| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / ចូឡនិទ្ទេសបាឡិ • Cūḷaniddesapāḷi |
១៦. បិង្គិយមាណវបុច្ឆានិទ្ទេសោ
16. Piṅgiyamāṇavapucchāniddeso
៨៩.
89.
ជិណ្ណោហមស្មិ អពលោ វីតវណ្ណោ 1, [ឥច្ចាយស្មា បិង្គិយោ]
Jiṇṇohamasmiabalo vītavaṇṇo2, [iccāyasmā piṅgiyo]
នេត្តា ន សុទ្ធា សវនំ ន ផាសុ;
Nettā na suddhā savanaṃ na phāsu;
មាហំ នស្សំ មោមុហោ អន្តរាវ 3, អាចិក្ខ ធម្មំ យមហំ វិជញ្ញំ;
Māhaṃ nassaṃ momuho antarāva4, ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ;
ជាតិជរាយ ឥធ វិប្បហានំ។
Jātijarāya idha vippahānaṃ.
ជិណ្ណោហមស្មិ អពលោ វីតវណ្ណោតិ។ ជិណ្ណោហមស្មីតិ ជិណ្ណោ វុឌ្ឍោ មហល្លកោ អទ្ធគតោ វយោអនុប្បត្តោ វីសវស្សសតិកោ ជាតិយា។ អពលោតិ ទុព្ពលោ អប្បពលោ អប្បថាមោ។ វីតវណ្ណោតិ វីតវណ្ណោ វិគតវណ្ណោ វិគច្ឆិតវណ្ណោ។ យា សា បុរិមា សុភា វណ្ណនិភា សា អន្តរហិតា, អាទីនវោ បាតុភូតោតិ – ជិណ្ណោហមស្មិ អពលោ វីតវណ្ណោ។
Jiṇṇohamasmiabalo vītavaṇṇoti. Jiṇṇohamasmīti jiṇṇo vuḍḍho mahallako addhagato vayoanuppatto vīsavassasatiko jātiyā. Abaloti dubbalo appabalo appathāmo. Vītavaṇṇoti vītavaṇṇo vigatavaṇṇo vigacchitavaṇṇo. Yā sā purimā subhā vaṇṇanibhā sā antarahitā, ādīnavo pātubhūtoti – jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo.
ឥច្ចាយស្មា បិង្គិយោតិ។ ឥច្ចាតិ បទសន្ធិ…បេ.…។ អាយស្មាតិ បិយវចនំ…បេ.…។ បិង្គិយោតិ តស្ស ព្រាហ្មណស្ស នាមំ…បេ.… អភិលាបោតិ – ឥច្ចាយស្មា បិង្គិយោ។
Iccāyasmā piṅgiyoti. Iccāti padasandhi…pe…. Āyasmāti piyavacanaṃ…pe…. Piṅgiyoti tassa brāhmaṇassa nāmaṃ…pe… abhilāpoti – iccāyasmā piṅgiyo.
នេត្តា ន សុទ្ធា សវនំ ន ផាសូតិ នេត្តា អសុទ្ធា អវិសុទ្ធា អបរិសុទ្ធា អវោទាតា។ នោ តថា ចក្ខុនា រូបេ បស្សាមីតិ – នេត្តា ន សុទ្ធា។ សវនំ ន ផាសូតិ សោតំ អសុទ្ធំ អវិសុទ្ធំ អបរិសុទ្ធំ អវោទាតំ។ នោ តថា សោតេន សទ្ទំ សុណោមីតិ – នេត្តា ន សុទ្ធា សវនំ ន ផាសុ។
Nettāna suddhā savanaṃ na phāsūti nettā asuddhā avisuddhā aparisuddhā avodātā. No tathā cakkhunā rūpe passāmīti – nettā na suddhā. Savanaṃ na phāsūti sotaṃ asuddhaṃ avisuddhaṃ aparisuddhaṃ avodātaṃ. No tathā sotena saddaṃ suṇomīti – nettā na suddhā savanaṃ na phāsu.
