| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Aṅguttara Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationองฺคุตฺตร นิกาย ๖ฯ๒๘
Numbered Discourses 6.28
๓ฯ อนุตฺตริยวคฺค
3. Unsurpassable
ทุติยสมยสุตฺต
Proper Occasions (2nd)
เอกํ สมยํ สมฺพหุลา เถรา ภิกฺขู พาราณสิยํ วิหรนฺติ อิสิปตเน มิคทาเยฯ อถ โข เตสํ เถรานํ ภิกฺขูนํ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺตานํ มณฺฑลมาเฬ สนฺนิสินฺนานํ สนฺนิปติตานํ อยมนฺตรากถา อุทปาทิ:
At one time several senior bhikkhus were staying near Varanasi, in the deer park at Isipatana. Then after the meal, on their return from almsround, this discussion came up among them while sitting together in the pavilion.
“โก นุ โข, อาวุโส, สมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุนฺ”ติ?
“Friends, how many occasions are there for going to see an esteemed bhikkhu?”
เอวํ วุตฺเต, อญฺญตโร ภิกฺขุ เถเร ภิกฺขู เอตทโวจ:
When this was said, one of the bhikkhus said to the senior bhikkhus:
“ยสฺมึ, อาวุโส, สมเย มโนภาวนีโย ภิกฺขุ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต ปาเท ปกฺขาเลตฺวา นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา, โส สมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุนฺ”ติฯ
“Friends, there’s a time after an esteemed bhikkhu’s meal when they return from almsround. Having washed their feet they sit down cross-legged, set their body straight, and establish mindfulness in front of them. That is the proper occasion for going to see an esteemed bhikkhu.”
เอวํ วุตฺเต, อญฺญตโร ภิกฺขุ ตํ ภิกฺขุํ เอตทโวจ:
When this was said, one of the bhikkhus said to that bhikkhu:
“น โข, อาวุโส, โส สมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํฯ ยสฺมึ, อาวุโส, สมเย มโนภาวนีโย ภิกฺขุ ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต ปาเท ปกฺขาเลตฺวา นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา, จาริตฺตกิลมโถปิสฺส ตสฺมึ สมเย อปฺปฏิปฺปสฺสทฺโธ โหติ, ภตฺตกิลมโถปิสฺส ตสฺมึ สมเย อปฺปฏิปฺปสฺสทฺโธ โหติฯ ตสฺมา โส อสมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํฯ ยสฺมึ, อาวุโส, สมเย มโนภาวนีโย ภิกฺขุ สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต วิหารปจฺฉายายํ นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา, โส สมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุนฺ”ติฯ
“Friend, that’s not the proper occasion for going to see an esteemed bhikkhu. For at that time the fatigue from walking and from eating has not faded away. There’s a time late in the afternoon when an esteemed bhikkhu comes out of retreat. They sit cross-legged in the shade of their porch , set their body straight, and establish mindfulness in front of them. That is the proper occasion for going to see an esteemed bhikkhu.”
เอวํ วุตฺเต, อญฺญตโร ภิกฺขุ ตํ ภิกฺขุํ เอตทโวจ:
When this was said, one of the bhikkhus said to that bhikkhu:
“น โข, อาวุโส, โส สมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํฯ ยสฺมึ, อาวุโส, สมเย มโนภาวนีโย ภิกฺขุ สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต วิหารปจฺฉายายํ นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา, ยเทวสฺส ทิวา สมาธินิมิตฺตํ มนสิกตํ โหติ ตเทวสฺส ตสฺมึ สมเย สมุทาจรติฯ ตสฺมา โส อสมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํฯ ยสฺมึ, อาวุโส, สมเย มโนภาวนีโย ภิกฺขุ รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ ปจฺจุฏฺฐาย นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา, โส สมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุนฺ”ติฯ
“Friend, that’s not the proper occasion for going to see an esteemed bhikkhu. For at that time they are still practicing the same meditation subject as an object for samādhi that they focused on during the day. There’s a time when an esteemed bhikkhu has risen at the crack of dawn. They sit down cross-legged, set their body straight, and establish mindfulness in front of them. That is the proper occasion for going to see an esteemed bhikkhu.”
เอวํ วุตฺเต, อญฺญตโร ภิกฺขุ ตํ ภิกฺขุํ เอตทโวจ:
When this was said, one of the bhikkhus said to that bhikkhu:
“น โข, อาวุโส, โส สมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํฯ ยสฺมึ, อาวุโส, สมเย มโนภาวนีโย ภิกฺขุ รตฺติยา ปจฺจูสสมยํ ปจฺจุฏฺฐาย นิสินฺโน โหติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวา, โอชฏฺฐายิสฺส ตสฺมึ สมเย กาโย โหติ ผาสุสฺส โหติ พุทฺธานํ สาสนํ มนสิ กาตุํฯ ตสฺมา โส อสมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุนฺ”ติฯ
“Friend, that’s not the proper occasion for going to see an esteemed bhikkhu. For at that time their body is full of vitality and they find it easy to focus on the instructions of the Buddhas.”
