| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ • Majjhimanikāya |
੬. ਆਨੇਞ੍ਜਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤਂ
6. Āneñjasappāyasuttaṃ
੬੬. ਏવਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗવਾ ਕੁਰੂਸੁ વਿਹਰਤਿ ਕਮ੍ਮਾਸਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਕੁਰੂਨਂ ਨਿਗਮੋ। ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗવਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖવੋ’’ਤਿ। ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗવਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ। ਭਗવਾ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਕਾਮਾ ਤੁਚ੍ਛਾ ਮੁਸਾ ਮੋਸਧਮ੍ਮਾ। ਮਾਯਾਕਤਮੇ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਬਾਲਲਾਪਨਂ। ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ – ਉਭਯਮੇਤਂ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂ, ਮਾਰਸ੍ਸੇਸ 1 વਿਸਯੋ, ਮਾਰਸ੍ਸੇਸ ਨਿવਾਪੋ, ਮਾਰਸ੍ਸੇਸ ਗੋਚਰੋ। ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਮਾਨਸਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਪਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਪਿ ਸਾਰਮ੍ਭਾਪਿ ਸਂવਤ੍ਤਨ੍ਤਿ। ਤੇવ ਅਰਿਯਸਾવਕਸ੍ਸ ਇਧਮਨੁਸਿਕ੍ਖਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ ਸਮ੍ਭવਨ੍ਤਿ। ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਰਿਯਸਾવਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ – ਉਭਯਮੇਤਂ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂ, ਮਾਰਸ੍ਸੇਸ વਿਸਯੋ, ਮਾਰਸ੍ਸੇਸ ਨਿવਾਪੋ, ਮਾਰਸ੍ਸੇਸ ਗੋਚਰੋ। ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਮਾਨਸਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਪਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਪਿ ਸਾਰਮ੍ਭਾਪਿ ਸਂવਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇવ ਅਰਿਯਸਾવਕਸ੍ਸ ਇਧਮਨੁਸਿਕ੍ਖਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ ਸਮ੍ਭવਨ੍ਤਿ। ਯਂਨੂਨਾਹਂ વਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ વਿਹਰੇਯ੍ਯਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਲੋਕਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਮਨਸਾ। વਿਪੁਲੇਨ ਹਿ ਮੇ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ વਿਹਰਤੋ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਲੋਕਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਮਨਸਾ ਯੇ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਮਾਨਸਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਪਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਪਿ ਸਾਰਮ੍ਭਾਪਿ ਤੇ ਨ ਭવਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ। ਤੇਸਂ ਪਹਾਨਾ ਅਪਰਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸੁਭਾવਿਤ’ਨ੍ਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਏવਂਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਹੁਲવਿਹਾਰਿਨੋ ਆਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ। ਸਮ੍ਪਸਾਦੇ ਸਤਿ ਏਤਰਹਿ વਾ ਆਨੇਞ੍ਜਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ વਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ। ਠਾਨਮੇਤਂ વਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤਂਸਂવਤ੍ਤਨਿਕਂ વਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਸ੍ਸ ਆਨੇਞ੍ਜੂਪਗਂ। ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਪਠਮਾ ਆਨੇਞ੍ਜਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ’’।
66. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘aniccā, bhikkhave, kāmā tucchā musā mosadhammā. Māyākatame taṃ, bhikkhave, bālalāpanaṃ. Ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā – ubhayametaṃ māradheyyaṃ, mārassesa 2 visayo, mārassesa nivāpo, mārassesa gocaro. Etthete pāpakā akusalā mānasā abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi saṃvattanti. Teva ariyasāvakassa idhamanusikkhato antarāyāya sambhavanti. Tatra, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā – ubhayametaṃ māradheyyaṃ, mārassesa visayo, mārassesa nivāpo, mārassesa gocaro. Etthete pāpakā akusalā mānasā abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi saṃvattanti, teva ariyasāvakassa idhamanusikkhato antarāyāya sambhavanti. Yaṃnūnāhaṃ vipulena mahaggatena cetasā vihareyyaṃ abhibhuyya lokaṃ adhiṭṭhāya manasā. Vipulena hi me mahaggatena cetasā viharato abhibhuyya lokaṃ adhiṭṭhāya manasā ye pāpakā akusalā mānasā abhijjhāpi byāpādāpi sārambhāpi te na bhavissanti. Tesaṃ pahānā aparittañca me cittaṃ bhavissati appamāṇaṃ subhāvita’nti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā āneñjaṃ samāpajjati paññāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viññāṇaṃ assa āneñjūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamā āneñjasappāyā paṭipadā akkhāyati’’.
