| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ವಿಮಾನವತ್ಥು-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Vimānavatthu-aṭṭhakathā |
೮. ಅಮ್ಬವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ
8. Ambavimānavaṇṇanā
ದಿಬ್ಬಂ ತೇ ಅಮ್ಬವನಂ ರಮ್ಮನ್ತಿ ಅಮ್ಬವಿಮಾನಂ। ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ। ತೇನ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಆವಾಸದಾನಸ್ಸ ಮಹಪ್ಫಲತಂ ಮಹಾನಿಸಂಸತಞ್ಚ ಸುತ್ವಾ ಛನ್ದಜಾತಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏವಮಾಹ ‘‘ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಂ ಆವಾಸಂ ಕಾರೇತುಕಾಮಾ, ಇಚ್ಛಾಮಿ ತಾದಿಸಂ ಓಕಾಸಂ, ಆಚಿಕ್ಖತೂ’’ತಿ। ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಣಾಪೇಸಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸಾ ಓಕಾಸಂ ದಸ್ಸೇಸುಂ। ಸಾ ತತ್ಥ ರಮಣೀಯಂ ಆವಾಸಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸಮನ್ತತೋ ಅಮ್ಬರುಕ್ಖೇ ರೋಪೇಸಿ। ಸೋ ಆವಾಸೋ ಸಮನ್ತತೋ ಅಮ್ಬಪನ್ತೀಹಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಛಾಯೂದಕಸಮ್ಪನ್ನೋ ಮುತ್ತಾಜಾಲಸದಿಸವಾಲುಕಾಕಿಣ್ಣಪಣ್ಡರಭೂಮಿಭಾಗೋ ಅತಿವಿಯ ಮನೋಹರೋ ಅಹೋಸಿ। ಸಾ ತಂ ವಿಹಾರಂ ನಾನಾವಣ್ಣೇಹಿ ವತ್ಥೇಹಿ ಪುಪ್ಫದಾಮಗನ್ಧದಾಮಾದೀಹಿ ಚ ದೇವವಿಮಾನಂ ವಿಯ ಅಲಙ್ಕರಿತ್ವಾ ತೇಲಪದೀಪಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಅಮ್ಬರುಕ್ಖೇ ಚ ಅಹತೇಹಿ ವತ್ಥೇಹಿ ವೇಠೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ।
Dibbaṃte ambavanaṃ rammanti ambavimānaṃ. Tassa kā uppatti? Bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane. Tena samayena sāvatthiyaṃ aññatarā upāsikā āvāsadānassa mahapphalataṃ mahānisaṃsatañca sutvā chandajātā bhagavantaṃ abhivādetvā evamāha ‘‘ahaṃ, bhante, ekaṃ āvāsaṃ kāretukāmā, icchāmi tādisaṃ okāsaṃ, ācikkhatū’’ti. Bhagavā bhikkhū āṇāpesi, bhikkhū tassā okāsaṃ dassesuṃ. Sā tattha ramaṇīyaṃ āvāsaṃ kāretvā tassa samantato ambarukkhe ropesi. So āvāso samantato ambapantīhi parikkhitto chāyūdakasampanno muttājālasadisavālukākiṇṇapaṇḍarabhūmibhāgo ativiya manoharo ahosi. Sā taṃ vihāraṃ nānāvaṇṇehi vatthehi pupphadāmagandhadāmādīhi ca devavimānaṃ viya alaṅkaritvā telapadīpaṃ āropetvā ambarukkhe ca ahatehi vatthehi veṭhetvā saṅghassa niyyādesi.
ಸಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸಾ ಮಹನ್ತಂ ವಿಮಾನಂ ಪಾತುರಹೋಸಿ ಅಮ್ಬವನಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ। ಸಾ ತತ್ಥ ಅಚ್ಛರಾಗಣಪರಿವಾರಿತಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವತಿ। ತಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿ –
Sā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane nibbatti, tassā mahantaṃ vimānaṃ pāturahosi ambavanaparikkhittaṃ. Sā tattha accharāgaṇaparivāritā dibbasampattiṃ anubhavati. Taṃ āyasmā mahāmoggallāno upagantvā imāhi gāthāhi pucchi –
೭೮೩.
