| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / संयुत्तनिकाय (अट्ठकथा) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) |
१०. अनिच्चसञ्ञासुत्तवण्णना
10. Aniccasaññāsuttavaṇṇanā
१०२. दसमे अनिच्चसञ्ञाति अनिच्चं अनिच्चन्ति भावेन्तस्स उप्पन्नसञ्ञा। परियादियतीति खेपयति। सब्बं अस्मिमानन्ति नवविधं अस्मिमानं। मूलसन्तानकानीति सन्तानेत्वा ठितमूलानि। महानङ्गलं विय हि अनिच्चसञ्ञा, खुद्दानुखुद्दकानि मूलसन्तानकानि विय किलेसा, यथा कस्सको कसन्तो नङ्गलेन तानि पदालेति, एवं योगी अनिच्चसञ्ञं भावेन्तो अनिच्चसञ्ञाञाणेन किलेसे पदालेतीति इदमेत्थ ओपम्मसंसन्दनं।
102. Dasame aniccasaññāti aniccaṃ aniccanti bhāventassa uppannasaññā. Pariyādiyatīti khepayati. Sabbaṃ asmimānanti navavidhaṃ asmimānaṃ. Mūlasantānakānīti santānetvā ṭhitamūlāni. Mahānaṅgalaṃ viya hi aniccasaññā, khuddānukhuddakāni mūlasantānakāni viya kilesā, yathā kassako kasanto naṅgalena tāni padāleti, evaṃ yogī aniccasaññaṃ bhāvento aniccasaññāñāṇena kilese padāletīti idamettha opammasaṃsandanaṃ.
ओधुनातीति हेट्ठा धुनाति। निद्धुनातीति पप्फोटेति। निच्छोटेतीति पप्फोटेत्वा छड्डेति। इधापि पब्बजानि विय किलेसा, लायनं निच्छोटनं विय अनिच्चसञ्ञाञाणन्ति इमिना अत्थेन उपमा संसन्देतब्बा।
Odhunātīti heṭṭhā dhunāti. Niddhunātīti papphoṭeti. Nicchoṭetīti papphoṭetvā chaḍḍeti. Idhāpi pabbajāni viya kilesā, lāyanaṃ nicchoṭanaṃ viya aniccasaññāñāṇanti iminā atthena upamā saṃsandetabbā.
वण्टच्छिन्नायाति तिण्हेन खुरप्पेन वण्टच्छिन्नाय। तदन्वयानि भवन्तीति तं अम्बपिण्डिं अनुगच्छन्ति, तस्सा पतमानाय अम्बानि भूमियं पतन्ति। इधापि अम्बपिण्डि विय किलेसा, तिण्हखुरप्पो विय अनिच्चसञ्ञा, यथा खुरप्पेन छिन्नाय अम्बपिण्डिया सब्बानि अम्बानि भूमियं पतन्ति, एवं अनिच्चसञ्ञाञाणेन किलेसानं मूलभूताय अविज्जाय छिन्नाय सब्बकिलेसा समुग्घातं गच्छन्तीति, इदं ओपम्मसंसन्दनं।
Vaṇṭacchinnāyāti tiṇhena khurappena vaṇṭacchinnāya. Tadanvayāni bhavantīti taṃ ambapiṇḍiṃ anugacchanti, tassā patamānāya ambāni bhūmiyaṃ patanti. Idhāpi ambapiṇḍi viya kilesā, tiṇhakhurappo viya aniccasaññā, yathā khurappena chinnāya ambapiṇḍiyā sabbāni ambāni bhūmiyaṃ patanti, evaṃ aniccasaññāñāṇena kilesānaṃ mūlabhūtāya avijjāya chinnāya sabbakilesā samugghātaṃ gacchantīti, idaṃ opammasaṃsandanaṃ.
कूटङ्गमाति कूटं गच्छन्ति। कूटनिन्नाति कूटं पविसनभावेन कूटे निन्ना। कूटसमोसरणाति कूटे समोसरित्वा ठिता। इधापि कूटं विय अनिच्चसञ्ञा, गोपानसियो विय चतुभूमककुसलधम्मा, यथा सब्बगोपानसीनं कूटं अग्गं, एवं कुसलधम्मानं अनिच्चसञ्ञा अग्गा। ननु च अनिच्चसञ्ञा लोकिया, सा लोकियकुसलानं ताव अग्गं होतु, लोकुत्तरानं कथं अग्गन्ति? तेसम्पि पटिलाभकरणत्थेन अग्गन्ति वेदितब्बा। इमिना उपायेन सब्बासु उपमासु ओपम्मसंसन्दनं वेदितब्बं। पुरिमाहि पनेत्थ तीहि अनिच्चसञ्ञाय किच्चं, पच्छिमाहि बलन्ति। दसमं।
Kūṭaṅgamāti kūṭaṃ gacchanti. Kūṭaninnāti kūṭaṃ pavisanabhāvena kūṭe ninnā. Kūṭasamosaraṇāti kūṭe samosaritvā ṭhitā. Idhāpi kūṭaṃ viya aniccasaññā, gopānasiyo viya catubhūmakakusaladhammā, yathā sabbagopānasīnaṃ kūṭaṃ aggaṃ, evaṃ kusaladhammānaṃ aniccasaññā aggā. Nanu ca aniccasaññā lokiyā, sā lokiyakusalānaṃ tāva aggaṃ hotu, lokuttarānaṃ kathaṃ agganti? Tesampi paṭilābhakaraṇatthena agganti veditabbā. Iminā upāyena sabbāsu upamāsu opammasaṃsandanaṃ veditabbaṃ. Purimāhi panettha tīhi aniccasaññāya kiccaṃ, pacchimāhi balanti. Dasamaṃ.
पुप्फवग्गो दसमो।
Pupphavaggo dasamo.
मज्झिमपण्णासको समत्तो।
Majjhimapaṇṇāsako samatto.
Related texts:
तिपिटक (मूल) • Tipiṭaka (Mūla) / सुत्तपिटक • Suttapiṭaka / संयुत्तनिकाय • Saṃyuttanikāya / १०. अनिच्चसञ्ञासुत्तं • 10. Aniccasaññāsuttaṃ
टीका • Tīkā / सुत्तपिटक (टीका) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / संयुत्तनिकाय (टीका) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) / १०. अनिच्चसञ्ञासुत्तवण्णना • 10. Aniccasaññāsuttavaṇṇanā
