Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / খুদ্দসিক্খা-মূলসিক্খা • Khuddasikkhā-mūlasikkhā

৪০. অৰেভঙ্গিযনিদ্দেসৰণ্ণনা

40. Avebhaṅgiyaniddesavaṇṇanā

৩২২-৪. আরামারামৰত্থূনীতি এত্থ (চূল়ৰ॰ ৩২১; চূল়ৰ॰ অট্ঠ॰ ৩২১) আরামো নাম পুপ্ফারামো ৰা ফলারামো ৰা। মঞ্চো পীঠং ভিসি বিব্বোহনাদিসযনাসনং। লোহকুম্ভীআদযো কাল়লোহতম্বলোহাদিমযা। ভাণকো উদকচাটি। পঞ্চেতে অৰিভাজিযাতি ভাজেত্ৰা ন গহেতব্বা, গহিতাপি সঙ্ঘসন্তকা এৰাতি অত্থো। এত্থ পন আরামো আরামৰত্থূতি পঠমং, ৰিহারো ৰিহারৰত্থূতি দুতিযং, মঞ্চো পীঠং ভিসি বিব্বোহনন্তি ততিযং, লোহকুম্ভী…পে॰… নিখাদনন্তি চতুত্থং, ৰল্লি…পে॰… দারুভণ্ডং মত্তিকভণ্ডন্তি পঞ্চমন্তি এৰং ইমানি রাসিৰসেন পঞ্চ হোন্তি, সরুপৰসেন অনেকানি হোন্তি। হোন্তি চেত্থ –

322-4.Ārāmārāmavatthūnīti ettha (cūḷava. 321; cūḷava. aṭṭha. 321) ārāmo nāma pupphārāmo vā phalārāmo vā. Mañco pīṭhaṃ bhisi bibbohanādisayanāsanaṃ. Lohakumbhīādayo kāḷalohatambalohādimayā. Bhāṇako udakacāṭi. Pañcete avibhājiyāti bhājetvā na gahetabbā, gahitāpi saṅghasantakā evāti attho. Ettha pana ārāmo ārāmavatthūti paṭhamaṃ, vihāro vihāravatthūti dutiyaṃ, mañco pīṭhaṃ bhisi bibbohananti tatiyaṃ, lohakumbhī…pe… nikhādananti catutthaṃ, valli…pe… dārubhaṇḍaṃ mattikabhaṇḍanti pañcamanti evaṃ imāni rāsivasena pañca honti, sarupavasena anekāni honti. Honti cettha –

‘‘দ্ৰিসঙ্গহানি দ্ৰে হোন্তি, ততিযং চতুসঙ্গহং।

‘‘Dvisaṅgahāni dve honti, tatiyaṃ catusaṅgahaṃ;

চতুত্থং নৰকোট্ঠাসং, পঞ্চমং অট্ঠভেদন’’ন্তি॥ (চূল়ৰ॰ অট্ঠ॰ ৩২১)।

Catutthaṃ navakoṭṭhāsaṃ, pañcamaṃ aṭṭhabhedana’’nti. (cūḷava. aṭṭha. 321);

৩২৫. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, অৰিস্সজ্জিযানি ন ৰিস্সজ্জেতব্বানি সঙ্ঘেন ৰা গণেন ৰা পুগ্গলেন ৰা, ৰিস্সজ্জিতানিপি অৰিস্সজ্জিতানি হোন্তি। যো ৰিস্সজ্জেয্য, আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি (চূল়ৰ॰ ৩২১) ৰুত্তত্তা ‘‘ভাজিতাপি অভাজিতা’’তি ৰুত্তং। এতেতি ৰুত্তপ্পকারা পঞ্চপি ‘‘গরুভণ্ডানী’’তি চ ‘‘অৰিস্সজ্জিযানী’’তি চ চ-সদ্দেন ‘‘অৰেভঙ্গিযানী’’তি চ ৰুচ্চন্তীতি অত্থো।

325. ‘‘Pañcimāni, bhikkhave, avissajjiyāni na vissajjetabbāni saṅghena vā gaṇena vā puggalena vā, vissajjitānipi avissajjitāni honti. Yo vissajjeyya, āpatti thullaccayassā’’ti (cūḷava. 321) vuttattā ‘‘bhājitāpi abhājitā’’ti vuttaṃ. Eteti vuttappakārā pañcapi ‘‘garubhaṇḍānī’’ti ca ‘‘avissajjiyānī’’ti ca ca-saddena ‘‘avebhaṅgiyānī’’ti ca vuccantīti attho.

