| Library / Tipiṭaka / તિપિટક • Tipiṭaka / અઙ્ગુત્તરનિકાય • Aṅguttaranikāya |
૨. આજીવકસુત્તં
2. Ājīvakasuttaṃ
૭૩. એકં સમયં આયસ્મા આનન્દો કોસમ્બિયં વિહરતિ ઘોસિતારામે. અથ ખો અઞ્ઞતરો આજીવકસાવકો ગહપતિ યેનાયસ્મા આનન્દો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા આયસ્મન્તં આનન્દં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો આજીવકસાવકો ગહપતિ આયસ્મન્તં આનન્દં એતદવોચ –
73. Ekaṃ samayaṃ āyasmā ānando kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Atha kho aññataro ājīvakasāvako gahapati yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so ājīvakasāvako gahapati āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca –
‘‘કેસં નો, ભન્તે આનન્દ, ધમ્મો સ્વાક્ખાતો? કે લોકે સુપ્પટિપન્ના? કે લોકે સુકતા’’તિ 1? ‘‘તેન હિ, ગહપતિ, તઞ્ઞેવેત્થ પટિપુચ્છિસ્સામિ, યથા તે ખમેય્ય તથા નં બ્યાકરેય્યાસિ. તં કિં મઞ્ઞસિ, ગહપતિ, યે રાગસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેન્તિ, દોસસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેન્તિ, મોહસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેન્તિ, તેસં ધમ્મો સ્વાક્ખાતો નો વા? કથં વા તે એત્થ હોતી’’તિ? ‘‘યે , ભન્તે, રાગસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેન્તિ, દોસસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેન્તિ, મોહસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેન્તિ, તેસં ધમ્મો સ્વાક્ખાતો. એવં મે એત્થ હોતી’’તિ.
‘‘Kesaṃ no, bhante ānanda, dhammo svākkhāto? Ke loke suppaṭipannā? Ke loke sukatā’’ti 2? ‘‘Tena hi, gahapati, taññevettha paṭipucchissāmi, yathā te khameyya tathā naṃ byākareyyāsi. Taṃ kiṃ maññasi, gahapati, ye rāgassa pahānāya dhammaṃ desenti, dosassa pahānāya dhammaṃ desenti, mohassa pahānāya dhammaṃ desenti, tesaṃ dhammo svākkhāto no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Ye , bhante, rāgassa pahānāya dhammaṃ desenti, dosassa pahānāya dhammaṃ desenti, mohassa pahānāya dhammaṃ desenti, tesaṃ dhammo svākkhāto. Evaṃ me ettha hotī’’ti.
‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, ગહપતિ, યે રાગસ્સ પહાનાય પટિપન્ના, દોસસ્સ પહાનાય પટિપન્ના, મોહસ્સ પહાનાય પટિપન્ના, તે લોકે સુપ્પટિપન્ના નો વા? કથં વા તે એત્થ હોતી’’તિ? ‘‘યે, ભન્તે, રાગસ્સ પહાનાય પટિપન્ના, દોસસ્સ પહાનાય પટિપન્ના, મોહસ્સ પહાનાય પટિપન્ના, તે લોકે સુપ્પટિપન્ના. એવં મે એત્થ હોતી’’તિ.
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gahapati, ye rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Ye, bhante, rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā. Evaṃ me ettha hotī’’ti.
‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ, ગહપતિ, યેસં રાગો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવંકતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો, યેસં દોસો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવઙ્કતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો, યેસં મોહો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવંકતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો, તે લોકે સુકતા નો વા? કથં વા તે એત્થ હોતી’’તિ? ‘‘યેસં, ભન્તે, રાગો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવંકતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો, યેસં દોસો પહીનો…પે॰… યેસં મોહો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવંકતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો, તે લોકે સુકતા. એવં મે એત્થ હોતી’’તિ.
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gahapati, yesaṃ rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ doso pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, te loke sukatā no vā? Kathaṃ vā te ettha hotī’’ti? ‘‘Yesaṃ, bhante, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ doso pahīno…pe… yesaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṃkato āyatiṃ anuppādadhammo, te loke sukatā. Evaṃ me ettha hotī’’ti.
‘‘ઇતિ ખો, ગહપતિ, તયાવેતં 3 બ્યાકતં – ‘યે, ભન્તે, રાગસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેન્તિ, દોસસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેન્તિ, મોહસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેન્તિ, તેસં ધમ્મો સ્વાક્ખાતો’તિ. તયાવેતં બ્યાકતં – ‘યે, ભન્તે, રાગસ્સ પહાનાય પટિપન્ના, દોસસ્સ પહાનાય પટિપન્ના, મોહસ્સ પહાનાય પટિપન્ના, તે લોકે સુપ્પટિપન્ના’તિ. તયાવેતં બ્યાકતં – ‘યેસં, ભન્તે, રાગો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવઙ્કતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો, યેસં દોસો પહીનો…પે॰… યેસં મોહો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવઙ્કતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો, તે લોકે સુકતા’’’તિ.
‘‘Iti kho, gahapati, tayāvetaṃ 4 byākataṃ – ‘ye, bhante, rāgassa pahānāya dhammaṃ desenti, dosassa pahānāya dhammaṃ desenti, mohassa pahānāya dhammaṃ desenti, tesaṃ dhammo svākkhāto’ti. Tayāvetaṃ byākataṃ – ‘ye, bhante, rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa pahānāya paṭipannā, mohassa pahānāya paṭipannā, te loke suppaṭipannā’ti. Tayāvetaṃ byākataṃ – ‘yesaṃ, bhante, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, yesaṃ doso pahīno…pe… yesaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, te loke sukatā’’’ti.
‘‘અચ્છરિયં, ભન્તે, અબ્ભુતં, ભન્તે! ન ચેવ નામ સધમ્મુક્કંસના ભવિસ્સતિ, ન ચ પરધમ્માપસાદના 5. આયતનેવ 6 ધમ્મદેસના, અત્થો ચ વુત્તો, અત્તા ચ અનુપનીતો. તુમ્હે, ભન્તે આનન્દ, રાગસ્સ પહાનાય ધમ્મં દેસેથ, દોસસ્સ…પે॰… મોહસ્સ પહનાય ધમ્મં દેસેથ. તુમ્હાકં, ભન્તે આનન્દ, ધમ્મો સ્વાક્ખાતો. તુમ્હે, ભન્તે આનન્દ, રાગસ્સ પહાનાય પટિપન્ના, દોસસ્સ…પે॰… મોહસ્સ પહાનાય પટિપન્ના. તુમ્હે, ભન્તે, લોકે સુપ્પટિપન્ના. તુમ્હાકં, ભન્તે આનન્દ, રાગો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવઙ્કતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો, તુમ્હાકં દોસો પહીનો…પે॰… તુમ્હાકં મોહો પહીનો ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવઙ્કતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો. તુમ્હે લોકે સુકતા.
‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Na ceva nāma sadhammukkaṃsanā bhavissati, na ca paradhammāpasādanā 7. Āyataneva 8 dhammadesanā, attho ca vutto, attā ca anupanīto. Tumhe, bhante ānanda, rāgassa pahānāya dhammaṃ desetha, dosassa…pe… mohassa pahanāya dhammaṃ desetha. Tumhākaṃ, bhante ānanda, dhammo svākkhāto. Tumhe, bhante ānanda, rāgassa pahānāya paṭipannā, dosassa…pe… mohassa pahānāya paṭipannā. Tumhe, bhante, loke suppaṭipannā. Tumhākaṃ, bhante ānanda, rāgo pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo, tumhākaṃ doso pahīno…pe… tumhākaṃ moho pahīno ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Tumhe loke sukatā.
‘‘અભિક્કન્તં, ભન્તે, અભિક્કન્તં, ભન્તે! સેય્યથાપિ, ભન્તે, નિક્કુજ્જિતં વા ઉક્કુજ્જેય્ય, પટિચ્છન્નં વા વિવરેય્ય, મૂળ્હસ્સ વા મગ્ગં આચિક્ખેય્ય, અન્ધકારે વા તેલપજ્જોતં ધારેય્ય – ‘ચક્ખુમન્તો રૂપાનિ દક્ખન્તી’તિ; એવમેવં અય્યેન આનન્દેન અનેકપરિયાયેન ધમ્મો પકાસિતો. એસાહં, ભન્તે આનન્દ, તં ભગવન્તં સરણં ગચ્છામિ ધમ્મઞ્ચ ભિક્ખુસઙ્ઘઞ્ચ. ઉપાસકં મં અય્યો આનન્દો ધારેતુ, અજ્જતગ્ગે પાણુપેતં સરણં ગત’’ન્તિ. દુતિયં.
‘‘Abhikkantaṃ, bhante, abhikkantaṃ, bhante! Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṃ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṃ ayyena ānandena anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṃ, bhante ānanda, taṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṃ maṃ ayyo ānando dhāretu, ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Dutiyaṃ.
Footnotes:
Related texts:
અટ્ઠકથા • Aṭṭhakathā / સુત્તપિટક (અટ્ઠકથા) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / અઙ્ગુત્તરનિકાય (અટ્ઠકથા) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ૨. આજીવકસુત્તવણ્ણના • 2. Ājīvakasuttavaṇṇanā
ટીકા • Tīkā / સુત્તપિટક (ટીકા) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / અઙ્ગુત્તરનિકાય (ટીકા) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ૨. આજીવકસુત્તવણ્ણના • 2. Ājīvakasuttavaṇṇanā
