပဟူတပညော ဝရဘူရိမေဓသော။
‘‘‘Sāvatthiyaṃ kosalamandire jino, pahūtapañño varabhūrimedhaso;
သော သက္ယပုတ္တော အရဟာ အနာသဝော၊ ဒေသေတိ ဓမ္မံ အရဟတ္တပတ္တိယာ။
So sakyaputto arahā anāsavo, deseti dhammaṃ arahattapattiyā.
၁၉၉.
199.
‘‘‘တဒသ္သ သုတ္ဝာ ဝစနံ သုပီဏိတော 13၊ နိဓိံဝ လဒ္ဓာ ကပဏောတိ ဝိမ္ဟိတော။
‘‘‘Tadassa sutvā vacanaṃ supīṇito 14, nidhiṃva laddhā kapaṇoti vimhito;
ဥဒဂ္ဂစိတ္တော အရဟတ္တမုတ္တမံ၊ သုဒသ္သနံ ဒဋ္ဌုမနန္တဂောစရံ။
Udaggacitto arahattamuttamaṃ, sudassanaṃ daṭṭhumanantagocaraṃ.
၂၀၀.
200.
ဥပေစ္စ ရမ္မံ ဝိဇိတဝ္ဟယံ ဝနံ၊ ဒိဇေ အပုစ္ဆိံ ကုဟိံ လောကနန္ဒနော။
Upecca rammaṃ vijitavhayaṃ vanaṃ, dije apucchiṃ kuhiṃ lokanandano.
၂၀၁.
201.
‘‘‘တတော အဝောစုံ နရဒေဝဝန္ဒိတော၊ ပုရံ ပဝိဋ္ဌော အသနေသနာယ သော။
‘‘‘Tato avocuṃ naradevavandito, puraṃ paviṭṭho asanesanāya so;
သသောဝ 19 ခိပ္ပံ မုနိဒသ္သနုသ္သုကော၊ ဥပေစ္စ ဝန္ဒာဟိ တမဂ္ဂပုဂ္ဂလံ’။
Sasova 20 khippaṃ munidassanussuko, upecca vandāhi tamaggapuggalaṃ’.
၂၀၂.
202.
‘‘တတောဟံ တုဝဋံ ဂန္တ္ဝာ၊ သာဝတ္ထိံ ပုရမုတ္တမံ။
‘‘Tatohaṃ tuvaṭaṃ gantvā, sāvatthiṃ puramuttamaṃ;
ဝိစရန္တံ တမဒ္ဒက္ခိံ၊ ပိဏ္ဍတ္ထံ အပိဟာဂိဓံ။
Vicarantaṃ tamaddakkhiṃ, piṇḍatthaṃ apihāgidhaṃ.
၂၀၃.
203.
သိရီနိလယသင္ကာသံ၊ ရဝိဒိတ္တိဟရာနနံ။
Sirīnilayasaṅkāsaṃ, ravidittiharānanaṃ.
၂၀၄.
204.
‘‘တံ သမေစ္စ နိပစ္စာဟံ၊ ဣဒံ ဝစနမဗ္ရဝိံ။
‘‘Taṃ samecca nipaccāhaṃ, idaṃ vacanamabraviṃ;
‘ကုပထေ ဝိပ္ပနဋ္ဌသ္သ၊ သရဏံ ဟောဟိ ဂောတမ။
‘Kupathe vippanaṭṭhassa, saraṇaṃ hohi gotama.
၂၀၅.
205.
‘‘‘ပာဏသန္တာရဏတ္ထာယ ၊ ပိဏ္ဍာယ ဝိစရာမဟံ။
‘‘‘Pāṇasantāraṇatthāya , piṇḍāya vicarāmahaṃ;
န တေ ဓမ္မကထာကာလော၊ ဣစ္စာဟ မုနိသတ္တမော’။
Na te dhammakathākālo, iccāha munisattamo’.
၂၀၆.
206.
‘‘တဒာ ပုနပ္ပုနံ ဗုဒ္ဓံ၊ အာယာစိံ ဓမ္မလာလသော။
‘‘Tadā punappunaṃ buddhaṃ, āyāciṃ dhammalālaso;
ယော မေ ဓမ္မမဒေသေသိ၊ ဂမ္ဘီရံ သုညတံ ပဒံ။
Yo me dhammamadesesi, gambhīraṃ suññataṃ padaṃ.
၂၀၇.
207.
‘‘တသ္သ ဓမ္မံ သုဏိတ္ဝာန၊ ပာပုဏိံ အာသဝက္ခယံ။
‘‘Tassa dhammaṃ suṇitvāna, pāpuṇiṃ āsavakkhayaṃ;
ပရိက္ခီဏာယုကော သန္တော၊ အဟော သတ္ထာနုကမ္ပကော။
Parikkhīṇāyuko santo, aho satthānukampako.
၂၀၈.
208.
‘‘ကိလေသာ ဈာပိတာ မယ္ဟံ။ပေ.။ ဝိဟရာမိ အနာသဝော။
‘‘Kilesā jhāpitā mayhaṃ…pe… viharāmi anāsavo.
၂၀၉.
209.
