| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / милинд̣̇абан̃хабаал̣и • Milindapañhapāḷi |
мзн̣д̣агабан̃хаарамбхагат̇аа
Meṇḍakapañhārambhakathā
адтаманд̇абариваж̇ж̇анийяадтаанаани
Aṭṭhamantaparivajjanīyaṭṭhānāni
бхассаббаваад̣̇о 1 взд̇ан̣д̣ий, ад̇иб̣уд̣̇д̇хи вижагкан̣о;
Bhassappavādo 2 vetaṇḍī, atibuddhi vicakkhaṇo;
милинд̣̇о н̃аан̣абхзд̣̇ааяа, нааг̇асзнамубааг̇ами.
Milindo ñāṇabhedāya, nāgasenamupāgami.
васанд̇о д̇асса чааяааяа, барибужчам̣ бунаббунам̣;
Vasanto tassa chāyāya, paripucchaṃ punappunaṃ;
бабхиннаб̣уд̣̇д̇хи худ̇ваана, соби ааси д̇ибздаго.
Pabhinnabuddhi hutvāna, sopi āsi tipeṭako.
наван̇г̇ам̣ анумаж̇ж̇анд̇о, рад̇д̇ибхааг̇з рахог̇ад̇о;
Navaṅgaṃ anumajjanto, rattibhāge rahogato;
ад̣̇д̣̇агки мзн̣д̣агз бан̃хз, д̣̇уннивзтз саниг̇г̇ахз.
Addakkhi meṇḍake pañhe, dunniveṭhe saniggahe.
‘‘барияааяабхаасид̇ам̣ ад̇т̇и, ад̇т̇и санд̇хааяабхаасид̇ам̣;
‘‘Pariyāyabhāsitaṃ atthi, atthi sandhāyabhāsitaṃ;
сабхаавабхаасид̇ам̣ ад̇т̇и, д̇хаммарааж̇асса саасанз.
Sabhāvabhāsitaṃ atthi, dhammarājassa sāsane.
‘‘д̇зсамад̇т̇ам̣ авин̃н̃ааяа, мзн̣д̣агз ж̇инабхаасид̇з;
‘‘Tesamatthaṃ aviññāya, meṇḍake jinabhāsite;
анааг̇ад̇амхи ад̣̇д̇хаанз, виг̇г̇ахо д̇ад̇т̇а хзссад̇и.
Anāgatamhi addhāne, viggaho tattha hessati.
‘‘ханд̣̇а гат̇им̣ басаад̣̇зд̇ваа, чзж̇ж̇аабзссаами мзн̣д̣агз;
‘‘Handa kathiṃ pasādetvā, chejjāpessāmi meṇḍake;
д̇асса нид̣̇д̣̇идтамаг̇г̇зна, нид̣̇д̣̇исиссанд̇яанааг̇ад̇з’’д̇и.
Tassa niddiṭṭhamaggena, niddisissantyanāgate’’ti.
ат̇а ко милинд̣̇о рааж̇аа бабхаад̇ааяа рад̇д̇ияаа уд̣̇д̇хасд̇з 3 арун̣з сийсам̣ нхад̇ваа сираси ан̃ж̇алим̣ баг̇г̇ахзд̇ваа ад̇ийд̇аанааг̇ад̇абажжуббаннз саммаасамб̣уд̣̇д̇хз ануссарид̇ваа адта вад̇д̇абад̣̇аани самаад̣̇ияи ‘‘ид̇о мз анааг̇ад̇аани сад̇д̇а д̣̇ивасаани адта г̇ун̣з самаад̣̇ияид̇ваа д̇або жарид̇аб̣б̣о бхависсад̇и , сохам̣ жин̣н̣ад̇або самаано аажарияам̣ аараад̇хзд̇ваа мзн̣д̣агз бан̃хз бужчиссаамий’’д̇и. ат̇а ко милинд̣̇о рааж̇аа багад̇ид̣̇уссаяуг̇ам̣ абанзд̇ваа аабхаран̣аани жа омун̃жид̇ваа гаасаавам̣ ниваасзд̇ваа мун̣д̣агабадисийсагам̣ сийсз бадимун̃жид̇ваа мунибхаавамубаг̇анд̇ваа адта г̇ун̣з самаад̣̇ияи ‘‘имам̣ сад̇д̇аахам̣ маяаа на рааж̇ад̇т̇о анусаасид̇аб̣б̣о, на рааг̇уубасан̃хид̇ам̣ жид̇д̇ам̣ уббаад̣̇зд̇аб̣б̣ам̣, на д̣̇осуубасан̃хид̇ам̣ жид̇д̇ам̣ уббаад̣̇зд̇аб̣б̣ам̣, на мохуубасан̃хид̇ам̣ жид̇д̇ам̣ уббаад̣̇зд̇аб̣б̣ам̣, д̣̇аасагаммагараборисз ж̇анзби ниваад̇авуд̇д̇инаа бхавид̇аб̣б̣ам̣, гааяигам̣ ваажасигам̣ анурагкид̇аб̣б̣ам̣, чаби ааяад̇анаани ниравасзсад̇о анурагкид̇аб̣б̣аани, мзд̇д̇аабхааванааяа маанасам̣ багкибид̇аб̣б̣а’’нд̇и. имз адта г̇ун̣з самаад̣̇ияид̇ваа д̇зсвзва адтасу г̇ун̣зсу маанасам̣ бад̇идтабзд̇ваа б̣ахи анигкамид̇ваа сад̇д̇аахам̣ вийд̇инаамзд̇ваа адтамз д̣̇ивасз бабхаад̇ааяа рад̇д̇ияаа баг̇зва баад̇араасам̣ гад̇ваа огкид̇д̇ажагку мид̇абхаан̣ий сусан̣тид̇зна ирияаабат̇зна авигкид̇д̇зна жид̇д̇зна хадтзна уд̣̇аг̇г̇зна виббасаннзна т̇зрам̣ нааг̇асзнам̣ убасан̇гамид̇ваа т̇зрасса баад̣̇з сирасаа ванд̣̇ид̇ваа згаманд̇ам̣ тид̇о ид̣̇амавожа –
