| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā |
គុឡាទិអនុជាននកថា
Guḷādianujānanakathā
២៧២. សចេ ភិក្ខវេ បក្កាបិ មុគ្គា ជាយន្តីតិ បក្កា មុគ្គា សចេបិ ជាយន្តិ, យថាសុខំ បរិភុញ្ជិតព្ពា។ បក្កត្តា ហិ តេ កប្បិយា ឯវ។
272.Sace bhikkhave pakkāpi muggā jāyantīti pakkā muggā sacepi jāyanti, yathāsukhaṃ paribhuñjitabbā. Pakkattā hi te kappiyā eva.
២៧៤. អន្តោវុត្ថន្តិ អកប្បិយកុដិយំ វុត្ថំ។ សាមំ បក្កន្តិ ឯត្ថ យំកិញ្ចិ អាមិសំ ភិក្ខុនោ បចិតុំ ន វដ្ដតិ។ សចេបិស្ស ឧណ្ហយាគុយា សុលសិបណ្ណានិ វា សិង្គិវេរំ វា លោណំ វា បក្ខិបន្តិ, តម្បិ ចាលេតុំ ន វដ្ដតិ, ‘‘យាគុំ និព្ពាបេមី’’តិ បន ចាលេតុំ វដ្ដតិ។ ឧត្តណ្ឌុលភត្តំ លភិត្វាបិ បិទហិតុំ ន វដ្ដតិ។ សចេ បន មនុស្សា បិទហិត្វាវ ទេន្តិ, វដ្ដតិ; ‘‘ភត្តំ វា មា និព្ពាយតូ’’តិ បិទហិតុំ វដ្ដតិ។ ខីរតក្កាទីសុ បន សកិំ កុថិតេសុ អគ្គិំ ទាតុំ វដ្ដតិ, បុនបាកស្ស អនុញ្ញាតត្តា។ ឧក្កបិណ្ឌកាបិ ខាទន្តីតិ ពិឡាមូសិកគោធាមង្គុសា ខាទន្តិ។ ទមកាតិ វិឃាសាទា។
274.Antovutthanti akappiyakuṭiyaṃ vutthaṃ. Sāmaṃ pakkanti ettha yaṃkiñci āmisaṃ bhikkhuno pacituṃ na vaṭṭati. Sacepissa uṇhayāguyā sulasipaṇṇāni vā siṅgiveraṃ vā loṇaṃ vā pakkhipanti, tampi cāletuṃ na vaṭṭati, ‘‘yāguṃ nibbāpemī’’ti pana cāletuṃ vaṭṭati. Uttaṇḍulabhattaṃ labhitvāpi pidahituṃ na vaṭṭati. Sace pana manussā pidahitvāva denti, vaṭṭati; ‘‘bhattaṃ vā mā nibbāyatū’’ti pidahituṃ vaṭṭati. Khīratakkādīsu pana sakiṃ kuthitesu aggiṃ dātuṃ vaṭṭati, punapākassa anuññātattā. Ukkapiṇḍakāpi khādantīti biḷāmūsikagodhāmaṅgusā khādanti. Damakāti vighāsādā.
២៧៦. តតោ នីហដន្តិ យត្ថ និមន្តិតា ភុញ្ជន្តិ, តតោ នីហដំ។
276.Tato nīhaṭanti yattha nimantitā bhuñjanti, tato nīhaṭaṃ.
២៧៨. វនដ្ឋំ បោក្ខរដ្ឋន្តិ វនេ ចេវ បទុមិនិគច្ឆេ ច ជាតំ។ អពីជន្តិ តរុណផលំ, យស្ស ពីជំ ន អង្កុរំ ជនេតិ។ និព្ពដ្ដពីជន្តិ ពីជំ និព្ពដ្ដេត្វា អបនេត្វា បរិភុញ្ជិតព្ពកំ អម្ពបនសាទិ។
278.Vanaṭṭhaṃ pokkharaṭṭhanti vane ceva paduminigacche ca jātaṃ. Abījanti taruṇaphalaṃ, yassa bījaṃ na aṅkuraṃ janeti. Nibbaṭṭabījanti bījaṃ nibbaṭṭetvā apanetvā paribhuñjitabbakaṃ ambapanasādi.