មាហំ នស្សំ មោមុហោ អន្តរាវាតិ។ មាហំ នស្សន្តិ មាហំ នស្ស មាហំ វិនស្សំ មាហំ បនស្សំ។ មោមុហោតិ មោហមុហោ អវិជ្ជាគតោ អញ្ញាណី អវិភាវី ទុប្បញ្ញោ។ អន្តរាវាតិ តុយ្ហំ ធម្មំ ទិដ្ឋិំ បដិបទំ មគ្គំ អនញ្ញាយ អនធិគន្ត្វា អវិទិត្វា អប្បដិលភិត្វា អផស្សយិត្វា អសច្ឆិករិត្វា អន្តរាយេវ កាលង្ករេយ្យន្តិ – មាហំ នស្សំ មោមុហោ អន្តរាវ។
Māhaṃnassaṃ momuho antarāvāti. Māhaṃ nassanti māhaṃ nassa māhaṃ vinassaṃ māhaṃ panassaṃ. Momuhoti mohamuho avijjāgato aññāṇī avibhāvī duppañño. Antarāvāti tuyhaṃ dhammaṃ diṭṭhiṃ paṭipadaṃ maggaṃ anaññāya anadhigantvā aviditvā appaṭilabhitvā aphassayitvā asacchikaritvā antarāyeva kālaṅkareyyanti – māhaṃ nassaṃ momuho antarāva.
អាចិក្ខ ធម្មំ យមហំ វិជញ្ញន្តិ។ ធម្មន្តិ អាទិកល្យាណំ មជ្ឈេកល្យាណំ បរិយោសានកល្យាណំ សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ, ចត្តារោ សតិបដ្ឋានេ, ចត្តារោ សម្មប្បធានេ, ចត្តារោ ឥទ្ធិបាទេ, បញ្ចិន្ទ្រិយានិ, បញ្ច ពលានិ, សត្ត ពោជ្ឈង្គេ, អរិយំ អដ្ឋង្គិកំ មគ្គំ, និព្ពានញ្ច និព្ពានគាមិនិញ្ច បដិបទំ អាចិក្ខាហិ ទេសេហិ បញ្ញបេហិ បដ្ឋបេហិ វិវរាហិ វិភជាហិ ឧត្តានីករោហិ បកាសេហីតិ – អាចិក្ខ ធម្មំ។ យមហំ វិជញ្ញន្តិ យមហំ ជានេយ្យំ អាជានេយ្យំ វិជានេយ្យំ បដិវិជានេយ្យំ បដិវិជ្ឈេយ្យំ អធិគច្ឆេយ្យំ ផស្សេយ្យំ សច្ឆិករេយ្យន្តិ – អាចិក្ខ ធម្មំ យមហំ វិជញ្ញំ។
Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññanti. Dhammanti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ, cattāro satipaṭṭhāne, cattāro sammappadhāne, cattāro iddhipāde, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅge, ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṃ ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti – ācikkha dhammaṃ. Yamahaṃ vijaññanti yamahaṃ jāneyyaṃ ājāneyyaṃ vijāneyyaṃ paṭivijāneyyaṃ paṭivijjheyyaṃ adhigaccheyyaṃ phasseyyaṃ sacchikareyyanti – ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ.