੬੭. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਰਿਯਸਾવਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ , ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ; ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ (ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ) 3 ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਞ੍ਚ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਏવਂਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਹੁਲવਿਹਾਰਿਨੋ ਆਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ। ਸਮ੍ਪਸਾਦੇ ਸਤਿ ਏਤਰਹਿ વਾ ਆਨੇਞ੍ਜਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ વਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ। ਠਾਨਮੇਤਂ વਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤਂਸਂવਤ੍ਤਨਿਕਂ વਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਸ੍ਸ ਆਨੇਞ੍ਜੂਪਗਂ। ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਦੁਤਿਯਾ ਆਨੇਞ੍ਜਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ।
67. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā , yā ca samparāyikā kāmasaññā; yaṃ kiñci rūpaṃ (sabbaṃ rūpaṃ) 4 cattāri ca mahābhūtāni, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāyarūpa’nti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā āneñjaṃ samāpajjati paññāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viññāṇaṃ assa āneñjūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyā āneñjasappāyā paṭipadā akkhāyati.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਰਿਯਸਾવਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ; ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਰੂਪਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਰੂਪਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ – ਉਭਯਮੇਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ। ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ ਤਂ ਨਾਲਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਨਾਲਂ ਅਭਿવਦਿਤੁਂ, ਨਾਲਂ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤੁ’ਨ੍ਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਏવਂਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਹੁਲવਿਹਾਰਿਨੋ ਆਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ। ਸਮ੍ਪਸਾਦੇ ਸਤਿ ਏਤਰਹਿ વਾ ਆਨੇਞ੍ਜਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ વਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ। ਠਾਨਮੇਤਂ વਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤਂਸਂવਤ੍ਤਨਿਕਂ વਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਸ੍ਸ ਆਨੇਞ੍ਜੂਪਗਂ। ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਤਤਿਯਾ ਆਨੇਞ੍ਜਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ।
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā; ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā; yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaññā, yā ca samparāyikā rūpasaññā – ubhayametaṃ aniccaṃ. Yadaniccaṃ taṃ nālaṃ abhinandituṃ, nālaṃ abhivadituṃ, nālaṃ ajjhositu’nti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā āneñjaṃ samāpajjati paññāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viññāṇaṃ assa āneñjūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyā āneñjasappāyā paṭipadā akkhāyati.
੬੮. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਰਿਯਸਾવਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ; ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਰੂਪਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਰੂਪਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ; ਯਾ ਚ ਆਨੇਞ੍ਜਸਞ੍ਞਾ – ਸਬ੍ਬਾ ਸਞ੍ਞਾ। ਯਤ੍ਥੇਤਾ ਅਪਰਿਸੇਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ – ਯਦਿਦਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨ’ਨ੍ਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਏવਂਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਹੁਲવਿਹਾਰਿਨੋ ਆਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ। ਸਮ੍ਪਸਾਦੇ ਸਤਿ ਏਤਰਹਿ વਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ વਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ। ਠਾਨਮੇਤਂ વਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤਂਸਂવਤ੍ਤਨਿਕਂ વਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਸ੍ਸ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੂਪਗਂ। ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਪਠਮਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ।
68. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā; ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā; yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaññā, yā ca samparāyikā rūpasaññā; yā ca āneñjasaññā – sabbā saññā. Yatthetā aparisesā nirujjhanti etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ – yadidaṃ ākiñcaññāyatana’nti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā ākiñcaññāyatanaṃ samāpajjati paññāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viññāṇaṃ assa ākiñcaññāyatanūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamā ākiñcaññāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyati.
੬੯. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਰਿਯਸਾવਕੋ ਅਰਞ੍ਞਗਤੋ વਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਗਤੋ વਾ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਗਤੋ વਾ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਅਤ੍ਤੇਨ વਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਨ વਾ’ਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਏવਂਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਹੁਲવਿਹਾਰਿਨੋ ਆਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ। ਸਮ੍ਪਸਾਦੇ ਸਤਿ ਏਤਰਹਿ વਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ વਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ। ਠਾਨਮੇਤਂ વਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤਂਸਂવਤ੍ਤਨਿਕਂ વਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਸ੍ਸ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੂਪਗਂ। ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਦੁਤਿਯਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ।
69. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘suññamidaṃ attena vā attaniyena vā’ti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā ākiñcaññāyatanaṃ samāpajjati paññāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viññāṇaṃ assa ākiñcaññāyatanūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyā ākiñcaññāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyati.
੭੦. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਰਿਯਸਾવਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਨਾਹਂ ਕ੍વਚਨਿ 5 ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਸ੍ਮਿਂ 6, ਨ ਚ ਮਮ ਕ੍વਚਨਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਂ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਏવਂਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਹੁਲવਿਹਾਰਿਨੋ ਆਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ। ਸਮ੍ਪਸਾਦੇ ਸਤਿ ਏਤਰਹਿ વਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ વਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ। ਠਾਨਮੇਤਂ વਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤਂਸਂવਤ੍ਤਨਿਕਂ વਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਸ੍ਸ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੂਪਗਂ। ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਤਤਿਯਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ।
70. ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘nāhaṃ kvacani 7 kassaci kiñcanatasmiṃ 8, na ca mama kvacani kismiñci kiñcanaṃ natthī’ti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā ākiñcaññāyatanaṃ samāpajjati paññāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viññāṇaṃ assa ākiñcaññāyatanūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyā ākiñcaññāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyati.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਅਰਿਯਸਾવਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ; ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਰੂਪਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਰੂਪਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ ; ਯਾ ਚ ਆਨੇਞ੍ਜਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ – ਸਬ੍ਬਾ ਸਞ੍ਞਾ। ਯਤ੍ਥੇਤਾ ਅਪਰਿਸੇਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ – ਯਦਿਦਂ ਨੇવਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨ’ਨ੍ਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਏવਂਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਹੁਲવਿਹਾਰਿਨੋ ਆਯਤਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ। ਸਮ੍ਪਸਾਦੇ ਸਤਿ ਏਤਰਹਿ વਾ ਨੇવਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ વਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ। ਠਾਨਮੇਤਂ વਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤਂਸਂવਤ੍ਤਨਿਕਂ વਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਸ੍ਸ ਨੇવਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨੂਪਗਂ। ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਨੇવਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ ਅਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ।
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā; ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā; yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaññā, yā ca samparāyikā rūpasaññā ; yā ca āneñjasaññā, yā ca ākiñcaññāyatanasaññā – sabbā saññā. Yatthetā aparisesā nirujjhanti etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ – yadidaṃ nevasaññānāsaññāyatana’nti. Tassa evaṃpaṭipannassa tabbahulavihārino āyatane cittaṃ pasīdati. Sampasāde sati etarahi vā nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpajjati paññāya vā adhimuccati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā. Ṭhānametaṃ vijjati yaṃ taṃsaṃvattanikaṃ viññāṇaṃ assa nevasaññānāsaññāyatanūpagaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, nevasaññānāsaññāyatanasappāyā paṭipadā akkhāyatī’’ti.
੭੧. ਏવਂ વੁਤ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗવਨ੍ਤਂ ਏਤਦવੋਚ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏવਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ – ‘ਨੋ ਚਸ੍ਸ, ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾ; ਨ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮੇ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ; ਯਦਤ੍ਥਿ ਯਂ, ਭੂਤਂ – ਤਂ ਪਜਹਾਮੀ’ਤਿ। ਏવਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਤਿ। ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ વਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਪੇਤ੍ਥੇਕਚ੍ਚੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯ, ਅਪੇਤ੍ਥੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ। ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨਪੇਤ੍ਥੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯ, ਅਪੇਤ੍ਥੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏવਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ – ‘ਨੋ ਚਸ੍ਸ, ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾ; ਨ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮੇ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ; ਯਦਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਭੂਤਂ – ਤਂ ਪਜਹਾਮੀ’ਤਿ। ਏવਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਤਿ। ਸੋ ਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ, ਅਭਿવਦਤਿ, ਅਜ੍ਝੋਸਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੋ ਅਭਿવਦਤੋ ਅਜ੍ਝੋਸਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ વਿਞ੍ਞਾਣਂ ਤਦੁਪਾਦਾਨਂ। ਸਉਪਾਦਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀ’’ਤਿ। ‘‘ਕਹਂ ਪਨ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਾਦਿਯਮਾਨੋ ਉਪਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੇવਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ, ਆਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ। ‘‘ਉਪਾਦਾਨਸੇਟ੍ਠਂ ਕਿਰ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਾਦਿਯਮਾਨੋ ਉਪਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਉਪਾਦਾਨਸੇਟ੍ਠਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਾਦਿਯਮਾਨੋ ਉਪਾਦਿਯਤਿ। ਉਪਾਦਾਨਸੇਟ੍ਠਞ੍ਹੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਦਿਦਂ – ਨੇવਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ’’।
71. Evaṃ vutte, āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘idha, bhante, bhikkhu evaṃ paṭipanno hoti – ‘no cassa, no ca me siyā; na bhavissati, na me bhavissati; yadatthi yaṃ, bhūtaṃ – taṃ pajahāmī’ti. Evaṃ upekkhaṃ paṭilabhati. Parinibbāyeyya nu kho so, bhante, bhikkhu na vā parinibbāyeyyā’’ti? ‘‘Apetthekacco, ānanda, bhikkhu parinibbāyeyya, apetthekacco bhikkhu na parinibbāyeyyā’’ti. ‘‘Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo yenapetthekacco bhikkhu parinibbāyeyya, apetthekacco bhikkhu na parinibbāyeyyā’’ti? ‘‘Idhānanda, bhikkhu evaṃ paṭipanno hoti – ‘no cassa, no ca me siyā; na bhavissati, na me bhavissati; yadatthi, yaṃ bhūtaṃ – taṃ pajahāmī’ti. Evaṃ upekkhaṃ paṭilabhati. So taṃ upekkhaṃ abhinandati, abhivadati, ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ upekkhaṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṃ hoti viññāṇaṃ tadupādānaṃ. Saupādāno, ānanda, bhikkhu na parinibbāyatī’’ti. ‘‘Kahaṃ pana so, bhante, bhikkhu upādiyamāno upādiyatī’’ti? ‘‘Nevasaññānāsaññāyatanaṃ, ānandā’’ti. ‘‘Upādānaseṭṭhaṃ kira so, bhante, bhikkhu upādiyamāno upādiyatī’’ti? ‘‘Upādānaseṭṭhañhi so, ānanda, bhikkhu upādiyamāno upādiyati. Upādānaseṭṭhañhetaṃ, ānanda, yadidaṃ – nevasaññānāsaññāyatanaṃ’’.
੭੨. ‘‘ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏવਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ – ‘ਨੋ ਚਸ੍ਸ, ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾ; ਨ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮੇ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ; ਯਦਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਭੂਤਂ – ਤਂ ਪਜਹਾਮੀ’ਤਿ। ਏવਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਤਿ। ਸੋ ਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ, ਨਾਭਿવਦਤਿ, ਨ ਅਜ੍ਝੋਸਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ। ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਤੋ ਅਨਭਿવਦਤੋ ਅਨਜ੍ਝੋਸਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਨ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ વਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨ ਤਦੁਪਾਦਾਨਂ। ਅਨੁਪਾਦਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀ’’ਤਿ।
72. ‘‘Idhānanda, bhikkhu evaṃ paṭipanno hoti – ‘no cassa, no ca me siyā; na bhavissati, na me bhavissati; yadatthi, yaṃ bhūtaṃ – taṃ pajahāmī’ti. Evaṃ upekkhaṃ paṭilabhati. So taṃ upekkhaṃ nābhinandati, nābhivadati, na ajjhosāya tiṭṭhati. Tassa taṃ upekkhaṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṃ hoti viññāṇaṃ na tadupādānaṃ. Anupādāno, ānanda, bhikkhu parinibbāyatī’’ti.