Atha kho milindo rājā pabhātāya rattiyā uddhaste 4 aruṇe sīsaṃ nhatvā sirasi añjaliṃ paggahetvā atītānāgatapaccuppanne sammāsambuddhe anussaritvā aṭṭha vattapadāni samādiyi ‘‘ito me anāgatāni satta divasāni aṭṭha guṇe samādiyitvā tapo caritabbo bhavissati , sohaṃ ciṇṇatapo samāno ācariyaṃ ārādhetvā meṇḍake pañhe pucchissāmī’’ti. Atha kho milindo rājā pakatidussayugaṃ apanetvā ābharaṇāni ca omuñcitvā kāsāvaṃ nivāsetvā muṇḍakapaṭisīsakaṃ sīse paṭimuñcitvā munibhāvamupagantvā aṭṭha guṇe samādiyi ‘‘imaṃ sattāhaṃ mayā na rājattho anusāsitabbo, na rāgūpasañhitaṃ cittaṃ uppādetabbaṃ, na dosūpasañhitaṃ cittaṃ uppādetabbaṃ, na mohūpasañhitaṃ cittaṃ uppādetabbaṃ, dāsakammakaraporise janepi nivātavuttinā bhavitabbaṃ, kāyikaṃ vācasikaṃ anurakkhitabbaṃ, chapi āyatanāni niravasesato anurakkhitabbāni, mettābhāvanāya mānasaṃ pakkhipitabba’’nti. Ime aṭṭha guṇe samādiyitvā tesveva aṭṭhasu guṇesu mānasaṃ patiṭṭhapetvā bahi anikkhamitvā sattāhaṃ vītināmetvā aṭṭhame divase pabhātāya rattiyā pageva pātarāsaṃ katvā okkhittacakkhu mitabhāṇī susaṇṭhitena iriyāpathena avikkhittena cittena haṭṭhena udaggena vippasannena theraṃ nāgasenaṃ upasaṅkamitvā therassa pāde sirasā vanditvā ekamantaṃ ṭhito idamavoca –
‘‘ад̇т̇и мз, бханд̇з нааг̇асзна, гожи ад̇т̇о д̇умхзхи сад̣̇д̇хим̣ манд̇аяид̇аб̣б̣о, на д̇ад̇т̇а ан̃н̃о гожи д̇ад̇ияо ижчид̇аб̣б̣о, сун̃н̃з огаасз бавивид̇д̇з аран̃н̃з адтан̇г̇убааг̇ад̇з саман̣асааруббз. д̇ад̇т̇а со бан̃хо бужчид̇аб̣б̣о бхависсад̇и, д̇ад̇т̇а мз г̇уяхам̣ на гаад̇аб̣б̣ам̣ на рахассагам̣, арахаамахам̣ рахассагам̣ сун̣ид̇ум̣ суманд̇анз убаг̇ад̇з, убамааяаби со ад̇т̇о убабаригкид̇аб̣б̣о, яат̇аа гим̣ вияа, яат̇аа наама, бханд̇з нааг̇асзна, махаабат̇авий нигкзбам̣ арахад̇и нигкзбз убаг̇ад̇з. звамзва ко, бханд̇з нааг̇асзна, арахаамахам̣ рахассагам̣ сун̣ид̇ум̣ суманд̇анз убаг̇ад̇з’’д̇и. г̇арунаа саха бавивид̇д̇абаванам̣ бависид̇ваа ид̣̇амавожа – ‘‘бханд̇з нааг̇асзна, ид̇ха бурисзна манд̇аяид̇угаамзна адта таанаани бариваж̇ж̇аяид̇аб̣б̣аани бхаванд̇и, на д̇зсу таанзсу вин̃н̃уу бурисо ад̇т̇ам̣ манд̇зд̇и, манд̇ид̇оби ад̇т̇о барибад̇ад̇и на самбхавад̇и. гад̇амаани адта таанаани? висамадтаанам̣ бариваж̇ж̇анийяам̣, сабхаяам̣ бариваж̇ж̇анийяам̣, ад̇иваад̇адтаанам̣ бариваж̇ж̇анийяам̣, бадижчаннадтаанам̣ бариваж̇ж̇анийяам̣, д̣̇звадтаанам̣ бариваж̇ж̇анийяам̣, бант̇о бариваж̇ж̇анийяо, сан̇г̇аамо 5 бариваж̇ж̇анийяо, уд̣̇агад̇ид̇т̇ам̣ бариваж̇ж̇анийяам̣. имаани адта таанаани бариваж̇ж̇анийяааний’’д̇и.
