| Library / Tipiṭaka / திபிடக • Tipiṭaka / மிலிந்த³பஞ்ஹபாளி • Milindapañhapāḷi |
6. அரஹந்தவேத³னாவேதி³யனபஞ்ஹோ
6. Arahantavedanāvediyanapañho
6. ‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தும்ஹே ப⁴ணத² ‘அரஹா ஏகங் வேத³னங் வேத³யதி காயிகங், ந சேதஸிக’ந்தி. கிங் நு கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அரஹதோ சித்தங் யங் காயங் நிஸ்ஸாய பவத்ததி, தத்த² அரஹா அனிஸ்ஸரோ அஸ்ஸாமீ அவஸவத்தீ’’தி ? ‘‘ஆம, மஹாராஜா’’தி. ‘‘ந கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, யுத்தமேதங், யங் ஸோ ஸகசித்தஸ்ஸ பவத்தமானே காயே அனிஸ்ஸரோ ஹோதி அஸ்ஸாமீ அவஸவத்தீ; ஸகுணோபி தாவ, ப⁴ந்தே, யஸ்மிங் குலாவகே படிவஸதி, தத்த² ஸோ இஸ்ஸரோ ஹோதி ஸாமீ வஸவத்தீ’’தி.
6. ‘‘Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha ‘arahā ekaṃ vedanaṃ vedayati kāyikaṃ, na cetasika’nti. Kiṃ nu kho, bhante nāgasena, arahato cittaṃ yaṃ kāyaṃ nissāya pavattati, tattha arahā anissaro assāmī avasavattī’’ti ? ‘‘Āma, mahārājā’’ti. ‘‘Na kho, bhante nāgasena, yuttametaṃ, yaṃ so sakacittassa pavattamāne kāye anissaro hoti assāmī avasavattī; sakuṇopi tāva, bhante, yasmiṃ kulāvake paṭivasati, tattha so issaro hoti sāmī vasavattī’’ti.
‘‘த³ஸயிமே, மஹாராஜ, காயானுக³தா த⁴ம்மா ப⁴வே ப⁴வே காயங் அனுதா⁴வந்தி அனுபரிவத்தந்தி. கதமே த³ஸ? ஸீதங் உண்ஹங் ஜிக⁴ச்சா² பிபாஸா உச்சாரோ பஸ்ஸாவோ மித்³த⁴ங் ஜரா ப்³யாதி⁴ மரணங். இமே கோ², மஹாராஜ, த³ஸ காயானுக³தா த⁴ம்மா ப⁴வே ப⁴வே காயங் அனுதா⁴வந்தி அனுபரிவத்தந்தி, தத்த² அரஹா அனிஸ்ஸரோ அஸ்ஸாமீ அவஸவத்தீ’’தி.
‘‘Dasayime, mahārāja, kāyānugatā dhammā bhave bhave kāyaṃ anudhāvanti anuparivattanti. Katame dasa? Sītaṃ uṇhaṃ jighacchā pipāsā uccāro passāvo middhaṃ jarā byādhi maraṇaṃ. Ime kho, mahārāja, dasa kāyānugatā dhammā bhave bhave kāyaṃ anudhāvanti anuparivattanti, tattha arahā anissaro assāmī avasavattī’’ti.
‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, கேன காரணேன அரஹதோ காயே ஆணா நப்பவத்ததி இஸ்ஸரியங் வா, தத்த² மே காரணங் ப்³ரூஹீ’’தி? ‘‘யதா², மஹாராஜ, யே கேசி பத²வினிஸ்ஸிதா ஸத்தா, ஸப்³பே³ தே பத²விங் நிஸ்ஸாய சரந்தி விஹரந்தி வுத்திங் கப்பெந்தி, அபி நு கோ², மஹாராஜ, தேஸங் பத²வியா ஆணா பவத்ததி இஸ்ஸரியங் வா’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அரஹதோ சித்தங் காயங் நிஸ்ஸாய பவத்ததி, ந ச அரஹதோ காயே ஆணா பவத்ததி இஸ்ஸரியங் வா’’தி.
‘‘Bhante nāgasena, kena kāraṇena arahato kāye āṇā nappavattati issariyaṃ vā, tattha me kāraṇaṃ brūhī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, ye keci pathavinissitā sattā, sabbe te pathaviṃ nissāya caranti viharanti vuttiṃ kappenti, api nu kho, mahārāja, tesaṃ pathaviyā āṇā pavattati issariyaṃ vā’’ti? ‘‘Na hi, bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, arahato cittaṃ kāyaṃ nissāya pavattati, na ca arahato kāye āṇā pavattati issariyaṃ vā’’ti.
‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, கேன காரணேன புது²ஜ்ஜனோ காயிகம்பி சேதஸிகம்பி வேத³னங் வேத³யதீ’’தி? ‘‘அபா⁴விதத்தா, மஹாராஜ, சித்தஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனோ காயிகம்பி சேதஸிகம்பி வேத³னங் வேத³யதி. யதா², மஹாராஜ, கோ³ணோ சா²தோ பரிதஸிதோ அப³லது³ப்³ப³லபரித்தகதிணேஸு வா லதாய வா உபனிப³த்³தோ⁴ அஸ்ஸ, யதா³ ஸோ கோ³ணோ பரிகுபிதோ ஹோதி, ததா³ ஸஹ உபனிப³ந்த⁴னேன பக்கமதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அபா⁴விதசித்தஸ்ஸ வேத³னா உப்பஜ்ஜித்வா சித்தங் பரிகோபேதி, சித்தங் பரிகுபிதங் காயங் ஆபு⁴ஜதி நிப்³பு⁴ஜதி ஸம்பரிவத்தகங் கரோதி. அத² கோ² ஸோ அபா⁴விதசித்தோ தஸதி ரவதி பே⁴ரவராவமபி⁴ரவதி, இத³மெத்த², மஹாராஜ, காரணங், யேன காரணேன புது²ஜ்ஜனோ காயிகம்பி சேதஸிகம்பி வேத³னங் வேத³யதீ’’தி.
‘‘Bhante nāgasena, kena kāraṇena puthujjano kāyikampi cetasikampi vedanaṃ vedayatī’’ti? ‘‘Abhāvitattā, mahārāja, cittassa puthujjano kāyikampi cetasikampi vedanaṃ vedayati. Yathā, mahārāja, goṇo chāto paritasito abaladubbalaparittakatiṇesu vā latāya vā upanibaddho assa, yadā so goṇo parikupito hoti, tadā saha upanibandhanena pakkamati. Evameva kho, mahārāja, abhāvitacittassa vedanā uppajjitvā cittaṃ parikopeti, cittaṃ parikupitaṃ kāyaṃ ābhujati nibbhujati samparivattakaṃ karoti. Atha kho so abhāvitacitto tasati ravati bheravarāvamabhiravati, idamettha, mahārāja, kāraṇaṃ, yena kāraṇena puthujjano kāyikampi cetasikampi vedanaṃ vedayatī’’ti.
‘‘கிங் பன தங் காரணங், யேன காரணேன அரஹா ஏகங் வேத³னங் வேத³யதி காயிகங், ந சேதஸிக’’ந்தி? ‘‘அரஹதோ, மஹாராஜ, சித்தங் பா⁴விதங் ஹோதி ஸுபா⁴விதங் த³ந்தங் ஸுத³ந்தங் அஸ்ஸவங் வசனகரங், ஸோ து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ‘அனிச்ச’ந்தி த³ள்ஹங் க³ண்ஹாதி, ஸமாதி⁴த²ம்பே⁴ சித்தங் உபனிப³ந்த⁴தி, தஸ்ஸ தங் சித்தங் ஸமாதி⁴த²ம்பே⁴ உபனிப³ந்த⁴னங் ந வேத⁴தி ந சலதி, டி²தங் ஹோதி அவிக்கி²த்தங், தஸ்ஸ வேத³னாவிகாரவிப்பா²ரேன காயோ ஆபு⁴ஜதி நிப்³பு⁴ஜதி ஸம்பரிவத்ததி, இத³மெத்த², மஹாராஜ, காரணங், யேன காரணேன அரஹா ஏகங் வேத³னங் வேத³யதி காயிகங், ந சேதஸிக’’ந்தி.
