| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
អនុបជ្ឈាយកាទិវត្ថុកថាវណ្ណនា
Anupajjhāyakādivatthukathāvaṇṇanā
១១៧. សិក្ខាបទំ អបញ្ញត្តំ ហោតីតិ ឥធេវ បញ្ញត្តំ សិក្ខាបទំ សន្ធាយ វុត្តំ។ ឧបជ្ឈំ អគ្គាហាបេត្វាតិ ‘‘ឧបជ្ឈាយោ មេ, ភន្តេ, ហោហី’’តិ ឯវំ ឧបជ្ឈំ អគ្គាហាបេត្វា។ កម្មវាចាយ បន ឧបជ្ឈាយកិត្តនំ កតំយេវាតិ ទដ្ឋព្ពំ។ អញ្ញថា ‘‘បុគ្គលំ ន បរាមសតី’’តិ វុត្តកម្មវិបត្តិសម្ភវតោ កម្មំ កុប្បេយ្យ, តេនេវ ‘‘ឧបជ្ឈាយំ អកិត្តេត្វា’’តិ អវត្វា ‘‘ឧបជ្ឈំ អគ្គាហាបេត្វា’’ឥច្ចេវ វុត្តំ។ យថា ច អបរិបុណ្ណបត្តចីវរស្ស ឧបសម្បាទនកាលេ កម្មវាចាយ ‘‘បរិបុណ្ណស្ស បត្តចីវរ’’ន្តិ អសន្តវត្ថុំ កិត្តេត្វា កម្មវាចាយ កតាយបិ ឧបសម្បទា រុហតិ, ឯវំ ‘‘អយំ ពុទ្ធរក្ខិតោ អាយស្មតោ ធម្មរក្ខិតស្ស ឧបសម្បទាបេក្ខោ’’តិ អសន្តំ បុគ្គលំ កិត្តេត្វា កេវលំ សន្តបទនីហារេន កម្មវាចាយ កតាយ ឧបសម្បទា រុហតិយេវាតិ ទដ្ឋព្ពំ។ តេនេវាហ ‘‘កម្មំ បន ន កុប្បតី’’តិ។ ‘‘ន, ភិក្ខវេ, អនុបជ្ឈាយកោ ឧបសម្បាទេតព្ពោ, យោ ឧបសម្បាទេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ ឯត្តកមេវ វត្វា ‘‘សោ ច បុគ្គលោ អនុបសម្បន្នោ’’តិ អវុត្តត្តា កម្មវិបត្តិលក្ខណស្ស ច អសម្ភវតោ ‘‘តំ ន គហេតព្ព’’ន្តិ វុត្តំ។ ‘‘បញ្ចវគ្គករណញ្ចេ, ភិក្ខវេ, កម្មំ បណ្ឌកបញ្ចមោ កម្មំ ករេយ្យ, អកម្មំ ន ច ករណីយ’’ន្តិអាទិវចនតោ (មហាវ. ៣៩០) បណ្ឌកាទីនម្បិ ឧភតោព្យញ្ជនកបរិយន្តានំ គណបូរកភាវេយេវ កម្មំ កុប្បតិ, ន អញ្ញថាតិ អាហ ‘‘ឧភតោព្យញ្ជនកុបជ្ឈាយបរិយោសានេសុបិ ឯសេវ នយោ’’តិ។
117.Sikkhāpadaṃapaññattaṃ hotīti idheva paññattaṃ sikkhāpadaṃ sandhāya vuttaṃ. Upajjhaṃ aggāhāpetvāti ‘‘upajjhāyo me, bhante, hohī’’ti evaṃ upajjhaṃ aggāhāpetvā. Kammavācāya pana upajjhāyakittanaṃ kataṃyevāti daṭṭhabbaṃ. Aññathā ‘‘puggalaṃ na parāmasatī’’ti vuttakammavipattisambhavato kammaṃ kuppeyya, teneva ‘‘upajjhāyaṃ akittetvā’’ti avatvā ‘‘upajjhaṃ aggāhāpetvā’’icceva vuttaṃ. Yathā ca aparipuṇṇapattacīvarassa upasampādanakāle kammavācāya ‘‘paripuṇṇassa pattacīvara’’nti asantavatthuṃ kittetvā kammavācāya katāyapi upasampadā ruhati, evaṃ ‘‘ayaṃ buddharakkhito āyasmato dhammarakkhitassa upasampadāpekkho’’ti asantaṃ puggalaṃ kittetvā kevalaṃ santapadanīhārena kammavācāya katāya upasampadā ruhatiyevāti daṭṭhabbaṃ. Tenevāha ‘‘kammaṃ pana na kuppatī’’ti. ‘‘Na, bhikkhave, anupajjhāyako upasampādetabbo, yo upasampādeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti ettakameva vatvā ‘‘so ca puggalo anupasampanno’’ti avuttattā kammavipattilakkhaṇassa ca asambhavato ‘‘taṃ na gahetabba’’nti vuttaṃ. ‘‘Pañcavaggakaraṇañce, bhikkhave, kammaṃ paṇḍakapañcamo kammaṃ kareyya, akammaṃ na ca karaṇīya’’ntiādivacanato (mahāva. 390) paṇḍakādīnampi ubhatobyañjanakapariyantānaṃ gaṇapūrakabhāveyeva kammaṃ kuppati, na aññathāti āha ‘‘ubhatobyañjanakupajjhāyapariyosānesupi eseva nayo’’ti.
អនុបជ្ឈាយកាទិវត្ថុកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Anupajjhāyakādivatthukathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ៥៥. អនុបជ្ឈាយកាទិវត្ថូនិ • 55. Anupajjhāyakādivatthūni
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / អនុបជ្ឈាយកាទិវត្ថុកថា • Anupajjhāyakādivatthukathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / អនុបជ្ឈាយកាទិវត្ថុកថាវណ្ណនា • Anupajjhāyakādivatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / អនុបជ្ឈាយកាទិវត្ថុកថាវណ្ណនា • Anupajjhāyakādivatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៥៥. អនុបជ្ឈាយកាទិវត្ថុកថា • 55. Anupajjhāyakādivatthukathā
