| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
រាធព្រាហ្មណវត្ថុកថាវណ្ណនា
Rādhabrāhmaṇavatthukathāvaṇṇanā
៦៩. រាធព្រាហ្មណវត្ថុម្ហិ កិសោ អហោសីតិ ខាទិតុំ វា ភុញ្ជិតុំ វា អសក្កោន្តោ តនុកោ អហោសិ អប្បមំសលោហិតោ។ ឧប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកជាតោតិ សញ្ជាតុប្បណ្ឌុប្បណ្ឌុកភាវោ បណ្ឌុបលាសប្បដិភាគោ។ ធមនិសន្ថតគត្តោតិ បរិយាទិន្នមំសលោហិតត្តា សិរាជាលេនេវ សន្ថរិតគត្តោ។ អធិការន្តិ អធិកិរិយំ, សក្ការន្តិ វុត្តំ ហោតិ។ កតំ ជានន្តីតិ កតញ្ញុនោ, កតំ បាកដំ កត្វា ជានន្តីតិ កតវេទិនោ។ កិំ បន ថេរោ ភគវតា ពារាណសិយំ តីហិ សរណគមនេហិ អនុញ្ញាតំ បព្ពជ្ជំ ឧបសម្បទញ្ច ន ជានាតីតិ? នោ ន ជានាតិ។ យទិ ឯវំ ‘‘កថាហំ, ភន្តេ, តំ ព្រាហ្មណំ បព្ពាជេមិ ឧបសម្បាទេមី’’តិ កស្មា អាហាតិ ឥមំ អនុយោគំ សន្ធាយាហ ‘‘កិញ្ចាបិ អាយស្មា សារិបុត្តោ’’តិអាទិ។ បរិមណ្ឌលេហីតិ បរិបុណ្ណេហិ។ អញ្ញថា វា វត្តព្ពំ អញ្ញថា វទតីតិ ‘‘ភន្តេ’’តិ វត្តព្ពំ ‘‘ពន្ធេ’’តិ វទតិ។
69. Rādhabrāhmaṇavatthumhi kiso ahosīti khādituṃ vā bhuñjituṃ vā asakkonto tanuko ahosi appamaṃsalohito. Uppaṇḍuppaṇḍukajātoti sañjātuppaṇḍuppaṇḍukabhāvo paṇḍupalāsappaṭibhāgo. Dhamanisanthatagattoti pariyādinnamaṃsalohitattā sirājāleneva santharitagatto. Adhikāranti adhikiriyaṃ, sakkāranti vuttaṃ hoti. Kataṃ jānantīti kataññuno, kataṃ pākaṭaṃ katvā jānantīti katavedino. Kiṃ pana thero bhagavatā bārāṇasiyaṃ tīhi saraṇagamanehi anuññātaṃ pabbajjaṃ upasampadañca na jānātīti? No na jānāti. Yadi evaṃ ‘‘kathāhaṃ, bhante, taṃ brāhmaṇaṃ pabbājemi upasampādemī’’ti kasmā āhāti imaṃ anuyogaṃ sandhāyāha ‘‘kiñcāpi āyasmā sāriputto’’tiādi. Parimaṇḍalehīti paripuṇṇehi. Aññathā vā vattabbaṃ aññathā vadatīti ‘‘bhante’’ti vattabbaṃ ‘‘bandhe’’ti vadati.
៧១-៧៣. សមនន្តរាតិ អនន្តរំ។ បណ្ណត្តិវីតិក្កមំ ករោតីតិ សិក្ខាបទវីតិក្កមំ ករោតិ។ អត្តភាវបរិហរណត្ថំ និស្សីយន្តីតិ និស្សយា, បិណ្ឌិយាលោបភោជនាទិកា ចត្តារោ បច្ចយា។ តត្ថ បិណ្ឌិយាលោបភោជនន្តិ ជង្ឃបិណ្ឌិយពលេន ចរិត្វា អាលោបមត្តំ លទ្ធភោជនំ។ អតិរេកលាភោតិ ‘‘បិណ្ឌិយាលោបភោជនំ និស្សាយា’’តិ ឯវំ វុត្តភិក្ខាហារលាភតោ អធិកលាភោ សង្ឃភត្តាទិ។ តត្ថ សកលស្ស សង្ឃស្ស ទាតព្ពភត្តំ សង្ឃភត្តំ។ កតិបយេ ភិក្ខូ ឧទ្ទិសិត្វា ទាតព្ពភត្តំ ឧទ្ទេសភត្តំ។ និមន្តេត្វា ទាតព្ពភត្តំ និមន្តនំ។ សលាកំ គាហាបេត្វា ទាតព្ពភត្តំ សលាកភត្តំ។ ឯកស្មិំ បក្ខេ ឯកទិវសំ ទាតព្ពភត្តំ បក្ខិកំ។ ឧបោសថេ ទាតព្ពភត្តំ ឧបោសថិកំ។ បាដិបទទិវសេ ទាតព្ពភត្តំ បាដិបទិកំ។ វិត្ថារកថា នេសំ សេនាសនក្ខន្ធកវណ្ណនាយំ អាវិ ភវិស្សតិ។
71-73.Samanantarāti anantaraṃ. Paṇṇattivītikkamaṃ karotīti sikkhāpadavītikkamaṃ karoti. Attabhāvapariharaṇatthaṃ nissīyantīti nissayā, piṇḍiyālopabhojanādikā cattāro paccayā. Tattha piṇḍiyālopabhojananti jaṅghapiṇḍiyabalena caritvā ālopamattaṃ laddhabhojanaṃ. Atirekalābhoti ‘‘piṇḍiyālopabhojanaṃ nissāyā’’ti evaṃ vuttabhikkhāhāralābhato adhikalābho saṅghabhattādi. Tattha sakalassa saṅghassa dātabbabhattaṃ saṅghabhattaṃ. Katipaye bhikkhū uddisitvā dātabbabhattaṃ uddesabhattaṃ. Nimantetvā dātabbabhattaṃ nimantanaṃ. Salākaṃ gāhāpetvā dātabbabhattaṃ salākabhattaṃ. Ekasmiṃ pakkhe ekadivasaṃ dātabbabhattaṃ pakkhikaṃ. Uposathe dātabbabhattaṃ uposathikaṃ. Pāṭipadadivase dātabbabhattaṃ pāṭipadikaṃ. Vitthārakathā nesaṃ senāsanakkhandhakavaṇṇanāyaṃ āvi bhavissati.
វិហារោតិ បាការបរិច្ឆិន្នោ សកលោ អាវាសោ។ អឌ្ឍយោគោតិ
Vihāroti pākāraparicchinno sakalo āvāso. Aḍḍhayogoti
ទីឃបាសាទោ។ គរុឡសណ្ឋានបាសាទោតិបិ វទន្តិ។ បាសាទោតិ ចតុរស្សបាសាទោ។ ហម្មិយន្តិ មុណ្ឌច្ឆទនបាសាទោ។ អបរេ បន ភណន្តិ ‘‘វិហារោ នាម ទីឃមុខបាសាទោ, អឌ្ឍយោគោ ឯកបស្សច្ឆទនកសេនាសនំ , តស្ស កិរ ឯកបស្សេ ភិត្តិ ឧច្ចតរា ហោតិ, ឥតរបស្សេ នីចា, តេន តំ ឯកបស្សច្ឆទនកំ ហោតិ, បាសាទោ អាយតចតុរស្សបាសាទោ, ហម្មិយំ មុណ្ឌច្ឆទនំ ចន្ទិកង្គណយុត្ត’’ន្តិ។ គុហាតិ បព្ពតគុហា។ បូតិមុត្តន្តិ យំ កិញ្ចិ មុត្តំ។ យថា សុវណ្ណវណ្ណោបិ កាយោ ‘‘បូតិកាយោ’’តិ វុច្ចតិ, ឯវំ អភិនវម្បិ មុត្តំ បូតិមុត្តមេវ។ សេសមេត្ថ ឧត្តានត្ថមេវ។
Dīghapāsādo. Garuḷasaṇṭhānapāsādotipi vadanti. Pāsādoti caturassapāsādo. Hammiyanti muṇḍacchadanapāsādo. Apare pana bhaṇanti ‘‘vihāro nāma dīghamukhapāsādo, aḍḍhayogo ekapassacchadanakasenāsanaṃ , tassa kira ekapasse bhitti uccatarā hoti, itarapasse nīcā, tena taṃ ekapassacchadanakaṃ hoti, pāsādo āyatacaturassapāsādo, hammiyaṃ muṇḍacchadanaṃ candikaṅgaṇayutta’’nti. Guhāti pabbataguhā. Pūtimuttanti yaṃ kiñci muttaṃ. Yathā suvaṇṇavaṇṇopi kāyo ‘‘pūtikāyo’’ti vuccati, evaṃ abhinavampi muttaṃ pūtimuttameva. Sesamettha uttānatthameva.
រាធព្រាហ្មណវត្ថុកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Rādhabrāhmaṇavatthukathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ១៧. បណាមិតកថា • 17. Paṇāmitakathā
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / រាធព្រាហ្មណវត្ថុកថា • Rādhabrāhmaṇavatthukathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / រាធព្រាហ្មណវត្ថុកថាវណ្ណនា • Rādhabrāhmaṇavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / រាធព្រាហ្មណវត្ថុកថាវណ្ណនា • Rādhabrāhmaṇavatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / រាធព្រាហ្មណវត្ថុកថា • Rādhabrāhmaṇavatthukathā