‘‘Atthi me, bhante nāgasena, koci attho tumhehi saddhiṃ mantayitabbo, na tattha añño koci tatiyo icchitabbo, suññe okāse pavivitte araññe aṭṭhaṅgupāgate samaṇasāruppe. Tattha so pañho pucchitabbo bhavissati, tattha me guyhaṃ na kātabbaṃ na rahassakaṃ, arahāmahaṃ rahassakaṃ suṇituṃ sumantane upagate, upamāyapi so attho upaparikkhitabbo, yathā kiṃ viya, yathā nāma, bhante nāgasena, mahāpathavī nikkhepaṃ arahati nikkhepe upagate. Evameva kho, bhante nāgasena, arahāmahaṃ rahassakaṃ suṇituṃ sumantane upagate’’ti. Garunā saha pavivittapavanaṃ pavisitvā idamavoca – ‘‘bhante nāgasena, idha purisena mantayitukāmena aṭṭha ṭhānāni parivajjayitabbāni bhavanti, na tesu ṭhānesu viññū puriso atthaṃ manteti, mantitopi attho paripatati na sambhavati. Katamāni aṭṭha ṭhānāni? Visamaṭṭhānaṃ parivajjanīyaṃ, sabhayaṃ parivajjanīyaṃ, ativātaṭṭhānaṃ parivajjanīyaṃ, paṭicchannaṭṭhānaṃ parivajjanīyaṃ, devaṭṭhānaṃ parivajjanīyaṃ, pantho parivajjanīyo, saṅgāmo 6 parivajjanīyo, udakatitthaṃ parivajjanīyaṃ. Imāni aṭṭha ṭhānāni parivajjanīyānī’’ti.
т̇зро ааха ‘‘го д̣̇осо висамадтаанз, сабхаяз, ад̇иваад̇з, бадижчаннз, д̣̇звадтаанз, бант̇з, сан̇г̇аамз, уд̣̇агад̇ид̇т̇з’’д̇и? ‘‘висамз, бханд̇з нааг̇асзна, манд̇ид̇о ад̇т̇о вигирад̇и вид̇хамад̇и баг̇гхарад̇и на самбхавад̇и, сабхаяз мано санд̇ассад̇и, санд̇ассид̇о на саммаа ад̇т̇ам̣ саманубассад̇и, ад̇иваад̇з сад̣̇д̣̇о авибхууд̇о ход̇и, бадижчаннз убассуд̇им̣ д̇идтанд̇и, д̣̇звадтаанз манд̇ид̇о ад̇т̇о г̇аругам̣ барин̣амад̇и, бант̇з манд̇ид̇о ад̇т̇о д̇ужчо бхавад̇и, сан̇г̇аамз жан̃жало бхавад̇и, уд̣̇агад̇ид̇т̇з баагадо бхавад̇и. бхавад̇ийха –
Thero āha ‘‘ko doso visamaṭṭhāne, sabhaye, ativāte, paṭicchanne, devaṭṭhāne, panthe, saṅgāme, udakatitthe’’ti? ‘‘Visame, bhante nāgasena, mantito attho vikirati vidhamati paggharati na sambhavati, sabhaye mano santassati, santassito na sammā atthaṃ samanupassati, ativāte saddo avibhūto hoti, paṭicchanne upassutiṃ tiṭṭhanti, devaṭṭhāne mantito attho garukaṃ pariṇamati, panthe mantito attho tuccho bhavati, saṅgāme cañcalo bhavati, udakatitthe pākaṭo bhavati. Bhavatīha –
‘‘‘висамам̣ сабхаяам̣ ад̇иваад̇о, бадижчаннам̣ д̣̇званиссид̇ам̣;
‘‘‘Visamaṃ sabhayaṃ ativāto, paṭicchannaṃ devanissitaṃ;
бант̇о жа сан̇г̇аамо д̇ид̇т̇ам̣, адтзд̇з бариваж̇ж̇ияаа’’’д̇и.
Pantho ca saṅgāmo titthaṃ, aṭṭhete parivajjiyā’’’ti.
адта манд̇анасса бариваж̇ж̇анийяадтаанаани.
Aṭṭha mantanassa parivajjanīyaṭṭhānāni.
Footnotes:
