| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បរិវារ-អដ្ឋកថា • Parivāra-aṭṭhakathā |
ឧបោសថាទិបុច្ឆាវិស្សជ្ជនា
Uposathādipucchāvissajjanā
៣៣២. ‘‘ឧបោសថកម្មស្ស កោ អាទី’’តិអាទីនំ បុច្ឆានំ វិស្សជ្ជនេ សាមគ្គី អាទីតិ ‘‘ឧបោសថំ ករិស្សាមា’’តិ សីមំ សោធេត្វា ឆន្ទបារិសុទ្ធិំ អាហរិត្វា សន្និបតិតានំ កាយសាមគ្គី អាទិ។ កិរិយា មជ្ឈេតិ បុព្ពកិច្ចំ កត្វា បាតិមោក្ខឱសារណកិរិយា មជ្ឈេ។ និដ្ឋានំ បរិយោសានន្តិ ‘‘តត្ថ សព្ពេហេវ សមគ្គេហិ សម្មោទមានេហិ អវិវទមានេហិ សិក្ខិតព្ព’’ន្តិ ឥទំ បាតិមោក្ខនិដ្ឋានំ បរិយោសានំ។ បវារណាកម្មស្ស សាមគ្គី អាទីតិ ‘‘បវារណំ ករិស្សាមា’’តិ សីមំ សោធេត្វា ឆន្ទបវារណំ អាហរិត្វា សន្និបតិតានំ កាយសាមគ្គី អាទិ។ កិរិយា មជ្ឈេតិ បវារណាញត្តិ ច បវារណាកថា ច មជ្ឈេ, សង្ឃនវកស្ស ‘‘បស្សន្តោ បដិករិស្សាមី’’តិ វចនំ បរិយោសានំ។ តជ្ជនីយកម្មាទីសុ វត្ថុ នាម យេន វត្ថុនា កម្មារហោ ហោតិ, តំ វត្ថុ។ បុគ្គលោតិ យេន តំ វត្ថុ កតំ, សោ បុគ្គលោ។ កម្មវាចា បរិយោសានន្តិ ‘‘កតំ សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ តជ្ជនីយកម្មំ, ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ ឯវំ តស្សា តស្សា កម្មវាចាយ អវសានវចនំ បរិយោសានំ។ សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ
332. ‘‘Uposathakammassa ko ādī’’tiādīnaṃ pucchānaṃ vissajjane sāmaggī ādīti ‘‘uposathaṃ karissāmā’’ti sīmaṃ sodhetvā chandapārisuddhiṃ āharitvā sannipatitānaṃ kāyasāmaggī ādi. Kiriyā majjheti pubbakiccaṃ katvā pātimokkhaosāraṇakiriyā majjhe. Niṭṭhānaṃ pariyosānanti ‘‘tattha sabbeheva samaggehi sammodamānehi avivadamānehi sikkhitabba’’nti idaṃ pātimokkhaniṭṭhānaṃ pariyosānaṃ. Pavāraṇākammassa sāmaggī ādīti ‘‘pavāraṇaṃ karissāmā’’ti sīmaṃ sodhetvā chandapavāraṇaṃ āharitvā sannipatitānaṃ kāyasāmaggī ādi. Kiriyā majjheti pavāraṇāñatti ca pavāraṇākathā ca majjhe, saṅghanavakassa ‘‘passanto paṭikarissāmī’’ti vacanaṃ pariyosānaṃ. Tajjanīyakammādīsu vatthu nāma yena vatthunā kammāraho hoti, taṃ vatthu. Puggaloti yena taṃ vatthu kataṃ, so puggalo. Kammavācā pariyosānanti ‘‘kataṃ saṅghena itthannāmassa bhikkhuno tajjanīyakammaṃ, khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti evaṃ tassā tassā kammavācāya avasānavacanaṃ pariyosānaṃ. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti
ឧបោសថាទិបុច្ឆាវិស្សជ្ជនាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Uposathādipucchāvissajjanāvaṇṇanā niṭṭhitā.
អត្ថវសបករណាវណ្ណនា
Atthavasapakaraṇāvaṇṇanā
៣៣៤. អត្ថវសបករណេ – ទស អត្ថវសេតិអាទីសុ យំ វត្តព្ពំ តំ បឋមបារាជិកវណ្ណនាយមេវ វុត្តំ។ យំ សង្ឃសុដ្ឋុ តំ សង្ឃផាសូតិអាទីសុ ឧបរិមំ ឧបរិមំ បទំ ហេដ្ឋិមស្ស ហេដ្ឋិមស្ស បទស្ស អត្ថោ។
334. Atthavasapakaraṇe – dasa atthavasetiādīsu yaṃ vattabbaṃ taṃ paṭhamapārājikavaṇṇanāyameva vuttaṃ. Yaṃ saṅghasuṭṭhu taṃ saṅghaphāsūtiādīsu uparimaṃ uparimaṃ padaṃ heṭṭhimassa heṭṭhimassa padassa attho.