੭੩. ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਿਰ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗવਤਾ ਓਘਸ੍ਸ ਨਿਤ੍ਥਰਣਾ ਅਕ੍ਖਾਤਾ। ਕਤਮੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਿਯੋ વਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਿਯਸਾવਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ; ਯੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਰੂਪਾ, ਯੇ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਰੂਪਾ; ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ; ਯਾ ਚ ਆਨੇਞ੍ਜਸਞ੍ਞਾ, ਯਾ ਚ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ , ਯਾ ਚ ਨੇવਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾ – ਏਸ ਸਕ੍ਕਾਯੋ ਯਾવਤਾ ਸਕ੍ਕਾਯੋ। ਏਤਂ ਅਮਤਂ ਯਦਿਦਂ ਅਨੁਪਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ વਿਮੋਕ੍ਖੋ। ਇਤਿ, ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਦੇਸਿਤਾ ਮਯਾ ਆਨੇਞ੍ਜਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਦੇਸਿਤਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਦੇਸਿਤਾ ਨੇવਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਪ੍ਪਾਯਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਦੇਸਿਤਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਓਘਸ੍ਸ ਨਿਤ੍ਥਰਣਾ, ਦੇਸਿਤੋ ਅਰਿਯੋ વਿਮੋਕ੍ਖੋ। ਯਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਕਰਣੀਯਂ ਸਾવਕਾਨਂ ਹਿਤੇਸਿਨਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੇਨ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਕਤਂ વੋ ਤਂ ਮਯਾ। ਏਤਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਾਨਿ, ਏਤਾਨਿ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਾਨਿ। ਝਾਯਥਾਨਨ੍ਦ, ਮਾ ਪਮਾਦਤ੍ਥ, ਮਾ ਪਚ੍ਛਾ વਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਨੋ ਅਹੁવਤ੍ਥ। ਅਯਂ વੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਸਾਸਨੀ’’’ਤਿ।
73. ‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Nissāya nissāya kira no, bhante, bhagavatā oghassa nittharaṇā akkhātā. Katamo pana, bhante, ariyo vimokkho’’ti? ‘‘Idhānanda, bhikkhu ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘ye ca diṭṭhadhammikā kāmā, ye ca samparāyikā kāmā; yā ca diṭṭhadhammikā kāmasaññā, yā ca samparāyikā kāmasaññā; ye ca diṭṭhadhammikā rūpā, ye ca samparāyikā rūpā; yā ca diṭṭhadhammikā rūpasaññā, yā ca samparāyikā rūpasaññā; yā ca āneñjasaññā, yā ca ākiñcaññāyatanasaññā , yā ca nevasaññānāsaññāyatanasaññā – esa sakkāyo yāvatā sakkāyo. Etaṃ amataṃ yadidaṃ anupādā cittassa vimokkho. Iti, kho, ānanda, desitā mayā āneñjasappāyā paṭipadā, desitā ākiñcaññāyatanasappāyā paṭipadā, desitā nevasaññānāsaññāyatanasappāyā paṭipadā, desitā nissāya nissāya oghassa nittharaṇā, desito ariyo vimokkho. Yaṃ kho, ānanda, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, ānanda, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyathānanda, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī’’’ti.
ਇਦਮવੋਚ ਭਗવਾ। ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗવਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੀਤਿ।
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
ਆਨੇਞ੍ਜਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਟ੍ਠਂ।
Āneñjasappāyasuttaṃ niṭṭhitaṃ chaṭṭhaṃ.
Footnotes:
Related texts:
ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Aṭṭhakathā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) / ੬. ਆਨੇਞ੍ਜਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 6. Āneñjasappāyasuttavaṇṇanā
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ੬. ਆਨੇਞ੍ਜਸਪ੍ਪਾਯਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 6. Āneñjasappāyasuttavaṇṇanā
