Only Dharma. Since 1992
Library / Tipiṭaka / తిపిటక • Tipiṭaka / అఙ్గుత్తరనికాయ • Aṅguttaranikāya

౧౦. ఆధిపతేయ్యసుత్తం

10. Ādhipateyyasuttaṃ

౪౦. ‘‘తీణిమాని , భిక్ఖవే, ఆధిపతేయ్యాని. కతమాని తీణి? అత్తాధిపతేయ్యం, లోకాధిపతేయ్యం, ధమ్మాధిపతేయ్యం. కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, అత్తాధిపతేయ్యం? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అరఞ్ఞగతో వా రుక్ఖమూలగతో వా సుఞ్ఞాగారగతో వా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘న ఖో పనాహం చీవరహేతు అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో. న పిణ్డపాతహేతు, న సేనాసనహేతు, న ఇతిభవాభవహేతు అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో. అపి చ ఖోమ్హి ఓతిణ్ణో జాతియా జరాయ మరణేన సోకేహి పరిదేవేహి దుక్ఖేహి దోమనస్సేహి ఉపాయాసేహి, దుక్ఖోతిణ్ణో దుక్ఖపరేతో. అప్పేవ నామ ఇమస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స అన్తకిరియా పఞ్ఞాయేథాతి. అహఞ్చేవ ఖో పన యాదిసకే 1 కామే ఓహాయ అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో తాదిసకే వా 2 కామే పరియేసేయ్యం తతో వా 3 పాపిట్ఠతరే, న మేతం పతిరూప’న్తి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘ఆరద్ధం ఖో పన మే వీరియం భవిస్సతి అసల్లీనం, ఉపట్ఠితా సతి అసమ్ముట్ఠా, పస్సద్ధో కాయో అసారద్ధో, సమాహితం చిత్తం ఏకగ్గ’న్తి. సో అత్తానంయేవ అధిపతిం కరిత్వా అకుసలం పజహతి, కుసలం భావేతి, సావజ్జం పజహతి, అనవజ్జం భావేతి, సుద్ధం అత్తానం పరిహరతి. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, అత్తాధిపతేయ్యం.

40. ‘‘Tīṇimāni , bhikkhave, ādhipateyyāni. Katamāni tīṇi? Attādhipateyyaṃ, lokādhipateyyaṃ, dhammādhipateyyaṃ. Katamañca, bhikkhave, attādhipateyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘na kho panāhaṃ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto. Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti. Ahañceva kho pana yādisake 4 kāme ohāya agārasmā anagāriyaṃ pabbajito tādisake vā 5 kāme pariyeseyyaṃ tato vā 6 pāpiṭṭhatare, na metaṃ patirūpa’nti. So iti paṭisañcikkhati – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ bhavissati asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti. So attānaṃyeva adhipatiṃ karitvā akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhaṃ attānaṃ pariharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, attādhipateyyaṃ.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, లోకాధిపతేయ్యం? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అరఞ్ఞగతో వా రుక్ఖమూలగతో వా సుఞ్ఞాగారగతో వా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘న ఖో పనాహం చీవరహేతు అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో. న పిణ్డపాతహేతు, న సేనాసనహేతు, న ఇతిభవాభవహేతు అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో. అపి చ ఖోమ్హి ఓతిణ్ణో జాతియా జరాయ మరణేన సోకేహి పరిదేవేహి దుక్ఖేహి దోమనస్సేహి ఉపాయాసేహి, దుక్ఖోతిణ్ణో దుక్ఖపరేతో. అప్పేవ నామ ఇమస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స అన్తకిరియా పఞ్ఞాయేథా’తి. అహఞ్చేవ ఖో పన ఏవం పబ్బజితో సమానో కామవితక్కం వా వితక్కేయ్యం, బ్యాపాదవితక్కం వా వితక్కేయ్యం, విహింసావితక్కం వా వితక్కేయ్యం, మహా ఖో పనాయం లోకసన్నివాసో. మహన్తస్మిం ఖో పన లోకసన్నివాసే సన్తి సమణబ్రాహ్మణా ఇద్ధిమన్తో దిబ్బచక్ఖుకా పరచిత్తవిదునో. తే దూరతోపి పస్సన్తి, ఆసన్నాపి న దిస్సన్తి, చేతసాపి చిత్తం పజానన్తి 7. తేపి మం ఏవం జానేయ్యుం – ‘పస్సథ, భో, ఇమం కులపుత్తం సద్ధా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో సమానో వోకిణ్ణో విహరతి పాపకేహి అకుసలేహి ధమ్మేహీ’తి. దేవతాపి ఖో సన్తి ఇద్ధిమన్తినియో దిబ్బచక్ఖుకా పరచిత్తవిదునియో. తా దూరతోపి పస్సన్తి, ఆసన్నాపి న దిస్సన్తి, చేతసాపి చిత్తం జానన్తి. తాపి మం ఏవం జానేయ్యుం – ‘పస్సథ, భో, ఇమం కులపుత్తం సద్ధా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో సమానో వోకిణ్ణో విహరతి పాపకేహి అకుసలేహి ధమ్మేహీ’తి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘ఆరద్ధం ఖో పన మే వీరియం భవిస్సతి అసల్లీనం, ఉపట్ఠితా సతి అసమ్ముట్ఠా, పస్సద్ధో కాయో అసారద్ధో, సమాహితం చిత్తం ఏకగ్గ’న్తి. సో లోకంయేవ అధిపతిం కరిత్వా అకుసలం పజహతి, కుసలం భావేతి, సావజ్జం పజహతి, అనవజ్జం భావేతి, సుద్ధం అత్తానం పరిహరతి. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, లోకాధిపతేయ్యం.

‘‘Katamañca, bhikkhave, lokādhipateyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘na kho panāhaṃ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto. Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethā’ti. Ahañceva kho pana evaṃ pabbajito samāno kāmavitakkaṃ vā vitakkeyyaṃ, byāpādavitakkaṃ vā vitakkeyyaṃ, vihiṃsāvitakkaṃ vā vitakkeyyaṃ, mahā kho panāyaṃ lokasannivāso. Mahantasmiṃ kho pana lokasannivāse santi samaṇabrāhmaṇā iddhimanto dibbacakkhukā paracittaviduno. Te dūratopi passanti, āsannāpi na dissanti, cetasāpi cittaṃ pajānanti 8. Tepi maṃ evaṃ jāneyyuṃ – ‘passatha, bho, imaṃ kulaputtaṃ saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito samāno vokiṇṇo viharati pāpakehi akusalehi dhammehī’ti. Devatāpi kho santi iddhimantiniyo dibbacakkhukā paracittaviduniyo. Tā dūratopi passanti, āsannāpi na dissanti, cetasāpi cittaṃ jānanti. Tāpi maṃ evaṃ jāneyyuṃ – ‘passatha, bho, imaṃ kulaputtaṃ saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito samāno vokiṇṇo viharati pāpakehi akusalehi dhammehī’ti. So iti paṭisañcikkhati – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ bhavissati asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti. So lokaṃyeva adhipatiṃ karitvā akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhaṃ attānaṃ pariharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, lokādhipateyyaṃ.

‘‘కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, ధమ్మాధిపతేయ్యం? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అరఞ్ఞగతో వా రుక్ఖమూలగతో వా సుఞ్ఞాగారగతో వా ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘న ఖో పనాహం చీవరహేతు అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో. న పిణ్డపాతహేతు, న సేనాసనహేతు, న ఇతిభవాభవహేతు అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో. అపి చ ఖోమ్హి ఓతిణ్ణో జాతియా జరాయ మరణేన సోకేహి పరిదేవేహి దుక్ఖేహి దోమనస్సేహి ఉపాయాసేహి, దుక్ఖోతిణ్ణో దుక్ఖపరేతో. అప్పేవ నామ ఇమస్స కేవలస్స దుక్ఖక్ఖన్ధస్స అన్తకిరియా పఞ్ఞాయేథాతి. స్వాక్ఖాతో భగవతా ధమ్మో సన్దిట్ఠికో అకాలికో ఏహిపస్సికో ఓపనేయ్యికో పచ్చత్తం వేదితబ్బో విఞ్ఞూహీతి. సన్తి ఖో పన మే సబ్రహ్మచారీ జానం పస్సం విహరన్తి. అహఞ్చేవ ఖో పన ఏవం స్వాక్ఖాతే ధమ్మవినయే పబ్బజితో సమానో కుసీతో విహరేయ్యం పమత్తో, న మేతం అస్స పతిరూప’న్తి. సో ఇతి పటిసఞ్చిక్ఖతి – ‘ఆరద్ధం ఖో పన మే వీరియం భవిస్సతి అసల్లీనం, ఉపట్ఠితా సతి అసమ్ముట్ఠా, పస్సద్ధో కాయో అసారద్ధో, సమాహితం చిత్తం ఏకగ్గ’న్తి. సో ధమ్మంయేవ అధిపతిం కరిత్వా అకుసలం పజహతి, కుసలం భావేతి, సావజ్జం పజహతి, అనవజ్జం భావేతి, సుద్ధం అత్తానం పరిహరతి. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, ధమ్మాధిపతేయ్యం. ఇమాని ఖో, భిక్ఖవే, తీణి ఆధిపతేయ్యానీ’’తి.

‘‘Katamañca, bhikkhave, dhammādhipateyyaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati – ‘na kho panāhaṃ cīvarahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Na piṇḍapātahetu, na senāsanahetu, na itibhavābhavahetu agārasmā anagāriyaṃ pabbajito. Api ca khomhi otiṇṇo jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, dukkhotiṇṇo dukkhapareto. Appeva nāma imassa kevalassa dukkhakkhandhassa antakiriyā paññāyethāti. Svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṃ veditabbo viññūhīti. Santi kho pana me sabrahmacārī jānaṃ passaṃ viharanti. Ahañceva kho pana evaṃ svākkhāte dhammavinaye pabbajito samāno kusīto vihareyyaṃ pamatto, na metaṃ assa patirūpa’nti. So iti paṭisañcikkhati – ‘āraddhaṃ kho pana me vīriyaṃ bhavissati asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṃ cittaṃ ekagga’nti. So dhammaṃyeva adhipatiṃ karitvā akusalaṃ pajahati, kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhaṃ attānaṃ pariharati. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dhammādhipateyyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi ādhipateyyānī’’ti.

‘‘నత్థి లోకే రహో నామ, పాపకమ్మం పకుబ్బతో;

‘‘Natthi loke raho nāma, pāpakammaṃ pakubbato;

అత్తా తే పురిస జానాతి, సచ్చం వా యది వా ముసా.

Attā te purisa jānāti, saccaṃ vā yadi vā musā.

‘‘కల్యాణం వత భో సక్ఖి, అత్తానం అతిమఞ్ఞసి;

‘‘Kalyāṇaṃ vata bho sakkhi, attānaṃ atimaññasi;

యో సన్తం అత్తని పాపం, అత్తానం పరిగూహసి.

Yo santaṃ attani pāpaṃ, attānaṃ parigūhasi.

‘‘పస్సన్తి దేవా చ తథాగతా చ,

‘‘Passanti devā ca tathāgatā ca,

లోకస్మిం బాలం విసమం చరన్తం;

Lokasmiṃ bālaṃ visamaṃ carantaṃ;

తస్మా హి అత్తాధిపతేయ్యకో చ 9,

Tasmā hi attādhipateyyako ca 10,

లోకాధిపో చ నిపకో చ ఝాయీ.

Lokādhipo ca nipako ca jhāyī.

‘‘ధమ్మాధిపో చ అనుధమ్మచారీ,

‘‘Dhammādhipo ca anudhammacārī,

న హీయతి సచ్చపరక్కమో ముని;

Na hīyati saccaparakkamo muni;

పసయ్హ మారం అభిభుయ్య అన్తకం,

Pasayha māraṃ abhibhuyya antakaṃ,

యో చ ఫుసీ జాతిక్ఖయం పధానవా;

Yo ca phusī jātikkhayaṃ padhānavā;

సో తాదిసో లోకవిదూ సుమేధో,

So tādiso lokavidū sumedho,

సబ్బేసు ధమ్మేసు అతమ్మయో మునీ’’తి. దసమం;

Sabbesu dhammesu atammayo munī’’ti. dasamaṃ;

దేవదూతవగ్గో చతుత్థో.

Devadūtavaggo catuttho.

తస్సుద్దానం –

Tassuddānaṃ –

బ్రహ్మ ఆనన్ద సారిపుత్తో, నిదానం హత్థకేన చ;

Brahma ānanda sāriputto, nidānaṃ hatthakena ca;

దూతా దువే చ రాజానో, సుఖుమాలాధిపతేయ్యేన చాతి.

Dūtā duve ca rājāno, sukhumālādhipateyyena cāti.







Footnotes:
1. యాదిసకే వా (సీ॰ పీ॰ క॰)
2. చ (క॰)
3. చ (క॰)
4. yādisake vā (sī. pī. ka.)
5. ca (ka.)
6. ca (ka.)
7. జానన్తి (క॰)
8. jānanti (ka.)
9. అత్తాధిపకో సకో చరే (సీ॰ స్యా॰ కం॰ పీ॰)
10. attādhipako sako care (sī. syā. kaṃ. pī.)



Related texts:



అట్ఠకథా • Aṭṭhakathā / సుత్తపిటక (అట్ఠకథా) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / అఙ్గుత్తరనికాయ (అట్ఠకథా) • Aṅguttaranikāya (aṭṭhakathā) / ౧౦. ఆధిపతేయ్యసుత్తవణ్ణనా • 10. Ādhipateyyasuttavaṇṇanā

టీకా • Tīkā / సుత్తపిటక (టీకా) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / అఙ్గుత్తరనికాయ (టీకా) • Aṅguttaranikāya (ṭīkā) / ౧౦. ఆధిపతేయ్యసుత్తవణ్ణనా • 10. Ādhipateyyasuttavaṇṇanā


© 1991-2026 Titi Tudorancea Yoga Bulletin | Titi Tudorancea® is a Registered Trademark | Terms of use and privacy policy
Contact