‘‘သ္ဝာဂတံ ဝတ မေ အာသိ။ပေ.။ ကတံ ဗုဒ္ဓသ္သ သာသနံ။
‘‘Svāgataṃ vata me āsi…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
၂၁၀.
210.
‘‘ပဋိသမ္ဘိဒာ စတသ္သော။ပေ.။ ကတံ ဗုဒ္ဓသ္သ သာသနံ။
‘‘Paṭisambhidā catasso…pe… kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
၂၁၁.
211.
‘‘ဧဝံ ထေရော ဝိယာကာသိ၊ ဗာဟိယော ဒာရုစီရိယော။
‘‘Evaṃ thero viyākāsi, bāhiyo dārucīriyo;
သင္ကာရကူဋေ ပတိတော၊ ဘူတာဝိဋ္ဌာယ ဂာဝိယာ။
Saṅkārakūṭe patito, bhūtāviṭṭhāya gāviyā.
၂၁၂.
212.
‘‘အတ္တနော ပုဗ္ဗစရိယံ၊ ကိတ္တယိတ္ဝာ မဟာမတိ။
‘‘Attano pubbacariyaṃ, kittayitvā mahāmati;
၂၁၃.
213.
‘‘နဂရာ နိက္ခမန္တော တံ၊ ဒိသ္ဝာန ဣသိသတ္တမော။
‘‘Nagarā nikkhamanto taṃ, disvāna isisattamo;
ဒာရုစီရဓရံ ဓီရံ၊ ဗာဟိယံ ဗာဟိတာဂမံ။
Dārucīradharaṃ dhīraṃ, bāhiyaṃ bāhitāgamaṃ.
၂၁၄.
214.
‘‘ဘူမိယံ ပတိတံ ဒန္တံ၊ ဣန္ဒကေတူဝ ပာတိတံ။
‘‘Bhūmiyaṃ patitaṃ dantaṃ, indaketūva pātitaṃ;
၂၁၅.
215.
‘‘တတော အာမန္တယီ သတ္ထာ၊ သာဝကေ သာသနေ ရတေ။
‘‘Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate;
၂၁၆.
216.
‘‘‘ထူပံ ကရောထ ပူဇေထ၊ နိဗ္ဗုတော သော မဟာမတိ။
‘‘‘Thūpaṃ karotha pūjetha, nibbuto so mahāmati;
ခိပ္ပာဘိညာနမေသဂ္ဂော၊ သာဝကော မေ ဝစောကရော။
Khippābhiññānamesaggo, sāvako me vacokaro.
၂၁၇.
217.
‘‘‘သဟသ္သမပိ စေ ဂာထာ၊ အနတ္ထပဒသဉ္ဟိတာ။
‘‘‘Sahassamapi ce gāthā, anatthapadasañhitā;
ဧကံ ဂာထာပဒံ သေယ္ယော၊ ယံ သုတ္ဝာ ဥပသမ္မတိ။
Ekaṃ gāthāpadaṃ seyyo, yaṃ sutvā upasammati.
၂၁၈.
218.
‘‘‘ယတ္ထ အာပော စ ပထဝီ၊ တေဇော ဝာယော န ဂာဓတိ။
‘‘‘Yattha āpo ca pathavī, tejo vāyo na gādhati;
န တတ္ထ သုက္ကာ ဇောတန္တိ၊ အာဒိစ္စော န ပကာသတိ။
Na tattha sukkā jotanti, ādicco na pakāsati.
၂၁၉.
219.
‘‘‘န တတ္ထ စန္ဒိမာ ဘာတိ၊ တမော တတ္ထ န ဝိဇ္ဇတိ။
‘‘‘Na tattha candimā bhāti, tamo tattha na vijjati;
ယဒာ စ အတ္တနာ ဝေဒိ၊ မုနိမောနေန ဗ္ရာဟ္မဏော။
Yadā ca attanā vedi, munimonena brāhmaṇo.
၂၂၀.
220.
‘‘‘အထ ရူပာ အရူပာ စ၊ သုခဒုက္ခာ ဝိမုစ္စတိ’။
‘‘‘Atha rūpā arūpā ca, sukhadukkhā vimuccati’;
ဣစ္စေဝံ အဘဏီ နာထော၊ တိလောကသရဏော မုနိ’’။
Iccevaṃ abhaṇī nātho, tilokasaraṇo muni’’.
ဣတ္ထံ သုဒံ အာယသ္မာ ဗာဟိယော ထေရော ဣမာ ဂာထာယော
Itthaṃ sudaṃ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo
အဘာသိတ္ထာတိ။
Abhāsitthāti.
ဗာဟိယတ္ထေရသ္သာပဒာနံ ဆဋ္ဌံ။
Bāhiyattherassāpadānaṃ chaṭṭhaṃ.
Footnotes:
Related texts:
အဋ္ဌကထာ • Aṭṭhakathā / သုတ္တပိဋက (အဋ္ဌကထာ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ခုဒ္ဒကနိကာယ (အဋ္ဌကထာ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / အပဒာန-အဋ္ဌကထာ • Apadāna-aṭṭhakathā / ၆. ဗာဟိယတ္ထေရအပဒာနဝဏ္ဏနာ • 6. Bāhiyattheraapadānavaṇṇanā
