| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi |
៧. អត្តាទានអង្គកថា
7. Attādānaaṅgakathā
៣៩៨. អត្តាទានំ អាទាតុកាមេនាតិ ឯត្ថ កិំ អត្តាទានន្តិ អាហ ‘‘សាសនំ សោធេតុកាមោ’’តិអាទិ។ ឥមិនា បរំ ចោទេតុំ អត្តនា អាទាតព្ពំ អធិករណំ អត្តាទានន្តិ វុច្ចតីតិ ទស្សេតិ។ អកាលោ ឥមំ អត្តាទានំ អាទាតុន្តិ ឯត្ថ អកាលំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘រាជភយ’’ន្តិអាទិ។ តត្ថ វស្សារត្តោតិ វស្សកាលោ។ សោ ហិ វស្សោ អតិវិយ រញ្ជតិ ឯត្ថ កាលេតិ វស្សារត្តោតិ វុច្ចតិ។ វស្សារត្តោបិ អធិករណវូបសមត្ថំ លជ្ជិបរិសាយ ទូរតោ អានយនស្ស ទុក្ករត្តា អកាលោ នាម។ ឥតីតិ អយំ រាជភយាទិកាលោតិ អត្ថោ។ វិបរីតោតិ រាជភយាទីនំ អភាវកាលោ។
398.Attādānaṃ ādātukāmenāti ettha kiṃ attādānanti āha ‘‘sāsanaṃ sodhetukāmo’’tiādi. Iminā paraṃ codetuṃ attanā ādātabbaṃ adhikaraṇaṃ attādānanti vuccatīti dasseti. Akāloimaṃ attādānaṃ ādātunti ettha akālaṃ dassento āha ‘‘rājabhaya’’ntiādi. Tattha vassārattoti vassakālo. So hi vasso ativiya rañjati ettha kāleti vassārattoti vuccati. Vassārattopi adhikaraṇavūpasamatthaṃ lajjiparisāya dūrato ānayanassa dukkarattā akālo nāma. Itīti ayaṃ rājabhayādikāloti attho. Viparītoti rājabhayādīnaṃ abhāvakālo.
អភូតំ ឥទំ អត្តាទានន្តិ ឯត្ថ អភូតសទ្ទោ អវិជ្ជមានបរិយាយោតិ អាហ ‘‘អសន្តមិទ’’ន្តិ, ឥទំ អត្តាទានំ អវិជ្ជមានន្តិ អត្ថោ។ មយា គហិតោតិ សម្ពន្ធោ។ សីលវា បុគ្គលោតិ យោជនា។ យន្តិ អត្តាទានំ សំវត្តតីតិ សម្ពន្ធោ។ ឥទន្តិ អត្តាទានំ។
Abhūtaṃ idaṃ attādānanti ettha abhūtasaddo avijjamānapariyāyoti āha ‘‘asantamida’’nti, idaṃ attādānaṃ avijjamānanti attho. Mayā gahitoti sambandho. Sīlavā puggaloti yojanā. Yanti attādānaṃ saṃvattatīti sambandho. Idanti attādānaṃ.
ន លភិស្សាមិ សន្ទិដ្ឋេ, លភិស្សាមិ សន្ទិដ្ឋេតិ ឯត្ថ ‘‘ន លភិស្សាមិ, លភិស្សាមី’’តិ ឥទំ កិំ សន្ធាយ វុត្តន្តិ អាហ ‘‘អប្បេកទា ហី’’តិអាទិ។ តត្ថ អប្បេកទាតិ អបិ ឯកទា។ ហិសទ្ទោ វិត្ថារជោតកោ។ ឯវរូបាតិ សន្ទិដ្ឋសម្ភត្តសភាវា។ តន្តិ ឧបត្ថម្ភកភិក្ខុលភនំ សន្ធាយាតិ សម្ពន្ធោ។ ‘‘ន លភិស្សាមី’’តិ ឥទំ វចនំ វុត្តន្តិ សម្ពន្ធោ។
Na labhissāmi sandiṭṭhe, labhissāmi sandiṭṭheti ettha ‘‘na labhissāmi, labhissāmī’’ti idaṃ kiṃ sandhāya vuttanti āha ‘‘appekadā hī’’tiādi. Tattha appekadāti api ekadā. Hisaddo vitthārajotako. Evarūpāti sandiṭṭhasambhattasabhāvā. Tanti upatthambhakabhikkhulabhanaṃ sandhāyāti sambandho. ‘‘Na labhissāmī’’ti idaṃ vacanaṃ vuttanti sambandho.
