| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / इतिवुत्तकपाळि • Itivuttakapāḷi |
९. अन्तरामलसुत्तं
9. Antarāmalasuttaṃ
८८. वुत्तञ्हेतं भगवता, वुत्तमरहताति मे सुतं –
88. Vuttañhetaṃ bhagavatā, vuttamarahatāti me sutaṃ –
‘‘तयोमे, भिक्खवे, अन्तरामला अन्तराअमित्ता अन्तरासपत्ता अन्तरावधका अन्तरापच्चत्थिका। कतमे तयो? लोभो, भिक्खवे, अन्तरामलो अन्तराअमित्तो अन्तरासपत्तो अन्तरावधको अन्तरापच्चत्थिको। दोसो, भिक्खवे, अन्तरामलो अन्तराअमित्तो अन्तरासपत्तो अन्तरावधको अन्तरापच्चत्थिको। मोहो, भिक्खवे, अन्तरामलो अन्तराअमित्तो अन्तरासपत्तो अन्तरावधको अन्तरापच्चत्थिको। इमे खो, भिक्खवे, तयो अन्तरामला अन्तराअमित्ता अन्तरासपत्ता अन्तरावधका अन्तरापच्चत्थिका’’ति। एतमत्थं भगवा अवोच। तत्थेतं इति वुच्चति –
‘‘Tayome, bhikkhave, antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā. Katame tayo? Lobho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Doso, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Moho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Ime kho, bhikkhave, tayo antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā’’ti. Etamatthaṃ bhagavā avoca. Tatthetaṃ iti vuccati –
‘‘अनत्थजननो लोभो, लोभो चित्तप्पकोपनो।
‘‘Anatthajanano lobho, lobho cittappakopano;
भयमन्तरतो जातं, तं जनो नावबुज्झति॥
Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati.
‘‘लुद्धो अत्थं न जानाति, लुद्धो धम्मं न पस्सति।
‘‘Luddho atthaṃ na jānāti, luddho dhammaṃ na passati;
‘‘यो च लोभं पहन्त्वान, लोभनेय्ये न लुब्भति।
‘‘Yo ca lobhaṃ pahantvāna, lobhaneyye na lubbhati;
लोभो पहीयते तम्हा, उदबिन्दूव पोक्खरा॥
Lobho pahīyate tamhā, udabindūva pokkharā.
‘‘अनत्थजननो दोसो, दोसो चित्तप्पकोपनो।
‘‘Anatthajanano doso, doso cittappakopano;
भयमन्तरतो जातं, तं जनो नावबुज्झति॥
Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati.
‘‘दुट्ठो अत्थं न जानाति, दुट्ठो धम्मं न पस्सति।
‘‘Duṭṭho atthaṃ na jānāti, duṭṭho dhammaṃ na passati;
अन्धतमं तदा होति, यं दोसो सहते नरं॥
Andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ doso sahate naraṃ.
‘‘यो च दोसं पहन्त्वान, दोसनेय्ये न दुस्सति।
‘‘Yo ca dosaṃ pahantvāna, dosaneyye na dussati;
दोसो पहीयते तम्हा, तालपक्कंव बन्धना॥
Doso pahīyate tamhā, tālapakkaṃva bandhanā.
‘‘अनत्थजननो मोहो, मोहो चित्तप्पकोपनो।
‘‘Anatthajanano moho, moho cittappakopano;
भयमन्तरतो जातं, तं जनो नावबुज्झति॥
Bhayamantarato jātaṃ, taṃ jano nāvabujjhati.
‘‘मूळ्हो अत्थं न जानाति, मूळ्हो धम्मं न पस्सति।
‘‘Mūḷho atthaṃ na jānāti, mūḷho dhammaṃ na passati;
अन्धतमं तदा होति, यं मोहो सहते नरं॥
Andhatamaṃ tadā hoti, yaṃ moho sahate naraṃ.
‘‘यो च मोहं पहन्त्वान, मोहनेय्ये न मुय्हति।
‘‘Yo ca mohaṃ pahantvāna, mohaneyye na muyhati;
मोहं विहन्ति सो सब्बं, आदिच्चोवुदयं तम’’न्ति॥
Mohaṃ vihanti so sabbaṃ, ādiccovudayaṃ tama’’nti.
अयम्पि अत्थो वुत्तो भगवता, इति मे सुतन्ति। नवमं।
Ayampi attho vutto bhagavatā, iti me sutanti. Navamaṃ.
Footnotes:
Related texts:
अट्ठकथा • Aṭṭhakathā / सुत्तपिटक (अट्ठकथा) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / खुद्दकनिकाय (अट्ठकथा) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / इतिवुत्तक-अट्ठकथा • Itivuttaka-aṭṭhakathā / ९. अन्तरामलसुत्तवण्णना • 9. Antarāmalasuttavaṇṇanā
