| Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / సంయుత్తనికాయ (అట్ఠకథా) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
౪. అత్థిరాగసుత్తవణ్ణనా
4. Atthirāgasuttavaṇṇanā
౬౪. చతుత్థే రాగోతిఆదీని లోభస్సేవ నామాని. సో హి రఞ్జనవసేన రాగో, నన్దనవసేన నన్దీ, తణ్హాయనవసేన తణ్హాతి వుచ్చతి. పతిట్ఠితం తత్థ విఞ్ఞాణం విరూళ్హన్తి కమ్మం జవాపేత్వా పటిసన్ధిఆకడ్ఢనసమత్థతాయ పతిట్ఠితఞ్చేవ విరూళ్హఞ్చ. యత్థాతి తేభూమకవట్టే భుమ్మం, సబ్బత్థ వా పురిమపురిమపదే ఏతం భుమ్మం. అత్థి తత్థ సఙ్ఖారానం వుద్ధీతి ఇదం ఇమస్మిం విపాకవట్టే ఠితస్స ఆయతివట్టహేతుకే సఙ్ఖారే సన్ధాయ వుత్తం. యత్థ అత్థి ఆయతిం పునబ్భవాభినిబ్బత్తీతి యస్మిం ఠానే ఆయతిం పునబ్భవాభినిబ్బత్తి అత్థి.
64. Catutthe rāgotiādīni lobhasseva nāmāni. So hi rañjanavasena rāgo, nandanavasena nandī, taṇhāyanavasena taṇhāti vuccati. Patiṭṭhitaṃ tattha viññāṇaṃ virūḷhanti kammaṃ javāpetvā paṭisandhiākaḍḍhanasamatthatāya patiṭṭhitañceva virūḷhañca. Yatthāti tebhūmakavaṭṭe bhummaṃ, sabbattha vā purimapurimapade etaṃ bhummaṃ. Atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhīti idaṃ imasmiṃ vipākavaṭṭe ṭhitassa āyativaṭṭahetuke saṅkhāre sandhāya vuttaṃ. Yattha atthi āyatiṃ punabbhavābhinibbattīti yasmiṃ ṭhāne āyatiṃ punabbhavābhinibbatti atthi.
ఏవమేవ ఖోతి ఏత్థ ఇదం ఓపమ్మసంసన్దనం – రజకచిత్తకారా వియ హి సహకమ్మసమ్భారం కమ్మం, ఫలకభిత్తిదుస్సపటా వియ తేభూమకవట్టం. యథా రజకచిత్తకారా పరిసుద్ధేసు ఫలకాదీసు రూపం సముట్ఠాపేన్తి, ఏవమేవ ససమ్భారకకమ్మం భవేసు రూపం సముట్ఠాపేతి. తత్థ యథా అకుసలేన చిత్తకారేన సముట్ఠాపితం రూపం విరూపం హోతి దుస్సణ్ఠితం అమనాపం, ఏవమేవ ఏకచ్చో కమ్మం కరోన్తో ఞాణవిప్పయుత్తేన చిత్తేన కరోతి, తం కమ్మం రూపం సముట్ఠాపేన్తం చక్ఖాదీనం సమ్పత్తిం అదత్వా దుబ్బణ్ణం దుస్సణ్ఠితం మాతాపితూనమ్పి అమనాపం రూపం సముట్ఠాపేతి. యథా పన కుసలేన చిత్తకారేన సముట్ఠాపితం రూపం సురూపం హోతి సుసణ్ఠితం మనాపం, ఏవమేవ ఏకచ్చో కమ్మం కరోన్తో ఞాణసమ్పయుత్తేన చిత్తేన కరోతి, తం కమ్మం రూపం సముట్ఠాపేన్తం చక్ఖాదీనం సమ్పత్తిం దత్వా సువణ్ణం సుసణ్ఠితం అలఙ్కతపటియత్తం వియ రూపం సముట్ఠాపేతి.