ជាតិជរាយ ឥធ វិប្បហានន្តិ ឥធេវ ជាតិជរាមរណស្ស បហានំ វូបសមំ បដិនិស្សគ្គំ បដិប្បស្សទ្ធិំ អមតំ និព្ពានន្តិ – ជាតិជរាយ ឥធ វិប្បហានំ។ តេនាហ សោ ព្រាហ្មណោ –
Jātijarāya idha vippahānanti idheva jātijarāmaraṇassa pahānaṃ vūpasamaṃ paṭinissaggaṃ paṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānanti – jātijarāya idha vippahānaṃ. Tenāha so brāhmaṇo –
‘‘ជិណ្ណោហមស្មិ អពលោ វីតវណ្ណោ, [ឥច្ចាយស្មា បិង្គិយោ]
‘‘Jiṇṇohamasmi abalo vītavaṇṇo, [iccāyasmā piṅgiyo]
នេត្តា ន សុទ្ធា សវនំ ន ផាសុ;
Nettā na suddhā savanaṃ na phāsu;
មាហំ នស្សំ មោមុហោ អន្តរាវ, អាចិក្ខ ធម្មំ យមហំ វិជញ្ញំ;
Māhaṃ nassaṃ momuho antarāva, ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ;
ជាតិជរាយ ឥធ វិប្បហាន’’ន្តិ។
Jātijarāya idha vippahāna’’nti.
៩០.
90.
ទិស្វាន រូបេសុ វិហញ្ញមានេ, [បិង្គិយាតិ ភគវា]
Disvāna rūpesu vihaññamāne, [piṅgiyāti bhagavā]
រុប្បន្តិ រូបេសុ ជនា បមត្តា;
Ruppanti rūpesu janā pamattā;
តស្មា តុវំ បិង្គិយ អប្បមត្តោ, ជហស្សុ រូបំ អបុនព្ភវាយ។
Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto, jahassu rūpaṃ apunabbhavāya.
ទិស្វាន រូបេសុ វិហញ្ញមានេតិ។ រូបន្តិ ចត្តារោ ច មហាភូតា ចតុន្នញ្ច មហាភូតានំ ឧបាទាយ រូបំ។ សត្តា រូបហេតុ រូបប្បច្ចយា រូបការណា ហញ្ញន្តិ វិហញ្ញន្តិ ឧបហញ្ញន្តិ ឧបឃាតិយន្តិ 5។ រូបេ សតិ វិវិធកម្មការណា 6 ការេន្តិ។ កសាហិបិ តាឡេន្តិ, វេត្តេហិបិ តាឡេន្តិ, អឌ្ឍទណ្ឌកេហិបិ តាឡេន្តិ, ហត្ថម្បិ ឆិន្ទន្តិ, បាទម្បិ ឆិន្ទន្តិ, ហត្ថបាទម្បិ ឆិន្ទន្តិ, កណ្ណម្បិ ឆិន្ទន្តិ, នាសម្បិ ឆិន្ទន្តិ, កណ្ណនាសម្បិ ឆិន្ទន្តិ, ពិលង្គថាលិកម្បិ ករោន្តិ, សង្ខមុណ្ឌិកម្បិ ករោន្តិ, រាហុមុខម្បិ ករោន្តិ, ជោតិមាលិកម្បិ ករោន្តិ, ហត្ថបជ្ជោតិកម្បិ ករោន្តិ, ឯរកវត្តិកម្បិ ករោន្តិ, ចីរកវាសិកម្បិ ករោន្តិ, ឯណេយ្យកម្បិ ករោន្តិ, ពឡិសមំសិកម្បិ ករោន្តិ, កហាបណិកម្បិ ករោន្តិ, ខារាបតច្ឆិកម្បិ 7 ករោន្តិ, បលិឃបរិវត្តិកម្បិ ករោន្តិ, បលាលបីឋកម្បិ ករោន្តិ, តត្តេនបិ តេលេន ឱសិញ្ចន្តិ, សុនខេហិបិ ខាទាបេន្តិ, ជីវន្តម្បិ សូលេ ឧត្តាសេន្តិ, អសិនាបិ សីសំ ឆិន្ទន្តិ។ ឯវំ សត្តា រូបហេតុ រូបប្បច្ចយា រូបការណា ហញ្ញន្តិ វិហញ្ញន្តិ ឧបហញ្ញន្តិ ឧបឃាតិយន្តិ។ ឯវំ ហញ្ញមានេ វិហញ្ញមានេ ឧបហញ្ញមានេ ឧបឃាតិយមានេ ទិស្វា បស្សិត្វា តុលយិត្វា តីរយិត្វា វិភាវយិត្វា វិភូតំ កត្វាតិ – ទិស្វាន រូបេសុ វិហញ្ញមានេ។
