| Library / Tipiṭaka / ਤਿਪਿਟਕ • Tipiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਅਟ੍ਠਕਥਾ) • Majjhimanikāya (aṭṭhakathā) |
੮. ਅਭਯਰਾਜਕੁਮਾਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ
8. Abhayarājakumārasuttavaṇṇanā
੮੩. ਏવਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਅਭਯਸੁਤ੍ਤਂ। ਤਤ੍ਥ ਅਭਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੋਤਿ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤੋ। વਾਦਂ ਆਰੋਪੇਹੀਤਿ ਦੋਸਂ ਆਰੋਪੇਹਿ। ਨੇਰਯਿਕੋਤਿ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੋ। ਕਪ੍ਪਟ੍ਠੋਤਿ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਕੋ। ਅਤੇਕਿਚ੍ਛੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸਹਸ੍ਸੇਨਾਪਿ ਤਿਕਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ। ਉਗ੍ਗਿਲਿਤੁਨ੍ਤਿ ਦ੍વੇ ਅਨ੍ਤੇ ਮੋਚੇਤ੍વਾ ਕਥੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਉਗ੍ਗਿਲਿਤੁਂ ਬਹਿ ਨੀਹਰਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਤਿ। ਓਗਿਲਿਤੁਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਦੋਸਂ ਦਤ੍વਾ ਹਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਓਗਿਲਿਤੁਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪવੇਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਤਿ।
83.Evaṃme sutanti abhayasuttaṃ. Tattha abhayoti tassa nāmaṃ. Rājakumāroti bimbisārassa orasaputto. Vādaṃ āropehīti dosaṃ āropehi. Nerayikoti niraye nibbattako. Kappaṭṭhoti kappaṭṭhitiko. Atekicchoti buddhasahassenāpi tikicchituṃ na sakkā. Uggilitunti dve ante mocetvā kathetuṃ asakkonto uggilituṃ bahi nīharituṃ na sakkhiti. Ogilitunti pucchāya dosaṃ datvā hāretuṃ asakkonto ogilituṃ anto pavesetuṃ na sakkhiti.
ਏવਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਕਿਰ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਯ੍ਹਂ ਸਾવਕੇ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍વਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਏਕਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਮਿ, ਯਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕੋ ਹੁਤ੍વਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਉਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ। ਸੋ ਅਭਯਸ੍ਸ ਗੇਹਾ ਨੀਹਟਭਤ੍ਤੋ ਸਿਨਿਦ੍ਧਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬਹੂ ਪਞ੍ਹੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍વਾ – ‘‘ਏਤ੍ਥ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮਂ ਨਾਮ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਇਮਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਪਹਾਯ ਚਾਤੁਮਾਸਮਤ੍ਥਕੇ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਦ੍ਦਸ। ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾਯ વਾ વਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ વਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਦੋਸੋ ਦਾਤੁਂ, ਓવਟ੍ਟਿਕਸਾਰੋ ਅਯਂ, ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ વਾਦਂ ਆਰੋਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ। ਤਤੋ ‘‘ਅਭਯੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ, ਸੋ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਮੀ’’ਤਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿ। ਸੋ વਾਦਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਤਸ੍ਸ વਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ‘‘ਏવਂ, ਭਨ੍ਤੇ,’’ਤਿ ਆਹ।
Evaṃ, bhanteti nigaṇṭho kira cintesi – ‘‘samaṇo gotamo mayhaṃ sāvake bhinditvā gaṇhāti, handāhaṃ ekaṃ pañhaṃ abhisaṅkharomi, yaṃ puṭṭho samaṇo gotamo ukkuṭiko hutvā nisinno uṭṭhātuṃ na sakkhissatī’’ti. So abhayassa gehā nīhaṭabhatto siniddhabhojanaṃ bhuñjanto bahū pañhe abhisaṅkharitvā – ‘‘ettha samaṇo gotamo imaṃ nāma dosaṃ dassessati, ettha imaṃ nāmā’’ti sabbe pahāya cātumāsamatthake imaṃ pañhaṃ addasa. Athassa etadahosi – ‘‘imassa pañhassa pucchāya vā vissajjane vā na sakkā doso dātuṃ, ovaṭṭikasāro ayaṃ, ko nu kho imaṃ gahetvā samaṇassa gotamassa vādaṃ āropessatī’’ti. Tato ‘‘abhayo rājakumāro paṇḍito, so sakkhissatīti taṃ uggaṇhāpemī’’ti niṭṭhaṃ gantvā uggaṇhāpesi. So vādajjhāsayatāya tassa vacanaṃ sampaṭicchanto ‘‘evaṃ, bhante,’’ti āha.
੮੪. ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਅਜ੍ਜਾਤਿ ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਚਤੂਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਇਦਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਇਦਂ વਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਯਮਾਨੇ ਦਿવਸਭਾਗੋ ਨਪ੍ਪਹੋਸ੍ਸਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੋ ਏવਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ। ਸੋ ਦਾਨੀਤਿ ਸ੍વੇ ਦਾਨਿ। ਅਤ੍ਤਚਤੁਤ੍ਥੋਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਬਹੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ? ਏવਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਬਹੂਸੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਸੁ ਥੋਕਂ ਦਤ੍વਾ વਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਅਞ੍ਞਂ ਤਥਾਰੂਪਂ વਤ੍ਥੁਂ ਆਹਰਿਤ੍વਾ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਤਿ, ਏવਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਲਹੋ વਾ ਕੋਲਾਹਲਮੇવ વਾ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ। ਅਥਾਪਿ ਏਕਕਂਯੇવ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਏવਮ੍ਪਿ ਮੇ ਗਰਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ‘ਯਾવਮਚ੍ਛਰੀ વਾਯਂ ਅਭਯੋ, ਭਗવਨ੍ਤਂ ਦਿવਸੇ ਦਿવਸੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਤੇਨਪਿ ਸਹਸ੍ਸੇਨਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍વਾਪਿ ਏਕਕਂਯੇવ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸੀ’’’ਤਿ। ‘‘ਏવਂ ਪਨ ਦੋਸੋ ਨ ਭવਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਪਰੇਹਿ ਤੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਚਤੁਤ੍ਥਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ।
84.Akālokho ajjāti ayaṃ pañho catūhi māsehi abhisaṅkhato, tattha idaṃ gahetvā idaṃ vissajjiyamāne divasabhāgo nappahossatīti maññanto evaṃ cintesi. So dānīti sve dāni. Attacatutthoti kasmā bahūhi saddhiṃ na nimantesi? Evaṃ kirassa ahosi – ‘‘bahūsu nisinnesu thokaṃ datvā vadantassa aññaṃ suttaṃ aññaṃ kāraṇaṃ aññaṃ tathārūpaṃ vatthuṃ āharitvā dassessati, evaṃ sante kalaho vā kolāhalameva vā bhavissati. Athāpi ekakaṃyeva nimantessāmi, evampi me garahā uppajjissati ‘yāvamaccharī vāyaṃ abhayo, bhagavantaṃ divase divase bhikkhūnaṃ satenapi sahassenapi saddhiṃ carantaṃ disvāpi ekakaṃyeva nimantesī’’’ti. ‘‘Evaṃ pana doso na bhavissatī’’ti aparehi tīhi saddhiṃ attacatutthaṃ nimantesi.
੮੫. ਨ ਖ੍વੇਤ੍ਥ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਏਕਂਸੇਨਾਤਿ ਨ ਖੋ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਹੇ ਏਕਂਸੇਨ વਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ। ਏવਰੂਪਞ੍ਹਿ વਾਚਂ ਤਥਾਗਤੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯਾਪਿ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯਾਪਿ। ਭਾਸਿਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ। ਇਤਿ ਭਗવਾ ਮਹਾਨਿਗਣ੍ਠੇਨ ਚਤੂਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਸਨਿਪਾਤੇਨ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਂ વਿਯ ਏਕવਚਨੇਨੇવ ਸਂਚੁਣ੍ਣੇਸਿ। ਅਨਸ੍ਸੁਂ ਨਿਗਣ੍ਠਾਤਿ ਨਟ੍ਠਾ ਨਿਗਣ੍ਠਾ।
85.Na khvettha, rājakumāra, ekaṃsenāti na kho, rājakumāra, ettha pañhe ekaṃsena vissajjanaṃ hoti. Evarūpañhi vācaṃ tathāgato bhāseyyāpi na bhāseyyāpi. Bhāsitapaccayena atthaṃ passanto bhāseyya, apassanto na bhāseyyāti attho. Iti bhagavā mahānigaṇṭhena catūhi māsehi abhisaṅkhataṃ pañhaṃ asanipātena pabbatakūṭaṃ viya ekavacaneneva saṃcuṇṇesi. Anassuṃ nigaṇṭhāti naṭṭhā nigaṇṭhā.
੮੬. ਅਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਊਰੂਸੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ। ਲੇਸવਾਦਿਨੋ ਹਿ વਾਦਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇવ ਫਲਂ વਾ ਪੁਪ੍ਫਂ વਾ ਪੋਤ੍ਥਕਂ વਾ ਗਹੇਤ੍વਾ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ। ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਯੇ ਸਤਿ ਪਰਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਨ੍ਤਿ, ਪਰਸ੍ਸ ਜਯੇ ਸਤਿ ਫਲਂ ਖਾਦਨ੍ਤਾ વਿਯ ਪੁਪ੍ਫਂ ਘਾਯਨ੍ਤਾ વਿਯ ਪੋਤ੍ਥਕਂ વਾਚੇਨ੍ਤਾ વਿਯ વਿਕ੍ਖੇਪਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ। ਅਯਂ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਏਸ ਓਸਟਸਙ੍ਗਾਮੋ ਪਰવਾਦਮਦ੍ਦਨੋ। ਸਚੇ ਮੇ ਜਯੋ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ। ਨੋ ਚੇ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ, ਦਾਰਕਂ વਿਜ੍ਝਿਤ੍વਾ ਰੋਦਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ। ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਥ, ਭੋ, ਅਯਂ ਦਾਰਕੋ ਰੋਦਤਿ, ਉਟ੍ਠਹਥ ਤਾવ, ਪਚ੍ਛਾਪਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਦਾਰਕਂ ਗਹੇਤ੍વਾ ਨਿਸੀਦਿ। ਭਗવਾ ਪਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰਤੋ ਸਹਸ੍ਸਗੁਣੇਨਪਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗੁਣੇਨਪਿ વਾਦੀવਰਤਰੋ, ‘‘ਇਮਮੇવਸ੍ਸ ਦਾਰਕਂ ਉਪਮਂ ਕਤ੍વਾ વਾਦਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍વਾ ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ।
86.Aṅke nisinno hotīti ūrūsu nisinno hoti. Lesavādino hi vādaṃ paṭṭhapentā kiñcideva phalaṃ vā pupphaṃ vā potthakaṃ vā gahetvā nisīdanti. Te attano jaye sati paraṃ ajjhottharanti, parassa jaye sati phalaṃ khādantā viya pupphaṃ ghāyantā viya potthakaṃ vācentā viya vikkhepaṃ dassenti. Ayaṃ pana cintesi – ‘‘sammāsambuddho esa osaṭasaṅgāmo paravādamaddano. Sace me jayo bhavissati, iccetaṃ kusalaṃ. No ce bhavissati, dārakaṃ vijjhitvā rodāpessāmi. Tato passatha, bho, ayaṃ dārako rodati, uṭṭhahatha tāva, pacchāpi jānissāmā’’ti tasmā dārakaṃ gahetvā nisīdi. Bhagavā pana rājakumārato sahassaguṇenapi satasahassaguṇenapi vādīvarataro, ‘‘imamevassa dārakaṃ upamaṃ katvā vādaṃ bhindissāmī’’ti cintetvā ‘‘taṃ kiṃ maññasi rājakumārā’’tiādimāha.
ਤਤ੍ਥ ਮੁਖੇ ਆਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮੁਖੇ ਠਪੇਯ੍ਯ। ਆਹਰੇਯ੍ਯਸ੍ਸਾਹਨ੍ਤਿ ਅਪਨੇਯ੍ਯਂ ਅਸ੍ਸ ਅਹਂ। ਆਦਿਕੇਨੇવਾਤਿ ਪਠਮਪਯੋਗੇਨੇવ। ਅਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਭੂਤਤ੍ਥਂ। ਅਤਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨ ਤਚ੍ਛਂ। ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਨ ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਨ વਡ੍ਢਿਨਿਸ੍ਸਿਤਂ। ਅਪ੍ਪਿਯਾ ਅਮਨਾਪਾਤਿ ਨੇવ ਪਿਯਾ ਨ ਮਨਾਪਾ। ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨੇવ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ।
Tattha mukhe āhareyyāti mukhe ṭhapeyya. Āhareyyassāhanti apaneyyaṃ assa ahaṃ. Ādikenevāti paṭhamapayogeneva. Abhūtanti abhūtatthaṃ. Atacchanti na tacchaṃ. Anatthasaṃhitanti na atthasaṃhitaṃ na vaḍḍhinissitaṃ. Appiyā amanāpāti neva piyā na manāpā. Iminā nayeneva sabbattha attho daṭṭhabbo.
ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਿਯਪਕ੍ਖੇ ਪਠਮવਾਚਾ ਅਚੋਰਂਯੇવ ਚੋਰੋਤਿ, ਅਦਾਸਂਯੇવ ਦਾਸੋਤਿ, ਅਦੁਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂਯੇવ ਦੁਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪવਤ੍ਤਾ। ਨ ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਭਾਸਤਿ। ਦੁਤਿਯવਾਚਾ ਚੋਰਂਯੇવ ਚੋਰੋ ਅਯਨ੍ਤਿਆਦਿવਸੇਨ ਪવਤ੍ਤਾ। ਤਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਨ ਭਾਸਤਿ। ਤਤਿਯવਾਚਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਕਤਪੁਞ੍ਞਤਾਯ ਦੁਗ੍ਗਤੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖੋ , ਇਧ ਠਤ੍વਾਪਿ ਪੁਨ ਪੁਞ੍ਞਂ ਨ ਕਰੋਸਿ, ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤવਾਰੇ ਕਥਂ ਚਤੂਹਿ ਅਪਾਯੇਹਿ ਨ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਏવਂ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੇਨ ਧਮ੍ਮਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਨੁਸਾਸਨੀਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੇਨ ਚ વਤ੍ਤਬ੍ਬવਾਚਾ। ਤਤ੍ਰ ਕਾਲਞ੍ਞੂ ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਤਿਯਬ੍ਯਾਕਰਣੇ ਤਸ੍ਸਾ વਾਚਾਯ ਬ੍ਯਾਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਤਥਾਗਤੋ ਕਾਲਞ੍ਞੂ ਹੋਤਿ, ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਆਦਾਨਕਾਲਂ ਗਹਣਕਾਲਂ ਜਾਨਿਤ੍વਾવ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ।
Tattha appiyapakkhe paṭhamavācā acoraṃyeva coroti, adāsaṃyeva dāsoti, aduppayuttaṃyeva duppayuttoti pavattā. Na taṃ tathāgato bhāsati. Dutiyavācā coraṃyeva coro ayantiādivasena pavattā. Tampi tathāgato na bhāsati. Tatiyavācā ‘‘idāni akatapuññatāya duggato dubbaṇṇo appesakkho , idha ṭhatvāpi puna puññaṃ na karosi, dutiyacittavāre kathaṃ catūhi apāyehi na muccissasī’’ti evaṃ mahājanassa atthapurekkhārena dhammapurekkhārena anusāsanīpurekkhārena ca vattabbavācā. Tatra kālaññū tathāgatoti tasmiṃ tatiyabyākaraṇe tassā vācāya byākaraṇatthāya tathāgato kālaññū hoti, mahājanassa ādānakālaṃ gahaṇakālaṃ jānitvāva byākarotīti attho.