Evameva khoti ettha idaṃ opammasaṃsandanaṃ – rajakacittakārā viya hi sahakammasambhāraṃ kammaṃ, phalakabhittidussapaṭā viya tebhūmakavaṭṭaṃ. Yathā rajakacittakārā parisuddhesu phalakādīsu rūpaṃ samuṭṭhāpenti, evameva sasambhārakakammaṃ bhavesu rūpaṃ samuṭṭhāpeti. Tattha yathā akusalena cittakārena samuṭṭhāpitaṃ rūpaṃ virūpaṃ hoti dussaṇṭhitaṃ amanāpaṃ, evameva ekacco kammaṃ karonto ñāṇavippayuttena cittena karoti, taṃ kammaṃ rūpaṃ samuṭṭhāpentaṃ cakkhādīnaṃ sampattiṃ adatvā dubbaṇṇaṃ dussaṇṭhitaṃ mātāpitūnampi amanāpaṃ rūpaṃ samuṭṭhāpeti. Yathā pana kusalena cittakārena samuṭṭhāpitaṃ rūpaṃ surūpaṃ hoti susaṇṭhitaṃ manāpaṃ, evameva ekacco kammaṃ karonto ñāṇasampayuttena cittena karoti, taṃ kammaṃ rūpaṃ samuṭṭhāpentaṃ cakkhādīnaṃ sampattiṃ datvā suvaṇṇaṃ susaṇṭhitaṃ alaṅkatapaṭiyattaṃ viya rūpaṃ samuṭṭhāpeti.
ఏత్థ చ ఆహారం విఞ్ఞాణేన సద్ధిం సఙ్ఖిపిత్వా ఆహారనామరూపానం అన్తరే ఏకో సన్ధి, విపాకవిధిం నామరూపేన సఙ్ఖిపిత్వా నామరూపసఙ్ఖారానం అన్తరే ఏకో సన్ధి, సఙ్ఖారానఞ్చ ఆయతిభవస్స చ అన్తరే ఏకో సన్ధీతి వేదితబ్బో.
Ettha ca āhāraṃ viññāṇena saddhiṃ saṅkhipitvā āhāranāmarūpānaṃ antare eko sandhi, vipākavidhiṃ nāmarūpena saṅkhipitvā nāmarūpasaṅkhārānaṃ antare eko sandhi, saṅkhārānañca āyatibhavassa ca antare eko sandhīti veditabbo.
కూటాగారన్తి ఏకకణ్ణికం గాహాపేత్వా కతం అగారం. కూటాగారసాలాతి ద్వే కణ్ణికే గహేత్వా కతసాలా. ఏవమేవ ఖోతి ఏత్థ ఖీణాసవస్స కమ్మం సూరియరస్మిసమం వేదితబ్బం. సూరియరస్మి పన అత్థి, సా కేవలం పతిట్ఠాయ అభావేన అప్పతిట్ఠా నామ జాతా, ఖీణాసవస్స కమ్మం నత్థితాయ ఏవ అప్పతిట్ఠం. తస్స హి కాయాదయో అత్థి, తేహి పన కతకమ్మం కుసలాకుసలం నామ న హోతి, కిరియమత్తే ఠత్వా అవిపాకం హోతి. ఏవమస్స కమ్మం నత్థితాయ ఏవ అప్పతిట్ఠం నామ జాతన్తి. చతుత్థం.
Kūṭāgāranti ekakaṇṇikaṃ gāhāpetvā kataṃ agāraṃ. Kūṭāgārasālāti dve kaṇṇike gahetvā katasālā. Evameva khoti ettha khīṇāsavassa kammaṃ sūriyarasmisamaṃ veditabbaṃ. Sūriyarasmi pana atthi, sā kevalaṃ patiṭṭhāya abhāvena appatiṭṭhā nāma jātā, khīṇāsavassa kammaṃ natthitāya eva appatiṭṭhaṃ. Tassa hi kāyādayo atthi, tehi pana katakammaṃ kusalākusalaṃ nāma na hoti, kiriyamatte ṭhatvā avipākaṃ hoti. Evamassa kammaṃ natthitāya eva appatiṭṭhaṃ nāma jātanti. Catutthaṃ.
Related texts:
తిపిటక (మూల) • Tipiṭaka (Mūla) / సుత్తపిటక • Suttapiṭaka / సంయుత్తనికాయ • Saṃyuttanikāya / ౪. అత్థిరాగసుత్తం • 4. Atthirāgasuttaṃ
టీకా • Tīkā / సుత్తపిటక (టీకా) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / సంయుత్తనికాయ (టీకా) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / ౪. అత్థిరాగసుత్తవణ్ణనా • 4. Atthirāgasuttavaṇṇanā
