| Library / Tipiṭaka / तिपिटक • Tipiṭaka / खुद्दसिक्खा-मूलसिक्खा • Khuddasikkhā-mūlasikkhā |
१०. अकप्पियमंसनिद्देसवण्णना
10. Akappiyamaṃsaniddesavaṇṇanā
११३. इदानि मंसेसु पटिपज्जितब्बाकारं दस्सेतुं ‘‘मंसेसु च अकप्पिय’’न्ति उद्धटं। अकप्पियमंसम्हि दस्सिते कप्पियमंसं दस्सितमेव होति पारिसेसनयेन। उरगस्स चाति एत्थ सब्बोपि उरगो न कप्पति।
113. Idāni maṃsesu paṭipajjitabbākāraṃ dassetuṃ ‘‘maṃsesu ca akappiya’’nti uddhaṭaṃ. Akappiyamaṃsamhi dassite kappiyamaṃsaṃ dassitameva hoti pārisesanayena. Uragassa cāti ettha sabbopi urago na kappati.
११४. एत्तावता जातिवसेन दसविधम्पि अकप्पियमंसं दस्सेत्वा इदानि कप्पियमंसेसुपि अकप्पियविधिं दस्सेतुं ‘‘उद्दिस्सकतमंसञ्च, यञ्च अप्पटिवेक्खित’’न्ति वुत्तं। तत्थ पञ्चसु सहधम्मिकेसु यस्स कस्सचि यं किञ्चि उद्दिस्स कतं उद्दिस्सकतं नाम, तं पन जानित्वा परिभुञ्जितुं सब्बेसम्पि न वट्टति, अजानन्तानं अनापत्ति। मच्छेसुपि एसेव नयो। अप्पटिवेक्खितन्ति अनुपपरिक्खितं, अनापुच्छितन्ति अत्थो। ‘‘न भिक्खवे अप्पटिवेक्खित्वा मंसं परिभुञ्जितब्बं, यो परिभुञ्जेय्य, आपत्ति दुक्कटस्सा’’ति (महाव॰ २८१) वुत्तं। मच्छेसु पन आपुच्छनकिच्चं नत्थि अकप्पियमच्छानं नत्थितायाति वदन्ति। इदानि एतेसु आपत्तिभेदं दस्सेतुं ‘‘थुल्लच्चय’’न्तिआदिमाह। तं सब्बं (कङ्खा॰ अट्ठ॰ सन्निधिकारकसिक्खापदवण्णना) उत्तानमेव।
114. Ettāvatā jātivasena dasavidhampi akappiyamaṃsaṃ dassetvā idāni kappiyamaṃsesupi akappiyavidhiṃ dassetuṃ ‘‘uddissakatamaṃsañca, yañca appaṭivekkhita’’nti vuttaṃ. Tattha pañcasu sahadhammikesu yassa kassaci yaṃ kiñci uddissa kataṃ uddissakataṃ nāma, taṃ pana jānitvā paribhuñjituṃ sabbesampi na vaṭṭati, ajānantānaṃ anāpatti. Macchesupi eseva nayo. Appaṭivekkhitanti anupaparikkhitaṃ, anāpucchitanti attho. ‘‘Na bhikkhave appaṭivekkhitvā maṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ, yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti (mahāva. 281) vuttaṃ. Macchesu pana āpucchanakiccaṃ natthi akappiyamacchānaṃ natthitāyāti vadanti. Idāni etesu āpattibhedaṃ dassetuṃ ‘‘thullaccaya’’ntiādimāha. Taṃ sabbaṃ (kaṅkhā. aṭṭha. sannidhikārakasikkhāpadavaṇṇanā) uttānameva.
११५. इदानि न केवलं इमेसं मनुस्सादीनं मंसमेव अकप्पियं, अट्ठिआदीनिपि अकप्पियानीति दस्सेतुं ‘‘अट्ठीपी’’तिआदि वुत्तं। तत्थ (महाव॰ अट्ठ २८१) लोमम्पेसन्ति लोमम्पि एसं अकप्पियमंसवत्थूनन्ति अत्थो। सचित्तकं वाति एतेसु पन उद्दिस्सकतमेव सचित्तकं, सेसा अचित्तकाति। अकप्पियमंसविनिच्छयो।
115. Idāni na kevalaṃ imesaṃ manussādīnaṃ maṃsameva akappiyaṃ, aṭṭhiādīnipi akappiyānīti dassetuṃ ‘‘aṭṭhīpī’’tiādi vuttaṃ. Tattha (mahāva. aṭṭha 281) lomampesanti lomampi esaṃ akappiyamaṃsavatthūnanti attho. Sacittakaṃ vāti etesu pana uddissakatameva sacittakaṃ, sesā acittakāti. Akappiyamaṃsavinicchayo.
अकप्पियमंसनिद्देसवण्णना निट्ठिता।
Akappiyamaṃsaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
