| Library / Tipiṭaka / তিপিটক • Tipiṭaka / পাচিত্যাদিযোজনাপাল়ি • Pācityādiyojanāpāḷi |
(৪) অৰন্দনীযপুগ্গলাদিৰণ্ণনা
(4) Avandanīyapuggalādivaṇṇanā
৪৭৭. তেসন্তি দসন্নং পুগ্গলানং। ‘‘সদ্ধি’’ন্তি ইমিনা সামীচেনাতি এত্থ সহত্থে করণৰচনন্তি দস্সেতি। সামীচেনাতি চ সামীচিনা কত্তব্বং সামীচং কম্মং, তেন সামীচেন। দস চীৰরধারণাতি পদস্স সমাসভাৰং পটিক্খিপন্তো আহ ‘‘দস দিৰসানি অতিরেকচীৰরস্স ধারণা’’তি।
477.Tesanti dasannaṃ puggalānaṃ. ‘‘Saddhi’’nti iminā sāmīcenāti ettha sahatthe karaṇavacananti dasseti. Sāmīcenāti ca sāmīcinā kattabbaṃ sāmīcaṃ kammaṃ, tena sāmīcena. Dasa cīvaradhāraṇāti padassa samāsabhāvaṃ paṭikkhipanto āha ‘‘dasa divasāni atirekacīvarassa dhāraṇā’’ti.
কতিসতন্তিআদীসু দ্ৰীসু গাথাপাদেসু চতূসু ৰিভত্যন্তপদেসু পুরিমং পুরিমেন, পচ্ছিমঞ্চ পচ্ছিমেন যথাক্কমং যোজেতব্বন্তি দস্সেন্তো আহ ‘‘কতিসতং আপত্তিযো রত্তিসতং ছাদযিত্ৰানা’’তি। পচ্ছিমগাথায পুব্বড্ঢেপি এসেৰ নযো। অযং হীতি অযং এৰ ৰক্খমানো। এত্থাতি গাথাযং। যোতি ভিক্খু, পটিচ্ছাদেতীতি সম্বন্ধো। ইতীতি অযং সঙ্খেপত্থো।
Katisatantiādīsu dvīsu gāthāpādesu catūsu vibhatyantapadesu purimaṃ purimena, pacchimañca pacchimena yathākkamaṃ yojetabbanti dassento āha ‘‘katisataṃ āpattiyo rattisataṃ chādayitvānā’’ti. Pacchimagāthāya pubbaḍḍhepi eseva nayo. Ayaṃ hīti ayaṃ eva vakkhamāno. Etthāti gāthāyaṃ. Yoti bhikkhu, paṭicchādetīti sambandho. Itīti ayaṃ saṅkhepattho.
হেট্ঠা ৰুত্তেসু চতূসু চতুক্কেসু ধম্মেন সমগ্গং অপনেত্ৰা দ্ৰাদস কম্মদোসা ৰুত্তাতি দট্ঠব্বং। অধম্মেন ৰগ্গকম্মং, অধম্মেন সমগ্গকম্মন্তি যোজেতব্বং।
Heṭṭhā vuttesu catūsu catukkesu dhammena samaggaṃ apanetvā dvādasa kammadosā vuttāti daṭṭhabbaṃ. Adhammena vaggakammaṃ, adhammena samaggakammanti yojetabbaṃ.
এত্থাতি ছসু কম্মেসু। এতদেৰাতি ধম্মেন সমগ্গকম্মমেৰ।
Etthāti chasu kammesu. Etadevāti dhammena samaggakammameva.
