| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
៧. អនុរុទ្ធសុត្តវណ្ណនា
7. Anuruddhasuttavaṇṇanā
២៣០. ឯវំ មេ សុតន្តិ អនុរុទ្ធសុត្តំ។ តត្ថ ឯវមាហំសូតិ តស្ស ឧបាសកស្ស អផាសុកកាលោ អហោសិ, តទា ឧបសង្កមិត្វា ឯវមាហំសុ។ អបណ្ណកន្តិ អវិរាធិតំ។ ឯកត្ថាតិ អប្បមាណាតិ វា មហគ្គតាតិ វា ឈានមេវ ចិត្តេកគ្គតាយេវ ឯវំ វុច្ចតីតិ ឥមំ សន្ធាយ ឯវមាហ។
230.Evaṃme sutanti anuruddhasuttaṃ. Tattha evamāhaṃsūti tassa upāsakassa aphāsukakālo ahosi, tadā upasaṅkamitvā evamāhaṃsu. Apaṇṇakanti avirādhitaṃ. Ekatthāti appamāṇāti vā mahaggatāti vā jhānameva cittekaggatāyeva evaṃ vuccatīti imaṃ sandhāya evamāha.
២៣១. យាវតា ឯកំ រុក្ខមូលំ មហគ្គតន្តិ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតីតិ ឯករុក្ខមូលបមាណដ្ឋានំ កសិណនិមិត្តេន ឱត្ថរិត្វា តស្មិំ កសិណនិមិត្តេ មហគ្គតជ្ឈានំ ផរិត្វា អធិមុច្ចិត្វា វិហរតិ។ មហគ្គតន្តិ បនស្ស អាភោគោ នត្ថិ, កេវលំ មហគ្គតជ្ឈានបវត្តិវសេន បនេតំ វុត្តំ។ ឯស នយោ សព្ពត្ថ។ ឥមិនា ខោ ឯតំ គហបតិ បរិយាយេនាតិ ឥមិនា ការណេន។ ឯត្ថ ហិ អប្បមាណាតិ វុត្តានំ ព្រហ្មវិហារានំ និមិត្តំ ន វឌ្ឍតិ, ឧគ្ឃាដនំ ន ជាយតិ, តានិ ឈានានិ អភិញ្ញានំ វា និរោធស្ស វា បាទកានិ ន ហោន្តិ, វិបស្សនាបាទកានិ បន វដ្ដបាទកានិ ភវោក្កមនានិ ច ហោន្តិ។ ‘‘មហគ្គតា’’តិ វុត្តានំ បន កសិណជ្ឈានានំ និមិត្តំ វឌ្ឍតិ, ឧគ្ឃាដនំ ជាយតិ, សមតិក្កមា ហោន្តិ, អភិញ្ញាបាទកានិ និរោធបាទកានិ វដ្ដបាទកានិ ភវោក្កមនានិ ច ហោន្តិ។ ឯវមិមេ ធម្មា នានត្ថា, អប្បមាណា មហគ្គតាតិ ឯវំ នានាព្យញ្ជនា ច។
231.Yāvatāekaṃ rukkhamūlaṃ mahaggatanti pharitvā adhimuccitvā viharatīti ekarukkhamūlapamāṇaṭṭhānaṃ kasiṇanimittena ottharitvā tasmiṃ kasiṇanimitte mahaggatajjhānaṃ pharitvā adhimuccitvā viharati. Mahaggatanti panassa ābhogo natthi, kevalaṃ mahaggatajjhānapavattivasena panetaṃ vuttaṃ. Esa nayo sabbattha. Iminā kho etaṃ gahapati pariyāyenāti iminā kāraṇena. Ettha hi appamāṇāti vuttānaṃ brahmavihārānaṃ nimittaṃ na vaḍḍhati, ugghāṭanaṃ na jāyati, tāni jhānāni abhiññānaṃ vā nirodhassa vā pādakāni na honti, vipassanāpādakāni pana vaṭṭapādakāni bhavokkamanāni ca honti. ‘‘Mahaggatā’’ti vuttānaṃ pana kasiṇajjhānānaṃ nimittaṃ vaḍḍhati, ugghāṭanaṃ jāyati, samatikkamā honti, abhiññāpādakāni nirodhapādakāni vaṭṭapādakāni bhavokkamanāni ca honti. Evamime dhammā nānatthā, appamāṇā mahaggatāti evaṃ nānābyañjanā ca.