កោសម្ពកានំ ភណ្ឌនាទិ ភវតិ វិយ ភណ្ឌនាទិ ភវិស្សតីតិ យោជនា។ បច្ឆាបិ អវិប្បដិសារករំ ភវិស្សតីតិ ឯត្ថ កេសំ អវិប្បដិសារករំ ភវតិ វិយ បញ្ចង្គសម្បន្នាគតំ អត្តាទានំ អាទិយតោ បច្ឆាបិ អវិប្បដិសារករំ ភវតីតិ អាហ ‘‘សុភទ្ទំ វុឌ្ឍបព្ពជិត’’ន្តិអាទិ។ តត្ថ បញ្ចសតិកសង្គីតិន្តិ បញ្ចសតេហិ មហាកស្សបាទីហិ កត្តព្ពំ សង្គីតិំ។ មហាកស្សបត្ថេរស្ស បច្ឆា សមនុស្សរណករំ ហោតិ ឥវ ហោតីតិ យោជនា។ ឯសេវ នយោ សេសេសុបិ។ សមនុស្សរណករន្តិ សម្មោទវសេន បុនប្បុនំ អនុស្សរណស្ស ករំ។ ឥមិនា ‘‘អវិប្បដិសារករ’’ន្តិ បទស្ស អត្ថំ ទស្សេតិ។ បច្ឆាបីតិ ឯត្ថ បិសទ្ទស្ស អវុត្តសម្បិណ្ឌនត្ថំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សាសនស្ស ចា’’តិអាទិ។ តត្ថ សាសនស្ស ច សស្សិរិកតាយាតិ សម្ពន្ធោ។ វិគតឧបក្កិលេសចន្ទិមសូរិយានំ វិយ សាសនស្ស ច សស្សិរិកតាយ សំវត្តតីតិ អធិប្បាយោ។
Kosambakānaṃ bhaṇḍanādi bhavati viya bhaṇḍanādi bhavissatīti yojanā. Pacchāpi avippaṭisārakaraṃ bhavissatīti ettha kesaṃ avippaṭisārakaraṃ bhavati viya pañcaṅgasampannāgataṃ attādānaṃ ādiyato pacchāpi avippaṭisārakaraṃ bhavatīti āha ‘‘subhaddaṃ vuḍḍhapabbajita’’ntiādi. Tattha pañcasatikasaṅgītinti pañcasatehi mahākassapādīhi kattabbaṃ saṅgītiṃ. Mahākassapattherassa pacchā samanussaraṇakaraṃ hoti iva hotīti yojanā. Eseva nayo sesesupi. Samanussaraṇakaranti sammodavasena punappunaṃ anussaraṇassa karaṃ. Iminā ‘‘avippaṭisārakara’’nti padassa atthaṃ dasseti. Pacchāpīti ettha pisaddassa avuttasampiṇḍanatthaṃ dassento āha ‘‘sāsanassa cā’’tiādi. Tattha sāsanassa ca sassirikatāyāti sambandho. Vigataupakkilesacandimasūriyānaṃ viya sāsanassa ca sassirikatāya saṃvattatīti adhippāyo.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / ចូឡវគ្គបាឡិ • Cūḷavaggapāḷi / ៧. អត្តាទានអង្គំ • 7. Attādānaaṅgaṃ
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / ចូឡវគ្គ-អដ្ឋកថា • Cūḷavagga-aṭṭhakathā / អត្តាទានអង្គកថា • Attādānaaṅgakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / អត្តាទានអង្គកថាវណ្ណនា • Attādānaaṅgakathāvaṇṇanā