যং দেসিতাতি এত্থ যংসদ্দো ৰচনৰিপল্লাসোতি আহ ‘‘যানি দেসিতানী’’তি। ‘‘দেসিতানী’’তি ইমিনা দেসিতাতি এত্থ নিকারস্স আকারাদেসভাৰং দস্সেতি। ‘‘পরিযন্তপরিচ্ছেদভাৰরহিতত্তা’’তি ইমিনা নত্থি অন্তং পরিযন্তমেতস্সাতি অনন্তন্তি ৰচনত্থং দস্সেতি। তন্তি নিব্বানং, জিতন্তি সম্বন্ধো। কেন কং কিন্তি কত্ৰা জিতন্তি আহ ‘‘ভগৰতা কিলেসগণং অভিমদ্দিত্ৰা’’তি। কেন কং কিন্তি কত্ৰা কিং জিতং ৰিযাতি আহ ‘‘রঞ্ঞা সপত্তগণং অভিমদ্দিত্ৰা রজ্জং ৰিযা’’তি। তত্থ ‘‘রঞ্ঞা’’তি ইমিনা ‘‘কেনা’’তি পুচ্ছং ৰিস্সজ্জেসি। ‘‘সপত্তগণ’’ন্তি ইমিনা ‘‘ক’’ন্তি পুচ্ছং ৰিস্সজ্জেসি। ‘‘অভিমদ্দিত্ৰা’’তি ইমিনা ‘‘কিন্তি কত্ৰা’’তি পুচ্ছং ৰিস্সজ্জেসি। ‘‘রজ্জ’’ন্তি ইমিনা ‘‘কি’’ন্তি পুচ্ছং ৰিস্সজ্জেসি। সপত্তগণন্তি ৰেরিগণং। অযং পনেত্থ যোজনা – রঞ্ঞা সপত্তগণং অভিমদ্দিত্ৰা রজ্জং রাজভাৰং জিতং ৰিয, ভগৰতা কিলেসগণং অভিমদ্দিত্ৰা নিব্বানং জিতন্তি। স্ৰেৰাতি ভগৰা এৰ। ‘‘নিব্বিকারতাযা’’তি ইমিনা তাদিসদ্দো নিব্বিকারত্থৰাচকো অনিপ্ফন্নপাটিপদিকোতি দস্সেতি। ‘‘ৰিৰেকপঞ্চক’’ন্তি ইমিনা কাযচিত্তউপধিৰসেন ৰিৰেকত্তযম্পি গহেতব্বং ৰিৰেকভাৰেন সমানত্তা। তেন ভগৰতাতি সম্বন্ধো। ‘‘যানি সত্ত আপত্তিক্খন্ধানী’’তি ইমিনা একেত্থাতি এত্থ একসদ্দস্স ৰিসযং দস্সেতি। তত্থাতি সত্তসু আপত্তিক্খন্ধেসু। এত্থ পনাতি সমথেসু পন। হীতি সচ্চং। তস্সাতি সম্মুখাৰিনযস্স। অট্ঠকথাসূতি সব্বঅট্ঠকথাসু। মযং পনাতি সঙ্গহকারকা অম্হে পন, বুদ্ধঘোসনামকা মযং পনাতি অত্থো, রোচযামাতি সম্বন্ধো। কস্স কিমত্থং গহেত্ৰা রোচেসীতি আহ ‘‘ৰিনাতি নিপাতস্স পটিসেধনমত্থমত্ত’’ন্তি। ‘‘ৰিনাতি নিপাতস্সা’’তি পদং ‘‘অত্থমত্ত’’ন্তি পদে ৰাচকসম্বন্ধো। অত্তনো সাধ্যৰচনং বুদ্ধৰচনসঙ্খাতেন সাধকৰচনেন সাধেন্তো আহ ‘‘ৰুত্তম্পি চেত’’ন্তিআদি।
Yaṃ desitāti ettha yaṃsaddo vacanavipallāsoti āha ‘‘yāni desitānī’’ti. ‘‘Desitānī’’ti iminā desitāti ettha nikārassa ākārādesabhāvaṃ dasseti. ‘‘Pariyantaparicchedabhāvarahitattā’’ti iminā natthi antaṃ pariyantametassāti anantanti vacanatthaṃ dasseti. Tanti nibbānaṃ, jitanti sambandho. Kena kaṃ kinti katvā jitanti āha ‘‘bhagavatā kilesagaṇaṃ abhimadditvā’’ti. Kena kaṃ kinti katvā kiṃ jitaṃ viyāti āha ‘‘raññā sapattagaṇaṃ abhimadditvā rajjaṃ viyā’’ti. Tattha ‘‘raññā’’ti iminā ‘‘kenā’’ti pucchaṃ vissajjesi. ‘‘Sapattagaṇa’’nti iminā ‘‘ka’’nti pucchaṃ vissajjesi. ‘‘Abhimadditvā’’ti iminā ‘‘kinti katvā’’ti pucchaṃ vissajjesi. ‘‘Rajja’’nti iminā ‘‘ki’’nti pucchaṃ vissajjesi. Sapattagaṇanti verigaṇaṃ. Ayaṃ panettha yojanā – raññā sapattagaṇaṃ abhimadditvā rajjaṃ rājabhāvaṃ jitaṃ viya, bhagavatā kilesagaṇaṃ abhimadditvā nibbānaṃ jitanti. Svevāti bhagavā