| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਪੇਤવਤ੍ਥੁ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ • Petavatthu-aṭṭhakathā |
੧੩. ਅਕ੍ਖਰੁਕ੍ਖਪੇਤવਤ੍ਥੁવਣ੍ਣਨਾ
13. Akkharukkhapetavatthuvaṇṇanā
ਯਂ ਦਦਾਤਿ ਨ ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਅਕ੍ਖਦਾਯਕਪੇਤવਤ੍ਥੁ। ਤਸ੍ਸ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗવਤਿ ਸਾવਤ੍ਥਿਯਂ વਿਹਰਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਾવਤ੍ਥਿવਾਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਸਕਟੇਹਿ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਪੂਰੇਤ੍વਾ વਣਿਜ੍ਜਾਯ વਿਦੇਸਂ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਣ੍ਡਂ વਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍વਾ ਪਟਿਭਣ੍ਡਂ ਸਕਟੇਸੁ ਆਰੋਪੇਤ੍વਾ ਸਾવਤ੍ਥਿਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ। ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਟવਿਯਂ ਏਕਸ੍ਸ ਸਕਟਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖੋ ਭਿਜ੍ਜਿ। ਅਥ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰੁਕ੍ਖਗਹਣਤ੍ਥਂ ਕੁਠਾਰਿਫਰਸੁਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍વਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍વਾ ਅਰਞ੍ਞੇ વਿਚਰਨ੍ਤੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍વਾ ਤਂ ਉਪਾਸਕਂ ਅਕ੍ਖਭਞ੍ਜਨੇਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍વਾ ‘‘ਅਯਂ વਾਣਿਜੋ ਅਕ੍ਖਭਞ੍ਜਨੇਨ ਅਟવਿਯਂ ਕਿਲਮਤੀ’’ਤਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਂ ਉਪਾਦਾਯ ਰੁਕ੍ਖਦਣ੍ਡਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍વਾ ਦਲ਼੍ਹਂ ਅਕ੍ਖਂ ਕਤ੍વਾ ਸਕਟੇ ਯੋਜੇਤ੍વਾ ਅਦਾਸਿ।
Yaṃ dadāti na taṃ hotīti idaṃ akkhadāyakapetavatthu. Tassa kā uppatti? Bhagavati sāvatthiyaṃ viharante aññataro sāvatthivāsī upāsako sakaṭehi bhaṇḍassa pūretvā vaṇijjāya videsaṃ gantvā tattha attano bhaṇḍaṃ vikkiṇitvā paṭibhaṇḍaṃ sakaṭesu āropetvā sāvatthiṃ uddissa maggaṃ paṭipajji. Tassa maggaṃ gacchantassa aṭaviyaṃ ekassa sakaṭassa akkho bhijji. Atha aññataro puriso rukkhagahaṇatthaṃ kuṭhāripharasuṃ gāhāpetvā attano gāmato nikkhamitvā araññe vicaranto taṃ ṭhānaṃ patvā taṃ upāsakaṃ akkhabhañjanena domanassappattaṃ disvā ‘‘ayaṃ vāṇijo akkhabhañjanena aṭaviyaṃ kilamatī’’ti anukampaṃ upādāya rukkhadaṇḍaṃ chinditvā daḷhaṃ akkhaṃ katvā sakaṭe yojetvā adāsi.
ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਕਾਲਂ ਕਤ੍વਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇવ ਅਟવਿਪਦੇਸੇ ਭੁਮ੍ਮਦੇવਤਾ ਹੁਤ੍વਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ। ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚવੇਕ੍ਖਿਤ੍વਾ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਤਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਗੇਹਦ੍વਾਰੇ ਠਤ੍વਾ –
So aparena samayena kālaṃ katvā tasmiṃyeva aṭavipadese bhummadevatā hutvā nibbatto. Attano kammaṃ paccavekkhitvā rattiyaṃ tassa upāsakassa gehaṃ gantvā gehadvāre ṭhatvā –
੮੦੦.
800.
‘‘ਯਂ ਦਦਾਤਿ ਨ ਤਂ ਹੋਤਿ, ਦੇਥੇવ ਦਾਨਂ ਦਤ੍વਾ ਉਭਯਂ ਤਰਤਿ।
‘‘Yaṃ dadāti na taṃ hoti, detheva dānaṃ datvā ubhayaṃ tarati;
ਉਭਯਂ ਤੇਨ ਦਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਜਾਗਰਥ ਮਾ ਪਮਜ੍ਜਥਾ’’ਤਿ॥ –
Ubhayaṃ tena dānena gacchati, jāgaratha mā pamajjathā’’ti. –
ਗਾਥਮਾਹ। ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਦਦਾਤਿ ਨ ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦਾਯਕੋ ਦੇਤਿ, ਨ ਤਦੇવ ਪਰਲੋਕੇ ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਸ੍ਸ ਫਲਭਾવੇਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਂ ਬਹੁਂ ਇਟ੍ਠਂ ਕਨ੍ਤਂ ਫਲਂ ਹੋਤਿਯੇવ। ਤਸ੍ਮਾ ਦੇਥੇવ ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਦਾਨਂ ਦੇਥ ਏવ। ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਦਤ੍વਾ ਉਭਯਂ ਤਰਤੀ’’ਤਿ , ਦਾਨਂ ਦਤ੍વਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ। ਉਭਯਂ ਤੇਨ ਦਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਚਾਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਸੁਖਂ ਤੇਨ ਦਾਨੇਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਹਿਤਸੁਖવਸੇਨਾਪਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ। ਜਾਗਰਥ ਮਾ ਪਮਜ੍ਜਥਾਤਿ ਏવਂ ਉਭਯਾਨਤ੍ਥਨਿવਾਰਣਂ ਉਭਯਹਿਤਸਾਧਨਂ ਦਾਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਜਾਗਰਥ, ਦਾਨੂਪਕਰਣਾਨਿ ਸਜ੍ਜੇਤ੍વਾ ਤਤ੍ਥ ਚ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੋਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਆਦਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਚੇਤ੍ਥ ਆਮੇਡਿਤવਸੇਨ વੁਤ੍ਤਂ।
Gāthamāha. Tattha yaṃ dadāti na taṃ hotīti yaṃ deyyadhammaṃ dāyako deti, na tadeva paraloke tassa dānassa phalabhāvena hoti, atha kho aññaṃ bahuṃ iṭṭhaṃ kantaṃ phalaṃ hotiyeva. Tasmā detheva dānanti yathā tathā dānaṃ detha eva. Tattha kāraṇamāha ‘‘datvā ubhayaṃ taratī’’ti , dānaṃ datvā diṭṭhadhammikampi samparāyikampi dukkhaṃ anatthañca atikkamati. Ubhayaṃ tena dānena gacchatīti diṭṭhadhammikaṃ samparāyikañcāti ubhayampi sukhaṃ tena dānena upagacchati pāpuṇāti, attano paresañca hitasukhavasenāpi ayamattho yojetabbo. Jāgaratha mā pamajjathāti evaṃ ubhayānatthanivāraṇaṃ ubhayahitasādhanaṃ dānaṃ sampādetuṃ jāgaratha, dānūpakaraṇāni sajjetvā tattha ca appamattā hothāti attho. Ādaradassanatthaṃ cettha āmeḍitavasena vuttaṃ.
વਾਣਿਜੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਂ ਤੀਰੇਤ੍વਾ ਪਟਿਨਿવਤ੍ਤਿਤ੍વਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਾવਤ੍ਥਿਂ ਪਤ੍વਾ ਦੁਤਿਯਦਿવਸੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍વਾ વਨ੍ਦਿਤ੍વਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤਂ ਪવਤ੍ਤਿਂ ਭਗવਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ। ਸਤ੍ਥਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍વਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਸਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ। ਸਾ ਦੇਸਨਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਅਹੋਸੀਤਿ।
Vāṇijo attano kiccaṃ tīretvā paṭinivattitvā anukkamena sāvatthiṃ patvā dutiyadivase satthāraṃ upasaṅkamitvā vanditvā ekamantaṃ nisinno taṃ pavattiṃ bhagavato ārocesi. Satthā tamatthaṃ aṭṭhuppattiṃ katvā sampattaparisāya dhammaṃ desesi. Sā desanā mahājanassa sātthikā ahosīti.
ਅਕ੍ਖਰੁਕ੍ਖਪੇਤવਤ੍ਥੁવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Akkharukkhapetavatthuvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯ • Khuddakanikāya / ਪੇਤવਤ੍ਥੁਪਾਲ਼ਿ • Petavatthupāḷi / ੧੩. ਅਕ੍ਖਰੁਕ੍ਖਪੇਤવਤ੍ਥੁ • 13. Akkharukkhapetavatthu