២៣២. ឥទានិ មហគ្គតសមាបត្តិតោ នីហរិត្វា ភវូបបត្តិការណំ ទស្សេន្តោ ចតស្សោ ខោ ឥមាតិអាទិមាហ។ បរិត្តាភាតិ ផរិត្វា ជានន្តស្ស អយមាភោគោ អត្ថិ, បរិត្តាភេសុ បន ទេវេសុ និព្ពត្តិការណំ ឈានំ ភាវេន្តោ ឯវំ វុត្តោ។ ឯស នយោ សព្ពត្ថ។ បរិត្តាភា សិយា សំកិលិដ្ឋាភា ហោន្តិ សិយា បរិសុទ្ធាភា, អប្បមាណាភា សិយា សំកិលិដ្ឋាភា ហោន្តិ សិយា បរិសុទ្ធាភា។ កថំ? សុប្បមត្តេ វា សរាវមត្តេ វា កសិណបរិកម្មំ កត្វា សមាបត្តិំ និព្ពត្តេត្វា បញ្ចហាការេហិ អាចិណ្ណវសិភាវោ បច្ចនីកធម្មានំ សុដ្ឋុ អបរិសោធិតត្តា ទុព្ពលមេវ សមាបត្តិំ វឡញ្ជិត្វា អប្បគុណជ្ឈានេ ឋិតោ កាលំ កត្វា បរិត្តាភេសុ និព្ពត្តតិ, វណ្ណោ បនស្ស បរិត្តោ ចេវ ហោតិ សំកិលិដ្ឋោ ច។ បញ្ចហិ បនាការេហិ អាចិណ្ណវសិភាវោ បច្ចនីកធម្មានំ សុដ្ឋុ បរិសោធិតត្តា សុវិសុទ្ធំ សមាបត្តិំ វឡញ្ជិត្វា បគុណជ្ឈានេ ឋិតោ កាលំ កត្វា បរិត្តាភេសុ និព្ពត្តតិ, វណ្ណោ បនស្ស បរិត្តោ ចេវ ហោតិ បរិសុទ្ធោ ច។ ឯវំ បរិត្តាភា សិយា សំកិលិដ្ឋាភា ហោន្តិ សិយា បរិសុទ្ធាភា។ កសិណេ បន វិបុលបរិកម្មំ កត្វា សមាបត្តិំ និព្ពត្តេត្វា បញ្ចហាការេហិ អាចិណ្ណវសិភាវោតិ សព្ពំ បុរិមសទិសមេវ វេទិតព្ពំ។ ឯវំ អប្បមាណាភា សិយា សំកិលិដ្ឋាភា ហោន្តិ សិយា បរិសុទ្ធាភាតិ។
232. Idāni mahaggatasamāpattito nīharitvā bhavūpapattikāraṇaṃ dassento catasso kho imātiādimāha. Parittābhāti pharitvā jānantassa ayamābhogo atthi, parittābhesu pana devesu nibbattikāraṇaṃ jhānaṃ bhāvento evaṃ vutto. Esa nayo sabbattha. Parittābhā siyā saṃkiliṭṭhābhā honti siyā parisuddhābhā, appamāṇābhā siyā saṃkiliṭṭhābhā honti siyā parisuddhābhā. Kathaṃ? Suppamatte vā sarāvamatte vā kasiṇaparikammaṃ katvā samāpattiṃ nibbattetvā pañcahākārehi āciṇṇavasibhāvo paccanīkadhammānaṃ suṭṭhu aparisodhitattā dubbalameva samāpattiṃ vaḷañjitvā appaguṇajjhāne ṭhito kālaṃ katvā parittābhesu nibbattati, vaṇṇo panassa paritto ceva hoti saṃkiliṭṭho ca. Pañcahi panākārehi āciṇṇavasibhāvo paccanīkadhammānaṃ suṭṭhu parisodhitattā suvisuddhaṃ samāpattiṃ vaḷañjitvā paguṇajjhāne ṭhito kālaṃ katvā parittābhesu nibbattati, vaṇṇo panassa paritto ceva hoti parisuddho ca. Evaṃ parittābhā siyā saṃkiliṭṭhābhā honti siyā parisuddhābhā. Kasiṇe pana vipulaparikammaṃ katvā samāpattiṃ nibbattetvā pañcahākārehi āciṇṇavasibhāvoti sabbaṃ purimasadisameva veditabbaṃ. Evaṃ appamāṇābhā siyā saṃkiliṭṭhābhā honti siyā parisuddhābhāti.
វណ្ណនានត្តន្តិ សរីរវណ្ណស្ស នានត្តំ។ នោ ច អាភានានត្តន្តិ អាលោកេ នានត្តំ ន បញ្ញាយតិ។ អច្ចិនានត្តន្តិ ទីឃរស្សអណុថូលវសេន អច្ចិយា នានត្តំ។
Vaṇṇanānattanti sarīravaṇṇassa nānattaṃ. No ca ābhānānattanti āloke nānattaṃ na paññāyati. Accinānattanti dīgharassaaṇuthūlavasena acciyā nānattaṃ.