‘‘Kiṃ pana taṃ kāraṇaṃ, yena kāraṇena arahā ekaṃ vedanaṃ vedayati kāyikaṃ, na cetasika’’nti? ‘‘Arahato, mahārāja, cittaṃ bhāvitaṃ hoti subhāvitaṃ dantaṃ sudantaṃ assavaṃ vacanakaraṃ, so dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno ‘anicca’nti daḷhaṃ gaṇhāti, samādhithambhe cittaṃ upanibandhati, tassa taṃ cittaṃ samādhithambhe upanibandhanaṃ na vedhati na calati, ṭhitaṃ hoti avikkhittaṃ, tassa vedanāvikāravipphārena kāyo ābhujati nibbhujati samparivattati, idamettha, mahārāja, kāraṇaṃ, yena kāraṇena arahā ekaṃ vedanaṃ vedayati kāyikaṃ, na cetasika’’nti.
‘‘ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, தங் நாம லோகே அச்ச²ரியங் யங் காயே சலமானே சித்தங் ந சலதி, தத்த² மே காரணங் ப்³ரூஹீ’’தி. ‘‘யதா², மஹாராஜ, மஹதிமஹாருக்கே² க²ந்த⁴ஸாகா²பலாஸஸம்பன்னே அனிலப³லஸமாஹதே ஸாகா² சலதி, அபி நு தஸ்ஸ க²ந்தோ⁴பி சலதீ’’தி? ‘‘ந ஹி, ப⁴ந்தே’’தி . ‘‘ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அரஹா து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ‘அனிச்ச’ந்தி த³ள்ஹங் க³ண்ஹாதி, ஸமாதி⁴த²ம்பே⁴ சித்தங் உபனிப³ந்த⁴தி, தஸ்ஸ தங் சித்தங் ஸமாதி⁴த²ம்பே⁴ உபனிப³ந்த⁴னங் ந வேத⁴தி ந சலதி, டி²தங் ஹோதி அவிக்கி²த்தங், தஸ்ஸ வேத³னாவிகாரவிப்பா²ரேன காயோ ஆபு⁴ஜதி நிப்³பு⁴ஜதி ஸம்பரிவத்ததி, சித்தங் பன தஸ்ஸ ந வேத⁴தி ந சலதி க²ந்தோ⁴ விய மஹாருக்க²ஸ்ஸா’’தி. ‘‘அச்ச²ரியங், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அப்³பு⁴தங், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ந மே ஏவரூபோ ஸப்³ப³காலிகோ த⁴ம்மபதீ³போ தி³ட்ட²புப்³போ³’’தி.
‘‘Bhante nāgasena, taṃ nāma loke acchariyaṃ yaṃ kāye calamāne cittaṃ na calati, tattha me kāraṇaṃ brūhī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, mahatimahārukkhe khandhasākhāpalāsasampanne anilabalasamāhate sākhā calati, api nu tassa khandhopi calatī’’ti? ‘‘Na hi, bhante’’ti . ‘‘Evameva kho, mahārāja, arahā dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno ‘anicca’nti daḷhaṃ gaṇhāti, samādhithambhe cittaṃ upanibandhati, tassa taṃ cittaṃ samādhithambhe upanibandhanaṃ na vedhati na calati, ṭhitaṃ hoti avikkhittaṃ, tassa vedanāvikāravipphārena kāyo ābhujati nibbhujati samparivattati, cittaṃ pana tassa na vedhati na calati khandho viya mahārukkhassā’’ti. ‘‘Acchariyaṃ, bhante nāgasena, abbhutaṃ, bhante nāgasena, na me evarūpo sabbakāliko dhammapadīpo diṭṭhapubbo’’ti.
அரஹந்தவேத³னாவேதி³யனபஞ்ஹோ ச²ட்டோ².
Arahantavedanāvediyanapañho chaṭṭho.