৩২৬-৮. ইদানি পুরিমেসু তীসু রাসীসু সব্বস্স গরুভণ্ডত্তা তে অনামসিত্ৰা পচ্ছিমেসু দ্ৰীসু রাসীসু একচ্চস্স অগরুভণ্ডস্সাপি অত্থিতায তং দস্সেতুং আরভন্তোপি তেসু দ্ৰীসু বহুৰিসযং পঠমং দস্সেতুং ‘‘ৰল্লিড্ঢবাহুমত্তাপী’’তিআদিমাহাতি ঞাতব্বং। তস্সাযং সঙ্খেপো (চূল়ৰ॰ অট্ঠ॰ ৩২১) – ৰল্লি অড্ঢবাহুমত্তাপি ৰেল়ু অট্ঠঙ্গুলাযতোপি তিণাদি মুট্ঠিমত্তম্পীতি এত্থ আদি-সদ্দেন মুঞ্জপব্বজং সঙ্গণ্হাতি, পণ্ণং একম্পি মত্তিকা পাকতা ৰা পঞ্চৰণ্ণা ৰা সুধাকঙ্গুট্ঠআদিকাতি আদি-সদ্দেন সজ্জুলসজাতিহিঙ্গুলকাদি ৰা তালপক্কপ্পমাণাপি যেহি কেহিচি সঙ্ঘস্স দিন্না ৰা সঙ্ঘিকে তিণখেত্তাদিম্হি জাতা ৰা রক্খিতগোপিতভূমিভাগে উপ্পন্না তত্থজাতকা ৰা সঙ্ঘিকা রক্খিতা এৰ অভাজিযাতি অত্থো।

326-8. Idāni purimesu tīsu rāsīsu sabbassa garubhaṇḍattā te anāmasitvā pacchimesu dvīsu rāsīsu ekaccassa agarubhaṇḍassāpi atthitāya taṃ dassetuṃ ārabhantopi tesu dvīsu bahuvisayaṃ paṭhamaṃ dassetuṃ ‘‘valliḍḍhabāhumattāpī’’tiādimāhāti ñātabbaṃ. Tassāyaṃ saṅkhepo (cūḷava. aṭṭha. 321) – valli aḍḍhabāhumattāpi veḷu aṭṭhaṅgulāyatopi tiṇādi muṭṭhimattampīti ettha ādi-saddena muñjapabbajaṃ saṅgaṇhāti, paṇṇaṃ ekampi mattikā pākatā vā pañcavaṇṇā vā sudhākaṅguṭṭhaādikāti ādi-saddena sajjulasajātihiṅgulakādi vā tālapakkappamāṇāpi yehi kehici saṅghassa dinnā vā saṅghike tiṇakhettādimhi jātā vā rakkhitagopitabhūmibhāge uppannā tatthajātakā vā saṅghikā rakkhitā eva abhājiyāti attho.

ইদানি যে চেত্থ ভাজিতব্বা, তে দস্সেতুং ‘‘নিট্ঠিতে’’তিআদিমাহ, সঙ্ঘস্স ৰা চেতিযস্স ৰা কম্মে নিট্ঠিতে ভাজিযাতি অধিপ্পাযো। এত্থ পন যং কিঞ্চি ৰল্লিৰেল়ুতিণপণ্ণমত্তিকাদি সঙ্ঘস্স দিন্নং ৰা সঙ্ঘিকে তিণখেত্তাদিম্হি জাতকং ৰা রক্খিতগোপিতং গরুভণ্ডং, তং সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ নিট্ঠিতে অৰসেসং পুগ্গলিককম্মেপি দাতুং ৰট্টতি, অগরুভণ্ডত্তা ভাজিতুম্পি লব্ভতি। সেনাসনত্থায রক্খিতগোপিতমেৰ গরুভণ্ডং হোতি, ন ইতরং। সীহল়দীপে তুমূলসোমৰিহারে সঙ্ঘস্স পাকৰত্তম্পি তালপণ্ণং ৰিক্কিণিত্ৰা করীযতি। কস্মা? ন হি তত্থ পণ্ণেন অত্থো অত্থি, সব্বেপি ইট্ঠকচ্ছন্না পাসাদাদযোতি। এৰং অঞ্ঞত্থাপি করীযতি এৰাতি ৰদন্তি।

