| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਮਿਲਿਨ੍ਦਪਞ੍ਹਪਾਲ਼ਿ • Milindapañhapāḷi |
੯. ਅਰਹਨ੍ਤਅਭਾਯਨਪਞ੍ਹੋ
9. Arahantaabhāyanapañho
੯. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਭਗવਤਾ ‘વਿਗਤਭਯਸਨ੍ਤਾਸਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ’ਤਿ। ਪੁਨ ਚ ਨਗਰੇ ਰਾਜਗਹੇ ਧਨਪਾਲਕਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਭਗવਤਿ ਓਪਤਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍વਾ ਪਞ੍ਚ ਖੀਣਾਸવਸਤਾਨਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍વਾ ਜਿਨવਰਂ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਿ ਦਿਸਾવਿਦਿਸਂ ਏਕਂ ਠਪੇਤ੍વਾ ਥੇਰਂ ਆਨਨ੍ਦਂ। ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਭਯਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ ਸਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਦਸਬਲਂ ਪਾਤੇਤੁਕਾਮਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ , ਉਦਾਹੁ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਤੁਲਂ વਿਪੁਲਮਸਮਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ? ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਗવਤਾ ਭਣਿਤਂ ‘વਿਗਤਭਯਸਨ੍ਤਾਸਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ’ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਨਗਰੇ…ਪੇ॰… ਆਨਨ੍ਦ’ਨ੍ਤਿ ਯਂ વਚਨਂ ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ। ਯਦਿ ਨਗਰੇ ਰਾਜਗਹੇ ਧਨਪਾਲਕਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਭਗવਤਿ ਓਪਤਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍વਾ ਪਞ੍ਚ ਖੀਣਾਸવਸਤਾਨਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍વਾ ਜਿਨવਰਂ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਿ ਦਿਸਾવਿਦਿਸਂ ਏਕਂ ਠਪੇਤ੍વਾ ਥੇਰਂ ਆਨਨ੍ਦਂ, ਤੇਨ ਹਿ ‘વਿਗਤਭਯਸਨ੍ਤਾਸਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ’ਤਿ ਤਮ੍ਪਿ વਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ। ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਤવਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ।
9. ‘‘Bhante nāgasena, bhāsitampetaṃ bhagavatā ‘vigatabhayasantāsā arahanto’ti. Puna ca nagare rājagahe dhanapālakaṃ hatthiṃ bhagavati opatantaṃ disvā pañca khīṇāsavasatāni pariccajitvā jinavaraṃ pakkantāni disāvidisaṃ ekaṃ ṭhapetvā theraṃ ānandaṃ. Kiṃ nu kho, bhante nāgasena, te arahanto bhayā pakkantā, paññāyissati sakena kammenāti dasabalaṃ pātetukāmā pakkantā , udāhu tathāgatassa atulaṃ vipulamasamaṃ pāṭihāriyaṃ daṭṭhukāmā pakkantā? Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṃ ‘vigatabhayasantāsā arahanto’ti, tena hi ‘nagare…pe… ānanda’nti yaṃ vacanaṃ taṃ micchā. Yadi nagare rājagahe dhanapālakaṃ hatthiṃ bhagavati opatantaṃ disvā pañca khīṇāsavasatāni pariccajitvā jinavaraṃ pakkantāni disāvidisaṃ ekaṃ ṭhapetvā theraṃ ānandaṃ, tena hi ‘vigatabhayasantāsā arahanto’ti tampi vacanaṃ micchā. Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ti.
‘‘ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗવਤਾ ‘વਿਗਤਭਯਸਨ੍ਤਾਸਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ’ਤਿ, ਨਗਰੇ ਰਾਜਗਹੇ ਧਨਪਾਲਕਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਭਗવਤਿ ਓਪਤਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍વਾ ਪਞ੍ਚ ਖੀਣਾਸવਸਤਾਨਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍વਾ ਜਿਨવਰਂ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਿ ਦਿਸਾવਿਦਿਸਂ ਏਕਂ ਠਪੇਤ੍વਾ ਥੇਰਂ ਆਨਨ੍ਦਂ, ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਨ ਭਯਾ, ਨਾਪਿ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਪਾਤੇਤੁਕਾਮਤਾਯ।
‘‘Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā ‘vigatabhayasantāsā arahanto’ti, nagare rājagahe dhanapālakaṃ hatthiṃ bhagavati opatantaṃ disvā pañca khīṇāsavasatāni pariccajitvā jinavaraṃ pakkantāni disāvidisaṃ ekaṃ ṭhapetvā theraṃ ānandaṃ, tañca pana na bhayā, nāpi bhagavantaṃ pātetukāmatāya.
‘‘ਯੇਨ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਹੇਤੁਨਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਭਾਯੇਯ੍ਯੁਂ વਾ ਤਾਸੇਯ੍ਯੁਂ વਾ, ਸੋ ਹੇਤੁ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ વਿਗਤਭਯਸਨ੍ਤਾਸਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ, ਭਾਯਤਿ ਨੁ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਪਥવੀ ਖਣਨ੍ਤੇਪਿ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਪਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤੇਪਿ ਸਮੁਦ੍ਦਪਬ੍ਬਤਗਿਰਿਸਿਖਰੇਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ। ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਾਪਥવਿਯਾ ਸੋ ਹੇਤੁ, ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਮਹਾਪਥવੀ ਭਾਯੇਯ੍ਯ વਾ ਤਾਸੇਯ੍ਯ વਾ’’ਤਿ। ‘‘ਏવਮੇવ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਸੋ ਹੇਤੁ, ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਭਾਯੇਯ੍ਯੁਂ વਾ ਤਾਸੇਯ੍ਯੁਂ વਾ।
‘‘Yena pana, mahārāja, hetunā arahanto bhāyeyyuṃ vā tāseyyuṃ vā, so hetu arahantānaṃ samucchinno, tasmā vigatabhayasantāsā arahanto, bhāyati nu, mahārāja, mahāpathavī khaṇantepi bhindantepi dhārentepi samuddapabbatagirisikhareti? ‘‘Na hi, bhante’’ti. ‘‘Kena kāraṇena mahārājā’’ti? ‘‘Natthi, bhante, mahāpathaviyā so hetu, yena hetunā mahāpathavī bhāyeyya vā tāseyya vā’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, natthi arahantānaṃ so hetu, yena hetunā arahanto bhāyeyyuṃ vā tāseyyuṃ vā.