eva. ‘‘Nibbikāratāyā’’ti iminā tādisaddo nibbikāratthavācako anipphannapāṭipadikoti dasseti. ‘‘Vivekapañcaka’’nti iminā kāyacittaupadhivasena vivekattayampi gahetabbaṃ vivekabhāvena samānattā. Tena bhagavatāti sambandho. ‘‘Yāni satta āpattikkhandhānī’’ti iminā eketthāti ettha ekasaddassa visayaṃ dasseti. Tatthāti sattasu āpattikkhandhesu. Ettha panāti samathesu pana. Hīti saccaṃ. Tassāti sammukhāvinayassa. Aṭṭhakathāsūti sabbaaṭṭhakathāsu. Mayaṃ panāti saṅgahakārakā amhe pana, buddhaghosanāmakā mayaṃ panāti attho, rocayāmāti sambandho. Kassa kimatthaṃ gahetvā rocesīti āha ‘‘vināti nipātassa paṭisedhanamatthamatta’’nti. ‘‘Vināti nipātassā’’ti padaṃ ‘‘atthamatta’’nti pade vācakasambandho. Attano sādhyavacanaṃ buddhavacanasaṅkhātena sādhakavacanena sādhento āha ‘‘vuttampi ceta’’ntiādi.
অট্ঠারস অট্ঠকানীতি অধম্মদিট্ঠিভেদ, ধম্মদিট্ঠিভেদ, ৰেমতিকভেদেসু তীসু একমেকং মূলং কত্ৰা তযো তযো মূলিং কত্ৰা নৰ হোন্তি, তেসু ধম্মদিট্ঠিভেদেসু ধম্মদিট্ঠিভেদং অপনেত্ৰা অট্ঠ হোন্তি, তানি অট্ঠারস ভেদকরৰত্থূসু যোজেত্ৰা অট্ঠারস অট্ঠকানি হোন্তীতি দট্ঠব্বং। ছঊনদিযড্ঢসতন্তি চতুচত্তালীসাধিকং সতন্তি ৰুত্তং হোতি।
Aṭṭhārasa aṭṭhakānīti adhammadiṭṭhibheda, dhammadiṭṭhibheda, vematikabhedesu tīsu ekamekaṃ mūlaṃ katvā tayo tayo mūliṃ katvā nava honti, tesu dhammadiṭṭhibhedesu dhammadiṭṭhibhedaṃ apanetvā aṭṭha honti, tāni aṭṭhārasa bhedakaravatthūsu yojetvā aṭṭhārasa aṭṭhakāni hontīti daṭṭhabbaṃ. Chaūnadiyaḍḍhasatanti catucattālīsādhikaṃ satanti vuttaṃ hoti.
একেকৰত্থুস্মিন্তি অট্ঠারসসু ভেদকরৰত্থূসু একেকস্মিং ৰত্থুস্মিং।
Ekekavatthusminti aṭṭhārasasu bhedakaravatthūsu ekekasmiṃ vatthusmiṃ.
ইতি গাথাসঙ্গণিকৰণ্ণনায যোজনা সমত্তা।
Iti gāthāsaṅgaṇikavaṇṇanāya yojanā samattā.
Related texts:
তিপিটক (মূল) • Tipiṭaka (Mūla) / ৰিনযপিটক • Vinayapiṭaka / পরিৰারপাল়ি • Parivārapāḷi / ৪. অৰন্দনীযপুগ্গলাদি • 4. Avandanīyapuggalādi
অট্ঠকথা • Aṭṭhakathā / ৰিনযপিটক (অট্ঠকথা) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / পরিৰার-অট্ঠকথা • Parivāra-aṭṭhakathā / (৪) অৰন্দনীযপুগ্গলাদিৰণ্ণনা • (4) Avandanīyapuggalādivaṇṇanā
টীকা • Tīkā / ৰিনযপিটক (টীকা) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / ৰজিরবুদ্ধি-টীকা • Vajirabuddhi-ṭīkā / অৰন্দনীযপুগ্গলাদিৰণ্ণনা • Avandanīyapuggalādivaṇṇanā
টীকা • Tīkā / ৰিনযপিটক (টীকা) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / ৰিমতিৰিনোদনী-টীকা • Vimativinodanī-ṭīkā / অৰন্দনীযপুগ্গলাদিৰণ্ণনা • Avandanīyapuggalādivaṇṇanā