783.
‘‘ದಿಬ್ಬಂ ತೇ ಅಮ್ಬವನಂ ರಮ್ಮಂ, ಪಾಸಾದೇತ್ಥ ಮಹಲ್ಲಕೋ।
‘‘Dibbaṃ te ambavanaṃ rammaṃ, pāsādettha mahallako;
ನಾನಾತೂರಿಯಸಙ್ಘುಟ್ಠೋ, ಅಚ್ಛರಾಗಣಘೋಸಿತೋ॥
Nānātūriyasaṅghuṭṭho, accharāgaṇaghosito.
೭೮೪.
784.
‘‘ಪದೀಪೋ ಚೇತ್ಥ ಜಲತಿ, ನಿಚ್ಚಂ ಸೋವಣ್ಣಯೋ ಮಹಾ।
‘‘Padīpo cettha jalati, niccaṃ sovaṇṇayo mahā;
ದುಸ್ಸಫಲೇಹಿ ರುಕ್ಖೇಹಿ, ಸಮನ್ತಾ ಪರಿವಾರಿತೋ॥
Dussaphalehi rukkhehi, samantā parivārito.
೭೮೫. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ॰…ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ॥
785. ‘‘Kena tetādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatī’’ti.
೭೮೭. ‘‘ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ…ಪೇ॰… ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’॥
787. ‘‘Sā devatā attamanā…pe… yassa kammassidaṃ phalaṃ’’.
೭೮೮.
788.
‘‘ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ, ಪುರಿಮಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ।
‘‘Ahaṃ manussesu manussabhūtā, purimāya jātiyā manussaloke;
ವಿಹಾರಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಾರೇಸಿಂ, ಅಮ್ಬೇಹಿ ಪರಿವಾರಿತಂ॥
Vihāraṃ saṅghassa kāresiṃ, ambehi parivāritaṃ.
೭೮೯.
789.
‘‘ಪರಿಯೋಸಿತೇ ವಿಹಾರೇ, ಕಾರೇನ್ತೇ ನಿಟ್ಠಿತೇ ಮಹೇ।
‘‘Pariyosite vihāre, kārente niṭṭhite mahe;
ಅಮ್ಬೇಹಿ ಛಾದಯಿತ್ವಾನ, ಕತ್ವಾ ದುಸ್ಸಮಯೇ ಫಲೇ॥
Ambehi chādayitvāna, katvā dussamaye phale.
೭೯೦.
790.
‘‘ಪದೀಪಂ ತತ್ಥ ಜಾಲೇತ್ವಾ, ಭೋಜಯಿತ್ವಾ ಗಣುತ್ತಮಂ।
‘‘Padīpaṃ tattha jāletvā, bhojayitvā gaṇuttamaṃ;
ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿಂ ತಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ಪಸನ್ನಾ ಸೇಹಿ ಪಾಣಿಭಿ॥
Niyyādesiṃ taṃ saṅghassa, pasannā sehi pāṇibhi.
೭೯೧.
791.
‘‘ತೇನ ಮೇ ಅಮ್ಬವನಂ ರಮ್ಮಂ, ಪಾಸಾದೇತ್ಥ ಮಹಲ್ಲಕೋ।
‘‘Tena me ambavanaṃ rammaṃ, pāsādettha mahallako;
ನಾನಾತೂರಿಯಸಙ್ಘುಟ್ಠೋ, ಅಚ್ಛರಾಗಣಘೋಸಿತೋ॥
Nānātūriyasaṅghuṭṭho, accharāgaṇaghosito.
೭೯೨.
792.
‘‘ಪದೀಪೋ ಚೇತ್ಥ ಜಲತಿ, ನಿಚ್ಚಂ ಸೋವಣ್ಣಯೋ ಮಹಾ।
‘‘Padīpo cettha jalati, niccaṃ sovaṇṇayo mahā;
ದುಸ್ಸಫಲೇಹಿ ರುಕ್ಖೇಹಿ, ಸಮನ್ತಾ ಪರಿವಾರಿತೋ॥
Dussaphalehi rukkhehi, samantā parivārito.