Idāni ye cettha bhājitabbā, te dassetuṃ ‘‘niṭṭhite’’tiādimāha, saṅghassa vā cetiyassa vā kamme niṭṭhite bhājiyāti adhippāyo. Ettha pana yaṃ kiñci valliveḷutiṇapaṇṇamattikādi saṅghassa dinnaṃ vā saṅghike tiṇakhettādimhi jātakaṃ vā rakkhitagopitaṃ garubhaṇḍaṃ, taṃ saṅghakamme ca cetiyakamme ca niṭṭhite avasesaṃ puggalikakammepi dātuṃ vaṭṭati, agarubhaṇḍattā bhājitumpi labbhati. Senāsanatthāya rakkhitagopitameva garubhaṇḍaṃ hoti, na itaraṃ. Sīhaḷadīpe tumūlasomavihāre saṅghassa pākavattampi tālapaṇṇaṃ vikkiṇitvā karīyati. Kasmā? Na hi tattha paṇṇena attho atthi, sabbepi iṭṭhakacchannā pāsādādayoti. Evaṃ aññatthāpi karīyati evāti vadanti.

৩২৯. ইদানি লোহভণ্ডাদীসু একন্তভাজেতব্বভণ্ডং দস্সেতুং ‘‘পত্তাদী’’তিআদিমাহ। এত্থ (চূল়ৰ॰ অট্ঠ॰ ২২১) পন আদি-সদ্দেন লোহথালকতম্ব কুণ্ডিকা কটচ্ছু সরক অঞ্জনি অঞ্জনিসলাকাকণ্ণমলহরণীসূচিসণ্ডাসকত্তরযট্ঠিআদীনি গহিতানেৰ। তথাতি ভাজিযমেৰাতি অত্থো। ৰিপ্পকতঞ্চ অৰিপ্পকতঞ্চ। পাদগণ্হকন্তি মগধনাল়িযা পঞ্চনাল়িযা গণ্হনং।

329. Idāni lohabhaṇḍādīsu ekantabhājetabbabhaṇḍaṃ dassetuṃ ‘‘pattādī’’tiādimāha. Ettha (cūḷava. aṭṭha. 221) pana ādi-saddena lohathālakatamba kuṇḍikā kaṭacchu saraka añjani añjanisalākākaṇṇamalaharaṇīsūcisaṇḍāsakattarayaṭṭhiādīni gahitāneva. Tathāti bhājiyamevāti attho. Vippakatañca avippakatañca. Pādagaṇhakanti magadhanāḷiyā pañcanāḷiyā gaṇhanaṃ.

৩৩১-২. অনুঞ্ঞাতৰাসি যং সক্কা সিপাটিকায পক্খিপিত্ৰা পরিহরিতুন্তি ৰুত্তা। তচ্ছিতানিট্ঠিতন্তি ৰিপ্পকতং। যদি তচ্ছিতং, গরুভণ্ডমেৰ। দন্তং পন অতচ্ছিতঞ্চ অনিট্ঠিতঞ্চ ভাজিযমেৰ। অনিট্ঠিতং মঞ্চপাদাদিকং গরুভণ্ডং। ইদানি মত্তিকভণ্ডং দস্সেতুং ‘‘ভিক্খূপকরণে’’তিআদিমাহ। পত্তথালককুণ্ডিকাদিভিক্খূপকরণে চ। পাদঘটকোতি পাদগণ্হনকো ঘটকো চ মত্তিকামযো ভাজিযো ভাজেতব্বোতি অত্থো। সঙ্খথালকম্পি ভাজিযমেৰ।

331-2.Anuññātavāsi yaṃ sakkā sipāṭikāya pakkhipitvā pariharitunti vuttā. Tacchitāniṭṭhitanti vippakataṃ. Yadi tacchitaṃ, garubhaṇḍameva. Dantaṃ pana atacchitañca aniṭṭhitañca bhājiyameva. Aniṭṭhitaṃ mañcapādādikaṃ garubhaṇḍaṃ. Idāni mattikabhaṇḍaṃ dassetuṃ ‘‘bhikkhūpakaraṇe’’tiādimāha. Pattathālakakuṇḍikādibhikkhūpakaraṇe ca. Pādaghaṭakoti pādagaṇhanako ghaṭako ca mattikāmayo bhājiyo bhājetabboti attho. Saṅkhathālakampi bhājiyameva.

