| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / ကင္ခာဝိတရဏီ-အဘိနဝ-ဋီကာ • Kaṅkhāvitaraṇī-abhinava-ṭīkā |
၄. ဘောဇနဝဂ္ဂော
4. Bhojanavaggo
၁. အာဝသထသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
1. Āvasathasikkhāpadavaṇṇanā
‘‘အဂိလာနော’’တိ ဧတ္ထ အန္တမသော ဒ္ဝိဂာဝုတံ ဂန္တုံ သမတ္ထော အဓိပ္ပေတောတိ အာဟ ‘‘အဒ္ဓယောဇနမ္ပိ ဂန္တုံ သမတ္ထေနာ’’တိ။ အာဝသထပိဏ္ဍောတိ အာဝသထေ ပိဏ္ဍော, သာလာဒီသု အနောဒိသ္သ ယာဝဒတ္ထံ ပညတ္တံ ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ အညတရံ ဘောဇနန္တိ အတ္ထော။ တေနာဟ ‘‘ဣမေသံ ဝာ’’တိအာဒိ။ တတ္ထ ဣမေသံ ဝာတိ ဣမေသံ ပာသဏ္ဍာနံ ဝာ။ ဧတ္တကာနံ ဝာတိ ဣမသ္မိံ ပာသဏ္ဍေ ဧတ္တကာနံ ပာသဏ္ဍာနံ ဝာ။ ပာသဏ္ဍန္တိ ဆန္နဝုတိဝိဓံ သမဏပရိဗ္ဗာဇကာဒိံ။ တေ ဟိ တဏ္ဟာပာသဉ္စေဝ ဒိဋ္ဌိပာသဉ္စ ဍေန္တိ ဩဍ္ဍေန္တီတိ ပာသဏ္ဍာတိ ဝုစ္စန္တိ။ အနောဒိသ္သာတိ အနုဒ္ဒိသိတ္ဝာ, အပရိစ္ဆိန္ဒိတ္ဝာတိ အတ္ထော။ သာလာဒီသု ယတ္ထ ကတ္ထစီတိ သာလာရုက္ခမူလအဗ္ဘောကာသာဒီသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဌာနေသု။ ဧကဒိဝသမေဝ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗောတိ ဧကဒိဝသံ သကိံယေဝ ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗော, ဧကသ္မိံ ဒိဝသေ ပုနပ္ပုနံ ဘုဉ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတိ။ ဒုတိယဒိဝသတော ပဋ္ဌာယာတိ ဘုတ္တဒိဝသသ္သ ဒုတိယဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ။ အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ ပာစိတ္တိယန္တိ အာလောပေ အာလောပေ ကဗဠေ ကဗဠေ ပာစိတ္တိယံ။ နာနာကုလေဟိ (ပာစိ. အဋ္ဌ. ၂၀၆) ပန နာနာဋ္ဌာနေသု ပညတ္တံ, ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဧကဒိဝသံ ဘုဉ္ဇိတ္ဝာ ဒုတိယဒိဝသေ အညတ္ထ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ, ပဋိပာဋိံ ပန ခေပေတ္ဝာ ပုန အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ဘုဉ္ဇိတုံ န ဝဋ္ဋတိ။ ဧကပူဂနာနာပူဂဧကဂာမနာနာဂာမေသုပိ ဧသေဝ နယော။ ယောပိ ဧကကုလသ္သ ဝာ နာနာကုလာနံ ဝာ ဧကတော ပညတ္တော တဏ္ဍုလာဒီနံ အဘာဝေန အန္တရန္တရာ ဆိဇ္ဇတိ, သောပိ န ဘုဉ္ဇိတဗ္ဗော။ သစေ ပန ‘‘န သက္ကောမ ဒာတု’’န္တိ ဥပစ္ဆိန္ဒိတ္ဝာ ပုန ကလ္ယာဏစိတ္တေ ဥပ္ပန္နေ ဒာတုံ အာရဘန္တိ, ဧတံ ပုန ဧကဒိဝသံ ဘုဉ္ဇိတုံ ဝဋ္ဋတိ။
‘‘Agilāno’’ti ettha antamaso dvigāvutaṃ gantuṃ samattho adhippetoti āha ‘‘addhayojanampi gantuṃ samatthenā’’ti. Āvasathapiṇḍoti āvasathe piṇḍo, sālādīsu anodissa yāvadatthaṃ paññattaṃ pañcannaṃ bhojanānaṃ aññataraṃ bhojananti attho. Tenāha ‘‘imesaṃ vā’’tiādi. Tattha imesaṃ vāti imesaṃ pāsaṇḍānaṃ vā. Ettakānaṃ vāti imasmiṃ pāsaṇḍe ettakānaṃ pāsaṇḍānaṃ vā. Pāsaṇḍanti channavutividhaṃ samaṇaparibbājakādiṃ. Te hi taṇhāpāsañceva diṭṭhipāsañca ḍenti oḍḍentīti pāsaṇḍāti vuccanti. Anodissāti anuddisitvā, aparicchinditvāti attho. Sālādīsu yattha katthacīti sālārukkhamūlaabbhokāsādīsu yattha katthaci ṭhānesu. Ekadivasameva bhuñjitabboti ekadivasaṃ sakiṃyeva bhuñjitabbo, ekasmiṃ divase punappunaṃ bhuñjituṃ na vaṭṭati. Dutiyadivasato paṭṭhāyāti bhuttadivasassa dutiyadivasato paṭṭhāya. Ajjhohāre ajjhohāre pācittiyanti ālope ālope kabaḷe kabaḷe pācittiyaṃ. Nānākulehi (pāci. aṭṭha. 206) pana nānāṭṭhānesu paññattaṃ, ekasmiṃ ṭhāne ekadivasaṃ bhuñjitvā dutiyadivase aññattha bhuñjituṃ vaṭṭati, paṭipāṭiṃ pana khepetvā puna ādito paṭṭhāya bhuñjituṃ na vaṭṭati. Ekapūganānāpūgaekagāmanānāgāmesupi eseva nayo. Yopi ekakulassa vā nānākulānaṃ vā ekato paññatto taṇḍulādīnaṃ abhāvena antarantarā chijjati, sopi na bhuñjitabbo. Sace pana ‘‘na sakkoma dātu’’nti upacchinditvā puna kalyāṇacitte uppanne dātuṃ ārabhanti, etaṃ puna ekadivasaṃ bhuñjituṃ vaṭṭati.
တိကပာစိတ္တိယန္တိ အဂိလာနေ အဂိလာနသညိဝေမတိကဂိလာနသညီနံ ဝသေန တီဏိ ပာစိတ္တိယာနိ။ ဂိလာနသ္သ ဂိလာနသညိနောတိ ဂိလာနသ္သ ပန ‘‘ဂိလာနော အဟ’’န္တိ သညိနော အနုဝသိတ္ဝာ ဘုဉ္ဇန္တသ္သ အနာပတ္တိ။ သကိံ ဘုဉ္ဇတီတိ ဧကဒိဝသံ ဘုဉ္ဇတိ။ ‘‘ဂစ္ဆန္တော ဝာ’’တိ ဣဒံ အဒ္ဓယောဇနဝသေန ဂဟေတဗ္ဗံ, တထာ ‘‘ပစ္စာဂစ္ဆန္တော’’တိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ပာစိတ္တိယ ၃.၂၀၈) ဣဒမ္ပီတိ ဝဒန္တိ။ ကေနစိ ဥပဒ္ဒဝေနာတိ နဒိပူရစောရဘယာဒိနာ ကေနစိ ဥပဒ္ဒဝေန။ အညန္တိ ယာဂုခဇ္ဇကဖလာဖလာဒိဘေဒံ ယံ ကိဉ္စိ အညံ။ အနုဝသိတ္ဝာတိ ပုန ဝသိတ္ဝာ။
Tikapācittiyanti agilāne agilānasaññivematikagilānasaññīnaṃ vasena tīṇi pācittiyāni. Gilānassa gilānasaññinoti gilānassa pana ‘‘gilāno aha’’nti saññino anuvasitvā bhuñjantassa anāpatti. Sakiṃ bhuñjatīti ekadivasaṃ bhuñjati. ‘‘Gacchanto vā’’ti idaṃ addhayojanavasena gahetabbaṃ, tathā ‘‘paccāgacchanto’’ti (sārattha. ṭī. pācittiya 3.208) idampīti vadanti. Kenaci upaddavenāti nadipūracorabhayādinā kenaci upaddavena. Aññanti yāgukhajjakaphalāphalādibhedaṃ yaṃ kiñci aññaṃ. Anuvasitvāti puna vasitvā.
အာဝသထသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ။
Āvasathasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
