Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / തിപിടക • Tipiṭaka / ബുദ്ധവംസപാളി • Buddhavaṃsapāḷi

൧൬. അത്ഥദസ്സീബുദ്ധവംസോ

16. Atthadassībuddhavaṃso

.

1.

തത്ഥേവ മണ്ഡകപ്പമ്ഹി, അത്ഥദസ്സീ മഹായസോ;

Tattheva maṇḍakappamhi, atthadassī mahāyaso;

മഹാതമം നിഹന്ത്വാന, പത്തോ സമ്ബോധിമുത്തമം.

Mahātamaṃ nihantvāna, patto sambodhimuttamaṃ.

.

2.

ബ്രഹ്മുനാ യാചിതോ സന്തോ, ധമ്മചക്കം പവത്തയി;

Brahmunā yācito santo, dhammacakkaṃ pavattayi;

അമതേന തപ്പയീ ലോകം, ദസസഹസ്സിസദേവകം.

Amatena tappayī lokaṃ, dasasahassisadevakaṃ.

.

3.

തസ്സാപി ലോകനാഥസ്സ, അഹേസും അഭിസമയാ തയോ;

Tassāpi lokanāthassa, ahesuṃ abhisamayā tayo;

കോടിസതസഹസ്സാനം, പഠമാഭിസമയോ അഹു.

Koṭisatasahassānaṃ, paṭhamābhisamayo ahu.

.

4.

യദാ ബുദ്ധോ അത്ഥദസ്സീ, ചരതേ ദേവചാരികം;

Yadā buddho atthadassī, carate devacārikaṃ;

കോടിസതസഹസ്സാനം, ദുതിയാഭിസമയോ അഹു.

Koṭisatasahassānaṃ, dutiyābhisamayo ahu.

.

5.

പുനാപരം യദാ ബുദ്ധോ, ദേസേസി പിതുസന്തികേ;

Punāparaṃ yadā buddho, desesi pitusantike;

കോടിസതസഹസ്സാനം, തതിയാഭിസമയോ അഹു.

Koṭisatasahassānaṃ, tatiyābhisamayo ahu.

.

6.

സന്നിപാതാ തയോ ആസും, തസ്സാപി ച മഹേസിനോ;

Sannipātā tayo āsuṃ, tassāpi ca mahesino;

ഖീണാസവാനം വിമലാനം, സന്തചിത്താന താദിനം.

Khīṇāsavānaṃ vimalānaṃ, santacittāna tādinaṃ.

.

7.

അട്ഠനവുതിസഹസ്സാനം , പഠമോ ആസി സമാഗമോ;

Aṭṭhanavutisahassānaṃ , paṭhamo āsi samāgamo;

അട്ഠാസീതിസഹസ്സാനം, ദുതിയോ ആസി സമാഗമോ.

Aṭṭhāsītisahassānaṃ, dutiyo āsi samāgamo.

.

8.

അട്ഠസത്തതിസതസഹസ്സാനം , തതിയോ ആസി സമാഗമോ;

Aṭṭhasattatisatasahassānaṃ , tatiyo āsi samāgamo;

അനുപാദാ വിമുത്താനം, വിമലാനം മഹേസിനം.

Anupādā vimuttānaṃ, vimalānaṃ mahesinaṃ.

.

9.

അഹം തേന സമയേന, ജടിലോ ഉഗ്ഗതാപനോ;

Ahaṃ tena samayena, jaṭilo uggatāpano;

സുസീമോ നാമ നാമേന, മഹിയാ സേട്ഠസമ്മതോ.

Susīmo nāma nāmena, mahiyā seṭṭhasammato.

൧൦.

10.

ദിബ്ബം മന്ദാരവം പുപ്ഫം, പദുമം പാരിഛത്തകം;

Dibbaṃ mandāravaṃ pupphaṃ, padumaṃ pārichattakaṃ;

ദേവലോകാഹരിത്വാന, സമ്ബുദ്ധമഭിപൂജയിം.

Devalokāharitvāna, sambuddhamabhipūjayiṃ.

൧൧.

11.

സോപി മം ബുദ്ധോ ബ്യാകാസി, അത്ഥദസ്സീ മഹാമുനി;

Sopi maṃ buddho byākāsi, atthadassī mahāmuni;

‘‘അട്ഠാരസേ കപ്പസതേ, അയം ബുദ്ധോ ഭവിസ്സതി.

‘‘Aṭṭhārase kappasate, ayaṃ buddho bhavissati.

൧൨.

12.

‘‘പധാനം പദഹിത്വാന…പേ॰… ഹേസ്സാമ സമ്മുഖാ ഇമം’’.

‘‘Padhānaṃ padahitvāna…pe… hessāma sammukhā imaṃ’’.

൧൩.

13.

തസ്സാപി വചനം സുത്വാ, ഹട്ഠോ 1 സംവിഗ്ഗമാനസോ;

Tassāpi vacanaṃ sutvā, haṭṭho 2 saṃviggamānaso;

ഉത്തരിം വതമധിട്ഠാസിം, ദസപാരമിപൂരിയാ.

Uttariṃ vatamadhiṭṭhāsiṃ, dasapāramipūriyā.

൧൪.

14.

സോഭണം നാമ നഗരം, സാഗരോ നാമ ഖത്തിയോ;

Sobhaṇaṃ nāma nagaraṃ, sāgaro nāma khattiyo;

സുദസ്സനാ നാമ ജനികാ, അത്ഥദസ്സിസ്സ സത്ഥുനോ.

Sudassanā nāma janikā, atthadassissa satthuno.

൧൫.

15.

