| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / сам̣яуд̇д̇анигааяа (дийгаа) • Saṃyuttanikāya (ṭīkā) |
3. сад̇ибадтаанасам̣яуд̇д̇ам̣
3. Satipaṭṭhānasaṃyuttaṃ
1. амб̣абааливаг̇г̇о
1. Ambapālivaggo
1. амб̣абаалисуд̇д̇аван̣н̣анаа
1. Ambapālisuttavaṇṇanā
367. згааяанвааяанд̇и санд̇хивасзна вуд̇д̇ам̣ о-гаарасса ва-гаарам̣ а-гаарасса д̣̇ийгхам̣ гад̇ваа. аяам̣ гира сам̣яуд̇д̇аабхилаабо, д̇ад̇т̇а аяана-сад̣̇д̣̇о маг̇г̇абарияааяо. на гзвалам̣ аяамзва, ат̇а ко ан̃н̃зби маг̇г̇абарияааяаад̇и бад̣̇уд̣̇д̇хаарам̣ гаронд̇о ‘‘маг̇г̇асса хий’’д̇иаад̣̇им̣ вад̇ваа яад̣̇и маг̇г̇абарияааяо ааяана-сад̣̇д̣̇о, гасмаа буна маг̇г̇од̇и вуд̇д̇анд̇и жод̣̇анам̣ санд̇хааяааха ‘‘д̇асмаа’’д̇иаад̣̇и. д̇ад̇т̇а згамаг̇г̇од̇и згова маг̇г̇о. на хи ниб̣б̣аанаг̇аамимаг̇г̇о ан̃н̃о ад̇т̇ийд̇и. нану сад̇ибадтаанам̣ ид̇ха маг̇г̇од̇и ад̇хиббзд̇ам̣, д̇ад̣̇ан̃н̃зби б̣ахуу маг̇г̇ад̇хаммаа ад̇т̇ийд̇и? сажжам̣ ад̇т̇и, д̇з бана сад̇ибадтаанаг̇г̇ахан̣знзва г̇ахид̇аа д̇ад̣̇авинаабхаавад̇о. д̇ат̇аа хи н̃аан̣авийрияаад̣̇аяо нид̣̇д̣̇зсз г̇ахид̇аа, уд̣̇д̣̇зсз сад̇ияаа зва г̇ахан̣ам̣ взнзяяаж̇жхаасаяавасзнаад̇и д̣̇адтаб̣б̣ам̣, сад̇ияаа маг̇г̇абхаавад̣̇ассанад̇т̇ан̃жа. на д̣̇взд̇хаабат̇абхууд̇од̇и иминаа имасса д̣̇ваяабхааваабхаавам̣ вияа аниб̣б̣аанаг̇аамибхааваабхааван̃жа д̣̇ассзд̇и. ниб̣б̣аанаг̇аманадтзнаад̇и ниб̣б̣аанам̣ г̇ажчад̇и зд̇знаад̇и ниб̣б̣аанаг̇аманам̣, со зва авибарийд̇абхааванааяа ад̇т̇о, д̇зна ниб̣б̣аанаг̇аманадтзна, ниб̣б̣аанаад̇хиг̇амуубааяад̇ааяаад̇и ад̇т̇о. маг̇г̇анийяадтзнаад̇и г̇авзсид̇аб̣б̣ад̇ааяа.
367.Ekāyanvāyanti sandhivasena vuttaṃ o-kārassa va-kāraṃ a-kārassa dīghaṃ katvā. Ayaṃ kira saṃyuttābhilāpo, tattha ayana-saddo maggapariyāyo. Na kevalaṃ ayameva, atha kho aññepi maggapariyāyāti paduddhāraṃ karonto ‘‘maggassa hī’’tiādiṃ vatvā yadi maggapariyāyo āyana-saddo, kasmā puna maggoti vuttanti codanaṃ sandhāyāha ‘‘tasmā’’tiādi. Tattha ekamaggoti ekova maggo. Na hi nibbānagāmimaggo añño atthīti. Nanu satipaṭṭhānaṃ idha maggoti adhippetaṃ, tadaññepi bahū maggadhammā atthīti? Saccaṃ atthi, te pana satipaṭṭhānaggahaṇeneva gahitā tadavinābhāvato. Tathā hi ñāṇavīriyādayo niddese gahitā, uddese satiyā eva gahaṇaṃ veneyyajjhāsayavasenāti daṭṭhabbaṃ, satiyā maggabhāvadassanatthañca. Na dvedhāpathabhūtoti iminā imassa dvayabhāvābhāvaṃ viya anibbānagāmibhāvābhāvañca dasseti. Nibbānagamanaṭṭhenāti nibbānaṃ gacchati etenāti nibbānagamanaṃ, so eva aviparītabhāvanāya attho, tena nibbānagamanaṭṭhena, nibbānādhigamūpāyatāyāti attho. Magganīyaṭṭhenāti gavesitabbatāya.
рааг̇аад̣̇ийхийд̇и ‘‘рааг̇о малам̣, д̣̇осо малам̣, мохо мала’’нд̇и (вибха. 924) звам̣ вуд̇д̇зхи рааг̇аад̣̇ийхи малзхи. саа банааяам̣ сам̣гилидтажид̇д̇аанам̣ висуд̣̇д̇хи сиж̇жхамаанаа яасмаа согаад̣̇ийнам̣ ануббаад̣̇ааяа сам̣вад̇д̇ад̇и, д̇асмаа вуд̇д̇ам̣ ‘‘согабарид̣̇зваанам̣ самад̇иггамааяаа’’д̇иаад̣̇и. д̇ад̇т̇а сожанам̣ н̃аад̇иб̣яасанаад̣̇инимид̇д̇ам̣ жзд̇асо санд̇аабо анд̇ониж̇жхаанам̣ сого. н̃аад̇иб̣яасанаад̣̇инимид̇д̇амзва согаад̇хигад̇ааж̇анид̇о ‘‘гахам̣ згабуд̇д̇агаа’’д̇иаад̣̇инаа барид̣̇званавасзна ваажаавиббалаабо барид̣̇званам̣ барид̣̇зво. д̇асса ааяад̇им̣ ануббаж̇ж̇анам̣ ид̇ха самад̇иггамод̇и ааха ‘‘бахаанааяаа’’д̇и. д̣̇угкад̣̇оманассаананд̇и зд̇т̇а жзд̇асигад̣̇угкад̇ааяа д̣̇оманассассаби д̣̇угкасад̣̇д̣̇знзва г̇ахан̣з сид̣̇д̇хз сад̣̇д̣̇зна анивад̇д̇анад̇о сааман̃н̃аж̇од̇анааяа висзсаважанам̣ сздтанд̇и ‘‘д̣̇оманассаана’’нд̇зва вуд̇д̇ам̣. жзд̇асигад̣̇оманассассаад̇и бхууд̇агат̇анам̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣. н̃ааяад̇и зд̇зна яаат̇аавад̇о бадивиж̇жхийяад̇и жад̇усажжанд̇и н̃ааяо вужжад̇и арияамаг̇г̇о. нану аяамби маг̇г̇о, гим̣ маг̇г̇о зва маг̇г̇асса ад̇хиг̇амааяа ход̇ийд̇и жод̣̇анам̣ санд̇хааяааха – ‘‘аяам̣ хий’’д̇иаад̣̇и. д̇ан̣хаава гаммагилзсавибаагаанам̣ винанадтзна сам̣сиб̣б̣анадтзна ваанам̣. д̇зна д̇ан̣хааваанзна вирахид̇ад̇д̇аа д̇асса абхааваад̇и ад̇т̇о. ад̇д̇абажжагкааяаад̇и ад̇д̇абажжагкад̇т̇ааяа.
