| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / куд̣̇д̣̇асигкаа-мууласигкаа • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
25. агаббияасаяананид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анаа
25. Akappiyasayananiddesavaṇṇanā
187-9. агаббияаани саяанаанийд̇и ужжаасаяанамахаасаяанаани. бад̇хаанавасзна бана ‘‘саяанааний’’д̇и вуд̇д̇ам̣, бийтаад̣̇аяоби зд̇т̇зва сан̇г̇аяханд̇и ан̃ж̇аний-сад̣̇д̣̇зна авасзсаани вияа. аасанд̣̇и жа…бз… убхад̇орад̇д̇уубад̇хаанаган̃жзд̇и зд̇аани агаббияаанийд̇и самб̣анд̇хо. д̇ад̇т̇а аасанд̣̇ийд̇и суг̇ад̇ан̇г̇улзна ад̇ирзгадтан̇г̇улабаад̣̇агаани ман̃жабийтаани. д̇ад̇т̇а бийтам̣ наама ман̃жо вияа наад̇ид̣̇ийгхам̣ вужжад̇и. д̇ивид̇хам̣ д̇ууламзд̇иссаа ад̇т̇ийд̇и д̇уулий, багад̇ид̇уулигаа. ‘‘баллан̇год̇и баад̣̇зсу ваал̣аруубаани табзд̇ваа гад̇о’’д̇и табанасса адтагат̇ааяам̣ (махаава. адта. 254) вуд̇д̇ад̇д̇аа табанан̃жа яат̇аагат̇ан̃жи ход̇и, яуд̇д̇и жа ход̇ийд̇и, ‘‘д̇ад̇т̇зва сийхаруубаад̣̇им̣ д̣̇ассзд̇ваа гад̇о бана ваддад̇ийд̇и вад̣̇анд̇ий’’д̇и яам̣ дийгааяам̣ вуд̇д̇ам̣, д̇ам̣ ‘‘гимид̇и звам̣ вад̣̇анд̇ий’’д̇и вад̇ваа бадигкибид̇аб̣б̣ам̣. ‘‘агаббияаруубагад̇о агаббияаман̃жо баллан̇го наамаа’’д̇и хи саарасамаасзби. аасанд̣̇ий баллан̇го ужжаасаяанам̣, сзсаа махаасаяанам̣. бадигаа ун̣н̣аамаяо сзд̇ад̇т̇аран̣о. г̇оно жад̇уран̇г̇улаад̇хигаломо махаагож̇аво. жид̇д̇агам̣ ваанавижид̇ро ун̣н̣аамаяад̇т̇аран̣о. ун̣н̣аа зл̣агаломам̣. бадалигаа гханабубпигаа. вигад̇ийд̇и сийхаб̣яаг̇гхаад̣̇ируубавижид̇д̇о. уд̣̇д̣̇аломийд̇и згад̇о уг̇г̇ад̇аломо. зганд̇аломигаад̇и убхад̇о уг̇г̇ад̇аломо.
187-9.Akappiyāni sayanānīti uccāsayanamahāsayanāni. Padhānavasena pana ‘‘sayanānī’’ti vuttaṃ, pīṭhādayopi ettheva saṅgayhanti añjanī-saddena avasesāni viya. Āsandi ca…pe… ubhatorattūpadhānakañceti etāni akappiyānīti sambandho. Tattha āsandīti sugataṅgulena atirekaṭṭhaṅgulapādakāni mañcapīṭhāni. Tattha pīṭhaṃ nāma mañco viya nātidīghaṃ vuccati. Tividhaṃ tūlametissā atthīti tūlī, pakatitūlikā. ‘‘Pallaṅkoti pādesu vāḷarūpāni ṭhapetvā kato’’ti ṭhapanassa aṭṭhakathāyaṃ (mahāva. aṭṭha. 254) vuttattā ṭhapanañca yathākathañci hoti, yutti ca hotīti, ‘‘tattheva sīharūpādiṃ dassetvā kato pana vaṭṭatīti vadantī’’ti yaṃ ṭīkāyaṃ vuttaṃ, taṃ ‘‘kimiti evaṃ vadantī’’ti vatvā paṭikkhipitabbaṃ. ‘‘Akappiyarūpakato akappiyamañco pallaṅko nāmā’’ti hi sārasamāsepi. Āsandī pallaṅko uccāsayanaṃ, sesā mahāsayanaṃ. Paṭikā uṇṇāmayo setattharaṇo. Gono caturaṅgulādhikalomo mahākojavo. Cittakaṃ vānavicitro uṇṇāmayattharaṇo. Uṇṇā eḷakalomaṃ. Paṭalikā ghanapupphikā. Vikatīti sīhabyagghādirūpavicitto. Uddalomīti ekato uggatalomo. Ekantalomikāti ubhato uggatalomo.
гуд̇д̇ам̣ сол̣асаннам̣ наадагид̇т̇ийнам̣ тад̇ваа нажжанаяог̇г̇о. госзяяам̣ рад̇анабарисиб̣б̣ид̇ам̣ госзяяасуд̇д̇амаяам̣ бажжад̇т̇аран̣ам̣, гаддиссам̣ рад̇анабарисиб̣б̣ид̇ам̣ госзяяагаддиссамаяам̣. хад̇т̇ино жа ассаа жа рат̇аа жаад̇и сзнан̇г̇аанам̣ б̣ахуд̇д̇з самаахаарад̣̇ванд̣̇о, хад̇т̇иассарат̇з д̇зсам̣ бидтийсу ад̇т̇араад̇и д̇аббурисо. аж̇инаббавзн̣ийд̇и аж̇инаанам̣ аж̇инамиг̇ажаммаанам̣ ман̃жаббамаан̣зна д̣̇убаддад̇ибаддаани гад̇ваа сиб̣б̣ид̇аа бавзн̣ий. гад̣̇алимиг̇аанам̣ ид̣̇ам̣ гад̣̇алимиг̇ам̣, гим̣ д̇ам̣? жаммам̣, баваро жа со бажжад̇т̇аро жаад̇и баварабажжад̇т̇аро, со жа д̇ам̣ сзд̇авад̇т̇асса убари ад̇т̇ад̇ан̃жа, гад̣̇алимиг̇ан̃жа д̇ам̣ баварабажжад̇т̇аран̃жаад̇и самаасо, баварабажжад̇т̇аран̣асан̇каад̇ам̣ сзд̇авад̇т̇асса убари бад̇т̇арид̇ам̣ гад̣̇алимиг̇аббаварабажжад̇т̇аран̣анд̇и ад̇т̇о. д̇ам̣ гира звам̣ гаронд̇и. дийгааяам̣ бана яат̇аавуд̇д̇ад̣̇ваязна ад̇т̇ад̇ам̣ ан̃н̃амзва гин̃жи вуд̇д̇ам̣, д̇ам̣ на яуд̇д̇ам̣ ‘‘аж̇инаббавзн̣ий д̇хаарзд̇аб̣б̣аа’’д̇иаад̣̇инаа (махаава. 254) висум̣ ад̇т̇аран̣аанамзва вуд̇д̇ад̇д̇аа. д̇зсу хи вуд̇д̇зсу д̇ад̣̇ад̇т̇ад̇ам̣ вуд̇д̇амзва сияаа, д̇ат̇аа жа вуд̇д̇ам̣ хздтаа висум̣ бадигаад̣̇иганд̇и.
Kuttaṃ soḷasannaṃ nāṭakitthīnaṃ ṭhatvā naccanayoggo. Koseyyaṃ ratanaparisibbitaṃ koseyyasuttamayaṃ paccattharaṇaṃ, kaṭṭissaṃ ratanaparisibbitaṃ koseyyakaṭṭissamayaṃ. Hatthino ca assā ca rathā cāti senaṅgānaṃ bahutte samāhāradvando, hatthiassarathe tesaṃ piṭṭhīsu attharāti tappuriso. Ajinappaveṇīti ajinānaṃ ajinamigacammānaṃ mañcappamāṇena dupaṭṭatipaṭṭāni katvā sibbitā paveṇī. Kadalimigānaṃ idaṃ kadalimigaṃ, kiṃ taṃ? Cammaṃ, pavaro ca so paccattharo cāti pavarapaccattharo, so ca taṃ setavatthassa upari atthatañca, kadalimigañca taṃ pavarapaccattharañcāti samāso, pavarapaccattharaṇasaṅkhātaṃ setavatthassa upari pattharitaṃ kadalimigappavarapaccattharaṇanti attho. Taṃ kira evaṃ karonti. Ṭīkāyaṃ pana yathāvuttadvayena atthataṃ aññameva kiñci vuttaṃ, taṃ na yuttaṃ ‘‘ajinappaveṇī dhāretabbā’’tiādinā (mahāva. 254) visuṃ attharaṇānameva vuttattā. Tesu hi vuttesu tadatthataṃ vuttameva siyā, tathā ca vuttaṃ heṭṭhā visuṃ paṭikādikanti.
салохид̇авид̇аананд̇и зд̇ам̣ ‘‘убхад̇орад̇д̇уубад̇хаанага’’нд̇имасса висзсанам̣. лохид̇авид̇аанзна саха вад̇д̇амаананд̇и самаасо. сзд̇авид̇аанамби хздтаа агаббияабажжад̇т̇аран̣з сад̇и на ваддад̇и. рад̇д̇ам̣ убад̇хаанам̣ сийсуубад̇хаанам̣ баад̣̇уубад̇хаанан̃жа рад̇д̇уубад̇хаанагам̣, убхад̇о ман̃жасса сийсабаад̣̇анигкзбанадтаанз рад̇д̇уубад̇хаанаганд̇и алобасамаасо. яам̣ бана згамзва убад̇хаанам̣ убхаяабассзсу рад̇д̇аад̣̇иван̣н̣ам̣ вижид̇рам̣, д̇ам̣ бамаан̣аяуд̇д̇амзва ваддад̇и. д̇ад̇рид̣̇ам̣ бамаан̣ам̣ – вид̇т̇аарад̇о д̇ийсу ган̣н̣зсу д̣̇виннам̣ ган̣н̣аанам̣ анд̇арам̣ вид̣̇ад̇т̇ижад̇уран̇г̇улам̣, маж̇жхз мудтирад̇анам̣, д̣̇ийгхад̇о бана д̣̇ияад̣дхарад̇анам̣ ваа д̣̇вирад̇анам̣ ваа. барибхун̃ж̇ад̇од̇и иминаа гаронд̇асса гаараабзнд̇асса гад̇т̇ажи чзд̣̇анагам̣ баажид̇д̇ияанд̇и д̣̇ийбзд̇и.
Salohitavitānanti etaṃ ‘‘ubhatorattūpadhānaka’’ntimassa visesanaṃ. Lohitavitānena saha vattamānanti samāso. Setavitānampi heṭṭhā akappiyapaccattharaṇe sati na vaṭṭati. Rattaṃ upadhānaṃ sīsūpadhānaṃ pādūpadhānañca rattūpadhānakaṃ, ubhato mañcassa sīsapādanikkhepanaṭṭhāne rattūpadhānakanti alopasamāso. Yaṃ pana ekameva upadhānaṃ ubhayapassesu rattādivaṇṇaṃ vicitraṃ, taṃ pamāṇayuttameva vaṭṭati. Tatridaṃ pamāṇaṃ – vitthārato tīsu kaṇṇesu dvinnaṃ kaṇṇānaṃ antaraṃ vidatthicaturaṅgulaṃ, majjhe muṭṭhiratanaṃ, dīghato pana diyaḍḍharatanaṃ vā dviratanaṃ vā. Paribhuñjatoti iminā karontassa kārāpentassa katthaci chedanakaṃ pācittiyanti dīpeti.
190. д̇хаммаасанз жа бхад̇д̇аг̇г̇з жа гхарз жааби аасанд̣̇аад̣̇ид̇д̇аяаа сзсз г̇ихисанд̇агз г̇ихивигадз сад̇и нисийд̣̇ид̇ум̣ лаб̣бхад̇ийд̇и аж̇жхаахааро бад̣̇асамб̣анд̇хо взд̣̇ид̇аб̣б̣о. г̇ихисанд̇агзд̇и иминаа сан̇гхигамби убалагкзд̇и. ‘‘ануж̇аанаами, бхигкавз, табзд̇ваа д̇ийн̣и аасанд̣̇им̣ баллан̇гам̣ д̇уулигам̣ г̇ихивигада’’нд̇и (жуул̣ава. 314) сааман̃н̃зна вуд̇д̇ам̣. сааман̃н̃аж̇од̇анааяа бана висзсзби авадтаанад̇о аасанд̣̇аад̣̇ид̇д̇аяаад̇и зд̇т̇а д̇хаммаасанз аасанд̣̇аад̣̇ид̇д̇аяаа сзсзд̇и яож̇зд̇ваа ад̇т̇о г̇ахзд̇аб̣б̣о. адтагат̇ааяан̃хи ‘‘аасанд̣̇ий баллан̇го г̇онаго’’д̇иаад̣̇ибаал̣иггамз аасанд̣̇аад̣̇ид̣̇ваяамаад̣̇ид̇о хид̇ваа ‘‘г̇онагаад̣̇ийни сан̇гхигавихаарз ваа буг̇г̇алигавихаарз ваа ман̃жабийтагзсу ад̇т̇арид̇ваа барибхун̃ж̇ид̇ум̣ на вадданд̇и, д̇хаммаасанз бана г̇ихивигаданийхаарзна лаб̣бханд̇и, д̇ад̇рааби нибаж̇ж̇ид̇ум̣ на ваддад̇ий’’д̇и (жуул̣ава. адта. 320) вуд̇д̇ам̣. бхад̇д̇аг̇г̇ам̣ наама вихаарз д̣̇аанадтаанам̣. д̇хаммаасанам̣ бана яад̇т̇а гад̇т̇ажи. гхарзд̇и анд̇арагхарз. нисийд̣̇ид̇ум̣ лаб̣бхад̇зд̇и иминаа нибаж̇ж̇ид̇ум̣ на ваддад̇ийд̇и д̣̇ийбзд̇и. сам̣кибанам̣ анд̇огаран̣ам̣ сан̇кзбо, бхуумад̇т̇аран̣з сан̇кзбо асса саяанассаад̇и самаасо. д̇асмим̣ бхуумад̇т̇аран̣з анд̇огаран̣абхуумад̇т̇арад̇о бхуумад̇т̇аран̣амзваад̇и д̣̇адтаб̣б̣ам̣. саяид̇ун̃жаад̇и ад̇д̇ано габбияабажжад̇т̇аран̣ам̣ ад̇т̇арид̇ваа саяид̇ун̃жа нисийд̣̇ид̇ун̃жа. ‘‘барибхан̣д̣агад̇ам̣ бхуумим̣ ваа бхуумад̇т̇аран̣асзнаасанам̣ ваа сан̇гхигаман̃жабийтам̣ ваа ад̇д̇ано санд̇агзна бажжад̇т̇аран̣зна бажжад̇т̇арид̇ваава нибаж̇ж̇ид̇аб̣б̣а’’нд̇и хи адтагат̇ааяам̣ (жуул̣ава. адта. 324) вуд̇д̇ам̣. ид̣̇ан̃жа аасанд̣̇аад̣̇ийнамби ан̃н̃ат̇ад̇д̇агаран̣з барибхог̇з лагкан̣аважанам̣. вуд̇д̇ан̃хи бхаг̇авад̇аа ‘‘ануж̇аанаами бхигкавз, аасанд̣̇ияаа баад̣̇з чинд̣̇ид̇ваа барибхун̃ж̇ид̇ум̣, баллан̇гасса ваал̣з бхинд̣̇ид̇ваа барибхун̃ж̇ид̇ум̣, д̇уулигам̣ виж̇адзд̇ваа б̣иб̣б̣оханам̣ гаад̇ум̣, авасзсам̣ бхуумад̇т̇аран̣ам̣ гаад̇у’’нд̇и (жуул̣ава. 320).
190. Dhammāsane ca bhattagge ca ghare cāpi āsandādittayā sese gihisantake gihivikaṭe sati nisīdituṃ labbhatīti ajjhāhāro padasambandho veditabbo. Gihisantaketi iminā saṅghikampi upalakkheti. ‘‘Anujānāmi, bhikkhave, ṭhapetvā tīṇi āsandiṃ pallaṅkaṃ tūlikaṃ gihivikaṭa’’nti (cūḷava. 314) sāmaññena vuttaṃ. Sāmaññajotanāya pana visesepi avaṭṭhānato āsandādittayāti ettha dhammāsane āsandādittayā seseti yojetvā attho gahetabbo. Aṭṭhakathāyañhi ‘‘āsandī pallaṅko gonako’’tiādipāḷikkame āsandādidvayamādito hitvā ‘‘gonakādīni saṅghikavihāre vā puggalikavihāre vā mañcapīṭhakesu attharitvā paribhuñjituṃ na vaṭṭanti, dhammāsane pana gihivikaṭanīhārena labbhanti, tatrāpi nipajjituṃ na vaṭṭatī’’ti (cūḷava. aṭṭha. 320) vuttaṃ. Bhattaggaṃ nāma vihāre dānaṭṭhānaṃ. Dhammāsanaṃ pana yattha katthaci. Ghareti antaraghare. Nisīdituṃ labbhateti iminā nipajjituṃ na vaṭṭatīti dīpeti. Saṃkhipanaṃ antokaraṇaṃ saṅkhepo, bhūmattharaṇe saṅkhepo assa sayanassāti samāso. Tasmiṃ bhūmattharaṇe antokaraṇabhūmattharato bhūmattharaṇamevāti daṭṭhabbaṃ. Sayituñcāti attano kappiyapaccattharaṇaṃ attharitvā sayituñca nisīdituñca. ‘‘Paribhaṇḍakataṃ bhūmiṃ vā bhūmattharaṇasenāsanaṃ vā saṅghikamañcapīṭhaṃ vā attano santakena paccattharaṇena paccattharitvāva nipajjitabba’’nti hi aṭṭhakathāyaṃ (cūḷava. aṭṭha. 324) vuttaṃ. Idañca āsandādīnampi aññathattakaraṇe paribhoge lakkhaṇavacanaṃ. Vuttañhi bhagavatā ‘‘anujānāmi bhikkhave, āsandiyā pāde chinditvā paribhuñjituṃ, pallaṅkassa vāḷe bhinditvā paribhuñjituṃ, tūlikaṃ vijaṭetvā bibbohanaṃ kātuṃ, avasesaṃ bhūmattharaṇaṃ kātu’’nti (cūḷava. 320).
191. жад̇урам̣сабийтаа жа…бз… бан̃жан̇г̇аа жа ужжабаад̣̇агаа габбанд̇ийд̇и ад̇т̇ад̇о важанам̣ вибаллаасзд̇ваа самб̣анд̇хид̇аб̣б̣ам̣, ‘‘габбияаа’’д̇и иминаа ваа самб̣анд̇хо взд̣̇ид̇аб̣б̣о. д̇ад̇т̇а жад̇д̇ааро ам̣саа гон̣аа язсам̣, д̇з жа д̇з бийтаа жаад̇и самаасо. д̇ин̣н̣ам̣ абассаяаанам̣, жад̇уннан̃жа баад̣̇аанам̣ васзна сад̇д̇а ан̇г̇аани язсанд̇и самаасо. згаабассаяасса васзна бан̃жан̇г̇аа. жад̇урам̣сабийтаанам̣ висум̣ габбияабхаавасса вуд̇д̇ад̇д̇аа сад̇д̇ан̇г̇аад̣̇аяо бана д̣̇ийгхаад̇и вин̃н̃ааяанд̇и. баал̣ияам̣ бхад̇д̇аг̇г̇асса згаяог̇анид̣̇д̣̇идтад̇д̇аа згаяог̇анид̣̇д̣̇идтаанам̣ саха ваа бавад̇д̇и, саха ваа нивад̇д̇ийд̇и гхарзд̇и иминаа бхад̇д̇аг̇г̇ассаби г̇ахан̣ам̣. зва-сад̣̇д̣̇о адтаанаббаяуд̇д̇о, д̇асмаа д̇уулонад̣̇д̇хаа ман̃жабийтаа гхарз ваа бхад̇д̇аг̇г̇з ваа нисийд̣̇ид̇умзва габбанд̇ийд̇и самб̣анд̇хо. д̇ад̇рааяам̣ баал̣и ‘‘д̇зна ко бана самаязна мануссаа бхад̇д̇аг̇г̇з анд̇арагхарз д̇уулонад̣̇д̇хам̣ ман̃жамби бийтамби бан̃н̃абзнд̇и. бхигкуу гуггужжааяанд̇аа наабхинисийд̣̇анд̇и. бхаг̇авад̇о зд̇амад̇т̇ам̣ аарожзсум̣. ануж̇аанаами, бхигкавз, г̇ихивигадам̣ абхинисийд̣̇ид̇ум̣, на д̇взва абхинибаж̇ж̇ид̇у’’нд̇и (жуул̣ава. 314). д̇з бана гаронд̇асса ваа гаараабзнд̇асса ваа уд̣̇д̣̇ааланагам̣ баажид̇д̇ияам̣.
191. Caturaṃsapīṭhā ca…pe… pañcaṅgā ca uccapādakā kappantīti atthato vacanaṃ vipallāsetvā sambandhitabbaṃ, ‘‘kappiyā’’ti iminā vā sambandho veditabbo. Tattha cattāro aṃsā koṇā yesaṃ, te ca te pīṭhā cāti samāso. Tiṇṇaṃ apassayānaṃ, catunnañca pādānaṃ vasena satta aṅgāni yesanti samāso. Ekāpassayassa vasena pañcaṅgā. Caturaṃsapīṭhānaṃ visuṃ kappiyabhāvassa vuttattā sattaṅgādayo pana dīghāti viññāyanti. Pāḷiyaṃ bhattaggassa ekayoganiddiṭṭhattā ekayoganiddiṭṭhānaṃ saha vā pavatti, saha vā nivattīti ghareti iminā bhattaggassapi gahaṇaṃ. Eva-saddo aṭṭhānappayutto, tasmā tūlonaddhā mañcapīṭhā ghare vā bhattagge vā nisīditumeva kappantīti sambandho. Tatrāyaṃ pāḷi ‘‘tena kho pana samayena manussā bhattagge antaraghare tūlonaddhaṃ mañcampi pīṭhampi paññapenti. Bhikkhū kukkuccāyantā nābhinisīdanti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, gihivikaṭaṃ abhinisīdituṃ, na tveva abhinipajjitu’’nti (cūḷava. 314). Te pana karontassa vā kārāpentassa vā uddālanakaṃ pācittiyaṃ.
192. саануломаанам̣ чаннам̣ жийвараанам̣ ан̃н̃ад̇арам̣ жийварам̣ чави зд̇аасанд̇и виг̇г̇ахо. бан̃жа бхисийд̇и жол̣аад̣̇ид̇уулаг̇ан̣анааяа бан̃жагаа вуд̇д̇аа. саб̣б̣ад̇т̇аад̇и вихаараман̃жабийтаад̣̇ийсу саб̣б̣ад̇т̇а.
192. Sānulomānaṃ channaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ cīvaraṃ chavi etāsanti viggaho. Pañca bhisīti coḷāditūlagaṇanāya pañcakā vuttā. Sabbatthāti vihāramañcapīṭhādīsu sabbattha.
193. д̇уулад̇д̇аяанд̇и симб̣алиругкаад̣̇ийнам̣ кийраваллиаад̣̇ийнам̣ зрагаад̣̇ийнам̣ д̇ин̣аанам̣ д̇уулад̇д̇аяам̣. бхисиг̇аб̣бхо жол̣аад̣̇иго бан̃жавид̇хо бхисиг̇аб̣бхо. миг̇абагкинам̣ ломаанийд̇и зд̇ам̣ саб̣б̣анд̇и сзсо. миг̇а-сад̣̇д̣̇знзва саб̣б̣зби сийхаад̣̇аяо жад̇уббад̣̇аа, багки-сад̣̇д̣̇зна саб̣б̣зби хам̣самораад̣̇аяо г̇ахид̇аа. нану жа бхисиг̇аб̣бхасад̣̇д̣̇анд̇ог̇ад̇хааяа ун̣н̣ааяа миг̇абагкиломаанамби г̇ахан̣асаб̣бхаавзби д̇зсам̣ висум̣ г̇ахан̣з сад̇и бунаруд̇д̇ид̣̇осо аабаж̇ж̇ад̇ийд̇и? наабаж̇ж̇ад̇и мануссаломабарижжааг̇авибхааванаббаяож̇анасаб̣бхаавад̇о. нану жа звамби д̣̇осоязва, ‘‘мануссаломамун̣н̣ааяа’’нд̇иаад̣̇инаа бхисиг̇аб̣бхаанам̣ убари нийяамаанад̇д̇аа г̇амяад̇з б̣иб̣б̣оханзби аяамзва бхисиг̇аб̣бход̇и? сажжам̣, д̇ат̇ааби на д̣̇осо, г̇амяамаанад̇т̇асса сад̣̇д̣̇асса баяог̇ам̣ бад̇и гаамажаарод̇и. масуурагз д̇уулаваж̇ж̇аа анун̃н̃аад̇аад̇и вибарин̣аамзд̇ваа самб̣анд̇хид̇аб̣б̣ам̣. масуурагам̣ наама жаммачавигаа бхисийд̇и вад̣̇анд̇и.
193.Tūlattayanti simbalirukkhādīnaṃ khīravalliādīnaṃ erakādīnaṃ tiṇānaṃ tūlattayaṃ. Bhisigabbho coḷādiko pañcavidho bhisigabbho. Migapakkhinaṃ lomānīti etaṃ sabbanti seso. Miga-saddeneva sabbepi sīhādayo catuppadā, pakkhi-saddena sabbepi haṃsamorādayo gahitā. Nanu ca bhisigabbhasaddantogadhāya uṇṇāya migapakkhilomānampi gahaṇasabbhāvepi tesaṃ visuṃ gahaṇe sati punaruttidoso āpajjatīti? Nāpajjati manussalomapariccāgavibhāvanappayojanasabbhāvato. Nanu ca evampi dosoyeva, ‘‘manussalomamuṇṇāya’’ntiādinā bhisigabbhānaṃ upari nīyamānattā gamyate bibbohanepi ayameva bhisigabbhoti? Saccaṃ, tathāpi na doso, gamyamānatthassa saddassa payogaṃ pati kāmacāroti. Masūrake tūlavajjā anuññātāti vipariṇāmetvā sambandhitabbaṃ. Masūrakaṃ nāma cammachavikā bhisīti vadanti.
194. ун̣н̣ааяам̣ мануссаломан̃жа бан̣н̣з суд̣̇д̇хам̣ д̇амаалаган̃жа бубпан̃жа аббадивзгкид̇ам̣ аасанан̃жзва на лаб̣бханд̇и самб̣анд̇хо. мануссаломанд̇и иминаа на гзвалам̣ ид̇ха зл̣агаломамзва ун̣н̣аа, ат̇а ко габбияаагаббияамам̣саж̇аад̇ийнам̣ багкижад̇уббад̣̇аанам̣ ломамбийд̇и д̣̇ассзд̇и. бубпанд̇и бияан̇г̇уб̣агулабубпаад̣̇и. д̇амаалагасад̣̇д̣̇знзва убажаарад̇о бад̇д̇ам̣ г̇ахзд̇ваа ‘‘д̇амаалага’’нд̇и вуд̇д̇ам̣. аббадивзгкид̇анд̇и анубабаригкид̇ам̣. гийд̣̇исам̣ бана бадивзгкид̇аб̣б̣ам̣, гийд̣̇исам̣ на бадивзгкид̇аб̣б̣анд̇и? яам̣ винижчаяад̇о вин̃н̃аад̇ам̣, д̇ам̣ на бадивзгкид̇аб̣б̣ам̣, ид̇арам̣ хад̇т̇зна бараамасанд̇зна бадивзгкид̇аб̣б̣ам̣.
194. Uṇṇāyaṃ manussalomañca paṇṇe suddhaṃ tamālakañca pupphañca appaṭivekkhitaṃ āsanañceva na labbhanti sambandho. Manussalomanti iminā na kevalaṃ idha eḷakalomameva uṇṇā, atha kho kappiyākappiyamaṃsajātīnaṃ pakkhicatuppadānaṃ lomampīti dasseti. Pupphanti piyaṅgubakulapupphādi. Tamālakasaddeneva upacārato pattaṃ gahetvā ‘‘tamālaka’’nti vuttaṃ. Appaṭivekkhitanti anupaparikkhitaṃ. Kīdisaṃ pana paṭivekkhitabbaṃ, kīdisaṃ na paṭivekkhitabbanti? Yaṃ vinicchayato viññātaṃ, taṃ na paṭivekkhitabbaṃ, itaraṃ hatthena parāmasantena paṭivekkhitabbaṃ.
агаббияасаяананид̣̇д̣̇зсаван̣н̣анаа нидтид̇аа.
Akappiyasayananiddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