២៧៩. ទុរោបយោ វណោតិ ទុក្ខេន រុហតិ, ទុក្ខេន បាកតិកោ ហោតីតិ អត្ថោ។ ទុប្បរិហារំ សត្ថន្តិ សម្ពាធេ ទុក្ខេន សត្ថំ បរិហរេយ្យំ។ សត្ថកម្មំ វា វត្ថិកម្មំ វាតិ យថាបរិច្ឆិន្នេ ឱកាសេ យេន កេនចិ សត្ថេន វា សូចិយា វា កណ្ដកេន វា សត្តិកាយ វា បាសាណសក្ខលិកាយ វា នខេន វា ឆិន្ទនំ វា ផាលនំ វា វិជ្ឈនំ វា លេខនំ វា ន កាតព្ពំ; សព្ពញ្ហេតំ សត្ថកម្មមេវ ហោតិ។ យេន កេនចិ បន ចម្មេន វា វត្ថេន វា វត្ថិបីឡនម្បិ ន កាតព្ពំ; សព្ពញ្ហេតំ វត្ថិកម្មមេវ ហោតិ។ ឯត្ថ ច សម្ពាធស្ស សាមន្តា ទ្វង្គុលាតិ ឥទំ សត្ថកម្មំយេវ សន្ធាយ វុត្តំ។ វត្ថិកម្មំ បន សម្ពាធេយេវ បដិក្ខិត្តំ។ តត្ថ បន ខារំ អាទាតុំ យេន កេនចិ រជ្ជុកេន វា ពន្ធិតុំ វដ្ដតិ។ យទិ តេន ឆិជ្ជតិ, សុច្ឆិន្នំ។ អណ្ឌវុឌ្ឍិរោគេបិ សត្ថកម្មំ ន វដ្ដតិ, តស្មា អណ្ឌំ ផាលេត្វា ពីជានិ ឧទ្ធរិត្វា ‘‘អរោគំ ករិស្សាមី’’តិ ន កត្តព្ពំ។ អគ្គិតាបនភេសជ្ជាលិម្បនេសុ បន បដិក្ខេបោ នត្ថិ។ វច្ចមគ្គេ ភេសជ្ជមក្ខិតា អាទានវដ្ដិ វា វេឡុនាឡិកា វា វដ្ដតិ, យាយ ខារកម្មំ វា ករោន្តិ, តេលំ វា បវេសេន្តិ។
279.Duropayo vaṇoti dukkhena ruhati, dukkhena pākatiko hotīti attho. Dupparihāraṃ satthanti sambādhe dukkhena satthaṃ parihareyyaṃ. Satthakammaṃ vā vatthikammaṃ vāti yathāparicchinne okāse yena kenaci satthena vā sūciyā vā kaṇṭakena vā sattikāya vā pāsāṇasakkhalikāya vā nakhena vā chindanaṃ vā phālanaṃ vā vijjhanaṃ vā lekhanaṃ vā na kātabbaṃ; sabbañhetaṃ satthakammameva hoti. Yena kenaci pana cammena vā vatthena vā vatthipīḷanampi na kātabbaṃ; sabbañhetaṃ vatthikammameva hoti. Ettha ca sambādhassa sāmantā dvaṅgulāti idaṃ satthakammaṃyeva sandhāya vuttaṃ. Vatthikammaṃ pana sambādheyeva paṭikkhittaṃ. Tattha pana khāraṃ ādātuṃ yena kenaci rajjukena vā bandhituṃ vaṭṭati. Yadi tena chijjati, succhinnaṃ. Aṇḍavuḍḍhirogepi satthakammaṃ na vaṭṭati, tasmā aṇḍaṃ phāletvā bījāni uddharitvā ‘‘arogaṃ karissāmī’’ti na kattabbaṃ. Aggitāpanabhesajjālimpanesu pana paṭikkhepo natthi. Vaccamagge bhesajjamakkhitā ādānavaṭṭi vā veḷunāḷikā vā vaṭṭati, yāya khārakammaṃ vā karonti, telaṃ vā pavesenti.
២៨០. បវត្តមំសន្តិ មតស្ស មំសំ។ មាឃាតោតិ តំ ទិវសំ ន លព្ភា កេនចិ កិញ្ចិ ជីវិតា វោរោបេតុំ។ បោត្ថនិកន្តិ មំសច្ឆេទនសត្ថកំ វុច្ចតិ។ កិម្បិមាយាតិ កិម្បិ ឥមាយ។ ន ភគវា ឧស្សហតីតិ ន ភគវា សក្កោតិ។ យត្រ ហិ នាមាតិ យស្មា នាម។ បដិវេក្ខីតិ វីមំសិ; បដិបុច្ឆីតិ វុត្តំ ហោតិ។ អប្បដិវេក្ខិត្វាតិ អប្បដិបុច្ឆិត្វា។ សចេ បន អសុកមំសន្តិ ជានាតិ, បដិបុច្ឆនកិច្ចំ នត្ថិ, អជានន្តេន បន បុច្ឆិត្វាវ ខាទិតព្ពំ។
280.Pavattamaṃsanti matassa maṃsaṃ. Māghātoti taṃ divasaṃ na labbhā kenaci kiñci jīvitā voropetuṃ. Potthanikanti maṃsacchedanasatthakaṃ vuccati. Kimpimāyāti kimpi imāya. Na bhagavā ussahatīti na bhagavā sakkoti. Yatra hi nāmāti yasmā nāma. Paṭivekkhīti vīmaṃsi; paṭipucchīti vuttaṃ hoti. Appaṭivekkhitvāti appaṭipucchitvā. Sace pana asukamaṃsanti jānāti, paṭipucchanakiccaṃ natthi, ajānantena pana pucchitvāva khāditabbaṃ.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
១៦៣. គុឡាទិអនុជាននា • 163. Guḷādianujānanā
១៦៤. អន្តោវុដ្ឋាទិបដិក្ខេបកថា • 164. Antovuṭṭhādipaṭikkhepakathā
១៦៥. ឧគ្គហិតបដិគ្គហណា • 165. Uggahitapaṭiggahaṇā
១៦៦. បដិគ្គហិតាទិអនុជាននា • 166. Paṭiggahitādianujānanā
១៦៧. សត្ថកម្មបដិក្ខេបកថា • 167. Satthakammapaṭikkhepakathā
១៦៨. មនុស្សមំសបដិក្ខេបកថា • 168. Manussamaṃsapaṭikkhepakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / គុឡាទិអនុជាននកថាវណ្ណនា • Guḷādianujānanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā
គុឡាទិអនុជាននកថាវណ្ណនា • Guḷādianujānanakathāvaṇṇanā
មនុស្សមំសបដិក្ខេបកថាវណ្ណនា • Manussamaṃsapaṭikkhepakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / គុឡាទិអនុជាននកថាវណ្ណនា • Guḷādianujānanakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi
១៦៣. គុឡាទិអនុជាននកថា • 163. Guḷādianujānanakathā
១៦៧. សត្ថកម្មបដិក្ខេបកថា • 167. Satthakammapaṭikkhepakathā
