| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā |
បដិស្សវទុក្កដាបត្តិកថាវណ្ណនា
Paṭissavadukkaṭāpattikathāvaṇṇanā
២០៧. យស្មា នានាសីមាយំ ទ្វីសុ អាវាសេសុ វស្សំ វសន្តស្ស ទុតិយេ ‘‘វសាមី’’តិ ចិត្តេ ឧប្បន្នេ បឋមសេនាសនគ្គាហោ បដិប្បស្សម្ភតិ, បុន បឋមេយេវ ‘‘វសាមី’’តិ ចិត្តេ ឧប្បន្នេ ទុតិយោ បដិប្បស្សម្ភតិ, តស្មា ‘‘តស្ស, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនោ បុរិមិកា ច ន បញ្ញាយតី’’តិ វុត្តំ។ បដិស្សវស្ស វិសំវាទនបច្ចយា ហោន្តម្បិ ទុក្កដំ សតិយេវ បដិស្សវេ ហោតីតិ អាហ ‘‘តស្ស តស្ស បដិស្សវេ ទុក្កដ’’ន្តិ។ តេនេវាហ ‘‘តញ្ច ខោ…បេ.… បច្ឆា វិសំវាទនបច្ចយា’’តិ។
207. Yasmā nānāsīmāyaṃ dvīsu āvāsesu vassaṃ vasantassa dutiye ‘‘vasāmī’’ti citte uppanne paṭhamasenāsanaggāho paṭippassambhati, puna paṭhameyeva ‘‘vasāmī’’ti citte uppanne dutiyo paṭippassambhati, tasmā ‘‘tassa, bhikkhave, bhikkhuno purimikā ca na paññāyatī’’ti vuttaṃ. Paṭissavassa visaṃvādanapaccayā hontampi dukkaṭaṃ satiyeva paṭissave hotīti āha ‘‘tassa tassa paṭissave dukkaṭa’’nti. Tenevāha ‘‘tañca kho…pe… pacchā visaṃvādanapaccayā’’ti.
អករណីយោតិ សត្តាហករណីយេន អករណីយោ។ សករណីយោតិ សត្តាហករណីយេនេវ សករណីយោ។ យទិ ឯវំ ‘‘សត្តាហករណីយេន អករណីយោ សករណីយោ’’តិ ច កស្មា ន វុត្តន្តិ? ‘‘អករណីយោ’’តិ វុត្តេបិ សត្តាហករណីយេន សករណីយាករណីយតា វិញ្ញាយតីតិ កត្វា ន វុត្តំ។ យទិ ឯវំ បរតោ ‘‘សត្តាហករណីយេន បក្កមតី’’តិ វារទ្វយេបិ ‘‘សករណីយោ បក្កមតី’’តិ ឯត្តកមេវ កស្មា ន វុត្តន្តិ? វុច្ចតេ – តត្ថ ‘‘សត្តាហករណីយេនា’’តិ អវត្វា ‘‘សករណីយោ បក្កមតី’’តិ វុត្តេ សោ តំ សត្តាហំ ពហិទ្ធា វីតិនាមេតីតិ ន សក្កា វត្តុន្តិ ‘‘សត្តាហករណីយេន បក្កមតី’’តិ វុត្តំ។ ឯវញ្ហិ វុត្តេ សត្តាហស្ស អធិកតត្តា សោ តំ សត្តាហំ ពហិ វីតិនាមេតីតិ សក្កា វត្តុំ។
Akaraṇīyoti sattāhakaraṇīyena akaraṇīyo. Sakaraṇīyoti sattāhakaraṇīyeneva sakaraṇīyo. Yadi evaṃ ‘‘sattāhakaraṇīyena akaraṇīyo sakaraṇīyo’’ti ca kasmā na vuttanti? ‘‘Akaraṇīyo’’ti vuttepi sattāhakaraṇīyena sakaraṇīyākaraṇīyatā viññāyatīti katvā na vuttaṃ. Yadi evaṃ parato ‘‘sattāhakaraṇīyena pakkamatī’’ti vāradvayepi ‘‘sakaraṇīyo pakkamatī’’ti ettakameva kasmā na vuttanti? Vuccate – tattha ‘‘sattāhakaraṇīyenā’’ti avatvā ‘‘sakaraṇīyo pakkamatī’’ti vutte so taṃ sattāhaṃ bahiddhā vītināmetīti na sakkā vattunti ‘‘sattāhakaraṇīyena pakkamatī’’ti vuttaṃ. Evañhi vutte sattāhassa adhikatattā so taṃ sattāhaṃ bahi vītināmetīti sakkā vattuṃ.
