| Library / Tipiṭaka / ತಿಪಿಟಕ • Tipiṭaka / ಜಾತಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾ • Jātaka-aṭṭhakathā |
[೧೧೯] ೯. ಅಕಾಲರಾವಿಜಾತಕವಣ್ಣನಾ
[119] 9. Akālarāvijātakavaṇṇanā
ಅಮಾತಾಪಿತರಸಂವದ್ಧೋತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಏಕಂ ಅಕಾಲರಾವಿಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ। ಸೋ ಕಿರ ಸಾವತ್ಥಿವಾಸೀ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವತ್ತಂ ವಾ ಸಿಕ್ಖಂ ವಾ ನ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿ। ಸೋ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಮಯಾ ವತ್ತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬಂ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಸಜ್ಝಾಯಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ನ ಜಾನಾತಿ, ಪಠಮಯಾಮೇಪಿ ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮೇಪಿ ಪಚ್ಛಿಮಯಾಮೇಪಿ ಪಬುದ್ಧಪಬುದ್ಧಕ್ಖಣೇಯೇವ ಮಹಾಸದ್ದಂ ಕರೋತಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ನಿದ್ದಂ ನ ಲಭನ್ತಿ। ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಆವುಸೋ, ಅಸುಕೋ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖು ಏವರೂಪೇ ರತನಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವತ್ತಂ ವಾ ಸಿಕ್ಖಂ ವಾ ಕಾಲಂ ವಾ ಅಕಾಲಂ ವಾ ನ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಅಗುಣಕಥಂ ಕಥೇಸುಂ। ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ , ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದಾನೇವೇಸ ಅಕಾಲರಾವೀ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಅಕಾಲರಾವೀಯೇವ, ಕಾಲಾಕಾಲಂ ಅಜಾನನಭಾವೇನ ಚ ಗೀವಾಯ ವಟ್ಟಿತಾಯ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿ।
Amātāpitarasaṃvaddhoti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ akālarāviṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi. So kira sāvatthivāsī kulaputto sāsane pabbajitvā vattaṃ vā sikkhaṃ vā na uggaṇhi. So ‘‘imasmiṃ kāle mayā vattaṃ kātabbaṃ, imasmiṃ kāle upaṭṭhātabbaṃ, imasmiṃ kāle uggahetabbaṃ, imasmiṃ kāle sajjhāyitabba’’nti na jānāti, paṭhamayāmepi majjhimayāmepi pacchimayāmepi pabuddhapabuddhakkhaṇeyeva mahāsaddaṃ karoti, bhikkhū niddaṃ na labhanti. Dhammasabhāyaṃ bhikkhū ‘‘āvuso, asuko nāma bhikkhu evarūpe ratanasāsane pabbajitvā vattaṃ vā sikkhaṃ vā kālaṃ vā akālaṃ vā na jānātī’’ti tassa aguṇakathaṃ kathesuṃ. Satthā āgantvā ‘‘kāya nuttha , bhikkhave, etarahi kathāya sannisinnā’’ti pucchitvā ‘‘imāya nāmā’’ti vutte ‘‘na, bhikkhave, idānevesa akālarāvī, pubbepi akālarāvīyeva, kālākālaṃ ajānanabhāvena ca gīvāya vaṭṭitāya jīvitakkhayaṃ patto’’ti vatvā atītaṃ āhari.
ಅತೀತೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೇ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇನ್ತೇ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಉದಿಚ್ಚಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಸಬ್ಬಸಿಪ್ಪೇಸು ಪಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖೋ ಆಚರಿಯೋ ಹುತ್ವಾ ಪಞ್ಚಸತೇ ಮಾಣವೇ ಸಿಪ್ಪಂ ವಾಚೇತಿ। ತೇಸಂ ಮಾಣವಾನಂ ಏಕೋ ಕಾಲರಾವೀ ಕುಕ್ಕುಟೋ ಅತ್ಥಿ, ತೇ ತಸ್ಸ ವಸ್ಸಿತಸದ್ದೇನ ಉಟ್ಠಾಯ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖನ್ತಿ। ಸೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ। ತೇ ಅಞ್ಞಂ ಕುಕ್ಕುಟಂ ಪರಿಯೇಸನ್ತಾ ಚರನ್ತಿ। ಅಥೇಕೋ ಮಾಣವಕೋ ಸುಸಾನವನೇ ದಾರೂನಿ ಉದ್ಧರನ್ತೋ ಏಕಂ ಕುಕ್ಕುಟಂ ದಿಸ್ವಾ ಆನೇತ್ವಾ ಪಞ್ಜರೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಟಿಜಗ್ಗತಿ। ಸೋ ಸುಸಾನೇ ವಡ್ಢಿತತ್ತಾ ‘‘ಅಸುಕವೇಲಾಯ ನಾಮ ವಸ್ಸಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಅಜಾನನ್ತೋ ಕದಾಚಿ ಅತಿರತ್ತಿಂ ವಸ್ಸತಿ, ಕದಾಚಿ ಅರುಣುಗ್ಗಮನೇ। ಮಾಣವಾ ತಸ್ಸ ಅತಿರತ್ತಿಂ ವಸ್ಸಿತಕಾಲೇ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖನ್ತಾ ಯಾವ ಅರುಣುಗ್ಗಮನಾ ಸಿಕ್ಖಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ, ನಿದ್ದಾಯಮಾನಾ ಗಹಿತಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ನ ಪಸ್ಸನ್ತಿ। ಅತಿಪಭಾತೇ ವಸ್ಸಿತಕಾಲೇ ಸಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಓಕಾಸಮೇವ ನ ಲಭನ್ತಿ। ಮಾಣವಾ ‘‘ಅಯಂ ಅತಿರತ್ತಿಂ ವಾ ವಸ್ಸತಿ ಅತಿಪಭಾತೇ ವಾ, ಇಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಿಪ್ಪಂ ನ ನಿಟ್ಠಾಯಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗೀವಂ ವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅಕಾಲರಾವೀ ಕುಕ್ಕುಟೋ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಘಾತಿತೋ’’ತಿ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಕಥೇಸುಂ। ಆಚರಿಯೋ ‘‘ಓವಾದಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಸಂವಡ್ಢಿತಭಾವೇನ ಮರಣಂ ಪತ್ತೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto udiccabrāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto sabbasippesu pāraṃ gantvā bārāṇasiyaṃ disāpāmokkho ācariyo hutvā pañcasate māṇave sippaṃ vāceti. Tesaṃ māṇavānaṃ eko kālarāvī kukkuṭo atthi, te tassa vassitasaddena uṭṭhāya sippaṃ sikkhanti. So kālamakāsi. Te aññaṃ kukkuṭaṃ pariyesantā caranti. Atheko māṇavako susānavane dārūni uddharanto ekaṃ kukkuṭaṃ disvā ānetvā pañjare ṭhapetvā paṭijaggati. So susāne vaḍḍhitattā ‘‘asukavelāya nāma vassitabba’’nti ajānanto kadāci atirattiṃ vassati, kadāci aruṇuggamane. Māṇavā tassa atirattiṃ vassitakāle sippaṃ sikkhantā yāva aruṇuggamanā sikkhituṃ na sakkonti, niddāyamānā gahitaṭṭhānampi na passanti. Atipabhāte vassitakāle sajjhāyassa okāsameva na labhanti. Māṇavā ‘‘ayaṃ atirattiṃ vā vassati atipabhāte vā, imaṃ nissāya amhākaṃ sippaṃ na niṭṭhāyissatī’’ti taṃ gahetvā gīvaṃ vaṭṭetvā jīvitakkhayaṃ pāpetvā ‘‘akālarāvī kukkuṭo amhehi ghātito’’ti ācariyassa kathesuṃ. Ācariyo ‘‘ovādaṃ aggahetvā saṃvaḍḍhitabhāvena maraṇaṃ patto’’ti vatvā imaṃ gāthamāha –
೧೧೯.
119.
‘‘ಅಮಾತಾಪಿತರ-ಸಂವದ್ಧೋ, ಅನಾಚೇರಕುಲೇ ವಸಂ।
‘‘Amātāpitara-saṃvaddho, anācerakule vasaṃ;
ನಾಯಂ ಕಾಲಂ ಅಕಾಲಂ ವಾ, ಅಭಿಜಾನಾತಿ ಕುಕ್ಕುಟೋ’’ತಿ॥
Nāyaṃ kālaṃ akālaṃ vā, abhijānāti kukkuṭo’’ti.
ತತ್ಥ ಅಮಾತಾಪಿತರಸಂವದ್ಧೋತಿ ಮಾತಾಪಿತರೋ ನಿಸ್ಸಾಯ ತೇಸಂ ಓವಾದಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಸಂವಡ್ಢೋ। ಅನಾಚೇರಕುಲೇ ವಸನ್ತಿ ಆಚರಿಯಕುಲೇಪಿ ಅವಸಮಾನೋ, ಆಚಾರಸಿಕ್ಖಾಪಕಂ ಕಞ್ಚಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅವಸಿತತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ। ನಾಯಂ ಕಾಲಂ ಅಕಾಲಂ ವಾತಿ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ವಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ನ ವಸ್ಸಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ವಸ್ಸಿತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ವಾ ಅಕಾಲಂ ವಾ ಏಸ ಕುಕ್ಕುಟೋ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಜಾನನಭಾವೇನೇವ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋತಿ। ಇದಂ ಕಾರಣಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಬೋಧಿಸತ್ತೋ ಯಾವತಾಯುಕಂ ಠತ್ವಾ ಯಥಾಕಮ್ಮಂ ಗತೋ।
Tattha amātāpitarasaṃvaddhoti mātāpitaro nissāya tesaṃ ovādaṃ aggahetvā saṃvaḍḍho. Anācerakule vasanti ācariyakulepi avasamāno, ācārasikkhāpakaṃ kañci nissāya avasitattāti attho. Nāyaṃ kālaṃ akālaṃ vāti ‘‘imasmiṃ kāle vassitabbaṃ, imasmiṃ na vassitabba’’nti evaṃ vassitabbayuttakaṃ kālaṃ vā akālaṃ vā esa kukkuṭo na jānāti, ajānanabhāveneva jīvitakkhayaṃ pattoti. Idaṃ kāraṇaṃ dassetvā bodhisatto yāvatāyukaṃ ṭhatvā yathākammaṃ gato.
ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಜಾತಕಂ ಸಮೋಧಾನೇಸಿ – ‘‘ತದಾ ಅಕಾಲರಾವೀ ಕುಕ್ಕುಟೋ ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖು ಅಹೋಸಿ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ ಬುದ್ಧಪರಿಸಾ, ಆಚರಿಯೋ ಪನ ಅಹಮೇವ ಅಹೋಸಿ’’ನ್ತಿ।
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi – ‘‘tadā akālarāvī kukkuṭo ayaṃ bhikkhu ahosi, antevāsikā buddhaparisā, ācariyo pana ahameva ahosi’’nti.
ಅಕಾಲರಾವಿಜಾತಕವಣ್ಣನಾ ನವಮಾ।
Akālarāvijātakavaṇṇanā navamā.
Related texts:
ತಿಪಿಟಕ (ಮೂಲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ಸುತ್ತಪಿಟಕ • Suttapiṭaka / ಖುದ್ದಕನಿಕಾಯ • Khuddakanikāya / ಜಾತಕಪಾಳಿ • Jātakapāḷi / ೧೧೯. ಅಕಾಲರಾವಿಜಾತಕಂ • 119. Akālarāvijātakaṃ
