| Library / Tipiṭaka / တိပိဋက • Tipiṭaka / မိလိန္ဒပဉ္ဟပာဠိ • Milindapañhapāḷi |
၁၆. အရူပဓမ္မဝဝတ္ထာနဒုက္ကရပဉ္ဟော
16. Arūpadhammavavatthānadukkarapañho
၁၆. ရာဇာ အာဟ ‘‘ဘန္တေ နာဂသေန, ဒုက္ကရံ နု ခော ဘဂဝတာ ကတ’’န္တိ? ထေရော အာဟ ‘‘ဒုက္ကရံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ကတ’’န္တိ။ ‘‘ကိံ ပန, ဘန္တေ နာဂသေန, ဘဂဝတာ ဒုက္ကရံ ကတ’’န္တိ။ ‘‘ဒုက္ကရံ, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ကတံ ဣမေသံ အရူပီနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ ဧကာရမ္မဏေ ဝတ္တမာနာနံ ဝဝတ္ထာနံ အက္ခာတံ ‘အယံ ဖသ္သော, အယံ ဝေဒနာ, အယံ သညာ, အယံ စေတနာ, ဣဒံ စိတ္တ’’’န္တိ။
16. Rājā āha ‘‘bhante nāgasena, dukkaraṃ nu kho bhagavatā kata’’nti? Thero āha ‘‘dukkaraṃ, mahārāja, bhagavatā kata’’nti. ‘‘Kiṃ pana, bhante nāgasena, bhagavatā dukkaraṃ kata’’nti. ‘‘Dukkaraṃ, mahārāja, bhagavatā kataṃ imesaṃ arūpīnaṃ cittacetasikānaṃ dhammānaṃ ekārammaṇe vattamānānaṃ vavatthānaṃ akkhātaṃ ‘ayaṃ phasso, ayaṃ vedanā, ayaṃ saññā, ayaṃ cetanā, idaṃ citta’’’nti.
‘‘ဩပမ္မံ ကရောဟီ’’တိ။ ‘‘ယထာ, မဟာရာဇ, ကောစိဒေဝ ပုရိသော နာဝာယ မဟာသမုဒ္ဒံ အဇ္ဈောဂာဟေတ္ဝာ ဟတ္ထပုဋေန ဥဒကံ ဂဟေတ္ဝာ ဇိဝ္ဟာယ သာယိတ္ဝာ ဇာနေယ္ယ နု ခော, မဟာရာဇ, သော ပုရိသော ‘‘ဣဒံ ဂင္ဂာယ ဥဒကံ, ဣဒံ ယမုနာယ ဥဒကံ, ဣဒံ အစိရဝတိယာ ဥဒကံ, ဣဒံ သရဘုယာ ဥဒကံ, ဣဒံ မဟိယာ ဥဒက’’’န္တိ? ‘‘ဒုက္ကရံ, ဘန္တေ, ဇာနိတု’’န္တိ။ ‘‘ဣတော ဒုက္ကရတရံ ခော, မဟာရာဇ, ဘဂဝတာ ကတံ ဣမေသံ အရူပီနံ စိတ္တစေတသိကာနံ ဓမ္မာနံ ဧကာရမ္မဏေ ဝတ္တမာနာနံ ဝဝတ္ထာနံ အက္ခာတံ ‘အယံ ဖသ္သော, အယံ ဝေဒနာ, အယံ သညာ, အယံ စေတနာ, ဣဒံ စိတ္တ’’’န္တိ။ ‘‘သုဋ္ဌု, ဘန္တေ’’တိ ရာဇာ အဗ္ဘာနုမောဒီတိ။
‘‘Opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, kocideva puriso nāvāya mahāsamuddaṃ ajjhogāhetvā hatthapuṭena udakaṃ gahetvā jivhāya sāyitvā jāneyya nu kho, mahārāja, so puriso ‘‘idaṃ gaṅgāya udakaṃ, idaṃ yamunāya udakaṃ, idaṃ aciravatiyā udakaṃ, idaṃ sarabhuyā udakaṃ, idaṃ mahiyā udaka’’’nti? ‘‘Dukkaraṃ, bhante, jānitu’’nti. ‘‘Ito dukkarataraṃ kho, mahārāja, bhagavatā kataṃ imesaṃ arūpīnaṃ cittacetasikānaṃ dhammānaṃ ekārammaṇe vattamānānaṃ vavatthānaṃ akkhātaṃ ‘ayaṃ phasso, ayaṃ vedanā, ayaṃ saññā, ayaṃ cetanā, idaṃ citta’’’nti. ‘‘Suṭṭhu, bhante’’ti rājā abbhānumodīti.
အရူပဓမ္မဝဝတ္ထာနဒုက္ကရပဉ္ဟော သောဠသမော။
Arūpadhammavavatthānadukkarapañho soḷasamo.
အရူပဓမ္မဝဝတ္ထာနဝဂ္ဂော သတ္တမော။
Arūpadhammavavatthānavaggo sattamo.
ဣမသ္မိံ ဝဂ္ဂေ သောဠသ ပဉ္ဟာ။
Imasmiṃ vagge soḷasa pañhā.