ਪਿਯਪਕ੍ਖੇ ਪਠਮવਾਚਾ ਅਟ੍ਠਾਨਿਯਕਥਾ ਨਾਮ। ਸਾ ਏવਂ વੇਦਿਤਬ੍ਬਾ – ਏવਂ ਕਿਰ ਗਾਮવਾਸਿਮਹਲ੍ਲਕਂ ਨਗਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍વਾ ਪਾਨਾਗਾਰੇ ਪਿવਨ੍ਤਂ વਞ੍ਚੇਤੁਕਾਮਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਧੁਤ੍ਤਾ ਪੀਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍વਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੁਰਂ ਪਿવਨ੍ਤਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਨਿવਾਸਨਪਾવੁਰਣਮ੍ਪਿ ਹਤ੍ਥੇ ਭਣ੍ਡਕਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍વਾ ਕਤਿਕਂ ਅਕਂਸੁ – ‘‘ਏਕੇਕਂ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਥਂ ਕਥੇਮ, ਯੋ ‘ਅਭੂਤ’ਨ੍ਤਿ ਕਥੇਸਿ, ਕਥਿਤਂ વਾ ਨ ਸਦ੍ਦਹਤਿ, ਤਂ ਦਾਸਂ ਕਤ੍વਾ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ। ਤਮ੍ਪਿ ਮਹਲ੍ਲਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਤਾਤ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ। ਏવਂ ਹੋਤੁ ਤਾਤਾਤਿ।
Piyapakkhe paṭhamavācā aṭṭhāniyakathā nāma. Sā evaṃ veditabbā – evaṃ kira gāmavāsimahallakaṃ nagaraṃ āgantvā pānāgāre pivantaṃ vañcetukāmā sambahulā dhuttā pītaṭṭhāne ṭhatvā tena saddhiṃ suraṃ pivantā ‘‘imassa nivāsanapāvuraṇampi hatthe bhaṇḍakampi sabbaṃ gaṇhissāmā’’ti cintetvā katikaṃ akaṃsu – ‘‘ekekaṃ attapaccakkhakathaṃ kathema, yo ‘abhūta’nti kathesi, kathitaṃ vā na saddahati, taṃ dāsaṃ katvā gaṇhissāmā’’ti. Tampi mahallakaṃ pucchiṃsu ‘‘tumhākampi tāta ruccatī’’ti. Evaṃ hotu tātāti.
ਏਕੋ ਧੁਤ੍ਤੋ ਆਹ – ਮਯ੍ਹਂ, ਭੋ ਮਾਤੁ, ਮਯਿ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤੇ ਕਪਿਟ੍ਠਫਲਦੋਹਲੋ ਅਹੋਸਿ। ਸਾ ਅਞ੍ਞਂ ਕਪਿਟ੍ਠਹਾਰਕਂ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਾ ਮਂਯੇવ ਪੇਸੇਸਿ। ਅਹਂ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨਾવ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਦੇ ਗਹੇਤ੍વਾ ਮੁਗ੍ਗਰਂ વਿਯ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਖਿਪਿਂ; ਅਥ ਸਾਖਤੋ ਸਾਖਂ વਿਚਰਨ੍ਤੋ ਫਲਾਨਿ ਗਹੇਤ੍વਾ ਓਤਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਘਰਂ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਆਹਰਿਤ੍વਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਮਾਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਫਲਾਨਿ ਮਾਤੁਯਾ ਅਦਾਸਿਂ; ਤਾਨਿ ਪਨ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਚਾਟਿਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ। ਤਤੋ ਮੇ ਮਾਤਰਾ ਏਕਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਯ ਸਮਸਟ੍ਠਿਫਲਾਨਿ ਖਾਦਿਤਾਨਿ। ਮਯਾ ਏਕੁਚ੍ਛਙ੍ਗੇਨ ਆਨੀਤਫਲੇਸੁ ਸੇਸਕਾਨਿ ਕੁਲਸਨ੍ਤਕੇ ਗਾਮੇ ਖੁਦ੍ਦਕਮਹਲ੍ਲਕਾਨਂ ਅਹੇਸੁਂ। ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਘਰਂ ਸੋਲ਼ਸਹਤ੍ਥਂ, ਸੇਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰਭਣ੍ਡਕਂ ਅਪਨੇਤ੍વਾ ਕਪਿਟ੍ਠਫਲੇਹੇવ ਯਾવ ਛਦਨਂ ਪੂਰਿਤਂ। ਤਤੋ ਅਤਿਰੇਕਾਨਿ ਗਹੇਤ੍વਾ ਗੇਹਦ੍વਾਰੇ ਰਾਸਿਂ ਅਕਂਸੁ। ਸੋ ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧੋ ਪਬ੍ਬਤੋ વਿਯ ਅਹੋਸਿ। ਕਿਂ ਈਦਿਸਂ, ਭੋ ਸਕ੍ਕਾ, ਸਦ੍ਦਹਿਤੁਨ੍ਤਿ?
