| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಇತಿವುತ್ತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Itivuttaka-aṭṭhakathā |
೭. ಆತಾಪೀಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
7. Ātāpīsuttavaṇṇanā
೩೪. ಸತ್ತಮೇ ಅನಾತಾಪೀತಿ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಆತಾಪನಟ್ಠೇನ ಆತಾಪೋ, ವೀರಿಯಂ, ಸೋ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಆತಾಪೀ, ನ ಆತಾಪೀ ಅನಾತಾಪೀ, ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನವಿರಹಿತೋ ಕುಸೀತೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ। ಓತ್ತಾಪೋ ವುಚ್ಚತಿ ಪಾಪುತ್ರಾಸೋ, ಸೋ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಓತ್ತಾಪೀ, ನ ಓತ್ತಾಪೀ ಅನೋತ್ತಾಪೀ, ಓತ್ತಾಪರಹಿತೋ। ಅಥ ವಾ ಆತಾಪಪ್ಪಟಿಪಕ್ಖೋ ಅನಾತಾಪೋ, ಕೋಸಜ್ಜಂ ಸೋ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಅನಾತಾಪೀ। ಯಂ ‘‘ನ ಓತ್ತಪತಿ ಓತ್ತಪ್ಪಿತಬ್ಬೇನ, ನ ಓತ್ತಪತಿ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ ಅನೋತ್ತಾಪೋ। ಸೋ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಅನೋತ್ತಾಪೀತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ।
34. Sattame anātāpīti kilesānaṃ ātāpanaṭṭhena ātāpo, vīriyaṃ, so etassa atthīti ātāpī, na ātāpī anātāpī, sammappadhānavirahito kusītoti vuttaṃ hoti. Ottāpo vuccati pāputrāso, so etassa atthīti ottāpī, na ottāpī anottāpī, ottāparahito. Atha vā ātāpappaṭipakkho anātāpo, kosajjaṃ so assa atthīti anātāpī. Yaṃ ‘‘na ottapati ottappitabbena, na ottapati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā’’ti evaṃ vuttaṃ, taṃ anottappaṃ anottāpo. So assa atthīti anottāpīti evamettha attho veditabbo.
ಅಭಬ್ಬೋತಿ ಅನರಹೋ। ಸಮ್ಬೋಧಾಯಾತಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗತ್ಥಾಯ। ನಿಬ್ಬಾನಾಯಾತಿ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಅಚ್ಚನ್ತವೂಪಸಮಾಯ ಅಮತಮಹಾನಿಬ್ಬಾನಾಯ। ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸಾತಿ ಅರಹತ್ತಫಲಸ್ಸ। ತಞ್ಹಿ ಉತ್ತರಿತರಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ ಅನುತ್ತರಂ, ಚತೂಹಿ ಯೋಗೇಹಿ ಅನುಪದ್ದುತತ್ತಾ ಖೇಮಂ ನಿಬ್ಭಯನ್ತಿ ಯೋಗಕ್ಖೇಮನ್ತಿ ಚ ವುಚ್ಚತಿ। ಅಧಿಗಮಾಯಾತಿ ಪತ್ತಿಯಾ। ಆತಾಪೀತಿ ವೀರಿಯವಾ। ಸೋ ಹಿ ‘‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ವಿಹರತಿ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಾಯ, ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ, ಥಾಮವಾ ದಳ್ಹಪರಕ್ಕಮೋ ಅನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರೋ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸೂ’’ತಿ (ದೀ॰ ನಿ॰ ೩.೩೪೫) ಏವಂ ವುತ್ತೇನ ವೀರಿಯಾರಮ್ಭೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಅಚ್ಚನ್ತಮೇವ ಆತಾಪನಸೀಲೋತಿ ಆತಾಪೀ। ಓತ್ತಾಪೀತಿ ‘‘ಯಂ ಓತ್ತಪತಿ ಓತ್ತಪ್ಪಿತಬ್ಬೇನ, ಓತ್ತಪತಿ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ’’ತಿ (ಧ॰ ಸ॰ ೩೧) ಏವಂ ವುತ್ತೇನ ಓತ್ತಪ್ಪೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಓತ್ತಪನಸೀಲೋತಿ ಓತ್ತಪ್ಪೀ। ಅಯಞ್ಹಿ ಓತ್ತಾಪೀತಿ ವುತ್ತೋ। ತದವಿನಾಭಾವತೋ ಹಿರಿಯಾ ಚ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಏವ ಹೋತೀತಿ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಣುಮತ್ತೇಪಿ ವಜ್ಜೇ ಭಯದಸ್ಸಾವೀ ಸೀಲೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರೀ ಹೋತಿ। ಇಚ್ಚಸ್ಸ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾ ದಸ್ಸಿತಾ। ಆತಾಪೀತಿ ಇಮಿನಾ ನಯೇನಸ್ಸ ಕಿಲೇಸಪರಿತಾಪಿತಾದೀಪನೇನ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಭಾವನಾನುಯುತ್ತತಾ ದಸ್ಸಿತಾ। ಯಥಾವುತ್ತಞ್ಚ ವೀರಿಯಂ ಸದ್ಧಾಸತಿಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾಹಿ ವಿನಾ ನ ಹೋತೀತಿ ವಿಮುತ್ತಿಪರಿಪಾಚಕಾನಿ ಸದ್ಧಾಪಞ್ಚಮಾನಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಅತ್ಥತೋ ವುತ್ತಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ। ತೇಸು ಚ ಸಿದ್ಧೇಸು ಅನಿಚ್ಚೇ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ, ಅನಿಚ್ಚೇ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾ, ದುಕ್ಖೇ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ, ಪಹಾನಸಞ್ಞಾ, ವಿರಾಗಸಞ್ಞಾ, ನಿರೋಧಸಞ್ಞಾತಿ ಛ ನಿಬ್ಬೇಧಭಾಗಿಯಾ ಸಞ್ಞಾ ಸಿದ್ಧಾ ಏವಾತಿ। ಏವಂ ಇಮೇಹಿ ದ್ವೀಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಲೋಕಿಯಾನಂ ಸೀಲಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾನಂ ಸಿಜ್ಝನತೋ ಮಗ್ಗಫಲನಿಬ್ಬಾನಾಧಿಗಮಸ್ಸ ಭಬ್ಬತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಆತಾಪೀ ಚ ಖೋ…ಪೇ॰… ಅಧಿಗಮಾಯಾ’’ತಿ ಆಹ।
Abhabboti anaraho. Sambodhāyāti ariyamaggatthāya. Nibbānāyāti kilesānaṃ accantavūpasamāya amatamahānibbānāya. Anuttarassa yogakkhemassāti arahattaphalassa. Tañhi uttaritarassa abhāvato anuttaraṃ, catūhi yogehi anupaddutattā khemaṃ nibbhayanti yogakkhemanti ca vuccati. Adhigamāyāti pattiyā. Ātāpīti vīriyavā. So hi ‘‘āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesū’’ti (dī. ni. 3.345) evaṃ vuttena vīriyārambhena samannāgato kilesānaṃ accantameva ātāpanasīloti ātāpī. Ottāpīti ‘‘yaṃ ottapati ottappitabbena, ottapati pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā’’ti (dha. sa. 31) evaṃ vuttena ottappena samannāgatattā ottapanasīloti ottappī. Ayañhi ottāpīti vutto. Tadavinābhāvato hiriyā ca samannāgato eva hotīti hirottappasampanno aṇumattepi vajje bhayadassāvī sīlesu paripūrakārī hoti. Iccassa sīlasampadā dassitā. Ātāpīti iminā nayenassa kilesaparitāpitādīpanena samathavipassanābhāvanānuyuttatā dassitā. Yathāvuttañca vīriyaṃ saddhāsatisamādhipaññāhi vinā na hotīti vimuttiparipācakāni saddhāpañcamāni indriyāni atthato vuttāneva honti. Tesu ca siddhesu anicce aniccasaññā, anicce dukkhasaññā, dukkhe anattasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā, nirodhasaññāti cha nibbedhabhāgiyā saññā siddhā evāti. Evaṃ imehi dvīhi dhammehi samannāgatassa lokiyānaṃ sīlasamādhipaññānaṃ sijjhanato maggaphalanibbānādhigamassa bhabbataṃ dassento ‘‘ātāpī ca kho…pe… adhigamāyā’’ti āha.
