| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ចូឡនិទ្ទេស-អដ្ឋកថា • Cūḷaniddesa-aṭṭhakathā |
១៦. បិង្គិយមាណវសុត្តនិទ្ទេសវណ្ណនា
16. Piṅgiyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
៨៩. សោឡសមេ បិង្គិយសុត្តនិទ្ទេសេ – ជិណ្ណោហមស្មិ អពលោ វីតវណ្ណោតិ សោ កិរ ព្រាហ្មណោ ជរាភិភូតោ វីសវស្សសតិកោ ជាតិយា, ទុព្ពលោ ច ‘‘ឥធ បាទំ ករិស្សាមី’’តិ អញ្ញត្រេវ ករោតិ, វិនដ្ឋបុរិមឆវិវណ្ណោ ច។ តេនាហ – ‘‘ជិណ្ណោហមស្មិ អពលោ វីតវណ្ណោ’’តិ។ មាហំ នស្សំ មោមុហោ អន្តរាវាតិ មាហំ តុយ្ហំ ធម្មំ អសច្ឆិកត្វា អន្តរា ឯវ អវិទ្វា ហុត្វា អនស្សិំ។ ជាតិជរាយ ឥធ វិប្បហានន្តិ ឥធេវ តវ បាទមូលេ បាសាណកេ ចេតិយេ វា ជាតិជរាយ វិប្បហានំ និព្ពានំ ធម្មរសំ អហំ វិជញ្ញំ, តំ មេ អាចិក្ខ។
89. Soḷasame piṅgiyasuttaniddese – jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇoti so kira brāhmaṇo jarābhibhūto vīsavassasatiko jātiyā, dubbalo ca ‘‘idha pādaṃ karissāmī’’ti aññatreva karoti, vinaṭṭhapurimachavivaṇṇo ca. Tenāha – ‘‘jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo’’ti. Māhaṃnassaṃ momuho antarāvāti māhaṃ tuyhaṃ dhammaṃ asacchikatvā antarā eva avidvā hutvā anassiṃ. Jātijarāya idha vippahānanti idheva tava pādamūle pāsāṇake cetiye vā jātijarāya vippahānaṃ nibbānaṃ dhammarasaṃ ahaṃ vijaññaṃ, taṃ me ācikkha.
អពលោតិ ពលវិរហិតោ។ ទុព្ពលោតិ ទុព្ពលពលោ។ អប្បពលោតិ បរិត្តពលោ។ អប្បថាមោតិ បរិត្តវីរិយោ។ វីតវណ្ណោតិ បរិវត្តិតឆវិវណ្ណោ។ វិគតវណ្ណោតិ អបគតឆវិវណ្ណោ។ វិគច្ឆិតវណ្ណោតិ ទូរីភូតឆវិវណ្ណោ។ យា សា បុរិមា សុភា វណ្ណនិភាតិ យា សា សុភា សុន្ទរា បុរិមកាលេ សតិ, សា វណ្ណនិភា ឯតរហិ អន្តរហិតា វិគតា។ អាទីនវោ បាតុភូតោតិ ឧបទ្ទវោ បាតុរហោសិ។ ‘‘យា សា បុរិមា សុភា វណ្ណនិភា’’តិ បាឋំ ឋបេត្វា ‘‘យា សុភា អស្សា’’តិ ឯកេ វណ្ណយន្តិ។
Abaloti balavirahito. Dubbaloti dubbalabalo. Appabaloti parittabalo. Appathāmoti parittavīriyo. Vītavaṇṇoti parivattitachavivaṇṇo. Vigatavaṇṇoti apagatachavivaṇṇo. Vigacchitavaṇṇoti dūrībhūtachavivaṇṇo. Yā sā purimā subhā vaṇṇanibhāti yā sā subhā sundarā purimakāle sati, sā vaṇṇanibhā etarahi antarahitā vigatā. Ādīnavo pātubhūtoti upaddavo pāturahosi. ‘‘Yā sā purimā subhā vaṇṇanibhā’’ti pāṭhaṃ ṭhapetvā ‘‘yā subhā assā’’ti eke vaṇṇayanti.
អសុទ្ធាតិ បដលាទីហិ អសុទ្ធា។ អវិសុទ្ធាតិ តិមិរាទីហិ អវិសុទ្ធា។ អបរិសុទ្ធាតិ សមន្តតោ ផោដបដលាទីហិ បរិយោនទ្ធត្តា អបរិសុទ្ធា។ អវោទាតាតិ នប្បសន្នា បសន្នសទិសា។ នោ តថា ចក្ខុនា រូបេ បស្សាមីតិ យថា បោរាណចក្ខុនា រូបារម្មណំ បស្សាមិ ឱលោកេមិ, តថា តេន បការេន ឥទានិ ន បស្សាមិ។ សោតំ អសុទ្ធន្តិអាទីសុបិ ឯសេវ នយោ។ មាហំ នស្សន្តិ អហំ មា វិនស្សំ។
Asuddhāti paṭalādīhi asuddhā. Avisuddhāti timirādīhi avisuddhā. Aparisuddhāti samantato phoṭapaṭalādīhi pariyonaddhattā aparisuddhā. Avodātāti nappasannā pasannasadisā. No tathā cakkhunā rūpe passāmīti yathā porāṇacakkhunā rūpārammaṇaṃ passāmi olokemi, tathā tena pakārena idāni na passāmi. Sotaṃ asuddhantiādīsupi eseva nayo. Māhaṃ nassanti ahaṃ mā vinassaṃ.
៩០. ឥទានិ យស្មា បិង្គិយោ កាយេ សាបេក្ខតាយ ‘‘ជិណ្ណោហមស្មី’’តិអាទិមាហ ។ តេនស្ស ភគវា កាយេ សិនេហប្បហានត្ថំ ‘‘ទិស្វាន រូបេសុ វិហញ្ញមានេ’’តិ គាថមាហ។ តត្ថ រូបេសូតិ រូបហេតុ រូបបច្ចយា។ វិហញ្ញមានេតិ កម្មការណាទីហិ ឧបហញ្ញមានេ។ រុប្បន្តិ រូបេសូតិ ចក្ខុរោគាទីហិ ច រូបហេតុយេវ ជនា រុប្បន្តិ ពាធិយន្តិ។
90. Idāni yasmā piṅgiyo kāye sāpekkhatāya ‘‘jiṇṇohamasmī’’tiādimāha . Tenassa bhagavā kāye sinehappahānatthaṃ ‘‘disvāna rūpesu vihaññamāne’’ti gāthamāha. Tattha rūpesūti rūpahetu rūpapaccayā. Vihaññamāneti kammakāraṇādīhi upahaññamāne. Ruppanti rūpesūti cakkhurogādīhi ca rūpahetuyeva janā ruppanti bādhiyanti.
ហញ្ញន្តីតិ ឃដីយន្តិ។ វិហញ្ញន្តីតិ វិហេសិយន្តិ។ ឧបវិហញ្ញន្តីតិ ហត្ថបាទច្ឆេទាទិំ លភន្តិ។ ឧបឃាតិយន្តីតិ មរណំ លភន្តិ។ កុប្បន្តីតិ បរិវត្តន្តិ។ បីឡយន្តីតិ វិឃាតំ អាបជ្ជន្តិ។ ឃដ្ដយន្តីតិ ឃដ្ដនំ បាបុណន្តិ។ ព្យាធិតាតិ ភីតា។ ទោមនស្សិតាតិ ចិត្តវិឃាតំ បត្តា។ វេមានេតិ នស្សមានេ។
Haññantīti ghaṭīyanti. Vihaññantīti vihesiyanti. Upavihaññantīti hatthapādacchedādiṃ labhanti. Upaghātiyantīti maraṇaṃ labhanti. Kuppantīti parivattanti. Pīḷayantīti vighātaṃ āpajjanti. Ghaṭṭayantīti ghaṭṭanaṃ pāpuṇanti. Byādhitāti bhītā. Domanassitāti cittavighātaṃ pattā. Vemāneti nassamāne.
៩១. ឯវំ ភគវតា យាវ អរហត្តំ, តាវ កថិតំ បដិបត្តិំ សុត្វា បិង្គិយោ ជរាទុព្ពលតាយ វិសេសំ អនធិគន្ត្វា ច បុន ‘‘ទិសា ចតស្សោ’’តិ ឥមាយ គាថាយ ភគវន្តំ ថោមេន្តោ ទេសនំ យាចតិ។
91. Evaṃ bhagavatā yāva arahattaṃ, tāva kathitaṃ paṭipattiṃ sutvā piṅgiyo jarādubbalatāya visesaṃ anadhigantvā ca puna ‘‘disā catasso’’ti imāya gāthāya bhagavantaṃ thomento desanaṃ yācati.
៩២. អថស្ស ភគវា បុនបិ យាវ អរហត្តំ, តាវ បដិបទំ ទស្សេន្តោ ‘‘តណ្ហាធិបន្នេ’’តិ គាថមាហ។
92. Athassa bhagavā punapi yāva arahattaṃ, tāva paṭipadaṃ dassento ‘‘taṇhādhipanne’’ti gāthamāha.
តណ្ហាធិបន្នេតិ តណ្ហាយ វិមុច្ចិត្វា ឋិតេ។ តណ្ហានុគេតិ តណ្ហាយ សហ គច្ឆន្តេ។ តណ្ហានុគតេតិ តណ្ហាយ អនុពន្ធន្តេ។ តណ្ហានុសដេតិ តណ្ហាយ សហ ធាវន្តេ។ តណ្ហាយ បន្នេតិ តណ្ហាយ និមុគ្គេ។ បដិបន្នេតិ តណ្ហាយ អវត្ថដេ។ អភិភូតេតិ មទ្ទិតេ។ បរិយាទិន្នចិត្តេតិ បរិយាទិយិត្វា គហិតកុសលចិត្តេ។
Taṇhādhipanneti taṇhāya vimuccitvā ṭhite. Taṇhānugeti taṇhāya saha gacchante. Taṇhānugateti taṇhāya anubandhante. Taṇhānusaṭeti taṇhāya saha dhāvante. Taṇhāya panneti taṇhāya nimugge. Paṭipanneti taṇhāya avatthaṭe. Abhibhūteti maddite. Pariyādinnacitteti pariyādiyitvā gahitakusalacitte.