৩৩৩-৪. মিগচম্মাদিকং কপ্পিযচম্মং ভাজিযং, সীহচম্মাদিকং অকপ্পিযচম্মং গরুভণ্ডং। তং পন ভূমত্থরণং কাতুং ৰট্টতি। এল়চম্মং পন পচ্চত্থরণগতিকত্তা গরুভণ্ডং হোতি। ইদানি ইমানি পন পঞ্চ চীৰরপিণ্ডপাতভেসজ্জানং অত্থায পরিৰত্তেতুং ন ৰট্টতি, গরুভণ্ডেন পন গরুভণ্ডঞ্চ থাৰরঞ্চ থাৰরেন থাৰরমেৰ পরিৰত্তেত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বানীতি দস্সেতুং ‘‘গরুনা’’তিআদিমাহ। তত্থ (চূল়ৰ॰ অট্ঠ॰ ৩২১) গরুনাতি গরুভণ্ডেন গরুভণ্ডঞ্চ থাৰরঞ্চ পরিৰত্তেয্যাতি সম্বন্ধো। থাৰরেন চ থাৰরমেৰ পরিৰত্তেয্য, ন গরুভণ্ডন্তি অধিপ্পাযো। পঞ্চসু কোট্ঠাসেসু পচ্ছিমত্তযং গরুভণ্ডং, পুরিমদ্ৰযং থাৰরন্তি ৰেদিতব্বং । তথা কত্ৰা চ ভুঞ্জতূতি এৰং পরিৰত্তেত্ৰা ততো আভতং কপ্পিযভণ্ডং পরিভুঞ্জতূতি অত্থো। কথং ঞাযতীতি চে? ৰুত্তঞ্হেতং পরিৰারে-

333-4. Migacammādikaṃ kappiyacammaṃ bhājiyaṃ, sīhacammādikaṃ akappiyacammaṃ garubhaṇḍaṃ. Taṃ pana bhūmattharaṇaṃ kātuṃ vaṭṭati. Eḷacammaṃ pana paccattharaṇagatikattā garubhaṇḍaṃ hoti. Idāni imāni pana pañca cīvarapiṇḍapātabhesajjānaṃ atthāya parivattetuṃ na vaṭṭati, garubhaṇḍena pana garubhaṇḍañca thāvarañca thāvarena thāvarameva parivattetvā paribhuñjitabbānīti dassetuṃ ‘‘garunā’’tiādimāha. Tattha (cūḷava. aṭṭha. 321) garunāti garubhaṇḍena garubhaṇḍañca thāvarañca parivatteyyāti sambandho. Thāvarena ca thāvarameva parivatteyya, na garubhaṇḍanti adhippāyo. Pañcasu koṭṭhāsesu pacchimattayaṃ garubhaṇḍaṃ, purimadvayaṃ thāvaranti veditabbaṃ . Tathā katvā ca bhuñjatūti evaṃ parivattetvā tato ābhataṃ kappiyabhaṇḍaṃ paribhuñjatūti attho. Kathaṃ ñāyatīti ce? Vuttañhetaṃ parivāre-

‘‘অৰিস্সজ্জিযং অৰেভঙ্গিযং, পঞ্চ ৰুত্তা মহেসিনা।

‘‘Avissajjiyaṃ avebhaṅgiyaṃ, pañca vuttā mahesinā;

ৰিস্সজ্জেন্তস্স পরিভুঞ্জন্তস্স অনাপত্তি,

Vissajjentassa paribhuñjantassa anāpatti,

পঞ্হা মেসা কুসলেহি চিন্তিতা’’তি॥ (পরি॰ ৪৭৯)।

Pañhā mesā kusalehi cintitā’’ti. (pari. 479);

এত্থ পন গরুভণ্ডেন গরুভণ্ডঞ্চ থাৰরঞ্চ থাৰরেন থাৰরমেৰ পরিৰত্তনৰিধিং সন্ধায ‘‘ৰিস্সজ্জন্তস্স অনাপত্তী’’তি ৰুত্তং। পুন ততো নিব্বত্তঞ্চ চতুপচ্চযং পরিভুঞ্জিতুং লব্ভতীতি দীপেতুং ‘‘পরিভুঞ্জন্তস্স অনাপত্তী’’তি ৰুত্তং। অযং ইমিস্সা গাথায অধিপ্পাযো। সেসন্তি (চূল়ৰ॰ অট্ঠ॰ ৩২১) আরামাদি অভাজিযন্তি অত্থো। অৰেভঙ্গিযৰিনিচ্ছযো।

Ettha pana garubhaṇḍena garubhaṇḍañca thāvarañca thāvarena thāvarameva parivattanavidhiṃ sandhāya ‘‘vissajjantassa anāpattī’’ti vuttaṃ. Puna tato nibbattañca catupaccayaṃ paribhuñjituṃ labbhatīti dīpetuṃ ‘‘paribhuñjantassa anāpattī’’ti vuttaṃ. Ayaṃ imissā gāthāya adhippāyo. Sesanti (cūḷava. aṭṭha. 321) ārāmādi abhājiyanti attho. Avebhaṅgiyavinicchayo.

অৰেভঙ্গিযনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা।

Avebhaṅgiyaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.





© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact