| Tipiṭaka / Tipiṭaka (English) / Aṅguttara Nikāya, English translation |
Show IAST transliterationองฺคุตฺตร นิกาย ๘ฯ๔๕
Numbered Discourses 8.45
๕ฯ อุโปสถวคฺค
5. Uposatha
โพชฺฌสุตฺต
With Bojjhā on the Uposatha day
เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเมฯ อถ โข โพชฺฌา อุปาสิกา เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข โพชฺฌํ อุปาสิกํ ภควา เอตทโวจ:
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Then the laywoman Bojjhā went up to the Buddha, bowed, and sat down to one side. The Buddha said to her:
“อฏฺฐงฺคสมนฺนาคโต, โพชฺเฌ, อุโปสโถ อุปวุตฺโถ มหปฺผโล โหติ มหานิสํโส มหาชุติโก มหาวิปฺผาโรฯ กถํ อุปวุตฺโถ จ, โพชฺเฌ, อฏฺฐงฺคสมนฺนาคโต อุโปสโถ มหปฺผโล โหติ มหานิสํโส มหาชุติโก มหาวิปฺผาโร?
“Bojjhā, the observance of the Uposatha day with its eight factors is very fruitful and beneficial and splendid and bountiful. And how should it be observed?
อิธ, โพชฺเฌ, อริยสาวโก อิติ ปฏิสญฺจิกฺขติ: ‘ยาวชีวํ อรหนฺโต ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรตา นิหิตทณฺฑา นิหิตสตฺถา ลชฺชี ทยาปนฺนา สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปิโน วิหรนฺติฯ อหมฺปชฺช อิมญฺจ รตฺตึ อิมญฺจ ทิวสํ ปาณาติปาตํ ปหาย ปาณาติปาตา ปฏิวิรโต นิหิตทณฺโฑ นิหิตสตฺโถ ลชฺชี ทยาปนฺโน, สพฺพปาณภูตหิตานุกมฺปี วิหรามิฯ อิมินาปงฺเคน อรหตํ อนุกโรมิ, อุโปสโถ จ เม อุปวุตฺโถ ภวิสฺสตี'ติฯ อิมินา ปฐเมน องฺเคน สมนฺนาคโต โหติ …เป…ฯ
It’s when a noble disciple reflects: ‘As long as they live, the perfected ones give up killing living creatures, renouncing the rod and the sword. They are scrupulous and kind, and live full of compassion for all living beings. I, too, for this day and night will give up killing living creatures, renouncing the rod and the sword. I’ll be scrupulous and kind, and live full of compassion for all living beings. I will observe the Uposatha day by doing as the perfected ones do in this respect.’ This is its first factor. …
‘ยาวชีวํ อรหนฺโต อุจฺจาสยนมหาสยนํ ปหาย อุจฺจาสยนมหาสยนา ปฏิวิรตา นีจเสยฺยํ กปฺเปนฺติ—มญฺจเก วา ติณสนฺถารเก วาฯ อหมฺปชฺช อิมญฺจ รตฺตึ อิมญฺจ ทิวสํ อุจฺจาสยนมหาสยนํ ปหาย อุจฺจาสยนมหาสยนา ปฏิวิรโต นีจเสยฺยํ กปฺเปมิ—มญฺจเก วา ติณสนฺถารเก วาฯ อิมินาปงฺเคน อรหตํ อนุกโรมิ, อุโปสโถ จ เม อุปวุตฺโถ ภวิสฺสตี'ติฯ อิมินา อฏฺฐเมน องฺเคน สมนฺนาคโต โหติฯ เอวํ อุปวุตฺโถ โข, โพชฺเฌ, อฏฺฐงฺคสมนฺนาคโต อุโปสโถ มหปฺผโล โหติ มหานิสํโส มหาชุติโก มหาวิปฺผาโรฯ
‘As long as they live, the perfected ones give up high and luxurious beds. They sleep in a low place, either a small bed or a straw mat. I, too, for this day and night will give up high and luxurious beds. I’ll sleep in a low place, either a small bed or a straw mat. I will observe the Uposatha day by doing as the perfected ones do in this respect.’ This is its eighth factor. The observance of the Uposatha day with its eight factors in this way is very fruitful and beneficial and splendid and bountiful.