Disvāna rūpesu vihaññamāneti. Rūpanti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ. Sattā rūpahetu rūpappaccayā rūpakāraṇā haññanti vihaññanti upahaññanti upaghātiyanti 8. Rūpe sati vividhakammakāraṇā 9 kārenti. Kasāhipi tāḷenti, vettehipi tāḷenti, aḍḍhadaṇḍakehipi tāḷenti, hatthampi chindanti, pādampi chindanti, hatthapādampi chindanti, kaṇṇampi chindanti, nāsampi chindanti, kaṇṇanāsampi chindanti, bilaṅgathālikampi karonti, saṅkhamuṇḍikampi karonti, rāhumukhampi karonti, jotimālikampi karonti, hatthapajjotikampi karonti, erakavattikampi karonti, cīrakavāsikampi karonti, eṇeyyakampi karonti, baḷisamaṃsikampi karonti, kahāpaṇikampi karonti, khārāpatacchikampi 10 karonti, palighaparivattikampi karonti, palālapīṭhakampi karonti, tattenapi telena osiñcanti, sunakhehipi khādāpenti, jīvantampi sūle uttāsenti, asināpi sīsaṃ chindanti. Evaṃ sattā rūpahetu rūpappaccayā rūpakāraṇā haññanti vihaññanti upahaññanti upaghātiyanti. Evaṃ haññamāne vihaññamāne upahaññamāne upaghātiyamāne disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṃ katvāti – disvāna rūpesu vihaññamāne.
បិង្គិយាតិ ភគវាតិ។ បិង្គិយាតិ ភគវា តំ ព្រាហ្មណំ នាមេន អាលបតិ។ ភគវាតិ គារវាធិវចនមេតំ…បេ.… សច្ឆិកា បញ្ញត្តិ, យទិទំ ភគវាតិ – បិង្គិយាតិ ភគវា។
Piṅgiyāti bhagavāti. Piṅgiyāti bhagavā taṃ brāhmaṇaṃ nāmena ālapati. Bhagavāti gāravādhivacanametaṃ…pe… sacchikā paññatti, yadidaṃ bhagavāti – piṅgiyāti bhagavā.
រុប្បន្តិ រូបេសុ ជនា បមត្តាតិ។ រុប្បន្តីតិ រុប្បន្តិ កុប្បន្តិ បីឡយន្តិ 11 ឃដ្ដយន្តិ, ព្យាធិតា ទោមនស្សិតា ហោន្តិ។ ចក្ខុរោគេន រុប្បន្តិ កុប្បន្តិ បីឡយន្តិ ឃដ្ដយន្តិ, ព្យាធិតា ទោមនស្សិតា ហោន្តិ។ សោតរោគេន…បេ.… កាយរោគេន…បេ.… ឌំសមកសវាតាតបសរីសបសម្ផស្សេហិ រុប្បន្តិ កុប្បន្តិ បីឡយន្តិ ឃដ្ដយន្តិ, ព្យាធិតា ទោមនស្សិតា ហោន្តីតិ – រុប្បន្តិ រូបេសុ។
Ruppantirūpesu janā pamattāti. Ruppantīti ruppanti kuppanti pīḷayanti 12 ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā honti. Cakkhurogena ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā honti. Sotarogena…pe… kāyarogena…pe… ḍaṃsamakasavātātapasarīsapasamphassehi ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā hontīti – ruppanti rūpesu.
អថ វា, ចក្ខុស្មិំ ហីយមានេ ហាយមានេ បរិហាយមានេ វេមានេ 13 វិគច្ឆមានេ អន្តរធាយមានេ រុប្បន្តិ…បេ.… ទោមនស្សិតា ហោន្តិ។ សោតស្មិំ…បេ.… ឃានស្មិំ… ជិវ្ហាយ… កាយស្មិំ… រូបស្មិំ… សទ្ទស្មិំ… គន្ធស្មិំ… រសស្មិំ… ផោដ្ឋព្ពស្មិំ… កុលស្មិំ… គណស្មិំ… អាវាសស្មិំ… លាភស្មិំ… យសស្មិំ… បសំសាយ… សុខស្មិំ… ចីវរស្មិំ… បិណ្ឌបាតស្មិំ… សេនាសនស្មិំ… គិលានបច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារស្មិំ ហីយមានេ ហាយមានេ បរិហាយមានេ វេមានេ វិគច្ឆមានេ អន្តរធាយមានេ រុប្បន្តិ កុប្បន្តិ បីឡយន្តិ ឃដ្ដយន្តិ, ព្យាធិតា ទោមនស្សិតា ហោន្តីតិ – ឯវម្បិ រុប្បន្តិ រូបេសុ។
Atha vā, cakkhusmiṃ hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne 14 vigacchamāne antaradhāyamāne ruppanti…pe… domanassitā honti. Sotasmiṃ…pe… ghānasmiṃ… jivhāya… kāyasmiṃ… rūpasmiṃ… saddasmiṃ… gandhasmiṃ… rasasmiṃ… phoṭṭhabbasmiṃ… kulasmiṃ… gaṇasmiṃ… āvāsasmiṃ… lābhasmiṃ… yasasmiṃ… pasaṃsāya… sukhasmiṃ… cīvarasmiṃ… piṇḍapātasmiṃ… senāsanasmiṃ… gilānapaccayabhesajjaparikkhārasmiṃ hīyamāne hāyamāne parihāyamāne vemāne vigacchamāne antaradhāyamāne ruppanti kuppanti pīḷayanti ghaṭṭayanti, byādhitā domanassitā hontīti – evampi ruppanti rūpesu.
ជនាតិ ខត្តិយា ច ព្រាហ្មណា ច វេស្សា ច សុទ្ទា ច គហដ្ឋា ច បព្ពជិតា ច ទេវា ច មនុស្សា ច។ បមត្តាតិ បមាទោ វត្តព្ពោ កាយទុច្ចរិតេន វា វចីទុច្ចរិតេន វា មនោទុច្ចរិតេន វា បញ្ចសុ កាមគុណេសុ ចិត្តស្ស វោសគ្គោ វោសគ្គានុប្បទានំ កុសលានំ វា ធម្មានំ ភាវនាយ អសក្កច្ចកិរិយតា អសាតច្ចកិរិយតា អនដ្ឋិតកិរិយតា ឱលីនវុត្តិតា និក្ខិត្តច្ឆន្ទតា និក្ខិត្តធុរតា អនាសេវនា អភាវនា អពហុលីកម្មំ 15 អនធិដ្ឋានំ អននុយោគោ បមាទោ។ យោ ឯវរូបោ បមាទោ បមជ្ជនា បមជ្ជិតត្តំ – អយំ វុច្ចតិ បមាទោ។ ឥមិនា បមាទេន សមន្នាគតា ជនា បមត្តាតិ – រុប្បន្តិ រូបេសុ ជនា បមត្តា។
Janāti khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca manussā ca. Pamattāti pamādo vattabbo kāyaduccaritena vā vacīduccaritena vā manoduccaritena vā pañcasu kāmaguṇesu cittassa vosaggo vosaggānuppadānaṃ kusalānaṃ vā dhammānaṃ bhāvanāya asakkaccakiriyatā asātaccakiriyatā anaṭṭhitakiriyatā olīnavuttitā nikkhittacchandatā nikkhittadhuratā anāsevanā abhāvanā abahulīkammaṃ 16 anadhiṭṭhānaṃ ananuyogo pamādo. Yo evarūpo pamādo pamajjanā pamajjitattaṃ – ayaṃ vuccati pamādo. Iminā pamādena samannāgatā janā pamattāti – ruppanti rūpesu janā pamattā.