ಗಾಥಾಸು ಕುಸೀತೋತಿ ಮಿಚ್ಛಾವಿತಕ್ಕಬಹುಲತಾಯ ಕಾಮಬ್ಯಾಪಾದವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕಸಙ್ಖಾತೇಹಿ ಕುಚ್ಛಿತೇಹಿ ಪಾಪಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಿತೋ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಯುತ್ತೋತಿ ಕುಸೀತೋ। ಕುಚ್ಛಿತಂ ವಾ ಸೀದತಿ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿತೋ ಅವಸೀದತೀತಿ ಕುಸೀತೋ, ದ-ಕಾರಸ್ಸ ತ-ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ। ಹೀನವೀರಿಯೋತಿ ನಿಬ್ಬೀರಿಯೋ, ಚತೂಸುಪಿ ಇರಿಯಾಪಥೇಸು ವೀರಿಯಕರಣರಹಿತೋ। ಅನುಸ್ಸಾಹಸಂಹನನಸಭಾವಸ್ಸ ಚಿತ್ತಾಲಸಿಯಸ್ಸ ಥಿನಸ್ಸ, ಅಸತ್ತಿವಿಘಾತಸಭಾವಸ್ಸ ಕಾಯಾಲಸಿಯಸ್ಸ ಮಿದ್ಧಸ್ಸ ಚ ಅಭಿಣ್ಹಪ್ಪವತ್ತಿಯಾ ಥಿನಮಿದ್ಧಬಹುಲೋ। ಪಾಪಜಿಗುಚ್ಛನಲಕ್ಖಣಾಯ ಹಿರಿಯಾ ಅಭಾವೇನ ತಪ್ಪಟಿಪಕ್ಖೇನ ಅಹಿರಿಕೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಚ ಅಹಿರಿಕೋ। ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪವೀರಿಯಾನಂ ಅಭಾವೇನೇವ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಂ ನತ್ಥಿ ಏತಸ್ಸ ಆದರೋತಿ ಅನಾದರೋ। ಉಭಯಥಾಪಿ ತಥಾ ಧಮ್ಮಪುಗ್ಗಲೇನ ದುವಿಧಕಿರಿಯಾಕರಣೇನ ಅನಾದರೋ। ಫುಟ್ಠುನ್ತಿ ಫುಸಿತುಂ। ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮನ್ತಿ ಸಮ್ಬೋಧಿಸಙ್ಖಾತಂ ಉತ್ತಮಂ ಅರಹತ್ತಂ ಅಧಿಗನ್ತುಂ ಅಭಬ್ಬೋತಿ ಅತ್ಥೋ।
Gāthāsu kusītoti micchāvitakkabahulatāya kāmabyāpādavihiṃsāvitakkasaṅkhātehi kucchitehi pāpadhammehi sito sambandho yuttoti kusīto. Kucchitaṃ vā sīdati sammāpaṭipattito avasīdatīti kusīto, da-kārassa ta-kāraṃ katvā. Hīnavīriyoti nibbīriyo, catūsupi iriyāpathesu vīriyakaraṇarahito. Anussāhasaṃhananasabhāvassa cittālasiyassa thinassa, asattivighātasabhāvassa kāyālasiyassa middhassa ca abhiṇhappavattiyā thinamiddhabahulo. Pāpajigucchanalakkhaṇāya hiriyā abhāvena tappaṭipakkhena ahirikena samannāgatattā ca ahiriko. Hirottappavīriyānaṃ abhāveneva sammāpaṭipattiyaṃ natthi etassa ādaroti anādaro. Ubhayathāpi tathā dhammapuggalena duvidhakiriyākaraṇena anādaro. Phuṭṭhunti phusituṃ. Sambodhimuttamanti sambodhisaṅkhātaṃ uttamaṃ arahattaṃ adhigantuṃ abhabboti attho.