អត្ថសតំ ធម្មសតន្តិអាទិម្ហិ បន យទេតំ ទសសុ បទេសុ ឯកេកំ មូលំ កត្វា ទសក្ខត្តុំ យោជនាយ បទសតំ វុត្តំ។ តត្ថ បច្ឆិមស្ស បច្ឆិមស្ស បទស្ស វសេន អត្ថសតំ បុរិមស្ស បុរិមស្ស វសេន ធម្មសតំ វេទិតព្ពំ។ អថ វា យេ ទស អត្ថវសេ បដិច្ច តថាគតេន សាវកានំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ, យេ បុព្ពេ បឋមបារាជិកវណ្ណនាយំ ‘‘តត្ថ សង្ឃសុដ្ឋុតា នាម សង្ឃស្ស សុដ្ឋុភាវោ ‘សុដ្ឋុ ទេវា’តិ អាគតដ្ឋានេ វិយ ‘សុដ្ឋុ ភន្តេ’តិ វចនសម្បដិច្ឆនភាវោ, យោ ច តថាគតស្ស វចនំ សម្បដិច្ឆតិ, តស្ស តំ ទីឃរត្តំ ហិតាយ សុខាយ ហោតិ, តស្មា សង្ឃស្ស ‘សុដ្ឋុ ភន្តេ’តិ មម វចនសម្បដិច្ឆនត្ថំ បញ្ញបេស្សាមិ អសម្បដិច្ឆនេ អាទីនវំ សម្បដិច្ឆនេ ច អានិសំសំ ទស្សេត្វា ន ពលក្ការេន អភិភវិត្វាតិ ឯតមត្ថំ អាវិករោន្តោ អាហ – សង្ឃសុដ្ឋុតាយា’’តិ ឯវមាទិនា នយេន វណ្ណិតា, តេសំ ឥធ ទសក្ខត្តុំ អាគតត្តា អត្ថសតំ តទត្ថជោតកានញ្ច បទានំ វសេន ធម្មសតំ វេទិតព្ពំ។ ឥទានិ អត្ថជោតកានំ និរុត្តីនំ វសេន និរុត្តិសតំ, ធម្មភូតានំ និរុត្តីនំ វសេន និរុត្តិសតន្តិ ទ្វេ និរុត្តិសតានិ, អត្ថសតេ ញាណសតំ, ធម្មសតេ ញាណសតំ, ទ្វីសុ និរុត្តិសតេសុ ទ្វេ ញាណសតានីតិ ចត្តារិ ញាណសតានិ ច វេទិតព្ពានិ។
Atthasataṃdhammasatantiādimhi pana yadetaṃ dasasu padesu ekekaṃ mūlaṃ katvā dasakkhattuṃ yojanāya padasataṃ vuttaṃ. Tattha pacchimassa pacchimassa padassa vasena atthasataṃ purimassa purimassa vasena dhammasataṃ veditabbaṃ. Atha vā ye dasa atthavase paṭicca tathāgatena sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññattaṃ, ye pubbe paṭhamapārājikavaṇṇanāyaṃ ‘‘tattha saṅghasuṭṭhutā nāma saṅghassa suṭṭhubhāvo ‘suṭṭhu devā’ti āgataṭṭhāne viya ‘suṭṭhu bhante’ti vacanasampaṭicchanabhāvo, yo ca tathāgatassa vacanaṃ sampaṭicchati, tassa taṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāya hoti, tasmā saṅghassa ‘suṭṭhu bhante’ti mama vacanasampaṭicchanatthaṃ paññapessāmi asampaṭicchane ādīnavaṃ sampaṭicchane ca ānisaṃsaṃ dassetvā na balakkārena abhibhavitvāti etamatthaṃ āvikaronto āha – saṅghasuṭṭhutāyā’’ti evamādinā nayena vaṇṇitā, tesaṃ idha dasakkhattuṃ āgatattā atthasataṃ tadatthajotakānañca padānaṃ vasena dhammasataṃ veditabbaṃ. Idāni atthajotakānaṃ niruttīnaṃ vasena niruttisataṃ, dhammabhūtānaṃ niruttīnaṃ vasena niruttisatanti dve niruttisatāni, atthasate ñāṇasataṃ, dhammasate ñāṇasataṃ, dvīsu niruttisatesu dve ñāṇasatānīti cattāri ñāṇasatāni ca veditabbāni.
‘‘អត្ថសតំ ធម្មសតំ, ទ្វេ និរុត្តិសតានិ;
‘‘Atthasataṃ dhammasataṃ, dve niruttisatāni;
ចត្តារិ ញាណសតានិ, អត្ថវសេ បករណេ’’តិ។
Cattāri ñāṇasatāni, atthavase pakaraṇe’’ti.
ឥតិ ហិ យំ វុត្តំ, ឥទមេតំ បដិច្ច វុត្តន្តិ។
Iti hi yaṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttanti.
ឥតិ សមន្តបាសាទិកាយ វិនយសំវណ្ណនាយ
Iti samantapāsādikāya vinayasaṃvaṇṇanāya
មហាវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Mahāvaggavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / បរិវារបាឡិ • Parivārapāḷi
អាទិមជ្ឈន្តបុច្ឆនំ • Ādimajjhantapucchanaṃ
អត្ថវសបករណំ • Atthavasapakaraṇaṃ
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / អត្ថវសបករណវណ្ណនា • Atthavasapakaraṇavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā
ឧបោសថាទិបុច្ឆាវិស្សជ្ជនាវណ្ណនា • Uposathādipucchāvissajjanāvaṇṇanā
អត្ថវសបករណវណ្ណនា • Atthavasapakaraṇavaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ឧបោសថាទិបុច្ឆាវិស្សជ្ជនាវណ្ណនា • Uposathādipucchāvissajjanāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi
ឧបោសថាទិបុច្ឆាវិស្សជ្ជនា • Uposathādipucchāvissajjanā
អត្ថវសបករណវណ្ណនា • Atthavasapakaraṇavaṇṇanā