តស្មា តុវំ បិង្គិយ អប្បមត្តោតិ។ តស្មាតិ តស្មា តំការណា តំហេតុ តប្បច្ចយា តំនិទានា ឯវំ អាទីនវំ សម្បស្សមានោ រូបេសូតិ – តស្មា តុវំ បិង្គិយ។ អប្បមត្តោតិ សក្កច្ចការី សាតច្ចការី…បេ.… អប្បមាទោ កុសលេសុ ធម្មេសូតិ – តស្មា តុវំ បិង្គិយ អប្បមត្តោ។
Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamattoti. Tasmāti tasmā taṃkāraṇā taṃhetu tappaccayā taṃnidānā evaṃ ādīnavaṃ sampassamāno rūpesūti – tasmā tuvaṃ piṅgiya. Appamattoti sakkaccakārī sātaccakārī…pe… appamādo kusalesu dhammesūti – tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto.
ជហស្សុ រូបំ អបុនព្ភវាយាតិ។ រូបន្តិ ចត្តារោ ច មហាភូតា ចតុន្នញ្ច មហាភូតានំ ឧបាទាយ រូបំ។ ជហស្សុ រូបន្តិ ជហស្សុ រូបំ, បជហស្សុ រូបំ, វិនោទេហិ រូបំ, ព្យន្តីករោហិ រូបំ, អនភាវំ គមេហិ រូបំ។ អបុនព្ភវាយាតិ យថា តេ រូបំ ឥធេវ និរុជ្ឈេយ្យ, បុនបដិសន្ធិកោ ភវោ ន និព្ពត្តេយ្យ កាមធាតុយា វា រូបធាតុយា វា អរូបធាតុយា វា, កាមភវេ វា រូបភវេ វា អរូបភវេ វា, សញ្ញាភវេ វា អសញ្ញាភវេ វា នេវសញ្ញានាសញ្ញាភវេ វា, ឯកវោការភវេ វា ចតុវោការភវេ វា បញ្ចវោការភវេ វា, បុន គតិយា វា ឧបបត្តិយា វា បដិសន្ធិយា វា ភវេ វា សំសារេ វា វដ្ដេ វា ន ជនេយ្យ ន សញ្ជនេយ្យ ន និព្ពត្តេយ្យ នាភិនិព្ពត្តេយ្យ, ឥធេវ និរុជ្ឈេយ្យ វូបសមេយ្យ អត្ថំ គច្ឆេយ្យ បដិប្បស្សម្ភេយ្យាតិ – ជហស្សុ រូបំ អបុនព្ភវាយ។ តេនាហ ភគវា –
Jahassu rūpaṃ apunabbhavāyāti. Rūpanti cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ. Jahassu rūpanti jahassu rūpaṃ, pajahassu rūpaṃ, vinodehi rūpaṃ, byantīkarohi rūpaṃ, anabhāvaṃ gamehi rūpaṃ. Apunabbhavāyāti yathā te rūpaṃ idheva nirujjheyya, punapaṭisandhiko bhavo na nibbatteyya kāmadhātuyā vā rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vā, kāmabhave vā rūpabhave vā arūpabhave vā, saññābhave vā asaññābhave vā nevasaññānāsaññābhave vā, ekavokārabhave vā catuvokārabhave vā pañcavokārabhave vā, puna gatiyā vā upapattiyā vā paṭisandhiyā vā bhave vā saṃsāre vā vaṭṭe vā na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyya, idheva nirujjheyya vūpasameyya atthaṃ gaccheyya paṭippassambheyyāti – jahassu rūpaṃ apunabbhavāya. Tenāha bhagavā –
‘‘ទិស្វាន រូបេសុ វិហញ្ញមានេ, [បិង្គិយាតិ ភគវា]
‘‘Disvāna rūpesu vihaññamāne, [piṅgiyāti bhagavā]
រុប្បន្តិ រូបេសុ ជនា បមត្តា;
Ruppanti rūpesu janā pamattā;
តស្មា តុវំ បិង្គិយ អប្បមត្តោ, ជហស្សុ រូបំ អបុនព្ភវាយា’’តិ។
Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto, jahassu rūpaṃ apunabbhavāyā’’ti.
