| Library / Tipiṭaka / д̇ибидага • Tipiṭaka / нзд̇д̇иббагаран̣а-дийгаа • Nettippakaraṇa-ṭīkā |
14. ад̇хидтаанахааравибхан̇г̇аван̣н̣анаа
14. Adhiṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā
46. д̇хаараяид̇аб̣б̣аад̇и убад̇хаарзд̇аб̣б̣аа, убалагкид̇аб̣б̣аад̇и ад̇т̇о. вуд̇д̇амзва ‘‘сааман̃н̃ависзсагаббанааяа вохаарабхаавзна анавадтаанад̇о’’д̇иаад̣̇инаа (нзд̇д̇и. адта. 14).
46.Dhārayitabbāti upadhāretabbā, upalakkhitabbāti attho. Vuttameva ‘‘sāmaññavisesakappanāya vohārabhāvena anavaṭṭhānato’’tiādinā (netti. aṭṭha. 14).
д̇ам̣ д̇ам̣ паланд̇и нираяаад̣̇им̣ д̇ам̣ д̇ам̣ палам̣. ан̃жид̇аад̇и г̇ад̇аа. яонийд̇и згаж̇аад̇и. самаанавасзна миссийбхавад̇и зд̇ааяаад̇и хи яони, убабад̇д̇и. бзжжаад̇и марид̇ваа. уссаннад̇ааяаад̇и вид̇аггаб̣ахулад̇ааяа. ‘‘уссаннад̇д̇аа’’д̇иби вад̣̇анд̇и. сассад̇аад̣̇ийхи ваа уссаннад̇д̇аа. асураж̇аад̇ияаа ниб̣б̣ад̇д̇аабанаго асураж̇аад̇иниб̣б̣ад̇д̇анаго.
Taṃ taṃ phalanti nirayādiṃ taṃ taṃ phalaṃ. Añcitāti gatā. Yonīti ekajāti. Samānavasena missībhavati etāyāti hi yoni, upapatti. Peccāti maritvā. Ussannatāyāti vitakkabahulatāya. ‘‘Ussannattā’’tipi vadanti. Sassatādīhi vā ussannattā. Asurajātiyā nibbattāpanako asurajātinibbattanako.
сан̇каад̇и бан̃н̃аа. бан̃н̃аабад̇хаанаа жа бхааванаад̇и ааха ‘‘бадисан̇кааяа бадибагкабхааванааяаа’’д̇и.
Saṅkhāti paññā. Paññāpadhānā ca bhāvanāti āha ‘‘paṭisaṅkhāya paṭipakkhabhāvanāyā’’ti.
47. бад̇т̇адабхаавзна бат̇авий. сабхаавад̇хааран̣адтзна, ниссад̇д̇аниж̇ж̇ийвадтзна жа д̇хаад̇у. аабийяад̇и, аббааяад̇ийд̇и ваа аабо. д̇зж̇анавасзна д̇игкад̇аавасзна, д̣̇аханавасзна ваа д̇зж̇о. вааяанавасзна взг̇аг̇аманавасзна, самуд̣̇ийран̣авасзна ваа вааяо. вийсад̇и аагаараад̇и гзсаад̣̇аяо вийсад̇и годтаасаа, багаараа ваа. гагкал̣алагкан̣аад̇хигад̇ааяа гзсаад̣̇ий гагкал̣алагкан̣аа вуд̇д̇аа.
47. Patthaṭabhāvena pathavī. Sabhāvadhāraṇaṭṭhena, nissattanijjīvaṭṭhena ca dhātu. Āpīyati, appāyatīti vā āpo. Tejanavasena tikkhatāvasena, dahanavasena vā tejo. Vāyanavasena vegagamanavasena, samudīraṇavasena vā vāyo. Vīsati ākārāti kesādayo vīsati koṭṭhāsā, pakārā vā. Kakkhaḷalakkhaṇādhikatāya kesādī kakkhaḷalakkhaṇā vuttā.
баадиязгго бат̇авийд̇хаад̇угодтаасод̇и бат̇авийгодтаасамад̇д̇о, ад̇д̇асун̃н̃ад̇хаммамад̇д̇од̇и ад̇т̇о. санд̇аббад̇ийд̇и зд̇т̇а сарийрабагад̇имад̇иггамид̇ваа ун̣хабхааво санд̇аабо, сарийрад̣̇аханавасзна бавад̇д̇о махаад̣̇аахо, аяамзд̇зсам̣ висзсо. язна жа ж̇ийрийяад̇ийд̇и згаахигаад̣̇иж̇араарог̇зна ж̇арийяад̇ийд̇и жа ад̇т̇о яуж̇ж̇ад̇и. ‘‘сад̇аваарам̣ д̇аабзд̇ваа д̇аабзд̇ваа уд̣̇агз багкибид̇ваа уд̣̇д̇хадасабби сад̇ад̇ход̇асаббий’’д̇и вад̣̇анд̇и. расаруд̇хирамам̣самзд̣̇анхааруадтиадтимин̃ж̇аа расаад̣̇аяо. гзжи нхаарум̣ абанзд̇ваа суггам̣ сад̇д̇амам̣ д̇хаад̇ум̣ вад̣̇анд̇и. вивзганд̇и висум̣бхаавам̣, висад̣̇исабхааванд̇и ад̇т̇о. вад̇т̇усан̇каад̇о хи аахааро барин̣аамам̣ г̇ажчанд̇о баан̣абхагкаг̇ахан̣ибад̣̇анияа муд̇д̇агарийсабхаавзхи вияа ад̇д̇анааби висад̣̇исарасасан̇каад̇ам̣ висум̣бхаавам̣ ниб̣б̣ад̇д̇знд̇о д̇аб̣бхаавам̣ г̇ажчад̇ийд̇и вужжад̇и, д̇ат̇аа расаад̣̇аяоби руд̇хираад̣̇игодтаасам̣. д̇знааха ‘‘расаад̣̇ибхаавзна вивзгам̣ г̇ажчад̇ий’’д̇и.
Pāṭiyekko pathavīdhātukoṭṭhāsoti pathavīkoṭṭhāsamatto, attasuññadhammamattoti attho. Santappatīti ettha sarīrapakatimatikkamitvā uṇhabhāvo santāpo, sarīradahanavasena pavatto mahādāho, ayametesaṃ viseso. Yena ca jīrīyatīti ekāhikādijarārogena jarīyatīti ca attho yujjati. ‘‘Satavāraṃ tāpetvā tāpetvā udake pakkhipitvā uddhaṭasappi satadhotasappī’’ti vadanti. Rasarudhiramaṃsamedanhāruaṭṭhiaṭṭhimiñjā rasādayo. Keci nhāruṃ apanetvā sukkaṃ sattamaṃ dhātuṃ vadanti. Vivekanti visuṃbhāvaṃ, visadisabhāvanti attho. Vatthusaṅkhāto hi āhāro pariṇāmaṃ gacchanto pāṇabhakkhagahaṇipadaniya muttakarīsabhāvehi viya attanāpi visadisarasasaṅkhātaṃ visuṃbhāvaṃ nibbattento tabbhāvaṃ gacchatīti vuccati, tathā rasādayopi rudhirādikoṭṭhāsaṃ. Tenāha ‘‘rasādibhāvena vivekaṃ gacchatī’’ti.
сабхаавалагкан̣ад̇од̇и асужибхаавзна лагкид̇аб̣б̣ад̇о.
Sabhāvalakkhaṇatoti asucibhāvena lakkhitabbato.
48. яаат̇аавасарасалагкан̣анд̇и расид̇аб̣б̣од̇и расо, бадивиж̇жхид̇аб̣б̣о сабхааво, ад̇д̇ано расо сарасо, яаат̇ааво сарасо, яаат̇аавасарасо яаат̇аавасарасо зва лагкид̇аб̣б̣ад̇д̇аа лагкан̣анд̇и яаат̇аавасарасалагкан̣ам̣. ат̇а ваа яаат̇аавасарасалагкан̣анд̇и авибарийд̇ам̣ ад̇д̇ано бавад̇д̇исан̇каад̇ам̣ гижжан̃жзва бийл̣анасан̇каад̇ам̣ лагкан̣ан̃жа. ‘‘ид̣̇ам̣ гижжам̣, ид̣̇ам̣ лагкан̣а’’нд̇и авиж̇ж̇аахзд̇у н̃аад̇ум̣ на саггод̇и, д̇аб̣б̣исаяан̃аан̣уббад̇д̇им̣ ниваарзнд̇ий чаад̣̇зд̇ваа барияонанд̇хид̇ваа д̇идтад̇ийд̇и вуд̇д̇аа. д̇зна вуд̇д̇ам̣ ‘‘ж̇аанид̇ум̣ бадивиж̇жхид̇ум̣ на д̣̇зд̇ий’’д̇и. д̇аяид̣̇амассаа гижжанд̇и гижжад̇о гат̇ид̇аа. гат̇ид̇аад̇и жа вуд̇д̇аа, яад̇о жа авиж̇ж̇аа асамбадивзд̇харасаад̇и вужжад̇и. ж̇ааяад̇и зд̇т̇аад̇и ж̇аад̇и, уббад̇д̇идтаанам̣. яад̣̇иби нирод̇хамаг̇г̇з авиж̇ж̇аа аарамман̣ам̣ на гарод̇и, д̇з бана ж̇аанид̇угаамасса д̇аббадижчаад̣̇анавасзна анирод̇хамаг̇г̇зсу нирод̇хамаг̇г̇аг̇г̇ахан̣асса гааран̣абхаавзна бавад̇д̇амаанаа д̇ад̇т̇а уббаж̇ж̇ад̇ийд̇и вужжад̇и, д̇зсамби авиж̇ж̇ааяа уббад̇д̇идтаанад̇аа ход̇и, ид̇арзсам̣ аарамман̣абхаавзна жаад̇и.
48.Yāthāvasarasalakkhaṇanti rasitabboti raso, paṭivijjhitabbo sabhāvo, attano raso saraso, yāthāvo saraso, yāthāvasaraso yāthāvasaraso eva lakkhitabbattā lakkhaṇanti yāthāvasarasalakkhaṇaṃ. Atha vā yāthāvasarasalakkhaṇanti aviparītaṃ attano pavattisaṅkhātaṃ kiccañceva pīḷanasaṅkhātaṃ lakkhaṇañca. ‘‘Idaṃ kiccaṃ, idaṃ lakkhaṇa’’nti avijjāhetu ñātuṃ na sakkoti, tabbisayañāṇuppattiṃ nivārentī chādetvā pariyonandhitvā tiṭṭhatīti vuttā. Tena vuttaṃ ‘‘jānituṃ paṭivijjhituṃ na detī’’ti. Tayidamassā kiccanti kiccato kathitā. Kathitāti ca vuttā, yato ca avijjā asampaṭivedharasāti vuccati. Jāyati etthāti jāti, uppattiṭṭhānaṃ. Yadipi nirodhamagge avijjā ārammaṇaṃ na karoti, te pana jānitukāmassa tappaṭicchādanavasena anirodhamaggesu nirodhamaggaggahaṇassa kāraṇabhāvena pavattamānā tattha uppajjatīti vuccati, tesampi avijjāya uppattiṭṭhānatā hoti, itaresaṃ ārammaṇabhāvena cāti.
ад̇т̇аанад̇т̇анд̇и хид̇аахид̇ам̣. саммохавинод̣̇анияам̣ бана ‘‘ад̇т̇ад̇т̇а’’нд̇и (вибха. адта. 226) вуд̇д̇ам̣, д̇ад̇т̇а ад̇т̇о зва ад̇т̇ад̇т̇од̇и ад̇т̇асса авибарийд̇ад̇аад̣̇ассанад̇т̇ам̣ д̣̇уд̇иязна ад̇т̇асад̣̇д̣̇зна висзсанам̣. на хи н̃аан̣ам̣ анад̇т̇з ‘‘ад̇т̇о’’д̇и г̇ан̣хаад̇ийд̇и. гааран̣аагааран̣анд̇и зд̇т̇ааби звам̣ д̣̇адтаб̣б̣ам̣. ад̇т̇ад̇т̇анд̇и ваа аамзд̣ид̇аважанам̣ саб̣б̣зсам̣ ад̇т̇аанам̣ баагадагаран̣абхааваббагаасанад̇т̇ам̣, палам̣ паланд̇и ад̇т̇о, хид̇абарияааязби зсзва наяо. нд̇и ад̇т̇аанад̇т̇аад̣̇игам̣. аагааранд̇и ад̇т̇аад̣̇игааран̣амзва.
Atthānatthanti hitāhitaṃ. Sammohavinodaniyaṃ pana ‘‘atthattha’’nti (vibha. aṭṭha. 226) vuttaṃ, tattha attho eva atthatthoti atthassa aviparītatādassanatthaṃ dutiyena atthasaddena visesanaṃ. Na hi ñāṇaṃ anatthe ‘‘attho’’ti gaṇhātīti. Kāraṇākāraṇanti etthāpi evaṃ daṭṭhabbaṃ. Atthatthanti vā āmeḍitavacanaṃ sabbesaṃ atthānaṃ pākaṭakaraṇabhāvappakāsanatthaṃ, phalaṃ phalanti attho, hitapariyāyepi eseva nayo. Nti atthānatthādikaṃ. Ākāranti atthādikāraṇameva.
бадивид̣̇д̇хасса буна авзгканаа бажжавзгкан̣аа. д̣̇ужинд̇ид̇ажинд̇ид̇аад̣̇илагкан̣асса б̣ааласса бхааво б̣ааляам̣. самбаж̇аанаад̇ийд̇и самам̣ багаарзхи ж̇аанаад̇и. б̣алавамохо бамохо. саманд̇ад̇о моханам̣ саммохо. д̣̇уг̇г̇ад̇иг̇аамигаммасса висзсабажжаяад̇д̇аа авинд̣̇ияам̣. винд̣̇ад̇ийд̇и лабхад̇и. анаваж̇ж̇ад̇хаммаанам̣ виж̇ж̇аа вияа висзсабажжаяо на ход̇ийд̇и винд̣̇ияам̣ на винд̣̇ад̇и. аяам̣ авиж̇ж̇ааяа взмад̇д̇ад̇аад̇и аяам̣ ‘‘д̣̇угкз ан̃н̃аан̣а’’нд̇иаад̣̇инаа гижжаж̇аад̇илагкан̣зхи вуд̇д̇о авиж̇ж̇ааяа ависзсо. виж̇ж̇аад̇иаад̣̇ийнам̣ вуд̇д̇анаяаанасаарзна ад̇т̇о взд̣̇ид̇аб̣б̣о.
Paṭividdhassa puna avekkhanā paccavekkhaṇā. Ducintitacintitādilakkhaṇassa bālassa bhāvo bālyaṃ. Sampajānātīti samaṃ pakārehi jānāti. Balavamoho pamoho. Samantato mohanaṃ sammoho. Duggatigāmikammassa visesapaccayattā avindiyaṃ. Vindatīti labhati. Anavajjadhammānaṃ vijjā viya visesapaccayo na hotīti vindiyaṃ na vindati. Ayaṃ avijjāya vemattatāti ayaṃ ‘‘dukkhe aññāṇa’’ntiādinā kiccajātilakkhaṇehi vutto avijjāya aviseso. Vijjātiādīnaṃ vuttanayānasārena attho veditabbo.
баасаан̣асагкараваалигаавирахид̇аа бхууми сан̣хаад̇и ‘‘сан̣хадтзнаа’’д̇и вуд̇д̇ам̣.
Pāsāṇasakkharavālikāvirahitā bhūmi saṇhāti ‘‘saṇhaṭṭhenā’’ti vuttaṃ.
д̇ад̇д̇агамзва гааланд̇и бан̃жагаббасад̇аани. вибхууд̇ам̣ самад̇д̇игганд̇ам̣ руубасан̃н̃аасан̇каад̇ам̣ руубам̣ зд̇ааяаад̇и вибхууд̇аруубам̣, самаабад̇д̇инд̇и бад̣̇ад̇т̇о. на хи гаажи аруубасамаабад̇д̇и руубасан̃н̃аасахаг̇ад̇аа бавад̇д̇ийд̇и. нирод̇хасамаабад̇д̇ияам̣ вад̇д̇аб̣б̣амзва над̇т̇и, д̇ад̇т̇а нзвасан̃н̃аанаасан̃н̃ааяад̇анасамаабад̇д̇ияаа висум̣ г̇ахид̇ад̇д̇аа вуд̇д̇ам̣ ‘‘сзсааруббасамаабад̇д̇ияо’’д̇и.
Tattakamevakālanti pañcakappasatāni. Vibhūtaṃ samattikkantaṃ rūpasaññāsaṅkhātaṃ rūpaṃ etāyāti vibhūtarūpaṃ, samāpattinti padattho. Na hi kāci arūpasamāpatti rūpasaññāsahagatā pavattīti. Nirodhasamāpattiyaṃ vattabbameva natthi, tattha nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā visuṃ gahitattā vuttaṃ ‘‘sesāruppasamāpattiyo’’ti.
д̣̇амат̇ам̣ анубаг̇ажчанд̇о д̣̇удтассо калун̇гассо. уд̇д̇арид̣̇амат̇ааяаад̇и арияамаг̇г̇ад̣̇амат̇ааяа.
Damathaṃ anupagacchanto duṭṭhasso khaluṅkasso. Uttaridamathāyāti ariyamaggadamathāya.
ид̇арод̇и д̣̇угкаабадибад̣̇о киббаабхин̃н̃о, сукаабадибад̣̇о жа киббаабхин̃н̃о. убхаяад̇обхааг̇зхийд̇и руубагааяанаамагааяабхааг̇зхи. убхаяад̇од̇и вигкамбханасамужчзд̣̇авимуд̇д̇ивасзна.
Itaroti dukkhāpaṭipado khippābhiñño, sukhāpaṭipado ca khippābhiñño. Ubhayatobhāgehīti rūpakāyanāmakāyabhāgehi. Ubhayatoti vikkhambhanasamucchedavimuttivasena.
анзгобийд̇и сабхаавзна анзгоби. згасад̣̇д̣̇аабхид̇хзяяад̇ааяаад̇и сааман̃н̃асад̣̇д̣̇аабхид̇хзяяад̇ааяа.
Anekopīti sabhāvena anekopi. Ekasaddābhidheyyatāyāti sāmaññasaddābhidheyyatāya.
ад̇хидтаанахааравибхан̇г̇аван̣н̣анаа нидтид̇аа.
Adhiṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
д̇ибидага (муула) • Tipiṭaka (Mūla) / суд̇д̇абидага • Suttapiṭaka / куд̣̇д̣̇аганигааяа • Khuddakanikāya / нзд̇д̇иббагаран̣абаал̣и • Nettippakaraṇapāḷi / 14. ад̇хидтаанахааравибхан̇г̇о • 14. Adhiṭṭhānahāravibhaṅgo
адтагат̇аа • Aṭṭhakathā / суд̇д̇абидага (адтагат̇аа) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / куд̣̇д̣̇аганигааяа (адтагат̇аа) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / нзд̇д̇иббагаран̣а-адтагат̇аа • Nettippakaraṇa-aṭṭhakathā / 14. ад̇хидтаанахааравибхан̇г̇аван̣н̣анаа • 14. Adhiṭṭhānahāravibhaṅgavaṇṇanā
дийгаа • Tīkā / суд̇д̇абидага (дийгаа) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / куд̣̇д̣̇аганигааяа (дийгаа) • Khuddakanikāya (ṭīkā) / нзд̇д̇ивибхаавиний • Nettivibhāvinī / 14. ад̇хидтаанахааравибхан̇г̇авибхааванаа • 14. Adhiṭṭhānahāravibhaṅgavibhāvanā