กีวมหปฺผโล โหติ, กีวมหานิสํโส, กีวมหาชุติโก, กีวมหาวิปฺผาโร? เสยฺยถาปิ, โพชฺเฌ, โย อิเมสํ โสฬสนฺนํ มหาชนปทานํ ปหูตรตฺตรตนานํ อิสฺสริยาธิปจฺจํ รชฺชํ กาเรยฺย, เสยฺยถิทํ—องฺคานํ มคธานํ กาสีนํ โกสลานํ วชฺชีนํ มลฺลานํ เจตีนํ วงฺคานํ กุรูนํ ปญฺจาลานํ มจฺฉานํ สูรเสนานํ อสฺสกานํ อวนฺตีนํ คนฺธารานํ กมฺโพชานํ, อฏฺฐงฺคสมนฺนาคตสฺส อุโปสถสฺส เอตํ กลํ นาคฺฆติ โสฬสึฯ ตํ กิสฺส เหตุ? กปณํ, โพชฺเฌ, มานุสกํ รชฺชํ ทิพฺพํ สุขํ อุปนิธายฯ
How much so? Suppose you were to rule as sovereign lord over these sixteen great countries—Aṅga, Magadha, Kāsi, Kosala, Vajji, Malla, Cetī, Vaccha, Kuru, Pañcāla, Maccha, Sūrasena, Assaka, Avanti, Gandhāra, and Kamboja—full of the seven kinds of precious things. This wouldn’t be worth a sixteenth part of the Uposatha day with its eight factors. Why is that? Because human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.
ยานิ, โพชฺเฌ, มานุสกานิ ปญฺญาส วสฺสานิ, จาตุมหาราชิกานํ เทวานํ เอโส เอโก รตฺตินฺทิโวฯ ตาย รตฺติยา ตึสรตฺติโย มาโสฯ เตน มาเสน ทฺวาทสมาสิโย สํวจฺฉโรฯ เตน สํวจฺฉเรน ทิพฺพานิ ปญฺจ วสฺสสตานิ จาตุมหาราชิกานํ เทวานํ อายุปฺปมาณํฯ ฐานํ โข ปเนตํ, โพชฺเฌ, วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา อฏฺฐงฺคสมนฺนาคตํ อุโปสถํ อุปวสิตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา จาตุมหาราชิกานํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺยฯ อิทํ โข ปเนตํ, โพชฺเฌ, สนฺธาย ภาสิตํ: ‘กปณํ มานุสกํ รชฺชํ ทิพฺพํ สุขํ อุปนิธาย'ฯ
Fifty years in the human realm is one day and night for the Gods of the Four Great Kings. Thirty such days make up a month. Twelve such months make up a year. The life span of the Gods of the Four Great Kings is five hundred of these divine years. It’s possible that a woman or man who has observed the eight-factored Uposatha day will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the Gods of the Four Great Kings. This is what I was referring to when I said: ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’
ยํ, โพชฺเฌ, มานุสกํ วสฺสสตํ …เป…
A hundred years in the human realm …
ตานิ, โพชฺเฌ, มานุสกานิ เทฺว วสฺสสตานิ …เป…
Two hundred years in the human realm …
จตฺตาริ วสฺสสตานิ …เป…
Four hundred years in the human realm …
อฏฺฐ วสฺสสตานิ …เป…
Eight hundred years in the human realm …
โสฬส วสฺสสตานิ ปรนิมฺมิตวสวตฺตีนํ เทวานํ เอโส เอโก รตฺตินฺทิโวฯ ตาย รตฺติยา ตึสรตฺติโย มาโสฯ เตน มาเสน ทฺวาทสมาสิโย สํวจฺฉโรฯ เตน สํวจฺฉเรน ทิพฺพานิ โสฬส วสฺสสหสฺสานิ ปรนิมฺมิตวสวตฺตีนํ เทวานํ อายุปฺปมาณํฯ ฐานํ โข ปเนตํ, โพชฺเฌ, วิชฺชติ ยํ อิเธกจฺโจ อิตฺถี วา ปุริโส วา อฏฺฐงฺคสมนฺนาคตํ อุโปสถํ อุปวสิตฺวา กายสฺส เภทา ปรํ มรณา ปรนิมฺมิตวสวตฺตีนํ เทวานํ สหพฺยตํ อุปปชฺเชยฺยฯ อิทํ โข ปเนตํ, โพชฺเฌ, สนฺธาย ภาสิตํ: ‘กปณํ มานุสกํ รชฺชํ ทิพฺพํ สุขํ อุปนิธายา'ติฯ