ឯត្ថ ច អាទិម្ហិ ចត្តារោ វារា និរបេក្ខគមនំ សន្ធាយ វុត្តា, តត្ថាបិ បុរិមា ទ្វេ វារា វស្សំ អនុបគតស្ស វសេន វុត្តា, បច្ឆិមា បន ទ្វេ វារា វស្សំ ឧបគតស្ស វសេន, តតោ បរំ ទ្វេ វារា សាបេក្ខគមនំ សន្ធាយ វុត្តា, តត្ថាបិ បឋមវារោ សាបេក្ខស្សបិ សត្តាហករណីយេន គន្ត្វា តំ សត្តាហំ ពហិទ្ធា វីតិនាមេន្តស្ស វស្សច្ឆេទទស្សនត្ថំ វុត្តោ, ឥតរោ វុត្តនយេនេវ គន្ត្វា អន្តោសត្តាហេ និវត្តន្តស្ស វស្សច្ឆេទាភាវទស្សនត្ថំ។ ‘‘សោ សត្តាហំ អនាគតាយ បវារណាយ សករណីយោ បក្កមតី’’តិ អយំ បន វារោ នវមិតោ បដ្ឋាយ គន្ត្វា សត្តាហំ ពហិទ្ធា វីតិនាមេន្តស្សបិ វស្សច្ឆេទាភាវទស្សនត្ថំ វុត្តោ។ ឯត្ថ ច ‘‘អករណីយោ បក្កមតី’’តិ ទុតិយវារស្ស អនាគតត្តា នវមិតោ បដ្ឋាយ គច្ឆន្តេនបិ សតិយេវ ករណីយេ គន្តព្ពំ, នាសតីតិ ទដ្ឋព្ពំ។ ឥមេ ច សត្ត វារា ពហិទ្ធា កតឧបោសថិកស្ស វសេន អាគតា, អបរេ សត្ត អន្តោវិហារំ គន្ត្វា កតឧបោសថស្ស វសេនាតិ ឯវំ បុរិមិកាយ វសេន ចុទ្ទស វារា វុត្តា, តតោ បរំ បច្ឆិមិកាយ វសេន តេយេវ ចុទ្ទស វារា វុត្តាតិ ឯវមេតេសំ នានាករណំ វេទិតព្ពំ។
Ettha ca ādimhi cattāro vārā nirapekkhagamanaṃ sandhāya vuttā, tatthāpi purimā dve vārā vassaṃ anupagatassa vasena vuttā, pacchimā pana dve vārā vassaṃ upagatassa vasena, tato paraṃ dve vārā sāpekkhagamanaṃ sandhāya vuttā, tatthāpi paṭhamavāro sāpekkhassapi sattāhakaraṇīyena gantvā taṃ sattāhaṃ bahiddhā vītināmentassa vassacchedadassanatthaṃ vutto, itaro vuttanayeneva gantvā antosattāhe nivattantassa vassacchedābhāvadassanatthaṃ. ‘‘So sattāhaṃ anāgatāya pavāraṇāya sakaraṇīyo pakkamatī’’ti ayaṃ pana vāro navamito paṭṭhāya gantvā sattāhaṃ bahiddhā vītināmentassapi vassacchedābhāvadassanatthaṃ vutto. Ettha ca ‘‘akaraṇīyo pakkamatī’’ti dutiyavārassa anāgatattā navamito paṭṭhāya gacchantenapi satiyeva karaṇīye gantabbaṃ, nāsatīti daṭṭhabbaṃ. Ime ca satta vārā bahiddhā katauposathikassa vasena āgatā, apare satta antovihāraṃ gantvā katauposathassa vasenāti evaṃ purimikāya vasena cuddasa vārā vuttā, tato paraṃ pacchimikāya vasena teyeva cuddasa vārā vuttāti evametesaṃ nānākaraṇaṃ veditabbaṃ.