សន្តាបជាតេតិ សញ្ជាតចិត្តសន្តាបេ។ ឦតិជាតេតិ រោគុប្បន្នេ។ ឧបទ្ទវជាតេតិ អាទីនវជាតេ។ ឧបសគ្គជាតេតិ ឧប្បន្នទុក្ខជាតេ។
Santāpajāteti sañjātacittasantāpe. Ītijāteti roguppanne. Upaddavajāteti ādīnavajāte. Upasaggajāteti uppannadukkhajāte.
វិរជំ វីតមលន្តិ ឯត្ថ វិរជន្តិ វិគតរាគាទិរជំ។ វីតមលន្តិ វីតរាគាទិមលំ។ រាគាទយោ ហិ អជ្ឈោត្ថរណដ្ឋេន រជោ នាម, ទូសដ្ឋេន មលំ នាម។ ធម្មចក្ខុន្តិ កត្ថចិ បឋមមគ្គញាណំ , កត្ថចិ អាទីនិ តីណិ មគ្គញាណានិ, កត្ថចិ ចតុត្ថមគ្គញាណម្បិ។ ឥធ បន ជដិលសហស្សស្ស ចតុត្ថមគ្គញាណំ។ បិង្គិយស្ស តតិយមគ្គញាណមេវ។ យំ កិញ្ចិ សមុទយធម្មំ, សព្ពំ តំ និរោធធម្មន្តិ វិបស្សនាវសេន ឯវំ បវត្តស្ស ធម្មចក្ខុំ ឧទបាទីតិ អត្ថោ។ សេសំ សព្ពត្ថ បាកដមេវ។
Virajaṃ vītamalanti ettha virajanti vigatarāgādirajaṃ. Vītamalanti vītarāgādimalaṃ. Rāgādayo hi ajjhottharaṇaṭṭhena rajo nāma, dūsaṭṭhena malaṃ nāma. Dhammacakkhunti katthaci paṭhamamaggañāṇaṃ , katthaci ādīni tīṇi maggañāṇāni, katthaci catutthamaggañāṇampi. Idha pana jaṭilasahassassa catutthamaggañāṇaṃ. Piṅgiyassa tatiyamaggañāṇameva. Yaṃ kiñci samudayadhammaṃ, sabbaṃ taṃ nirodhadhammanti vipassanāvasena evaṃ pavattassa dhammacakkhuṃ udapādīti attho. Sesaṃ sabbattha pākaṭameva.
ឯវំ ឥទម្បិ សុត្តំ ភគវា អរហត្តនិកូដេនេវ ទេសេសិ, ទេសនាបរិយោសានេ ច បិង្គិយោ អនាគាមិផលេ បតិដ្ឋាសិ។ សោ កិរ អន្តរន្តរា ចិន្តេសិ – ‘‘ឯវំ វិចិត្របដិភានំ នាម ទេសនំ ន លភតិ មយ្ហំ មាតុលោ ពាវរី សវនាយា’’តិ។ តេន សិនេហវិក្ខេបេន អរហត្តំ បាបុណិតុំ នាសក្ខិ។ អន្តេវាសិកា បនស្ស សហស្សជដិលា អរហត្តំ បាបុណិំសុ។ សព្ពេវ ឥទ្ធិមយបត្តចីវរធរា ឯហិភិក្ខុនោ អហេសុន្តិ។
Evaṃ idampi suttaṃ bhagavā arahattanikūṭeneva desesi, desanāpariyosāne ca piṅgiyo anāgāmiphale patiṭṭhāsi. So kira antarantarā cintesi – ‘‘evaṃ vicitrapaṭibhānaṃ nāma desanaṃ na labhati mayhaṃ mātulo bāvarī savanāyā’’ti. Tena sinehavikkhepena arahattaṃ pāpuṇituṃ nāsakkhi. Antevāsikā panassa sahassajaṭilā arahattaṃ pāpuṇiṃsu. Sabbeva iddhimayapattacīvaradharā ehibhikkhuno ahesunti.
សទ្ធម្មប្បជ្ជោតិកាយ ចូឡនិទ្ទេស-អដ្ឋកថាយ
Saddhammappajjotikāya cūḷaniddesa-aṭṭhakathāya
បិង្គិយមាណវសុត្តនិទ្ទេសវណ្ណនា និដ្ឋិតា។
Piṅgiyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / សុត្តបិដក • Suttapiṭaka / ខុទ្ទកនិកាយ • Khuddakanikāya / ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ • Cūḷaniddesapāḷi
១៦. បិង្គិយមាណវបុច្ឆា • 16. Piṅgiyamāṇavapucchā
១៦. បិង្គិយមាណវបុច្ឆានិទ្ទេសោ • 16. Piṅgiyamāṇavapucchāniddeso