Sixteen hundred years in the human realm is one day and night for the Gods Who Control the Creations of Others. Thirty such days make up a month. Twelve such months make up a year. The life span of the gods who control the creations of others is sixteen thousand of these divine years. It’s possible that a woman or man who has observed the eight-factored Uposatha day will—when their body breaks up, after death—be reborn in the company of the Gods Who Control the Creations of Others. This is what I was referring to when I said: ‘Human kingship is a poor thing compared to the happiness of the gods.’
ปาณํ น หญฺเญ น จทินฺนมาทิเย, มุสา น ภาเส น จ มชฺชโป สิยา; อพฺรหฺมจริยา วิรเมยฺย เมถุนา, รตฺตึ น ภุญฺเชยฺย วิกาลโภชนํฯ
You shouldn’t kill living creatures, or steal, or lie, or drink alcohol. Be celibate, refraining from sex, and don’t eat at night, the wrong time.
มาลํ น ธาเร น จ คนฺธมาจเร, มญฺเจ ฉมายํ ว สเยถ สนฺถเต; เอตญฺหิ อฏฺฐงฺคิกมาหุโปสถํ, พุทฺเธน ทุกฺขนฺตคุนา ปกาสิตํฯ
Not wearing garlands or applying perfumes, you should sleep on a low bed,
จนฺโท จ สุริโย จ อุโภ สุทสฺสนา, โอภาสยํ อนุปริยนฺติ ยาวตา; ตโมนุทา เต ปน อนฺตลิกฺขคา, นเภ ปภาสนฺติ ทิสาวิโรจนาฯ
The moon and sun are both fair to see, radiating as far as they revolve. Those shining ones in the sky light up the quarters, dispelling the darkness as they traverse the heavens.
เอตสฺมึ ยํ วิชฺชติ อนฺตเร ธนํ, มุตฺตา มณิ เวฬุริยญฺจ ภทฺทกํ; สิงฺคีสุวณฺณํ อถ วาปิ กญฺจนํ, ยํ ชาตรูปํ หฏกนฺติ วุจฺจติฯ
All of the wealth that’s found in this realm—pearls, gems, fine beryl too, rose-gold or pure gold, or natural gold dug up by marmots—
อฏฺฐงฺคุเปตสฺส อุโปสถสฺส, กลมฺปิ เต นานุภวนฺติ โสฬสึ; จนฺทปฺปภา ตารคณา จ สพฺเพฯ
they’re not worth a sixteenth part of the mind developed with love, as starlight cannot rival the moon.
ตสฺมา หิ นารี จ นโร จ สีลวา, อฏฺฐงฺคุเปตํ อุปวสฺสุโปสถํ; ปุญฺญานิ กตฺวาน สุขุทฺรยานิ, อนินฺทิตา สคฺคมุเปนฺติ ฐานนฺ”ติฯ
So an ethical woman or man, who has observed the eight-factored Uposatha day, having made merit whose outcome is happiness, blameless, they go to a heavenly place.”
ปญฺจมํฯ
The authoritative text of the Aṅguttara Nikāya is the Pāli text. The English translation is provided as an aid to the study of the original Pāli text. [CREDITS »]