យត្ថ យត្ថាតិ ឧយ្យានវិមានកប្បរុក្ខនទីតីរបោក្ខរណីតីរេសុ យត្ថ យត្ថ។ អភិនិវិសន្តីតិ វសន្តិ។ អភិរមន្តីតិ រមន្តិ ន ឧក្កណ្ឋន្តិ។ កាជេនាតិ យាគុភត្តតេលផាណិតមច្ឆមំសកាជេសុ យេន កេនចិ កាជេន។ ‘‘កាចេនាតិ’’បិ បាឋោ, អយមេវ អត្ថោ។ បិដកេនាតិ បច្ឆិយា។ តត្ថ តត្ថេវាតិ សប្បិមធុផាណិតាទីនំ សុលភដ្ឋានតោ លោណបូតិមច្ឆាទីនំ ឧស្សន្នដ្ឋានំ នីតា ‘‘បុព្ពេ អម្ហាកំ វសនដ្ឋានំ ផាសុកំ, តត្ថ សុខំ វសិម្ហា, ឥធ លោណំ វា នោ ពាធតិ បូតិមច្ឆគន្ធោ វា សីសរោគំ ឧប្បាទេតី’’តិ ឯវំ ចិត្តំ អនុប្បាទេត្វា តត្ថ តត្ថេវ រមន្តិ។
Yattha yatthāti uyyānavimānakapparukkhanadītīrapokkharaṇītīresu yattha yattha. Abhinivisantīti vasanti. Abhiramantīti ramanti na ukkaṇṭhanti. Kājenāti yāgubhattatelaphāṇitamacchamaṃsakājesu yena kenaci kājena. ‘‘Kācenāti’’pi pāṭho, ayameva attho. Piṭakenāti pacchiyā. Tattha tatthevāti sappimadhuphāṇitādīnaṃ sulabhaṭṭhānato loṇapūtimacchādīnaṃ ussannaṭṭhānaṃ nītā ‘‘pubbe amhākaṃ vasanaṭṭhānaṃ phāsukaṃ, tattha sukhaṃ vasimhā, idha loṇaṃ vā no bādhati pūtimacchagandho vā sīsarogaṃ uppādetī’’ti evaṃ cittaṃ anuppādetvā tattha tattheva ramanti.
២៣៤. អាភាតិ អាភាសម្បន្នា។ តទង្គេនាតិ តស្សា ភវូបបត្តិយា អង្គេន, ភវូបបត្តិការណេនាតិ អត្ថោ។ ឥទានិ តំ ការណំ បុច្ឆន្តោ កោ នុ ខោ, ភន្តេតិអាទិមាហ។
234.Ābhāti ābhāsampannā. Tadaṅgenāti tassā bhavūpapattiyā aṅgena, bhavūpapattikāraṇenāti attho. Idāni taṃ kāraṇaṃ pucchanto ko nu kho, bhantetiādimāha.
កាយទុដ្ឋុល្លន្តិ កាយាលសិយភាវោ។ ឈាយតោតិ ជលតោ។
Kāyaduṭṭhullanti kāyālasiyabhāvo. Jhāyatoti jalato.
២៣៥. ទីឃរត្តំ ខោ មេតិ ថេរោ កិរ បារមិយោ បូរេន្តោ ឥសិបព្ពជ្ជំ បព្ពជិត្វា សមាបត្តិំ និព្ពត្តេត្វា និរន្តរំ តីណិ អត្តភាវសតានិ ព្រហ្មលោកេ បដិលភិ, តំ សន្ធាយេតំ អាហ។ វុត្តម្បិ ចេតំ –
235.Dīgharattaṃ kho meti thero kira pāramiyo pūrento isipabbajjaṃ pabbajitvā samāpattiṃ nibbattetvā nirantaraṃ tīṇi attabhāvasatāni brahmaloke paṭilabhi, taṃ sandhāyetaṃ āha. Vuttampi cetaṃ –
‘‘អវោកិណ្ណំ តីណិ សតំ, យំ បព្ពជិំ ឥសិបព្ពជ្ជំ;
‘‘Avokiṇṇaṃ tīṇi sataṃ, yaṃ pabbajiṃ isipabbajjaṃ;
អសង្ខតំ គវេសន្តោ, បុព្ពេ សញ្ចរិតំ មម’’ន្តិ។
Asaṅkhataṃ gavesanto, pubbe sañcaritaṃ mama’’nti.
សេសំ សព្ពត្ថ ឧត្តានមេវាតិ។
Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.
បបញ្ចសូទនិយា មជ្ឈិមនិកាយដ្ឋកថាយ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
អនុរុទ្ធសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Anuruddhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / មជ្ឈិមនិកាយ • Majjhimanikāya / ៧. អនុរុទ្ធសុត្តំ • 7. Anuruddhasuttaṃ
ដីកា • Tīkā / សុត្តបិដក (ដីកា) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / មជ្ឈិមនិកាយ (ដីកា) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ៧. អនុរុទ្ធសុត្តវណ្ណនា • 7. Anuruddhasuttavaṇṇanā