Eko dhutto āha – mayhaṃ, bho mātu, mayi kucchigate kapiṭṭhaphaladohalo ahosi. Sā aññaṃ kapiṭṭhahārakaṃ alabbhamānā maṃyeva pesesi. Ahaṃ gantvā rukkhaṃ abhiruhituṃ asakkonto attanāva attānaṃ pāde gahetvā muggaraṃ viya rukkhassa upari khipiṃ; atha sākhato sākhaṃ vicaranto phalāni gahetvā otarituṃ asakkonto gharaṃ gantvā nisseṇiṃ āharitvā oruyha mātu santikaṃ gantvā phalāni mātuyā adāsiṃ; tāni pana mahantāni honti cāṭippamāṇāni. Tato me mātarā ekāsane nisinnāya samasaṭṭhiphalāni khāditāni. Mayā ekucchaṅgena ānītaphalesu sesakāni kulasantake gāme khuddakamahallakānaṃ ahesuṃ. Amhākaṃ gharaṃ soḷasahatthaṃ, sesaparikkhārabhaṇḍakaṃ apanetvā kapiṭṭhaphaleheva yāva chadanaṃ pūritaṃ. Tato atirekāni gahetvā gehadvāre rāsiṃ akaṃsu. So asītihatthubbedho pabbato viya ahosi. Kiṃ īdisaṃ, bho sakkā, saddahitunti?
ਗਾਮਿਕਮਹਲ੍ਲਕੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਨਿਸੀਦਿਤ੍વਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਆਹ – ‘‘ਏવਂ ਭવਿਸ੍ਸਤਿ ਤਾਤਾ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਰਟ੍ਠਂ, ਰਟ੍ਠਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਸਕ੍ਕਾ ਸਦ੍ਦਹਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ। ਯਥਾ ਚ ਤੇਨ, ਏવਂ ਸੇਸੇਹਿਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾਸੁ ਨਿਕ੍ਕਾਰਣਕਥਾਸੁ ਕਥਿਤਾਸੁ ਆਹ – ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਾਤਾ ਸੁਣਾਥ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂਯੇવ ਕੁਲਾਨਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਕੁਲਂ ਮਹਾਕੁਲਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਅવਸੇਸਖੇਤ੍ਤੇਹਿ ਕਪ੍ਪਾਸਖੇਤ੍ਤਂ ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ । ਤਸ੍ਸ ਅਨੇਕਕਰੀਸਸਤਸ੍ਸ ਕਪ੍ਪਾਸਖੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਏਕੋ ਕਪ੍ਪਾਸਰੁਕ੍ਖੋ ਮਹਾ ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧੋ ਅਹੋਸਿ। ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਸਾਖਾ, ਤਾਸੁ ਅવਸੇਸਸਾਖਾ ਫਲਂ ਨ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ, ਪਾਚੀਨਸਾਖਾਯ ਏਕਮੇવ ਮਹਾਚਾਟਿਮਤ੍ਤਂ ਫਲਂ ਅਹੋਸਿ। ਤਸ੍ਸ ਛ ਅਂਸਿਯੋ, ਛਸੁ ਅਂਸੀਸੁ ਛ ਕਪ੍ਪਾਸਪਿਣ੍ਡਿਯੋ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ। ਅਹਂ ਮਸ੍ਸੁਂ ਕਾਰੇਤ੍વਾ ਨ੍ਹਾਤવਿਲਿਤ੍ਤੋ ਖੇਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍વਾ ਤਾ ਕਪ੍ਪਾਸਪਿਣ੍ਡਿਯੋ ਪੁਪ੍ਫਿਤਾ ਦਿਸ੍વਾ ਠਿਤਕੋવ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਤ੍વਾ ਗਣ੍ਹਿਂ। ਤਾ ਕਪ੍ਪਾਸਪਿਣ੍ਡਿਯੋ ਥਾਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਛ ਦਾਸਾ ਅਹੇਸੁਂ। ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਮਂ ਏਕਕਂ ਓਹਾਯ ਪਲਾਤਾ। ਏਤ੍ਤਕੇ ਅਦ੍ਧਾਨੇ ਤੇ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਜ੍ਜ ਦਿਟ੍ਠਾ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਤੇ ਛ ਜਨਾ। ਤ੍વਂ ਨਨ੍ਦੋ ਨਾਮ, ਤ੍વਂ ਪੁਣ੍ਣੋ ਨਾਮ, ਤ੍વਂ વਡ੍ਢਮਾਨੋ ਨਾਮ, ਤ੍વਂ ਚਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਤ੍વਂ ਮਙ੍ਗਲੋ ਨਾਮ, ਤ੍વਂ ਪੋਟ੍ਠਿਯੋ ਨਾਮਾਤਿ વਤ੍વਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕੇਯੇવ ਚੂਲ਼ਾਸੁ ਗਹੇਤ੍વਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ। ਤੇ ‘‘ਨ ਮਯਂ ਦਾਸਾ’’ਤਿਪਿ વਤ੍ਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ। ਅਥ ਨੇ ਕਡ੍ਢਨ੍ਤੋ વਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਨੇਤ੍વਾ ਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍વਾ ਯਾવਜੀવਂ ਦਾਸੇ ਕਤ੍વਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ। ਏવਰੂਪਿਂ ਕਥਂ ਤਥਾਗਤੋ ਨ ਭਾਸਤਿ।
Gāmikamahallako tuṇhī nisīditvā sabbesaṃ kathāpariyosāne pucchito āha – ‘‘evaṃ bhavissati tātā, mahantaṃ raṭṭhaṃ, raṭṭhamahantatāya sakkā saddahitu’’nti. Yathā ca tena, evaṃ sesehipi tathārūpāsu nikkāraṇakathāsu kathitāsu āha – mayhampi tātā suṇātha, na tumhākaṃyeva kulāni, amhākampi kulaṃ mahākulaṃ, amhākaṃ pana avasesakhettehi kappāsakhettaṃ mahantataraṃ . Tassa anekakarīsasatassa kappāsakhettassa majjhe eko kappāsarukkho mahā asītihatthubbedho ahosi. Tassa pañca sākhā, tāsu avasesasākhā phalaṃ na gaṇhiṃsu, pācīnasākhāya ekameva mahācāṭimattaṃ phalaṃ ahosi. Tassa cha aṃsiyo, chasu aṃsīsu cha kappāsapiṇḍiyo pupphitā. Ahaṃ massuṃ kāretvā nhātavilitto khettaṃ gantvā tā kappāsapiṇḍiyo pupphitā disvā ṭhitakova hatthaṃ pasāretvā gaṇhiṃ. Tā kappāsapiṇḍiyo thāmasampannā cha dāsā ahesuṃ. Te sabbe maṃ ekakaṃ ohāya palātā. Ettake addhāne te na passāmi, ajja diṭṭhā, tumhe te cha janā. Tvaṃ nando nāma, tvaṃ puṇṇo nāma, tvaṃ vaḍḍhamāno nāma, tvaṃ citto nāma tvaṃ maṅgalo nāma, tvaṃ poṭṭhiyo nāmāti vatvā uṭṭhāya nisinnakeyeva cūḷāsu gahetvā aṭṭhāsi. Te ‘‘na mayaṃ dāsā’’tipi vattuṃ nāsakkhiṃsu. Atha ne kaḍḍhanto vinicchayaṃ netvā lakkhaṇaṃ āropetvā yāvajīvaṃ dāse katvā paribhuñji. Evarūpiṃ kathaṃ tathāgato na bhāsati.