Rāgādīhīti ‘‘rāgo malaṃ, doso malaṃ, moho mala’’nti (vibha. 924) evaṃ vuttehi rāgādīhi malehi. Sā panāyaṃ saṃkiliṭṭhacittānaṃ visuddhi sijjhamānā yasmā sokādīnaṃ anuppādāya saṃvattati, tasmā vuttaṃ ‘‘sokaparidevānaṃ samatikkamāyā’’tiādi. Tattha socanaṃ ñātibyasanādinimittaṃ cetaso santāpo antonijjhānaṃ soko. Ñātibyasanādinimittameva sokādhikatājanito ‘‘kahaṃ ekaputtakā’’tiādinā paridevanavasena vācāvippalāpo paridevanaṃ paridevo. Tassa āyatiṃ anuppajjanaṃ idha samatikkamoti āha ‘‘pahānāyā’’ti. Dukkhadomanassānanti ettha cetasikadukkhatāya domanassassapi dukkhasaddeneva gahaṇe siddhe saddena anivattanato sāmaññajotanāya visesavacanaṃ seṭṭhanti ‘‘domanassāna’’nteva vuttaṃ. Cetasikadomanassassāti bhūtakathanaṃ daṭṭhabbaṃ. Ñāyati etena yāthāvato paṭivijjhīyati catusaccanti ñāyo vuccati ariyamaggo. Nanu ayampi maggo, kiṃ maggo eva maggassa adhigamāya hotīti codanaṃ sandhāyāha – ‘‘ayaṃ hī’’tiādi. Taṇhāva kammakilesavipākānaṃ vinanaṭṭhena saṃsibbanaṭṭhena vānaṃ. Tena taṇhāvānena virahitattā tassa abhāvāti attho. Attapaccakkhāyāti attapaccakkhatthāya.
ван̣н̣абхаасананд̇и басам̣сааважанам̣. висуд̣̇д̇хинд̇и висуж̇жханам̣ гилзсаббахаанам̣. уг̇г̇ахзд̇аб̣б̣анд̇и зд̇т̇а ваажуг̇г̇ад̇агаран̣ам̣ уг̇г̇ахо. барижаяагаран̣ам̣ барибужчаамуулагад̇д̇аа д̇аг̇г̇ахан̣знзва г̇ахид̇анд̇и д̣̇адтаб̣б̣ам̣.
Vaṇṇabhāsananti pasaṃsāvacanaṃ. Visuddhinti visujjhanaṃ kilesappahānaṃ. Uggahetabbanti ettha vācuggatakaraṇaṃ uggaho. Paricayakaraṇaṃ paripucchāmūlakattā taggahaṇeneva gahitanti daṭṭhabbaṃ.
на д̇ад̇о хздтаад̇и ид̇ха ад̇хиббзд̇агааяаад̣̇ийнам̣ взд̣̇анаад̣̇исабхаавад̇д̇аабхааваа гааяавзд̣̇анаажид̇д̇авимуд̇д̇асса д̇збхуумагад̇хаммасса висум̣ вибаллаасавад̇т̇анд̇арабхаавзна г̇ахид̇ад̇д̇аа жа хздтаа г̇ахан̣зсу вибаллаасавад̇т̇уунам̣ анидтаанам̣ санд̇хааяа вуд̇д̇ам̣. бан̃жамасса бана вибаллаасавад̇т̇уно абхаавзна ‘‘на уд̣̇д̇ха’’нд̇и ааха. аарамман̣авибхааг̇зна хзд̇т̇а сад̇ибадтаанавибхааг̇од̇и. д̇аяо сад̇ибадтаанаад̇и сад̇ибадтаанасад̣̇д̣̇асса ад̇т̇уд̣̇д̇хаарад̣̇ассанам̣, на ид̇ха баал̣ияам̣ вуд̇д̇асса сад̇ибадтаанасад̣̇д̣̇асса ад̇т̇ад̣̇ассанам̣. аад̣̇ийсу хийд̇и зд̇т̇а аад̣̇и-сад̣̇д̣̇зна ‘‘пассасамуд̣̇аяаа взд̣̇анаанам̣ самуд̣̇аяо, наамаруубасамуд̣̇аяаа жид̇д̇асса самуд̣̇аяо, манасигаарасамуд̣̇аяаа д̇хаммаанам̣ самуд̣̇аяо’’д̇и (сам̣. ни. 5.408) сад̇ибадтаанаад̇и вуд̇д̇аанам̣ сад̇иг̇ожараанам̣ багаасагз суд̇д̇абад̣̇зсз сан̇г̇ан̣хаад̇и. звам̣ бадисамбхид̣̇аамаг̇г̇абаал̣ияамби авасзсабаал̣ибад̣̇зсад̣̇ассанад̇т̇о аад̣̇и-сад̣̇д̣̇о д̣̇адтаб̣б̣о. сад̇ияаа бадтаананд̇и сад̇ияаа бад̇идтаад̇аб̣б̣адтаанам̣.
Na tato heṭṭhāti idha adhippetakāyādīnaṃ vedanādisabhāvattābhāvā kāyavedanācittavimuttassa tebhūmakadhammassa visuṃ vipallāsavatthantarabhāvena gahitattā ca heṭṭhā gahaṇesu vipallāsavatthūnaṃ aniṭṭhānaṃ sandhāya vuttaṃ. Pañcamassa pana vipallāsavatthuno abhāvena ‘‘na uddha’’nti āha. Ārammaṇavibhāgena hettha satipaṭṭhānavibhāgoti. Tayo satipaṭṭhānāti satipaṭṭhānasaddassa atthuddhāradassanaṃ, na idha pāḷiyaṃ vuttassa satipaṭṭhānasaddassa atthadassanaṃ. Ādīsu hīti ettha ādi-saddena ‘‘phassasamudayā vedanānaṃ samudayo, nāmarūpasamudayā cittassa samudayo, manasikārasamudayā dhammānaṃ samudayo’’ti (saṃ. ni. 5.408) satipaṭṭhānāti vuttānaṃ satigocarānaṃ pakāsake suttapadese saṅgaṇhāti. Evaṃ paṭisambhidāmaggapāḷiyampi avasesapāḷipadesadassanattho ādi-saddo daṭṭhabbo. Satiyā paṭṭhānanti satiyā patiṭṭhātabbaṭṭhānaṃ.
арияод̇и аарагад̇д̇аад̣̇инаа арияам̣ саммаасамб̣уд̣̇д̇хамааха. зд̇т̇аад̇и зд̇асмим̣ сал̣ааяад̇анавибхан̇г̇асуд̇д̇з (ма. ни. 3.311). д̇ад̇т̇а хи –
Ariyoti ārakattādinā ariyaṃ sammāsambuddhamāha. Etthāti etasmiṃ saḷāyatanavibhaṅgasutte (ma. ni. 3.311). Tattha hi –
‘‘д̇аяо сад̇ибадтаанаа яад̣̇арияо…бз… марахад̇ийд̇и ид̇и ко банзд̇ам̣ вуд̇д̇ам̣, гин̃жзд̇ам̣ бадижжа вуд̇д̇ам̣. ид̇ха, бхигкавз, сад̇т̇аа саавагаанам̣ д̇хаммам̣ д̣̇зсзд̇и анугамбаго хид̇зсий анугамбам̣ убаад̣̇ааяа – ‘ид̣̇ам̣ во хид̇ааяа ид̣̇ам̣ во сукааяаа’д̇и. д̇асса саавагаа на суссуусанд̇и, на сод̇ам̣ од̣̇аханд̇и, на ан̃н̃аа жид̇д̇ам̣ убадтабзнд̇и, воггамма жа сад̇т̇усаасанаа вад̇д̇анд̇и. д̇ад̇ра, бхигкавз, д̇ат̇ааг̇ад̇о на жзва анад̇д̇амано ход̇и, на жа анад̇д̇аманад̇ам̣ бадисам̣взд̣̇зд̇и, анавассуд̇о жа вихарад̇и сад̇о самбаж̇аано. ид̣̇ам̣, бхигкавз, батамам̣ сад̇ибадтаанам̣. яад̣̇арияо сзвад̇и…бз... марахад̇и. буна жабарам̣, бхигкавз, сад̇т̇аа …бз… ид̣̇ам̣ во сукааяаад̇и. д̇асса згажжз саавагаа на суссуусанд̇и…бз… згажжз саавагаа суссуусанд̇и…бз… на жа воггамма сад̇т̇усаасанаа вад̇д̇анд̇и. д̇ад̇ра, бхигкавз, д̇ат̇ааг̇ад̇о на жзва анад̇д̇амано ход̇и, на жа анад̇д̇аманад̇ам̣ бадисам̣взд̣̇зд̇и, на жзва ад̇д̇амано ход̇и, на жа ад̇д̇аманад̇ам̣ бадисам̣взд̣̇зд̇и. анад̇д̇аманад̇ан̃жа ад̇д̇аманад̇ан̃жа д̇ад̣̇убхаяам̣ абхиниваж̇ж̇зд̇ваа убзгкаго вихарад̇и сад̇о самбаж̇аано. ид̣̇ам̣, бхигкавз, д̣̇уд̇ияам̣ сад̇ибадтаанам̣…бз… марахад̇и. буна жабарам̣, бхигкавз,…бз… сукааяаад̇и, д̇асса саавагаа суссуусанд̇и…бз… вад̇д̇анд̇и. д̇ад̇ра, бхигкавз, д̇ат̇ааг̇ад̇о ад̇д̇амано жзва ход̇и, ад̇д̇аманад̇ан̃жа бадисам̣взд̣̇зд̇и, анавассуд̇о жа вихарад̇и сад̇о самбаж̇аано. ид̣̇ам̣, бхигкавз, д̇ад̇ияам̣ сад̇ибадтаана’’нд̇и –
‘‘Tayo satipaṭṭhānā yadariyo…pe… marahatīti iti kho panetaṃ vuttaṃ, kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ. Idha, bhikkhave, satthā sāvakānaṃ dhammaṃ deseti anukampako hitesī anukampaṃ upādāya – ‘idaṃ vo hitāya idaṃ vo sukhāyā’ti. Tassa sāvakā na sussūsanti, na sotaṃ odahanti, na aññā cittaṃ upaṭṭhapenti, vokkamma ca satthusāsanā vattanti. Tatra, bhikkhave, tathāgato na ceva anattamano hoti, na ca anattamanataṃ paṭisaṃvedeti, anavassuto ca viharati sato sampajāno. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ satipaṭṭhānaṃ. Yadariyo sevati…pe... marahati. Puna caparaṃ, bhikkhave, satthā …pe… idaṃ vo sukhāyāti. Tassa ekacce sāvakā na sussūsanti…pe… ekacce sāvakā sussūsanti…pe… na ca vokkamma satthusāsanā vattanti. Tatra, bhikkhave, tathāgato na ceva anattamano hoti, na ca anattamanataṃ paṭisaṃvedeti, na ceva attamano hoti, na ca attamanataṃ paṭisaṃvedeti. Anattamanatañca attamanatañca tadubhayaṃ abhinivajjetvā upekkhako viharati sato sampajāno. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ satipaṭṭhānaṃ…pe… marahati. Puna caparaṃ, bhikkhave,…pe… sukhāyāti, tassa sāvakā sussūsanti…pe… vattanti. Tatra, bhikkhave, tathāgato attamano ceva hoti, attamanatañca paṭisaṃvedeti, anavassuto ca viharati sato sampajāno. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ satipaṭṭhāna’’nti –
звам̣ бадигхаанунаязхи анавассуд̇ад̇аа нижжам̣ убадтид̇ассад̇ид̇ааяа д̇ад̣̇убхаяавийд̇ивад̇д̇ад̇аа ‘‘сад̇ибадтаана’’нд̇и вуд̇д̇аа. б̣уд̣̇д̇хаанам̣язва хи нижжам̣ убадтид̇ассад̇ид̇аа ход̇и аавзн̣игад̇хаммабхаавад̇о, на бажжзгаб̣уд̣̇д̇хаад̣̇ийнам̣. ба-сад̣̇д̣̇о аарамбхам̣ ж̇од̇зд̇и, аарамбхо жа бавад̇д̇ийд̇и гад̇ваа ааха ‘‘бавад̇д̇аяид̇аб̣б̣ад̇од̇и ад̇т̇о’’д̇и. сад̇ияаа гаран̣абхууд̇ааяа бадтаанам̣ бадтабзд̇аб̣б̣ам̣ сад̇ибадтаанам̣. ана-сад̣̇д̣̇о хи б̣ахулаважанзна гаммад̇т̇оби ход̇ийд̇и.
Evaṃ paṭighānunayehi anavassutatā niccaṃ upaṭṭhitassatitāya tadubhayavītivattatā ‘‘satipaṭṭhāna’’nti vuttā. Buddhānaṃyeva hi niccaṃ upaṭṭhitassatitā hoti āveṇikadhammabhāvato, na paccekabuddhādīnaṃ. Pa-saddo ārambhaṃ joteti, ārambho ca pavattīti katvā āha ‘‘pavattayitabbatoti attho’’ti. Satiyā karaṇabhūtāya paṭṭhānaṃ paṭṭhapetabbaṃ satipaṭṭhānaṃ. Ana-saddo hi bahulavacanena kammatthopi hotīti.
д̇ат̇аасса гад̇д̇уад̇т̇оби лаб̣бхад̇ийд̇и ‘‘бад̇идтаад̇ийд̇и бадтаана’’нд̇и вуд̇д̇ам̣. убадтаад̇ийд̇и зд̇т̇а уба-сад̣̇д̣̇о бхусад̇т̇ависидтам̣ багканд̣̇анам̣ д̣̇ийбзд̇ийд̇и ‘‘огганд̣̇ид̇ваа багканд̣̇ид̇ваа бавад̇д̇ад̇ийд̇и ад̇т̇о’’д̇и вуд̇д̇ам̣. буна бхаавад̇т̇ам̣ сад̇исад̣̇д̣̇ам̣ бадтаанасад̣̇д̣̇ан̃жа ван̣н̣знд̇о ‘‘ат̇а ваа’’д̇иаад̣̇имааха. д̇зна буримавигаббз сад̇и-сад̣̇д̣̇о бадтаана-сад̣̇д̣̇о жа гад̇д̇уад̇т̇од̇и вин̃н̃ааяад̇и. саран̣адтзнаад̇и жирагад̇асса жирабхаасид̇асса жа ануссаран̣адтзна. ид̣̇анд̇и яам̣ ‘‘сад̇иязва сад̇ибадтаана’’нд̇и вуд̇д̇ам̣, ид̣̇ам̣ ид̇ха имасмим̣ суд̇д̇абад̣̇зсз ад̇хиббзд̇ам̣.