‘‘ਭਾਯਤਿ ਨੁ, ਮਹਾਰਾਜ, ਗਿਰਿਸਿਖਰਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇ વਾ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇ વਾ ਪਤਨ੍ਤੇ વਾ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਦਹਨ੍ਤੇ વਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ। ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਿਰਿਸਿਖਰਸ੍ਸ ਸੋ ਹੇਤੁ, ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਗਿਰਿਸਿਖਰਂ ਭਾਯੇਯ੍ਯ વਾ ਤਾਸੇਯ੍ਯ વਾ’’ਤਿ। ‘‘ਏવਮੇવ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਸੋ ਹੇਤੁ, ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਭਾਯੇਯ੍ਯੁਂ વਾ ਤਾਸੇਯ੍ਯੁਂ વਾ।
‘‘Bhāyati nu, mahārāja, girisikharaṃ chindante vā bhindante vā patante vā agginā dahante vā’’ti? ‘‘Na hi, bhante’’ti. ‘‘Kena kāraṇena mahārājā’’ti? ‘‘Natthi, bhante, girisikharassa so hetu, yena hetunā girisikharaṃ bhāyeyya vā tāseyya vā’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, natthi arahantānaṃ so hetu, yena hetunā arahanto bhāyeyyuṃ vā tāseyyuṃ vā.
‘‘ਯਦਿਪਿ , ਮਹਾਰਾਜ, ਲੋਕਧਾਤੁਸਤਸਹਸ੍ਸੇਸੁ ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਸਤ੍ਤਿਹਤ੍ਥਾ ਏਕਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਉਪਧਾવਿਤ੍વਾ ਤਾਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਭવੇਯ੍ਯ ਅਰਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ। ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ? ਅਟ੍ਠਾਨਮਨવਕਾਸਤਾਯ।
‘‘Yadipi , mahārāja, lokadhātusatasahassesu ye keci sattanikāyapariyāpannā sabbepi te sattihatthā ekaṃ arahantaṃ upadhāvitvā tāseyyuṃ, na bhaveyya arahato cittassa kiñci aññathattaṃ. Kiṃ kāraṇaṃ? Aṭṭhānamanavakāsatāya.
‘‘ਅਪਿ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਸਂ ਖੀਣਾਸવਾਨਂ ਏવਂ ਚੇਤੋਪਰਿવਿਤਕ੍ਕੋ ਅਹੋਸਿ ‘ਅਜ੍ਜ ਨਰવਰਪવਰੇ ਜਿਨવਰવਸਭੇ ਨਗਰવਰਮਨੁਪ੍ਪવਿਟ੍ਠੇ વੀਥਿਯਾ ਧਨਪਾਲਕੋ ਹਤ੍ਥੀ ਆਪਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਸਂਸਯਮਤਿਦੇવਦੇવਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਦਿ ਮਯਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਸ੍ਸਾਮ, ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਗੁਣੋ ਪਾਕਟੋ ਨ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਹੇવ ਚ ਤਥਾਗਤਂ ਸਮੁਪਗਮਿਸ੍ਸਤਿ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੋ, ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ ਅਪਗਚ੍ਛਾਮ, ਏવਮਿਦਂ ਮਹਤੋ ਜਨਕਾਯਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨਮੋਕ੍ਖੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ, ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਗੁਣੋ ਪਾਕਟੋ ਭવਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ। ਏવਂ ਤੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਿਸ੍વਾ ਦਿਸਾવਿਦਿਸਂ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ’’ਤਿ। ‘‘ਸੁવਿਭਤ੍ਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਪਞ੍ਹੋ, ਏવਮੇਤਂ ਨਤ੍ਥਿ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਭਯਂ વਾ ਸਨ੍ਤਾਸੋ વਾ, ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਿਸ੍વਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਦਿਸਾવਿਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ।
‘‘Api ca, mahārāja, tesaṃ khīṇāsavānaṃ evaṃ cetoparivitakko ahosi ‘ajja naravarapavare jinavaravasabhe nagaravaramanuppaviṭṭhe vīthiyā dhanapālako hatthī āpatissati, asaṃsayamatidevadevaṃ upaṭṭhāko na pariccajissati, yadi mayaṃ sabbepi bhagavantaṃ na pariccajissāma, ānandassa guṇo pākaṭo na bhavissati, na heva ca tathāgataṃ samupagamissati hatthināgo, handa mayaṃ apagacchāma, evamidaṃ mahato janakāyassa kilesabandhanamokkho bhavissati, ānandassa ca guṇo pākaṭo bhavissatī’ti. Evaṃ te arahanto ānisaṃsaṃ disvā disāvidisaṃ pakkantā’’ti. ‘‘Suvibhatto, bhante nāgasena, pañho, evametaṃ natthi arahantānaṃ bhayaṃ vā santāso vā, ānisaṃsaṃ disvā arahanto pakkantā disāvidisa’’nti.
ਅਰਹਨ੍ਤਅਭਾਯਨਪਞ੍ਹੋ ਨવਮੋ।
Arahantaabhāyanapañho navamo.
