| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi |
៧៣. ឧបោសថប្បមុខានុជាននា
73. Uposathappamukhānujānanā
១៤២. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរស្មិំ អាវាសេ អតិខុទ្ទកំ ឧបោសថាគារំ សម្មតំ ហោតិ, តទហុបោសថេ មហាភិក្ខុសង្ឃោ សន្និបតិតោ ហោតិ។ ភិក្ខូ អសម្មតាយ ភូមិយា និសិន្នា បាតិមោក្ខំ អស្សោសុំ។ អថ ខោ តេសំ ភិក្ខូនំ ឯតទហោសិ ‘‘ភគវតា បញ្ញត្តំ ‘ឧបោសថាគារំ សម្មន្និត្វា ឧបោសថោ កាតព្ពោ’តិ, មយញ្ចម្ហា អសម្មតាយ ភូមិយា និសិន្នោ បាតិមោក្ខំ អស្សុម្ហា, កតោ នុ ខោ អម្ហាកំ ឧបោសថោ, អកតោ នុ ខោ’’តិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ សម្មតាយ វា, ភិក្ខវេ, ភូមិយា និសិន្នា អសម្មតាយ វា យតោ បាតិមោក្ខំ សុណាតិ, កតោវស្ស ឧបោសថោ។ តេន ហិ, ភិក្ខវេ, សង្ឃោ យាវ មហន្តំ ឧបោសថប្បមុខំ 1 អាកង្ខតិ, តាវ មហន្តំ ឧបោសថប្បមុខំ សម្មន្នតុ។ ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, សម្មន្និតព្ពំ។ បឋមំ និមិត្តា កិត្តេតព្ពា។ និមិត្តេ កិត្តេត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –
142. Tena kho pana samayena aññatarasmiṃ āvāse atikhuddakaṃ uposathāgāraṃ sammataṃ hoti, tadahuposathe mahābhikkhusaṅgho sannipatito hoti. Bhikkhū asammatāya bhūmiyā nisinnā pātimokkhaṃ assosuṃ. Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi ‘‘bhagavatā paññattaṃ ‘uposathāgāraṃ sammannitvā uposatho kātabbo’ti, mayañcamhā asammatāya bhūmiyā nisinno pātimokkhaṃ assumhā, kato nu kho amhākaṃ uposatho, akato nu kho’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Sammatāya vā, bhikkhave, bhūmiyā nisinnā asammatāya vā yato pātimokkhaṃ suṇāti, katovassa uposatho. Tena hi, bhikkhave, saṅgho yāva mahantaṃ uposathappamukhaṃ 2 ākaṅkhati, tāva mahantaṃ uposathappamukhaṃ sammannatu. Evañca pana, bhikkhave, sammannitabbaṃ. Paṭhamaṃ nimittā kittetabbā. Nimitte kittetvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo –
‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ យាវតា សមន្តា និមិត្តា កិត្តិតា។ យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឯតេហិ និមិត្តេហិ ឧបោសថប្បមុខំ សម្មន្នេយ្យ។ ឯសា ញត្តិ។
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yāvatā samantā nimittā kittitā. Yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho etehi nimittehi uposathappamukhaṃ sammanneyya. Esā ñatti.
‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ។ យាវតា សមន្តា និមិត្តា កិត្តិតា។ សង្ឃោ ឯតេហិ និមិត្តេហិ ឧបោសថប្បមុខំ សម្មន្នតិ។ យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឯតេហិ និមិត្តេហិ ឧបោសថប្បមុខស្ស សម្មុតិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ។ សម្មតំ សង្ឃេន ឯតេហិ និមិត្តេហិ ឧបោសថប្បមុខំ។ ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ។
‘‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yāvatā samantā nimittā kittitā. Saṅgho etehi nimittehi uposathappamukhaṃ sammannati. Yassāyasmato khamati etehi nimittehi uposathappamukhassa sammuti, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya. Sammataṃ saṅghena etehi nimittehi uposathappamukhaṃ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṃ dhārayāmī’’ti.
តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរស្មិំ អាវាសេ តទហុបោសថេ នវកា ភិក្ខូ បឋមតរំ សន្និបតិត្វា – ‘‘ន តាវ ថេរា អាគច្ឆន្តី’’តិ – បក្កមិំសុ។ ឧបោសថោ វិកាលេ អហោសិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តទហុបោសថេ ថេរេហិ ភិក្ខូហិ បឋមតរំ សន្និបតិតុន្តិ។
Tena kho pana samayena aññatarasmiṃ āvāse tadahuposathe navakā bhikkhū paṭhamataraṃ sannipatitvā – ‘‘na tāva therā āgacchantī’’ti – pakkamiṃsu. Uposatho vikāle ahosi. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Anujānāmi, bhikkhave, tadahuposathe therehi bhikkhūhi paṭhamataraṃ sannipatitunti.
តេន ខោ បន សមយេន រាជគហេ សម្ពហុលា អាវាសា សមានសីមា ហោន្តិ។ តត្ថ ភិក្ខូ វិវទន្តិ – ‘‘អម្ហាកំ អាវាសេ ឧបោសថោ ករីយតុ, អម្ហាកំ អាវាសេ ឧបោសថោ ករីយតូ’’តិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ ឥធ បន, ភិក្ខវេ, សម្ពហុលា អាវាសា សមានសីមា ហោន្តិ។ តត្ថ ភិក្ខូ វិវទន្តិ – ‘‘អម្ហាកំ អាវាសេ ឧបោសថោ ករីយតុ, អម្ហាកំ អាវាសេ ឧបោសថោ ករីយតូ’’តិ។ តេហិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូហិ សព្ពេហេវ ឯកជ្ឈំ សន្និបតិត្វា ឧបោសថោ កាតព្ពោ។ យត្ថ វា បន ថេរោ ភិក្ខុ វិហរតិ, តត្ថ សន្និបតិត្វា ឧបោសថោ កាតព្ពោ, ន ត្វេវ វគ្គេន សង្ឃេន ឧបោសថោ កាតព្ពោ។ យោ ករេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ។
Tena kho pana samayena rājagahe sambahulā āvāsā samānasīmā honti. Tattha bhikkhū vivadanti – ‘‘amhākaṃ āvāse uposatho karīyatu, amhākaṃ āvāse uposatho karīyatū’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Idha pana, bhikkhave, sambahulā āvāsā samānasīmā honti. Tattha bhikkhū vivadanti – ‘‘amhākaṃ āvāse uposatho karīyatu, amhākaṃ āvāse uposatho karīyatū’’ti. Tehi, bhikkhave, bhikkhūhi sabbeheva ekajjhaṃ sannipatitvā uposatho kātabbo. Yattha vā pana thero bhikkhu viharati, tattha sannipatitvā uposatho kātabbo, na tveva vaggena saṅghena uposatho kātabbo. Yo kareyya, āpatti dukkaṭassāti.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / ឧបោសថាគារាទិកថា • Uposathāgārādikathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā / ឧបោសថាគារាទិកថាវណ្ណនា • Uposathāgārādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ឧបោសថាគារាទិកថាវណ្ណនា • Uposathāgārādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā / ឧបោសថាគារាទិកថាវណ្ណនា • Uposathāgārādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ៧២. ឧបោសថាគារាទិកថា • 72. Uposathāgārādikathā