ឥមេហិ បន សព្ពវារេហិ វុត្តមត្ថំ សម្បិណ្ឌេត្វា ទស្សេតុំ ‘‘សោ តទហេវ អករណីយោតិអាទីសូ’’តិអាទិ អារទ្ធំ។ កោ បន វាទោ ទ្វីហតីហំ វសិត្វា អន្តោសត្តាហេ និវត្តន្តស្សាតិ វស្សំ ឧបគន្ត្វា ទ្វីហតីហំ វសិត្វា សត្តាហករណីយេន គន្ត្វា អន្តោសត្តាហេ និវត្តន្តស្ស កោ បន វាទោ, កថា ឯវ នត្ថីតិ អធិប្បាយោ។ អសតិយា បន វស្សំ ន ឧបេតីតិ ‘‘ឥមស្មិំ វិហារេ ឥមំ តេមាសំ វស្សំ ឧបេមី’’តិ វចីភេទំ កត្វា ន ឧបេតិ។
Imehi pana sabbavārehi vuttamatthaṃ sampiṇḍetvā dassetuṃ ‘‘so tadaheva akaraṇīyotiādīsū’’tiādi āraddhaṃ. Ko pana vādo dvīhatīhaṃ vasitvā antosattāhe nivattantassāti vassaṃ upagantvā dvīhatīhaṃ vasitvā sattāhakaraṇīyena gantvā antosattāhe nivattantassa ko pana vādo, kathā eva natthīti adhippāyo. Asatiyā pana vassaṃ na upetīti ‘‘imasmiṃ vihāre imaṃ temāsaṃ vassaṃ upemī’’ti vacībhedaṃ katvā na upeti.
កោមុទិយា ចាតុមាសិនិយាតិ បច្ឆិមកត្តិកបុណ្ណមាយំ។ សា ហិ កុមុទានំ អត្ថិតាយ កោមុទី, ចតុន្នំ វស្សិកានំ មាសានំ បរិយោសានត្តា ‘‘ចាតុមាសិនី’’តិ វុច្ចតិ។ តទា ហិ កុមុទានិ សុបុប្ផិតានិ ហោន្តិ, តស្មា កុមុទានំ សមូហោ, កុមុទានិ ឯវ វា កោមុទា, តេ ឯត្ថ អត្ថីតិ ‘‘កោមុទី’’តិ វុច្ចតិ, កុមុទវតីតិ វុត្តំ ហោតិ។ សេសមេត្ថ ឧត្តានមេវ។
Komudiyā cātumāsiniyāti pacchimakattikapuṇṇamāyaṃ. Sā hi kumudānaṃ atthitāya komudī, catunnaṃ vassikānaṃ māsānaṃ pariyosānattā ‘‘cātumāsinī’’ti vuccati. Tadā hi kumudāni supupphitāni honti, tasmā kumudānaṃ samūho, kumudāni eva vā komudā, te ettha atthīti ‘‘komudī’’ti vuccati, kumudavatīti vuttaṃ hoti. Sesamettha uttānameva.
បដិស្សវទុក្កដាបត្តិកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Paṭissavadukkaṭāpattikathāvaṇṇanā niṭṭhitā.
វស្សូបនាយិកក្ខន្ធកវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Vassūpanāyikakkhandhakavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi / ១១៨. បដិស្សវទុក្កដាបត្តិ • 118. Paṭissavadukkaṭāpatti
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / អធម្មិកកតិកាទិកថា • Adhammikakatikādikathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / អធម្មិកកតិកាទិកថាវណ្ណនា • Adhammikakatikādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / អធម្មិកកតិកាទិកថាវណ្ណនា • Adhammikakatikādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១១៨. បដិស្សវទុក្កដាបត្តិកថា • 118. Paṭissavadukkaṭāpattikathā