ദസവസ്സസഹസ്സാനി, അഗാരം അജ്ഝ സോ വസി;

Dasavassasahassāni, agāraṃ ajjha so vasi;

അമരഗിരി സുഗിരി വാഹനാ, തയോ പാസാദമുത്തമാ.

Amaragiri sugiri vāhanā, tayo pāsādamuttamā.

൧൬.

16.

തേത്തിംസഞ്ച സഹസ്സാനി, നാരിയോ സമലങ്കതാ;

Tettiṃsañca sahassāni, nāriyo samalaṅkatā;

വിസാഖാ നാമ നാരീ ച, സേലോ നാമാസി അത്രജോ.

Visākhā nāma nārī ca, selo nāmāsi atrajo.

൧൭.

17.

നിമിത്തേ ചതുരോ ദിസ്വാ, അസ്സയാനേന നിക്ഖമി;

Nimitte caturo disvā, assayānena nikkhami;

അനൂനഅട്ഠമാസാനി, പധാനം പദഹീ ജിനോ.

Anūnaaṭṭhamāsāni, padhānaṃ padahī jino.

൧൮.

18.

ബ്രഹ്മുനാ യാചിതോ സന്തോ, അത്ഥദസ്സീ മഹായസോ;

Brahmunā yācito santo, atthadassī mahāyaso;

വത്തി ചക്കം മഹാവീരോ, അനോമുയ്യാനേ നരാസഭോ.

Vatti cakkaṃ mahāvīro, anomuyyāne narāsabho.

൧൯.

19.

സന്തോ ച ഉപസന്തോ ച, അഹേസും അഗ്ഗസാവകാ;

Santo ca upasanto ca, ahesuṃ aggasāvakā;

അഭയോ നാമുപട്ഠാകോ, അത്ഥദസ്സിസ്സ സത്ഥുനോ.

Abhayo nāmupaṭṭhāko, atthadassissa satthuno.

൨൦.

20.

ധമ്മാ ചേവ സുധമ്മാ ച, അഹേസും അഗ്ഗസാവികാ;

Dhammā ceva sudhammā ca, ahesuṃ aggasāvikā;

ബോധി തസ്സ ഭഗവതോ, ചമ്പകോതി പവുച്ചതി.

Bodhi tassa bhagavato, campakoti pavuccati.

൨൧.

21.

നകുലോ ച നിസഭോ ച, അഹേസും അഗ്ഗുപട്ഠകാ;

Nakulo ca nisabho ca, ahesuṃ aggupaṭṭhakā;

മകിലാ ച സുനന്ദാ ച, അഹേസും അഗ്ഗുപട്ഠികാ.

Makilā ca sunandā ca, ahesuṃ aggupaṭṭhikā.

൨൨.

22.

സോപി ബുദ്ധോ അസമസമോ, അസീതിഹത്ഥമുഗ്ഗതോ;

Sopi buddho asamasamo, asītihatthamuggato;

സോഭതേ സാലരാജാവ, ഉളുരാജാവ പൂരിതോ.

Sobhate sālarājāva, uḷurājāva pūrito.

൨൩.

23.

തസ്സ പാകതികാ രംസീ, അനേകസതകോടിയോ;

Tassa pākatikā raṃsī, anekasatakoṭiyo;

ഉദ്ധം അധോ ദസ ദിസാ, ഫരന്തി യോജനം സദാ.

Uddhaṃ adho dasa disā, pharanti yojanaṃ sadā.

൨൪.

24.

സോപി ബുദ്ധോ നരാസഭോ, സബ്ബസത്തുത്തമോ മുനി;

Sopi buddho narāsabho, sabbasattuttamo muni;

വസ്സസതസഹസ്സാനി, ലോകേ അട്ഠാസി ചക്ഖുമാ.

Vassasatasahassāni, loke aṭṭhāsi cakkhumā.

൨൫.

25.

അതുലം ദസ്സേത്വാ ഓഭാസം, വിരോചേത്വാ സദേവകേ 3;

Atulaṃ dassetvā obhāsaṃ, virocetvā sadevake 4;

സോപി അനിച്ചതം പത്തോ, യഥഗ്ഗുപാദാനസങ്ഖയാ.

Sopi aniccataṃ patto, yathaggupādānasaṅkhayā.

൨൬.

26.

അത്ഥദസ്സീ ജിനവരോ, അനോമാരാമമ്ഹി നിബ്ബുതോ;

Atthadassī jinavaro, anomārāmamhi nibbuto;

ധാതുവിത്ഥാരികം ആസി, തേസു തേസു പദേസതോതി.

Dhātuvitthārikaṃ āsi, tesu tesu padesatoti.

അത്ഥദസ്സിസ്സ ഭഗവതോ വംസോ ചുദ്ദസമോ.

Atthadassissa bhagavato vaṃso cuddasamo.







Footnotes:
1. തുട്ഠോ (സ്യാ॰ കം॰)
2. tuṭṭho (syā. kaṃ.)
3. അതുലം ദസ്സയിത്വാന, ഓഭാസേത്വാ സദേവകേ (സീ॰ ക॰)
4. atulaṃ dassayitvāna, obhāsetvā sadevake (sī. ka.)



Related texts:



അട്ഠകഥാ • Aṭṭhakathā / സുത്തപിടക (അട്ഠകഥാ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ഖുദ്ദകനികായ (അട്ഠകഥാ) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ബുദ്ധവംസ-അട്ഠകഥാ • Buddhavaṃsa-aṭṭhakathā / ൧൬. അത്ഥദസ്സീബുദ്ധവംസവണ്ണനാ • 16. Atthadassībuddhavaṃsavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact