| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) |
੧੦. ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
10. Ādhipateyyasuttavaṇṇanā
੪੦. ਦਸਮੇ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾਨੀਤਿ ਜੇਟ੍ਠਕਕਾਰਣਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ। ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍વਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਗੁਣਜਾਤਂ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ। ਲੋਕਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍વਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਲੋਕਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ। ਨવવਿਧਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍વਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ। ਨ ਇਤਿ ਭવਾਭવਹੇਤੂਤਿ ਇਤਿ ਭવੋ, ਇਤਿ ਭવੋਤਿ ਏવਂ ਆਯਤਿਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭવਸ੍ਸ ਹੇਤੁ। ਓਤਿਣ੍ਣੋਤਿ ਅਨੁਪવਿਟ੍ਠੋ। ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਜਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਪવਿਟ੍ਠਾ, ਸੋ ਜਾਤਿਯਾ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮ। ਜਰਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇવ ਨਯੋ। ਕੇવਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਸਕਲਸ੍ਸ વਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਰਾਸਿਸ੍ਸ। ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾਤਿ ਅਨ੍ਤਕਰਣਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਪਰਿવਟੁਮਕਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯੇਯ੍ਯ। ਓਹਾਯਾਤਿ ਪਹਾਯ। ਪਾਪਿਟ੍ਠਤਰੇਤਿ ਲਾਮਕਤਰੇ। ਆਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ, ਆਰਦ੍ਧਤ੍ਤਾવ ਅਸਲ੍ਲੀਨਂ। ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਚਤੁਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨવਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ। ਉਪਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾવ ਅਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠਾ। ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਕਾਯੋਤਿ ਨਾਮਕਾਯੋ ਚ ਕਰਜਕਾਯੋ ਚ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ વੂਪਸਨ੍ਤਦਰਥੋ। ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾવ ਅਸਾਰਦ੍ਧੋ। ਸਮਾਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਆਹਿਤਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਪਿਤਂ। ਸਮ੍ਮਾ ਆਹਿਤਤ੍ਤਾવ ਏਕਗ੍ਗਂ। ਅਧਿਪਤਿਂ ਕਰਿਤ੍વਾਤਿ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍વਾ। ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤੀਤਿ ਸੁਦ੍ਧਂ ਨਿਮ੍ਮਲਂ ਕਤ੍વਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤਿ ਪਟਿਜਗ੍ਗਤਿ, ਗੋਪਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਅਯਞ੍ਚ ਯਾવ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸੁਦ੍ਧਮਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤਿ ਨਾਮ, ਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋવ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸੁਦ੍ਧਮਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤਿ।
40. Dasame ādhipateyyānīti jeṭṭhakakāraṇato nibbattāni. Attādhipateyyantiādīsu attānaṃ jeṭṭhakaṃ katvā nibbattitaṃ guṇajātaṃ attādhipateyyaṃ. Lokaṃ jeṭṭhakaṃ katvā nibbattitaṃ lokādhipateyyaṃ. Navavidhaṃ lokuttaradhammaṃ jeṭṭhakaṃ katvā nibbattitaṃ dhammādhipateyyaṃ. Na iti bhavābhavahetūti iti bhavo, iti bhavoti evaṃ āyatiṃ, na tassa tassa sampattibhavassa hetu. Otiṇṇoti anupaviṭṭho. Yassa hi jāti antopaviṭṭhā, so jātiyā otiṇṇo nāma. Jarādīsupi eseva nayo. Kevalassa dukkhakkhandhassāti sakalassa vaṭṭadukkharāsissa. Antakiriyāpaññāyethāti antakaraṇaṃ paricchedaparivaṭumakaraṇaṃ paññāyeyya. Ohāyāti pahāya. Pāpiṭṭhatareti lāmakatare. Āraddhanti paggahitaṃ paripuṇṇaṃ, āraddhattāva asallīnaṃ. Upaṭṭhitāti catusatipaṭṭhānavasena upaṭṭhitā. Upaṭṭhitattāva asammuṭṭhā. Passaddho kāyoti nāmakāyo ca karajakāyo ca passaddho vūpasantadaratho. Passaddhattāva asāraddho. Samāhitaṃ cittanti ārammaṇe cittaṃ sammā āhitaṃ suṭṭhu ṭhapitaṃ. Sammā āhitattāva ekaggaṃ. Adhipatiṃ karitvāti jeṭṭhakaṃ katvā. Suddhaṃattānaṃ pariharatīti suddhaṃ nimmalaṃ katvā attānaṃ pariharati paṭijaggati, gopāyatīti attho. Ayañca yāva arahattamaggā pariyāyena suddhamattānaṃ pariharati nāma, phalappattova pana nippariyāyena suddhamattānaṃ pariharati.
ਸ੍વਾਕ੍ਖਾਤੋਤਿਆਦੀਨਿ વਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (વਿਸੁਦ੍ਧਿ॰ ੧.੧੪੭) વਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨਿ। ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ વਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ વਿਹਰਨ੍ਤਿ। ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖવੇ, ਤੀਣਿ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਤਾવਤਾ ਤੀਣਿ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾਨਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ।
Svākkhātotiādīni visuddhimagge (visuddhi. 1.147) vitthāritāni. Jānaṃ passaṃ viharantīti taṃ dhammaṃ jānantā passantā viharanti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi ādhipateyyānīti ettāvatā tīṇi ādhipateyyāni lokiyalokuttaramissakāni kathitāni.
ਪਕੁਬ੍ਬਤੋਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ। ਅਤ੍ਤਾ ਤੇ ਪੁਰਿਸ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਚ੍ਚਂ વਾ ਯਦਿ વਾ ਮੁਸਾਤਿ ਯਂ ਤ੍વਂ ਕਰੋਸਿ, ਤਂ ਯਦਿ વਾ ਯਥਾਸਭਾવਂ ਯਦਿ વਾ ਨੋ ਯਥਾਸਭਾવਨ੍ਤਿ ਤવ ਅਤ੍ਤਾવ ਜਾਨਾਤਿ। ਇਮਿਨਾ ਚ ਕਾਰਣੇਨ વੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਲੋਕੇ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ। ਕਲ੍ਯਾਣਨ੍ਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਂ। ਅਤਿਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਮਞ੍ਞਸਿ। ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਗੂਹਸੀਤਿ ਯਥਾ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਏવਂ ਨਂ ਪਰਿਗੂਹਾਮੀਤਿ વਾਯਮਸਿ। ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਕੋਤਿ ਅਤ੍ਤਜੇਟ੍ਠਕੋ। ਲੋਕਾਧਿਪੋਤਿ ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਕੋ। ਨਿਪਕੋਤਿ ਪਞ੍ਞવਾ। ਝਾਯੀਤਿ ਝਾਯਨ੍ਤੋ। ਧਮ੍ਮਾਧਿਪੋਤਿ ਧਮ੍ਮਜੇਟ੍ਠਕੋ। ਸਚ੍ਚਪਰਕ੍ਕਮੋਤਿ ਥਿਰਪਰਕ੍ਕਮੋ ਭੂਤਪਰਕ੍ਕਮੋ। ਪਸਯ੍ਹ ਮਾਰਨ੍ਤਿ ਮਾਰਂ ਪਸਹਿਤ੍વਾ। ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਅਨ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸੇવ વੇવਚਨਂ। ਯੋ ਚ ਫੁਸੀ ਜਾਤਿਕ੍ਖਯਂ ਪਧਾਨવਾਤਿ ਯੋ ਝਾਯੀ ਪਧਾਨવਾ ਮਾਰਂ ਅਭਿਭવਿਤ੍વਾ ਜਾਤਿਕ੍ਖਯਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਫੁਸਿ। ਸੋ ਤਾਦਿਸੋਤਿ ਸੋ ਤਥਾવਿਧੋ ਤਥਾਸਣ੍ਠਿਤੋ। ਲੋਕવਿਦੂਤਿ ਤਯੋ ਲੋਕੇ વਿਦਿਤੇ ਪਾਕਟੇ ਕਤ੍વਾ ਠਿਤੋ। ਸੁਮੇਧੋਤਿ ਸੁਪਞ੍ਞੋ। ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਤਮ੍ਮਯੋ ਮੁਨੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਤਮ੍ਮਯਤਾਯ ਅਭਾવੇਨ ਅਤਮ੍ਮਯੋ ਖੀਣਾਸવਮੁਨਿ ਕਦਾਚਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨ ਹੀਯਤਿ ਨ ਪਰਿਹੀਯਤੀਤਿ વੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ।
Pakubbatoti karontassa. Attā te purisa jānāti, saccaṃ vā yadi vā musāti yaṃ tvaṃ karosi, taṃ yadi vā yathāsabhāvaṃ yadi vā no yathāsabhāvanti tava attāva jānāti. Iminā ca kāraṇena veditabbaṃ ‘‘pāpakammaṃ karontassa loke paṭicchannaṭṭhānaṃ nāma natthī’’ti. Kalyāṇanti sundaraṃ. Atimaññasīti atikkamitvā maññasi. Attānaṃ parigūhasīti yathā me attāpi na jānāti, evaṃ naṃ parigūhāmīti vāyamasi. Attādhipateyyakoti attajeṭṭhako. Lokādhipoti lokajeṭṭhako. Nipakoti paññavā. Jhāyīti jhāyanto. Dhammādhipoti dhammajeṭṭhako. Saccaparakkamoti thiraparakkamo bhūtaparakkamo. Pasayha māranti māraṃ pasahitvā. Abhibhuyya antakanti idaṃ tasseva vevacanaṃ. Yo ca phusī jātikkhayaṃ padhānavāti yo jhāyī padhānavā māraṃ abhibhavitvā jātikkhayaṃ arahattaṃ phusi. Sotādisoti so tathāvidho tathāsaṇṭhito. Lokavidūti tayo loke vidite pākaṭe katvā ṭhito. Sumedhoti supañño. Sabbesu dhammesu atammayo munīti sabbe tebhūmakadhamme taṇhāsaṅkhātāya tammayatāya abhāvena atammayo khīṇāsavamuni kadāci katthaci na hīyati na parihīyatīti vuttaṃ hotīti.
ਦੇવਦੂਤવਗ੍ਗੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ।
Devadūtavaggo catuttho.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ • Aṅguttaranikāya / ੧੦. ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਂ • 10. Ādhipateyyasuttaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ੧੦. ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 10. Ādhipateyyasuttavaṇṇanā