Tathāssa kattuatthopi labbhatīti ‘‘patiṭṭhātīti paṭṭhāna’’nti vuttaṃ. Upaṭṭhātīti ettha upa-saddo bhusatthavisiṭṭhaṃ pakkhandanaṃ dīpetīti ‘‘okkanditvā pakkhanditvā pavattatīti attho’’ti vuttaṃ. Puna bhāvatthaṃ satisaddaṃ paṭṭhānasaddañca vaṇṇento ‘‘atha vā’’tiādimāha. Tena purimavikappe sati-saddo paṭṭhāna-saddo ca kattuatthoti viññāyati. Saraṇaṭṭhenāti cirakatassa cirabhāsitassa ca anussaraṇaṭṭhena. Idanti yaṃ ‘‘satiyeva satipaṭṭhāna’’nti vuttaṃ, idaṃ idha imasmiṃ suttapadese adhippetaṃ.
яад̣̇и званд̇и яад̣̇и сад̇и зва сад̇ибадтаанам̣, сад̇и наама зго д̇хаммо, звам̣ санд̇з гасмаа сад̇ибадтаанаад̇и б̣ахуважананд̇и ааха ‘‘сад̇ийнам̣ б̣ахуд̇д̇аа’’д̇иаад̣̇и. яад̣̇и б̣ахугаа д̇аа сад̇ияо, ат̇а гасмаа маг̇г̇од̇и згаважананд̇и яож̇анаа. маг̇г̇анадтзнаад̇и нияяаанадтзна. нияяааниго хи маг̇г̇ад̇хаммо, д̇знзва нияяаанигабхаавзна згад̇д̇убаг̇ад̇о зганд̇ад̇о ниб̣б̣аанам̣ г̇ажчад̇и, ад̇т̇игзхи жа д̇ад̣̇ад̇т̇ам̣ маг̇г̇ийяад̇ийд̇и ааха ‘‘вуд̇д̇ан̃хзд̇а’’нд̇иаад̣̇и. д̇ад̇т̇а жад̇ассоби жзд̇аад̇и гааяаанубассанаад̣̇ивасзна жад̇уб̣б̣ид̇хааби жа зд̇аа сад̇ияо. абарабхааг̇зд̇и арияамаг̇г̇агкан̣з. гижжам̣ саад̇хаяамаанаад̇и буб̣б̣абхааг̇з гааяаад̣̇ийсу аарамман̣зсу субхасан̃н̃аад̣̇ивид̇хаманавасзна висум̣ висум̣ бавад̇д̇ид̇ваа маг̇г̇агкан̣з сагим̣язва д̇ад̇т̇а жад̇уб̣б̣ид̇хассаби вибаллаасасса самужчзд̣̇авасзна бахаанагижжам̣ саад̇хаяамаанаа аарамман̣агаран̣авасзна ниб̣б̣аанам̣ г̇ажчанд̇и, д̇амзвасса жад̇угижжасаад̇ханад̇ам̣ убаад̣̇ааяа б̣ахуважананид̣̇д̣̇зсо, д̇ат̇ааби ад̇т̇ад̇о бхзд̣̇аабхаавад̇о маг̇г̇од̇и згаважанзна вужжад̇и. д̇знааха – ‘‘д̇асмаа жад̇ассоби зго маг̇г̇од̇и вуд̇д̇аа’’д̇и.
Yadievanti yadi sati eva satipaṭṭhānaṃ, sati nāma eko dhammo, evaṃ sante kasmā satipaṭṭhānāti bahuvacananti āha ‘‘satīnaṃ bahuttā’’tiādi. Yadi bahukā tā satiyo, atha kasmā maggoti ekavacananti yojanā. Magganaṭṭhenāti niyyānaṭṭhena. Niyyāniko hi maggadhammo, teneva niyyānikabhāvena ekattupagato ekantato nibbānaṃ gacchati, atthikehi ca tadatthaṃ maggīyatīti āha ‘‘vuttañheta’’ntiādi. Tattha catassopi cetāti kāyānupassanādivasena catubbidhāpi ca etā satiyo. Aparabhāgeti ariyamaggakkhaṇe. Kiccaṃ sādhayamānāti pubbabhāge kāyādīsu ārammaṇesu subhasaññādividhamanavasena visuṃ visuṃ pavattitvā maggakkhaṇe sakiṃyeva tattha catubbidhassapi vipallāsassa samucchedavasena pahānakiccaṃ sādhayamānā ārammaṇakaraṇavasena nibbānaṃ gacchanti, tamevassa catukiccasādhanataṃ upādāya bahuvacananiddeso, tathāpi atthato bhedābhāvato maggoti ekavacanena vuccati. Tenāha – ‘‘tasmā catassopi eko maggoti vuttā’’ti.
гат̇зд̇угамяад̇аабужчаа ид̇араасам̣ бужчаанам̣ ид̇ха асамбхавад̇о нид̣̇д̣̇зсаад̣̇ивасзна д̣̇зсзд̇угаамад̇ааяа жа д̇ат̇аа вуд̇д̇ад̇д̇аа. ‘‘аяан̃жзва гааяо б̣ахид̣̇д̇хаа жа наамарууба’’нд̇иаад̣̇ийсу (ма. ни. 1.271, 287, 297; баараа. 11) канд̇хабан̃жагам̣, ‘‘сукан̃жа гааязна бадисам̣взд̣̇зд̇ий’’д̇иаад̣̇ийсу взд̣̇анаад̣̇аяо д̇аяо аруубагканд̇хаа, ‘‘яаа д̇асмим̣ самаяз гааяасса бассад̣̇д̇хи бадиббассад̣̇д̇хий’’д̇иаад̣̇ийсу (д̇ха. са. 40) взд̣̇анаад̣̇аяо д̇аяо жзд̇асигаа канд̇хаа ‘‘гааяо’’д̇и вужжанд̇и, д̇ад̇о висзсанад̇т̇ам̣ ‘‘гааязд̇и руубагааяз’’д̇и ааха. гааяаанубассийд̇и зд̇т̇а д̇ассийлад̇т̇ам̣ д̣̇ассзнд̇о ‘‘гааяам̣ анубассанасийло’’д̇и ааха. анижжад̇о анубассад̇ийд̇и жад̇усамудтаанигагааяам̣ ‘‘анижжа’’нд̇и анубассад̇и, звам̣ бассанд̇о зва жасса анижжаагаарамби анубассад̇ийд̇и вужжад̇и, д̇ат̇аабхууд̇асса жасса нижжаг̇аахасса висзсоби на ход̇ийд̇и вуд̇д̇ам̣ ‘‘но нижжад̇о’’д̇и. д̇ат̇аа хзса ‘‘нижжасан̃н̃ам̣ баж̇ахад̇ий’’д̇и (бади. ма. 1.28) вуд̇д̇о. зд̇т̇а жа анижжад̇о зва анубассад̇ийд̇и звагааро луд̇д̇анид̣̇д̣̇идтод̇и д̇зна нивад̇д̇ид̇амад̇т̇ам̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘но нижжад̇о’’д̇и вуд̇д̇ам̣. на жзд̇т̇а д̣̇угкаанубассанаад̣̇инивад̇д̇анамаасан̇гид̇аб̣б̣ам̣ бадияог̇инивад̇д̇анабарад̇д̇аа зва-гаарасса, убари д̣̇зсанаааарул̣хад̇д̇аа жа д̇аасам̣. д̣̇угкад̇о анубассад̇ийд̇иаад̣̇ийсуби зсзва наяо. аяам̣ бана висзсо – анижжасса д̣̇угкад̇д̇аа д̇амзва гааяам̣ д̣̇угкад̇о анубассад̇и, д̣̇угкасса анад̇д̇ад̇д̇аа анад̇д̇ад̇о анубассад̇ийд̇и.
Kathetukamyatāpucchā itarāsaṃ pucchānaṃ idha asambhavato niddesādivasena desetukāmatāya ca tathā vuttattā. ‘‘Ayañceva kāyo bahiddhā ca nāmarūpa’’ntiādīsu (ma. ni. 1.271, 287, 297; pārā. 11) khandhapañcakaṃ, ‘‘sukhañca kāyena paṭisaṃvedetī’’tiādīsu vedanādayo tayo arūpakkhandhā, ‘‘yā tasmiṃ samaye kāyassa passaddhi paṭippassaddhī’’tiādīsu (dha. sa. 40) vedanādayo tayo cetasikā khandhā ‘‘kāyo’’ti vuccanti, tato visesanatthaṃ ‘‘kāyeti rūpakāye’’ti āha. Kāyānupassīti ettha tassīlatthaṃ dassento ‘‘kāyaṃ anupassanasīlo’’ti āha. Aniccato anupassatīti catusamuṭṭhānikakāyaṃ ‘‘anicca’’nti anupassati, evaṃ passanto eva cassa aniccākārampi anupassatīti vuccati, tathābhūtassa cassa niccagāhassa visesopi na hotīti vuttaṃ ‘‘no niccato’’ti. Tathā hesa ‘‘niccasaññaṃ pajahatī’’ti (paṭi. ma. 1.28) vutto. Ettha ca aniccato eva anupassatīti evakāro luttaniddiṭṭhoti tena nivattitamatthaṃ dassetuṃ ‘‘no niccato’’ti vuttaṃ. Na cettha dukkhānupassanādinivattanamāsaṅkitabbaṃ paṭiyoginivattanaparattā eva-kārassa, upari desanāāruḷhattā ca tāsaṃ. Dukkhato anupassatītiādīsupi eseva nayo. Ayaṃ pana viseso – aniccassa dukkhattā tameva kāyaṃ dukkhato anupassati, dukkhassa anattattā anattato anupassatīti.
яасмаа бана яам̣ анижжам̣ д̣̇угкам̣ анад̇д̇аа, на д̇ам̣ абхинанд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣, яан̃жа на абхинанд̣̇ид̇аб̣б̣ам̣, на д̇ад̇т̇а раж̇ж̇ид̇аб̣б̣ам̣, д̇асмаа вуд̇д̇ам̣ ‘‘анижжад̇о анубассад̇и, но нижжад̇о, д̣̇угкад̇о анубассад̇и, но сукад̇о, анад̇д̇ад̇о анубассад̇и, но ад̇д̇ад̇о, ниб̣б̣инд̣̇ад̇и, но нанд̣̇ад̇и, вираж̇ж̇ад̇и, но раж̇ж̇ад̇ий’’д̇и. со звам̣ араж̇ж̇анд̇о рааг̇ам̣ нирод̇хзд̇и, но самуд̣̇зд̇и, самуд̣̇аяам̣ на гарод̇ийд̇и ад̇т̇о. звам̣ бадибанно жа бадиниссаж̇ж̇ад̇и, но аад̣̇ияад̇и. аяан̃хи анижжаад̣̇ианубассанаа д̇ад̣̇ан̇г̇авасзна сад̣̇д̇хим̣ гааяад̇анниссаяаканд̇хаабхисан̇каарзхи гилзсаанам̣ барижжаж̇анад̇о сан̇кад̇ад̣̇осад̣̇ассанзна д̇аб̣б̣ибарийд̇з ниб̣б̣аанз д̇анниннад̇ааяа багканд̣̇анад̇о ‘‘барижжааг̇абадиниссаг̇г̇о жзва багканд̣̇анабадиниссаг̇г̇о жаа’’д̇и вужжад̇и. д̇асмаа д̇ааяа саманнааг̇ад̇о бхигку вуд̇д̇анаязна гилзсз жа барижжаж̇ад̇и, ниб̣б̣аанз жа багканд̣̇ад̇и, д̇ат̇аабхууд̇о жа барижжаж̇анавасзна гилзсз на аад̣̇ияад̇и, нааби ад̣̇осад̣̇ассид̇аавасзна сан̇кад̇аарамман̣ам̣. д̇зна вуд̇д̇ам̣ ‘‘бадиниссаж̇ж̇ад̇и, но аад̣̇ияад̇ий’’д̇и. ид̣̇аани ниссид̇аахи анубассанаахи язсам̣ д̇хаммаанам̣ бахаанам̣ ход̇и, д̇ам̣ д̣̇ассзд̇ум̣ ‘‘анижжад̇о анубассанд̇о нижжасан̃н̃ам̣ баж̇ахад̇ий’’д̇иаад̣̇и вуд̇д̇ам̣. д̇ад̇т̇а нижжасан̃н̃анд̇и сан̇каараа нижжаад̇и звам̣ бавад̇д̇ам̣ вибарийд̇асан̃н̃ам̣. д̣̇идтижид̇д̇авибаллаасабахаанамукзнзва сан̃н̃аавибаллаасаббахаананд̇и сан̃н̃ааг̇ахан̣ам̣, сан̃н̃аасийсзна ваа д̇зсамби г̇ахан̣ам̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣. нанд̣̇инд̇и саббийд̇игад̇ан̣хам̣. сзсам̣ вуд̇д̇анаяамзва.
