| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / កង្ខាវិតរណី-បុរាណ-ដីកា • Kaṅkhāvitaraṇī-purāṇa-ṭīkā |
៩. អញ្ញភាគិយសិក្ខាបទវណ្ណនា
9. Aññabhāgiyasikkhāpadavaṇṇanā
អញ្ញភាគោ វា អស្ស អត្ថីតិ យថា សុវណ្ណស្សេទំ សោវណ្ណមិត្យត្រ សុវណ្ណវា អនេន សុវណ្ណោ ឥត្យុច្ចតេ។ តំ បដិមាយ សរីរំ, សិលាបុត្តកស្ស សរីរន្តិ ច និទស្សនំ។ ឆគលកស្ស ‘‘ទព្ពោ’’តិ ទិន្នំ នាមំ ‘‘ទេសោ’’តិ វុច្ចតិ។ កស្មា? ថេរំ អនុទ្ធំសេតុំ ថេរស្សាបិ អបទិសិតព្ពត្តា។ អញ្ញម្បិ វត្ថុំ ន ថេរំយេវ។ លិស្សតិ សិលិស្សតិ វោហារមត្តេនេវន អត្ថតោ។ ឦសកំ អល្លីយតីតិ លេសោតិ អធិប្បាយោ។ លិសសេលឆកោលអល្លីភាវេ។ តេន វុត្តំ ‘‘ឦសកំ អល្លីយតីតិ លេសោ’’តិ។ យស្មា ទេសលេសា អត្ថតោ និន្នានាករណំ, តស្មា ‘‘កិញ្ចិទេសំ លេសមត្តំ ឧបាទាយា’’តិ បទំ ឧទ្ធរិត្វា ‘‘ទស លេសា ជាតិលេសោ’’តិអាទិ (បារា. ៣៩៤) បទភាជនេ វុត្តំ។
Aññabhāgovā assa atthīti yathā suvaṇṇassedaṃ sovaṇṇamityatra suvaṇṇavā anena suvaṇṇo ityuccate. Taṃ paṭimāya sarīraṃ, silāputtakassa sarīranti ca nidassanaṃ. Chagalakassa ‘‘dabbo’’ti dinnaṃ nāmaṃ ‘‘deso’’ti vuccati. Kasmā? Theraṃ anuddhaṃsetuṃ therassāpi apadisitabbattā. Aññampi vatthuṃ na theraṃyeva. Lissati silissati vohāramattenevana atthato. Īsakaṃ allīyatīti lesoti adhippāyo. Lisaselachakolaallībhāve. Tena vuttaṃ ‘‘īsakaṃ allīyatīti leso’’ti. Yasmā desalesā atthato ninnānākaraṇaṃ, tasmā ‘‘kiñcidesaṃ lesamattaṃ upādāyā’’ti padaṃ uddharitvā ‘‘dasa lesā jātileso’’tiādi (pārā. 394) padabhājane vuttaṃ.
អដ្ឋុប្បត្តិវសេនេវ អាវិភូតន្តិ ឯត្ថ កិញ្ច ភិយ្យោ អនិយមត្តា។ ន ហិ មេត្តិយភូមជកានំ វិយ អញ្ញេសំ សព្ពេសម្បិ ‘‘ឆគលកមេវេត្ថ អញ្ញភាគិយំ អធិករណំ ហោតិ, អញ្ញំ គោមហិំសាទិកម្បិ ហោតិ, ន ច មេត្តិយភូមជកា វិយ សព្ពេបិ នាមលេសមត្តមេវ ឧបាទិយន្តិ, អញ្ញម្បិ ជាតិលេសាទិំ ឧបាទិយន្តិ, តស្មា អនិយមត្តា ន វិភត្តំ។ កិញ្ច ភិយ្យោ តថាវុត្តេ ឆគលកស្សេវ អញ្ញភាគិយតា សម្ភវតិ, ន អញ្ញស្ស, យេន សោវ ទស្សិតោ។ លេសោ ច នាម លេសោវ, ន ជាតិអាទិ, យេន សោវ ទស្សិតោតិ ឯវំ មិច្ឆាគាហប្បសង្គតោតិ វេទិតព្ពំ។ ឥធ ច…បេ.… សញ្ញិនោបីតិ ឥមស្មិំ សិក្ខាបទេ ច អមូលកសិក្ខាបទេ ចាតិ អត្ថោ។
Aṭṭhuppattivaseneva āvibhūtanti ettha kiñca bhiyyo aniyamattā. Na hi mettiyabhūmajakānaṃ viya aññesaṃ sabbesampi ‘‘chagalakamevettha aññabhāgiyaṃ adhikaraṇaṃ hoti, aññaṃ gomahiṃsādikampi hoti, na ca mettiyabhūmajakā viya sabbepi nāmalesamattameva upādiyanti, aññampi jātilesādiṃ upādiyanti, tasmā aniyamattā na vibhattaṃ. Kiñca bhiyyo tathāvutte chagalakasseva aññabhāgiyatā sambhavati, na aññassa, yena sova dassito. Leso ca nāma lesova, na jātiādi, yena sova dassitoti evaṃ micchāgāhappasaṅgatoti veditabbaṃ. Idha ca…pe… saññinopīti imasmiṃ sikkhāpade ca amūlakasikkhāpade cāti attho.
អញ្ញភាគិយសិក្ខំ យោ, នេវ សិក្ខតិ យុត្តិតោ;
Aññabhāgiyasikkhaṃ yo, neva sikkhati yuttito;
គច្ឆេ វិនយវិញ្ញូហិ, អញ្ញភាគិយតំវ សោ។ (វជិរ. ដី. បារាជិក ៤០៨);
Gacche vinayaviññūhi, aññabhāgiyataṃva so. (vajira. ṭī. pārājika 408);
អញ្ញភាគិយសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Aññabhāgiyasikkhāpadavaṇṇanā niṭṭhitā.