ಸತಿಮಾತಿ ಚಿರಕತಚಿರಭಾಸಿತಾನಂ ಅನುಸ್ಸರಣೇ ಸಮತ್ಥಸ್ಸ ಸತಿನೇಪಕ್ಕಸ್ಸ ಭಾವೇನ ಚತುಸತಿಪಟ್ಠಾನಯೋಗೇನ ಸತಿಮಾ। ನಿಪಕೋತಿ ಸತ್ತಟ್ಠಾನಿಯಸಮ್ಪಜಞ್ಞಸಙ್ಖಾತೇನ ಚೇವ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಪರಿಹರಣಪಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾತೇನ ಚ ನೇಪಕ್ಕೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ನಿಪಕೋ। ಝಾಯೀತಿ ಆರಮ್ಮಣೂಪನಿಜ್ಝಾನೇನ ಲಕ್ಖಣೂಪನಿಜ್ಝಾನೇನ ಚಾತಿ ದ್ವೀಹಿಪಿ ಝಾನೇಹಿ ಝಾಯೀ। ಅಪ್ಪಮತ್ತೋತಿ ‘‘ದಿವಸಂ ಚಙ್ಕಮೇನ ನಿಸಜ್ಜಾಯ ಆವರಣಿಯೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಸೋಧೇತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಭಾವನಾಯ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ। ಸಂಯೋಜನಂ ಜಾತಿಜರಾಯ ಛೇತ್ವಾತಿ ಜಾತಿಯಾ ಚೇವ ಜರಾಯ ಚ ಸತ್ತೇ ಸಂಯೋಜೇತೀತಿ ಸಂಯೋಜನನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಂ ಕಾಮರಾಗಾದಿಕಂ ದಸವಿಧಮ್ಪಿ ಕಿಲೇಸಜಾತಂ ಅನುಸಯಸಮುಗ್ಘಾತವಸೇನ ಮೂಲತೋ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ। ಅಥ ವಾ ಸಂಯೋಜನಂ ಜಾತಿಜರಾಯ ಛೇತ್ವಾತಿ ಜಾತಿಜರಾಯ ಸಂಯೋಜನಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ। ಯಸ್ಸ ಹಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ಅಚ್ಛಿನ್ನಾನಿ, ತಸ್ಸ ಜಾತಿಜರಾಯ ಅಚ್ಛೇದೋ ಅಸಮುಗ್ಘಾತೋವ। ಯಸ್ಸ ಪನ ತಾನಿ ಛಿನ್ನಾನಿ, ತಸ್ಸ ಜಾತಿಜರಾಪಿ ಛಿನ್ನಾವ ಕಾರಣಸ್ಸ ಸಮುಗ್ಘಾತಿತತ್ತಾ। ತಸ್ಮಾ ಸಂಯೋಜನಂ ಛಿನ್ದನ್ತೋ ಏವ ಜಾತಿಜರಾಪಿ ಛಿನ್ದತಿ। ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಂಯೋಜನಂ ಜಾತಿಜರಾಯ ಛೇತ್ವಾ’’ತಿ। ಇಧೇವ ಸಮ್ಬೋಧಿಮನುತ್ತರಂ ಫುಸೇತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅತ್ತಭಾವೇ ಅಗ್ಗಮಗ್ಗಂ ಅರಹತ್ತಂ ವಾ ಫುಸೇ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯ।
Satimāti cirakatacirabhāsitānaṃ anussaraṇe samatthassa satinepakkassa bhāvena catusatipaṭṭhānayogena satimā. Nipakoti sattaṭṭhāniyasampajaññasaṅkhātena ceva kammaṭṭhānapariharaṇapaññāsaṅkhātena ca nepakkena samannāgatattā nipako. Jhāyīti ārammaṇūpanijjhānena lakkhaṇūpanijjhānena cāti dvīhipi jhānehi jhāyī. Appamattoti ‘‘divasaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇiyehi dhammehi cittaṃ parisodhetī’’tiādinā nayena kammaṭṭhānabhāvanāya appamatto. Saṃyojanaṃ jātijarāya chetvāti jātiyā ceva jarāya ca satte saṃyojetīti saṃyojananti laddhanāmaṃ kāmarāgādikaṃ dasavidhampi kilesajātaṃ anusayasamugghātavasena mūlato chinditvā. Atha vā saṃyojanaṃ jātijarāya chetvāti jātijarāya saṃyojanaṃ chinditvā. Yassa hi saṃyojanāni acchinnāni, tassa jātijarāya acchedo asamugghātova. Yassa pana tāni chinnāni, tassa jātijarāpi chinnāva kāraṇassa samugghātitattā. Tasmā saṃyojanaṃ chindanto eva jātijarāpi chindati. Tena vuttaṃ ‘‘saṃyojanaṃ jātijarāya chetvā’’ti. Idheva sambodhimanuttaraṃ phuseti imasmiṃyeva attabhāve aggamaggaṃ arahattaṃ vā phuse pāpuṇeyya.
ಸತ್ತಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Sattamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಇತಿವುತ್ತಕಪಾಳಿ • Itivuttakapāḷi / ೭. ಆತಾಪೀಸುತ್ತಂ • 7. Ātāpīsuttaṃ