Yasmā pana yaṃ aniccaṃ dukkhaṃ anattā, na taṃ abhinanditabbaṃ, yañca na abhinanditabbaṃ, na tattha rajjitabbaṃ, tasmā vuttaṃ ‘‘aniccato anupassati, no niccato, dukkhato anupassati, no sukhato, anattato anupassati, no attato, nibbindati, no nandati, virajjati, no rajjatī’’ti. So evaṃ arajjanto rāgaṃ nirodheti, no samudeti, samudayaṃ na karotīti attho. Evaṃ paṭipanno ca paṭinissajjati, no ādiyati. Ayañhi aniccādianupassanā tadaṅgavasena saddhiṃ kāyatannissayakhandhābhisaṅkhārehi kilesānaṃ pariccajanato saṅkhatadosadassanena tabbiparīte nibbāne tanninnatāya pakkhandanato ‘‘pariccāgapaṭinissaggo ceva pakkhandanapaṭinissaggo cā’’ti vuccati. Tasmā tāya samannāgato bhikkhu vuttanayena kilese ca pariccajati, nibbāne ca pakkhandati, tathābhūto ca pariccajanavasena kilese na ādiyati, nāpi adosadassitāvasena saṅkhatārammaṇaṃ. Tena vuttaṃ ‘‘paṭinissajjati, no ādiyatī’’ti. Idāni nissitāhi anupassanāhi yesaṃ dhammānaṃ pahānaṃ hoti, taṃ dassetuṃ ‘‘aniccato anupassanto niccasaññaṃ pajahatī’’tiādi vuttaṃ. Tattha niccasaññanti saṅkhārā niccāti evaṃ pavattaṃ viparītasaññaṃ. Diṭṭhicittavipallāsapahānamukheneva saññāvipallāsappahānanti saññāgahaṇaṃ, saññāsīsena vā tesampi gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ. Nandinti sappītikataṇhaṃ. Sesaṃ vuttanayameva.
вихарад̇ийд̇и иминаа гааяаанубассанаасаман̇г̇ино ирияаабат̇авихааро вуд̇д̇од̇и ааха – ‘‘ирияад̇ий’’д̇и, ирияаабат̇ам̣ бавад̇д̇зд̇ийд̇и ад̇т̇о. аарамман̣агаран̣авасзна абхиб̣яаабанад̇о ‘‘д̇ийсу бхавзсуу’’д̇и вуд̇д̇ам̣, уббаж̇ж̇анавасзна бана гилзсаа барид̇д̇абхуумагаа зваад̇и. яад̣̇иби гилзсаанам̣ бахаанам̣ аад̇аабананд̇и д̇ам̣ саммаад̣̇идтиаад̣̇ийнамби ад̇т̇зва, аад̇абба-сад̣̇д̣̇овияа бана аад̇ааба-сад̣̇д̣̇оби вийрияз зва нирул̣ход̇и вуд̇д̇ам̣ ‘‘вийрияассзд̇ам̣ наама’’нд̇и. ат̇а ваа бадибагкаббахаанз самбаяуд̇д̇ад̇хаммаанам̣ аб̣бхуссаханавасзна бавад̇д̇амаанасса вийрияасса саад̇исаяам̣ д̇ад̣̇аад̇аабананд̇и вийрияамзва д̇ат̇аа вужжад̇и, на ан̃н̃з д̇хаммаа.
Viharatīti iminā kāyānupassanāsamaṅgino iriyāpathavihāro vuttoti āha – ‘‘iriyatī’’ti, iriyāpathaṃ pavattetīti attho. Ārammaṇakaraṇavasena abhibyāpanato ‘‘tīsu bhavesū’’ti vuttaṃ, uppajjanavasena pana kilesā parittabhūmakā evāti. Yadipi kilesānaṃ pahānaṃ ātāpananti taṃ sammādiṭṭhiādīnampi attheva, ātappa-saddoviya pana ātāpa-saddopi vīriye eva niruḷhoti vuttaṃ ‘‘vīriyassetaṃ nāma’’nti. Atha vā paṭipakkhappahāne sampayuttadhammānaṃ abbhussahanavasena pavattamānassa vīriyassa sātisayaṃ tadātāpananti vīriyameva tathā vuccati, na aññe dhammā.
аад̇аабийд̇и жааяамийгааро басам̣сааяа, ад̇исаяасса ваа д̣̇ийбагод̇и аад̇аабийг̇ахан̣зна саммаббад̇хаанасаман̇г̇ид̇ам̣ д̣̇ассзд̇и. саммаа саманд̇ад̇о сааман̃жа баж̇аананд̇о самбаж̇аано, асаммиссад̇о вавад̇т̇аанз ан̃н̃ад̇хаммаанубассид̇аабхаавзна саммаа авибарийд̇ам̣, саб̣б̣аагаарабаж̇аананзна саманд̇ад̇о, убаруубари висзсаавахабхаавзна бавад̇д̇ияаа саамам̣ баж̇аананд̇од̇и ад̇т̇о. яад̣̇и бан̃н̃ааяа анубассад̇и, гат̇ам̣ сад̇ибадтаанад̇аад̇и ааха ‘‘на хий’’д̇иаад̣̇и. д̇асмаа сад̇ияаа лад̣̇д̇хубагаарааяа зва бан̃н̃ааяа зд̇т̇а яат̇аавуд̇д̇з гааяз гаммадтааниго бхигку анубассаго, д̇асмаа ‘‘гааяаанубассий’’д̇и вужжад̇и. анд̇осан̇кзбо анд̇олийнад̇аа, госаж̇ж̇анд̇и ад̇т̇о. убааяабариг̇г̇аход̇и зд̇т̇а сийлависод̇ханаад̣̇и г̇ан̣анаад̣̇и уг̇г̇ахагосаллаад̣̇и жа убааяо, д̇аб̣б̣ибарияааяад̇о анубааяо взд̣̇ид̇аб̣б̣о. яасмаа жа убадтид̇ассад̇ий яат̇аавуд̇д̇ам̣ убааяам̣ на барижжаж̇ад̇и, анубааяан̃жа на убаад̣̇ияад̇и, д̇асмаа вуд̇д̇ам̣ ‘‘мудтассад̇и…бз… асамад̇т̇о ход̇ий’’д̇и. д̇знаад̇и убааяаанубааяаанам̣ бариг̇г̇ахабариваж̇ж̇анзсу абарижжааг̇аабариг̇г̇ахзсу жа асамад̇т̇абхаавзна. асса яог̇ино.
Ātāpīti cāyamīkāro pasaṃsāya, atisayassa vā dīpakoti ātāpīgahaṇena sammappadhānasamaṅgitaṃ dasseti. Sammā samantato sāmañca pajānanto sampajāno, asammissato vavatthāne aññadhammānupassitābhāvena sammā aviparītaṃ, sabbākārapajānanena samantato, uparūpari visesāvahabhāvena pavattiyā sāmaṃ pajānantoti attho. Yadi paññāya anupassati, kathaṃ satipaṭṭhānatāti āha ‘‘na hī’’tiādi. Tasmā satiyā laddhupakārāya eva paññāya ettha yathāvutte kāye kammaṭṭhāniko bhikkhu anupassako, tasmā ‘‘kāyānupassī’’ti vuccati. Antosaṅkhepo antolīnatā, kosajjanti attho. Upāyapariggahoti ettha sīlavisodhanādi gaṇanādi uggahakosallādi ca upāyo, tabbipariyāyato anupāyo veditabbo. Yasmā ca upaṭṭhitassatī yathāvuttaṃ upāyaṃ na pariccajati, anupāyañca na upādiyati, tasmā vuttaṃ ‘‘muṭṭhassati…pe… asamattho hotī’’ti. Tenāti upāyānupāyānaṃ pariggahaparivajjanesu apariccāgāpariggahesu ca asamatthabhāvena. Assa yogino.