೭೯೩.
793.
‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ॰…ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ॥ –
‘‘Tena metādiso vaṇṇo…pe…vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī’’ti. –
ಸಾ ದೇವತಾ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ।
Sā devatā byākāsi.
೭೮೩. ತತ್ಥ ಮಹಲ್ಲಕೋತಿ ಮಹನ್ತೋ ಆಯಾಮವಿತ್ಥಾರೇಹಿ ಉಬ್ಬೇಧೇನ ಚ ವಿಪುಲೋ, ಉಳಾರತಮೋತಿ ಅತ್ಥೋ। ಅಚ್ಛರಾಗಣಘೋಸಿತೋತಿ ತಂ ಪಮೋದಿತುಂ ಸಙ್ಗೀತಿವಸೇನ ಚೇವ ಪಿಯಸಲ್ಲಾಪವಸೇನ ಚ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘೇನ ಸಮುಗ್ಘೋಸಿತೋ।
783. Tattha mahallakoti mahanto āyāmavitthārehi ubbedhena ca vipulo, uḷāratamoti attho. Accharāgaṇaghositoti taṃ pamodituṃ saṅgītivasena ceva piyasallāpavasena ca accharāsaṅghena samugghosito.
೭೮೪. ಪದೀಪೋ ಚೇತ್ಥ ಜಲತೀತಿ ಸೂರಿಯರಸ್ಮಿಸಮುಜ್ಜಲಕಿರಣವಿತಾನೋ ರತನಪ್ಪದೀಪೋ ಚ ಏತ್ಥ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಾಸಾದೇ ಅಭಿಜಲತಿ। ದುಸ್ಸಫಲೇಹೀತಿ ದುಸ್ಸಾನಿ ಫಲಾನಿ ಏತೇಸನ್ತಿ ದುಸ್ಸಫಲಾ। ತೇಹಿ ಸಮುಗ್ಗಿರಿಯಮಾನದಿಬ್ಬವತ್ಥೇಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ।
784.Padīpo cettha jalatīti sūriyarasmisamujjalakiraṇavitāno ratanappadīpo ca ettha etasmiṃ pāsāde abhijalati. Dussaphalehīti dussāni phalāni etesanti dussaphalā. Tehi samuggiriyamānadibbavatthehīti attho.
೭೮೯. ಕಾರೇನ್ತೇ ನಿಟ್ಠಿತೇ ಮಹೇತಿ ಕತಪರಿಯೋಸಿತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಮಹೇ ಪೂಜಾಯ ಕರೀಯಮಾನಾಯ ಚ। ಕತ್ವಾ ದುಸ್ಸಮಯೇ ಫಲೇತಿ ದುಸ್ಸೇಯೇವ ತೇಸಂ ಅಮ್ಬಾನಂ ಫಲಂ ಕತ್ವಾ।
789.Kārente niṭṭhite maheti katapariyositassa vihārassa mahe pūjāya karīyamānāya ca. Katvā dussamaye phaleti dusseyeva tesaṃ ambānaṃ phalaṃ katvā.
೭೯೦. ಗಣುತ್ತಮನ್ತಿ ಗಣಾನಂ ಉತ್ತಮಂ ಭಗವತೋ ಸಾವಕಸಙ್ಘಂ। ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿನ್ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಪೇಸಿಂ, ಅದಾಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ। ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ।
790.Gaṇuttamanti gaṇānaṃ uttamaṃ bhagavato sāvakasaṅghaṃ. Niyyādesinti sampaṭicchāpesiṃ, adāsinti attho. Sesaṃ vuttanayameva.
ಅಮ್ಬವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ।
Ambavimānavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ವಿಮಾನವತ್ಥುಪಾಳಿ • Vimānavatthupāḷi / ೮. ಅಮ್ಬವಿಮಾನವತ್ಥು • 8. Ambavimānavatthu