เอวํ วุตฺเต อายสฺมา มหากจฺจาโน เถเร ภิกฺขู เอตทโวจ:
When this was said, Venerable Mahākaccāna said to those senior bhikkhus:
“สมฺมุขา เมตํ, อาวุโส, ภควโต สุตํ สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ: ‘ฉยิเม, ภิกฺขุ, สมยา มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํฯ
“Friends, I have heard and learned this in the presence of the Buddha: ‘Bhikkhus, there are six occasions for going to see an esteemed bhikkhu.
กตเม ฉ? อิธ, ภิกฺขุ, ยสฺมึ สมเย ภิกฺขุ กามราคปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ กามราคปเรเตน, อุปฺปนฺนสฺส จ กามราคสฺส นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานาติ, ตสฺมึ สมเย มโนภาวนีโย ภิกฺขุ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย:
What six? Firstly, there’s a time when a bhikkhu’s heart is overcome and mired in sensual desire, and they don’t truly understand the escape from sensual desire that has arisen. On that occasion they should go to an esteemed bhikkhu and say:
“อหํ โข, อาวุโส, กามราคปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรามิ กามราคปเรเตน, อุปฺปนฺนสฺส จ กามราคสฺส นิสฺสรณํ ยถาภูตํ นปฺปชานามิฯ สาธุ วต เม อายสฺมา กามราคสฺส ปหานาย ธมฺมํ เทเสตู”ติฯ ตสฺส มโนภาวนีโย ภิกฺขุ กามราคสฺส ปหานาย ธมฺมํ เทเสติฯ อยํ, ภิกฺขุ, ปฐโม สมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํฯ
“My heart is overcome and mired in sensual desire, and I don’t truly understand the escape from sensual desire that has arisen. Venerable, please teach me how to give up sensual desire.” Then that esteemed bhikkhu teaches them how to give up sensual desire. This is the first occasion for going to see an esteemed bhikkhu.
ปุน จปรํ, ภิกฺขุ, ยสฺมึ สมเย ภิกฺขุ พฺยาปาทปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ …เป…ฯ ถินมิทฺธปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ …ฯ อุทฺธจฺจกุกฺกุจฺจปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ …ฯ วิจิกิจฺฉาปริยุฏฺฐิเตน เจตสา วิหรติ …ฯ
Furthermore, there’s a time when a bhikkhu’s heart is overcome and mired in ill will … dullness and drowsiness … restlessness and remorse … doubt …
ยํ นิมิตฺตํ อาคมฺม ยํ นิมิตฺตํ มนสิกโรโต อนนฺตรา อาสวานํ ขโย โหติ, ตํ นิมิตฺตํ น ชานาติ น ปสฺสติ, ตสฺมึ สมเย มโนภาวนีโย ภิกฺขุ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมสฺส วจนีโย: “อหํ โข, อาวุโส, ยํ นิมิตฺตํ อาคมฺม ยํ นิมิตฺตํ มนสิกโรโต อนนฺตรา อาสวานํ ขโย โหติ ตํ นิมิตฺตํ น ชานามิ น ปสฺสามิฯ สาธุ วต เม อายสฺมา อาสวานํ ขยาย ธมฺมํ เทเสตู”ติฯ ตสฺส มโนภาวนีโย ภิกฺขุ อาสวานํ ขยาย ธมฺมํ เทเสติฯ อยํ, ภิกฺขุ, ฉฏฺโฐ สมโย มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุํ'ฯ
Furthermore, there’s a time when a bhikkhu doesn’t understand what kind of meditation they need to focus on in order to end the defilements in the present life. On that occasion they should go to an esteemed bhikkhu and say, “I don’t understand what kind of meditation to focus on in order to end the defilements in the present life. Venerable, please teach me how to end the defilements.” Then that esteemed bhikkhu teaches them how to end the defilements. This is the sixth occasion for going to see an esteemed bhikkhu.’
สมฺมุขา เมตํ, อาวุโส, ภควโต สุตํ สมฺมุขา ปฏิคฺคหิตํ: ‘อิเม โข, ภิกฺขุ, ฉ สมยา มโนภาวนียสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสนาย อุปสงฺกมิตุนฺ'”ติฯ
Friends, I have heard and learned this in the presence of the Buddha: ‘These are the six occasions for going to see an esteemed bhikkhu.’”
อฏฺฐมํฯ
The authoritative text of the Aṅguttara Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