ਦੁਤਿਯવਾਚਾ ਆਮਿਸਹੇਤੁਚਾਟੁਕਮ੍ਯਤਾਦਿવਸੇਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ ਪਰੇਸਂ ਥੋਮਨવਾਚਾ ਚੇવ, ਚੋਰਕਥਂ ਰਾਜਕਥਨ੍ਤਿ ਆਦਿਨਯਪ੍ਪવਤ੍ਤਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾ ਚ। ਤਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਨ ਭਾਸਤਿ। ਤਤਿਯવਾਚਾ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਕਥਾ, ਯਂ વਸ੍ਸਸਤਮ੍ਪਿ ਸੁਣਨ੍ਤਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਨੇવ ਤਿਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ। ਇਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਨੇવ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਿਯવਾਚਂ ਭਾਸਤਿ ਨ ਪਿਯવਾਚਂ। ਤਤਿਯਂ ਤਤਿਯਮੇવ ਪਨ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਕਾਲਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍વਾ ਭਾਸਤਿ। ਤਤ੍ਥ ਤਤਿਯਂ ਅਪ੍ਪਿਯવਾਚਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦਹਰਕੁਮਾਰਉਪਮਾ ਆਗਤਾਤਿ વੇਦਿਤਬ੍ਬਂ।
Dutiyavācā āmisahetucāṭukamyatādivasena nānappakārā paresaṃ thomanavācā ceva, corakathaṃ rājakathanti ādinayappavattā tiracchānakathā ca. Tampi tathāgato na bhāsati. Tatiyavācā ariyasaccasannissitakathā, yaṃ vassasatampi suṇantā paṇḍitā neva tittiṃ gacchanti. Iti tathāgato neva sabbampi appiyavācaṃ bhāsati na piyavācaṃ. Tatiyaṃ tatiyameva pana bhāsitabbakālaṃ anatikkamitvā bhāsati. Tattha tatiyaṃ appiyavācaṃ sandhāya heṭṭhā daharakumāraupamā āgatāti veditabbaṃ.
੮੭. ਉਦਾਹੁ ਠਾਨਸੋવੇਤਨ੍ਤਿ ਉਦਾਹੁ ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਞਾਣੇਨ ਤਙ੍ਖਣਂਯੇવ ਤਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ। ਸਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਞਾਤੋ ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਪਾਕਟੋ। ਧਮ੍ਮਧਾਤੂਤਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾવੋ। ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿવਚਨਂ । ਤਂ ਭਗવਤਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿવਿਦ੍ਧਂ, ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਭਗવਤੋ। ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਯਂ ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਠਾਨਸੋવ ਪਟਿਭਾਤੀਤਿ। ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇવ। ਅਯਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲવਸੇਨ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਾਤਿ।
87.Udāhu ṭhānasovetanti udāhu ṭhānuppattikañāṇena taṅkhaṇaṃyeva taṃ tathāgatassa upaṭṭhātīti pucchati. Saññātoti ñāto paññāto pākaṭo. Dhammadhātūti dhammasabhāvo. Sabbaññutaññāṇassetaṃ adhivacanaṃ . Taṃ bhagavatā suppaṭividdhaṃ, hatthagataṃ bhagavato. Tasmā so yaṃ yaṃ icchati, taṃ taṃ sabbaṃ ṭhānasova paṭibhātīti. Sesaṃ sabbattha uttānameva. Ayaṃ pana dhammadesanā neyyapuggalavasena pariniṭṭhitāti.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya
ਅਭਯਰਾਜਕੁਮਾਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ।
Abhayarājakumārasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
ਤਿਪਿਟਕ (ਮੂਲ) • Tipiṭaka (Mūla) / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ • Suttapiṭaka / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ • Majjhimanikāya / ੮. ਅਭਯਰਾਜਕੁਮਾਰਸੁਤ੍ਤਂ • 8. Abhayarājakumārasuttaṃ
ਟੀਕਾ • Tīkā / ਸੁਤ੍ਤਪਿਟਕ (ਟੀਕਾ) • Suttapiṭaka (ṭīkā) / ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯ (ਟੀਕਾ) • Majjhimanikāya (ṭīkā) / ੮. ਅਭਯਰਾਜਕੁਮਾਰਸੁਤ੍ਤવਣ੍ਣਨਾ • 8. Abhayarājakumārasuttavaṇṇanā