яасмаа сад̇иязвзд̇т̇а сад̇ибадтаанам̣ вуд̇д̇аа, д̇асмаасса самбаяуд̇д̇ад̇хаммаа вийрияаад̣̇аяо ан̇г̇анд̇и ааха – ‘‘самбаяог̇ан̇г̇ан̃жасса д̣̇ассзд̇ваа’’д̇и. ан̇г̇а-сад̣̇д̣̇о жзд̇т̇а гааран̣абарияааяо д̣̇адтаб̣б̣о. сад̇иг̇г̇ахан̣знзвзд̇т̇а саммаасамаад̇хиссаби г̇ахан̣ам̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣ д̇ассаа самаад̇хигканд̇хз сан̇г̇ахид̇ад̇д̇аа. яасмаа ваа сад̇исийсзнааяам̣ д̣̇зсанаа. на хи гзвалааяа сад̇ияаа гилзсаббахаанам̣ самбхавад̇и, ниб̣б̣аанаад̇хиг̇амо ваа, нааби гзвалаа сад̇и бавад̇д̇ад̇и, д̇асмаасса жхаанад̣̇зсанааяам̣ савид̇аггаад̣̇иважанасса вияа самбаяог̇ан̇г̇ад̣̇ассанад̇аад̇и ан̇г̇а-сад̣̇д̣̇асса аваяавабарияааяад̇аа д̣̇адтаб̣б̣аа. бахаанан̇г̇анд̇и ‘‘вивижжзва гаамзхий’’д̇иаад̣̇ийсу вияа бахаад̇аб̣б̣ан̇г̇ам̣ д̣̇ассзд̇ум̣. яасмаа зд̇т̇а буб̣б̣абхааг̇амаг̇г̇о ад̇хиббзд̇о, на логуд̇д̇арамаг̇г̇о, д̇асмаа буб̣б̣абхааг̇ияамзва винаяам̣ д̣̇ассзнд̇о ‘‘д̇ад̣̇ан̇г̇авинаязна ваа вигкамбханавинаязна ваа’’д̇и ааха. ассаад̇и яог̇ино. д̇зсам̣ д̇хаммаананд̇и взд̣̇анаад̣̇ид̇хаммаанам̣. д̇зсан̃хи д̇ад̇т̇а анад̇хиббзд̇ад̇д̇аа ‘‘ад̇т̇уд̣̇д̇хааранаязнзд̇ам̣ вуд̇д̇а’’нд̇и ааха. яам̣ банаад̇и вибхан̇г̇з, вибхан̇г̇абагаран̣зд̇и ад̇хиббааяо. зд̇т̇аад̇и ‘‘логз’’д̇и зд̇асмим̣ бад̣̇з, д̇аа жа логияаа зва анубассанаа наама саммасананд̇и гад̇ваа.
Yasmā satiyevettha satipaṭṭhānaṃ vuttā, tasmāssa sampayuttadhammā vīriyādayo aṅganti āha – ‘‘sampayogaṅgañcassa dassetvā’’ti. Aṅga-saddo cettha kāraṇapariyāyo daṭṭhabbo. Satiggahaṇenevettha sammāsamādhissapi gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ tassā samādhikkhandhe saṅgahitattā. Yasmā vā satisīsenāyaṃ desanā. Na hi kevalāya satiyā kilesappahānaṃ sambhavati, nibbānādhigamo vā, nāpi kevalā sati pavattati, tasmāssa jhānadesanāyaṃ savitakkādivacanassa viya sampayogaṅgadassanatāti aṅga-saddassa avayavapariyāyatā daṭṭhabbā. Pahānaṅganti ‘‘vivicceva kāmehī’’tiādīsu viya pahātabbaṅgaṃ dassetuṃ. Yasmā ettha pubbabhāgamaggo adhippeto, na lokuttaramaggo, tasmā pubbabhāgiyameva vinayaṃ dassento ‘‘tadaṅgavinayena vā vikkhambhanavinayena vā’’ti āha. Assāti yogino. Tesaṃ dhammānanti vedanādidhammānaṃ. Tesañhi tattha anadhippetattā ‘‘atthuddhāranayenetaṃ vutta’’nti āha. Yaṃ panāti vibhaṅge, vibhaṅgapakaraṇeti adhippāyo. Etthāti ‘‘loke’’ti etasmiṃ pade, tā ca lokiyā eva anupassanā nāma sammasananti katvā.
д̣̇угкад̇од̇и вибарин̣аамасан̇каарад̣̇угкад̇аахи д̣̇угкасабхаавад̇о, д̣̇угкаад̇и анубассид̇аб̣б̣аад̇и ад̇т̇о. сзсабад̣̇ад̣̇ваязби зсзва наяо. яо сукам̣ д̣̇угкад̇о ад̣̇д̣̇аад̇и яо бхигку сукам̣ взд̣̇анам̣ вибарин̣аамад̣̇угкад̇ааяа д̣̇угканд̇и бан̃н̃аажагкунаа ад̣̇д̣̇агки. д̣̇угкамад̣̇д̣̇агки саллад̇од̇и д̣̇угкавзд̣̇анам̣ бийл̣ааж̇ананад̇о анд̇од̇уд̣̇анад̇о д̣̇уннийхаран̣ад̇о жа салланд̇и ад̣̇д̣̇агки басси. ад̣̇угкамасуканд̇и убзгкаавзд̣̇анам̣. санд̇анд̇и сукад̣̇угкаанам̣ вияа анол̣ааригад̇ааяа бажжаяавасзна вуубасанд̇асабхаавад̇д̇аа жа санд̇ам̣. анижжад̇од̇и худ̇ваа абхаавад̇о уд̣̇аяаб̣б̣аяаванд̇ад̇о д̇аавагаалигад̇о нижжабадигкзбад̇о жа анижжанд̇и яо ад̣̇д̣̇агки. са вз саммад̣̇д̣̇асо бхигкууд̇и со бхигку згам̣сзна, бариб̣яад̇д̇ам̣ ваа взд̣̇анааяа саммаа бассанагод̇и ад̇т̇о.
Dukkhatoti vipariṇāmasaṅkhāradukkhatāhi dukkhasabhāvato, dukkhāti anupassitabbāti attho. Sesapadadvayepi eseva nayo. Yo sukhaṃdukkhato addāti yo bhikkhu sukhaṃ vedanaṃ vipariṇāmadukkhatāya dukkhanti paññācakkhunā addakkhi. Dukkhamaddakkhi sallatoti dukkhavedanaṃ pīḷājananato antotudanato dunnīharaṇato ca sallanti addakkhi passi. Adukkhamasukhanti upekkhāvedanaṃ. Santanti sukhadukkhānaṃ viya anoḷārikatāya paccayavasena vūpasantasabhāvattā ca santaṃ. Aniccatoti hutvā abhāvato udayabbayavantato tāvakālikato niccapaṭikkhepato ca aniccanti yo addakkhi. Sa ve sammaddaso bhikkhūti so bhikkhu ekaṃsena, paribyattaṃ vā vedanāya sammā passanakoti attho.
д̣̇угкаад̇ибийд̇и сан̇каарад̣̇угкад̇ааяа д̣̇угкаа ид̇иби. саб̣б̣ам̣ д̇ам̣ взд̣̇аяид̇ам̣ д̣̇угкасмим̣ анд̇ог̇ад̇хам̣ барияаабаннанд̇и вад̣̇аами сан̇каарад̣̇угканд̇и вад̇д̇аб̣б̣ад̇о. сукад̣̇угкад̇оби жаад̇и сукаад̣̇ийнам̣ тид̇ивибарин̣ааман̃аан̣асукад̇ааяа жа вибарин̣аамадтид̇иан̃н̃аан̣ад̣̇угкад̇ааяа жа вуд̇д̇ад̇д̇аа д̇иссоби сукад̇о д̇иссоби жа д̣̇угкад̇о анубассид̇аб̣б̣аад̇и ад̇т̇о. сад̇д̇а анубассанаа хздтаа багаасид̇аа зва.
Dukkhātipīti saṅkhāradukkhatāya dukkhā itipi. Sabbaṃ taṃ vedayitaṃ dukkhasmiṃ antogadhaṃ pariyāpannanti vadāmi saṅkhāradukkhanti vattabbato. Sukhadukkhatopi cāti sukhādīnaṃ ṭhitivipariṇāmañāṇasukhatāya ca vipariṇāmaṭṭhitiaññāṇadukkhatāya ca vuttattā tissopi sukhato tissopi ca dukkhato anupassitabbāti attho. Satta anupassanā heṭṭhā pakāsitā eva.
аарамман̣аа…бз… бхзд̣̇аананд̇и руубаад̣̇иаарамман̣анаанад̇д̇асса нийлаад̣̇ид̇аб̣бхзд̣̇асса, чанд̣̇аад̣̇иад̇хибад̇инаанад̇д̇асса хийнаад̣̇ид̇аб̣бхзд̣̇асса, н̃аан̣ажхаанаад̣̇исахаж̇аад̇анаанад̇д̇асса сасан̇кааригаасан̇каарига-савид̇агга-савижаараад̣̇ид̇аб̣бхзд̣̇асса, гаамааважараад̣̇ибхууминаанад̇д̇асса, уггадтамаж̇жхимаад̣̇ид̇аб̣бхзд̣̇асса, гусалаад̣̇игамманаанад̇д̇асса, д̣̇зваг̇ад̇исам̣вад̇д̇анияад̇аад̣̇ид̇аб̣бхзд̣̇асса, ган̣хасуггавибааганаанад̇д̇асса, д̣̇идтад̇хаммавзд̣̇анийяад̇аад̣̇ид̇аб̣бхзд̣̇асса, барид̇д̇абхуумагаад̣̇игирияаанаанад̇д̇асса, д̇ихзд̇угаад̣̇ид̇аб̣бхзд̣̇асса васзна анубассид̇аб̣б̣анд̇и яож̇анаа. аад̣̇и-сад̣̇д̣̇зна савад̇т̇угаавад̇т̇угаад̣̇инаанад̇д̇асса буг̇г̇алад̇д̇аяасаад̇хааран̣аад̣̇ид̇аб̣бхзд̣̇асса жа сан̇г̇ахо д̣̇адтаб̣б̣о. сарааг̇аад̣̇ийнанд̇и махаасад̇ибадтаанасуд̇д̇з (д̣̇ий. ни. 2.381; ма. ни. 1.114) ааг̇ад̇аанам̣ сарааг̇авийд̇арааг̇аад̣̇ибхзд̣̇аанам̣. салагкан̣а-сааман̃н̃алагкан̣аананд̇и пусанаад̣̇ид̇ам̣д̇ам̣салагкан̣аанан̃жзва анижжад̇аад̣̇исааман̃н̃алагкан̣аанан̃жа васзнаад̇и яож̇анаа.
Ārammaṇā…pe… bhedānanti rūpādiārammaṇanānattassa nīlāditabbhedassa, chandādiadhipatinānattassa hīnāditabbhedassa, ñāṇajhānādisahajātanānattassa sasaṅkhārikāsaṅkhārika-savitakka-savicārāditabbhedassa, kāmāvacarādibhūminānattassa, ukkaṭṭhamajjhimāditabbhedassa, kusalādikammanānattassa, devagatisaṃvattaniyatāditabbhedassa, kaṇhasukkavipākanānattassa, diṭṭhadhammavedanīyatāditabbhedassa, parittabhūmakādikiriyānānattassa, tihetukāditabbhedassa vasena anupassitabbanti yojanā. Ādi-saddena savatthukāvatthukādinānattassa puggalattayasādhāraṇāditabbhedassa ca saṅgaho daṭṭhabbo. Sarāgādīnanti mahāsatipaṭṭhānasutte (dī. ni. 2.381; ma. ni. 1.114) āgatānaṃ sarāgavītarāgādibhedānaṃ. Salakkhaṇa-sāmaññalakkhaṇānanti phusanāditaṃtaṃsalakkhaṇānañceva aniccatādisāmaññalakkhaṇānañca vasenāti yojanā.
сун̃н̃ад̇ад̇хаммассаад̇и анад̇д̇ад̇аасан̇каад̇асун̃н̃ад̇асабхаавасса. ‘‘салагкан̣а-сааман̃н̃алагкан̣аана’’нд̇и хи иминаа яо ид̇о б̣аахирагзхи сааминиваасийгаарагавзд̣̇агаад̇хидтааяагабхаавзна баригаббид̇о ад̇д̇аа, д̇асса сан̇каарзсу нижжад̇аа сукад̇аа вияа гад̇т̇ажиби абхааво вибхаавид̇о. над̇т̇и зд̇зсам̣ ад̇д̇аад̇и анад̇д̇аа, яасмаа бана сан̇каарзсу згад̇хаммоби ад̇д̇аа на ход̇и, д̇асмаа д̇з на ад̇д̇аад̇иби анад̇д̇аад̇и аяам̣ д̇зсам̣ сун̃н̃ад̇ад̇хаммо. д̇асса сун̃н̃ад̇ад̇хаммасса, яам̣ вибхаавзд̇ум̣ абхид̇хаммз (д̇ха. са. 121) ‘‘д̇асмим̣ ко бана самаяз д̇хаммаа хонд̇ий’’д̇иаад̣̇инаа сун̃н̃ад̇аваарад̣̇зсанаа вуд̇д̇аа. сзсам̣ сувин̃н̃зяяамзва.
Suññatadhammassāti anattatāsaṅkhātasuññatasabhāvassa. ‘‘Salakkhaṇa-sāmaññalakkhaṇāna’’nti hi iminā yo ito bāhirakehi sāminivāsīkārakavedakaadhiṭṭhāyakabhāvena parikappito attā, tassa saṅkhāresu niccatā sukhatā viya katthacipi abhāvo vibhāvito. Natthi etesaṃ attāti anattā, yasmā pana saṅkhāresu ekadhammopi attā na hoti, tasmā te na attātipi anattāti ayaṃ tesaṃ suññatadhammo. Tassa suññatadhammassa, yaṃ vibhāvetuṃ abhidhamme (dha. sa. 121) ‘‘tasmiṃ kho pana samaye dhammā hontī’’tiādinā suññatavāradesanā vuttā. Sesaṃ suviññeyyameva.
амб̣абаалисуд̇д̇аван̣н̣анаа нидтид̇аа.
Ambapālisuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / сам̣яуд̇д̇анигааяа • Saṃyuttanikāya / 1. амб̣абаалисуд̇д̇ам̣ • 1. Ambapālisuttaṃ
адтагат̇аа • Aṭṭhakathā / суд̇д̇абидага (адтагат̇аа) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / сам̣яуд̇д̇анигааяа (адтагат̇аа) • Saṃyuttanikāya (aṭṭhakathā) / 1. амб̣абаалисуд̇д̇аван̣н̣анаа • 1. Ambapālisuttavaṇṇanā