៩១.
91.
ទិសា ចតស្សោ វិទិសា ចតស្សោ, ឧទ្ធំ អធោ ទស ទិសា ឥមាយោ;
Disā catasso vidisā catasso, uddhaṃ adho dasa disā imāyo;
ន តុយ្ហំ អទិដ្ឋំ អស្សុតំ អមុតំ, អថោ អវិញ្ញាតំ កិញ្ចិ នមត្ថិ លោកេ;
Na tuyhaṃ adiṭṭhaṃ assutaṃ amutaṃ, atho aviññātaṃ kiñci namatthi loke;
អាចិក្ខ ធម្មំ យមហំ វិជញ្ញំ, ជាតិជរាយ ឥធ វិប្បហានំ។
Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ, jātijarāya idha vippahānaṃ.
ទិសា ចតស្សោ វិទិសា ចតស្សោ, ឧទ្ធំ អធោ ទស ទិសា ឥមាយោតិ ទស ទិសា។
Disācatasso vidisā catasso, uddhaṃ adho dasa disā imāyoti dasa disā.
ន តុយ្ហំ អទិដ្ឋំ អស្សុតំ អមុតំ, អថោ អវិញ្ញាតំ កិញ្ចិ នមត្ថិ លោកេតិ ន តុយ្ហំ អទិដ្ឋំ អស្សុតំ អមុតំ អវិញ្ញាតំ កិញ្ចិ អត្តត្ថោ វា បរត្ថោ វា ឧភយត្ថោ វា ទិដ្ឋធម្មិកោ វា អត្ថោ សម្បរាយិកោ វា អត្ថោ ឧត្តានោ វា អត្ថោ គម្ភីរោ វា អត្ថោ គូឡ្ហោ វា អត្ថោ បដិច្ឆន្នោ វា អត្ថោ នេយ្យោ វា អត្ថោ នីតោ វា អត្ថោ អនវជ្ជោ វា អត្ថោ និក្កិលេសោ វា អត្ថោ វោទានោ វា អត្ថោ បរមត្ថោ វា នត្ថិ ន សតិ ន សំវិជ្ជតិ នុបលព្ភតីតិ – ន តុយ្ហំ អទិដ្ឋំ អស្សុតំ អមុតំ, អថោ អវិញ្ញាតំ កិញ្ចិ នមត្ថិ លោកេ។
Na tuyhaṃ adiṭṭhaṃ assutaṃ amutaṃ, atho aviññātaṃ kiñci namatthi loketi na tuyhaṃ adiṭṭhaṃ assutaṃ amutaṃ aviññātaṃ kiñci attattho vā parattho vā ubhayattho vā diṭṭhadhammiko vā attho samparāyiko vā attho uttāno vā attho gambhīro vā attho gūḷho vā attho paṭicchanno vā attho neyyo vā attho nīto vā attho anavajjo vā attho nikkileso vā attho vodāno vā attho paramattho vā natthi na sati na saṃvijjati nupalabbhatīti – na tuyhaṃ adiṭṭhaṃ assutaṃ amutaṃ, atho aviññātaṃ kiñci namatthi loke.
អាចិក្ខ ធម្មំ យមហំ វិជញ្ញន្តិ។ ធម្មន្តិ អាទិកល្យាណំ…បេ.… និព្ពានញ្ច និព្ពានគាមិនិញ្ច បដិបទំ អាចិក្ខាហិ ទេសេហិ បញ្ញបេហិ បដ្ឋបេហិ វិវរាហិ វិភជាហិ ឧត្តានីករោហិ បកាសេហិ។ យមហំ វិជញ្ញន្តិ យមហំ ជានេយ្យំ អាជានេយ្យំ វិជានេយ្យំ បដិវិជានេយ្យំ បដិវិជ្ឈេយ្យំ អធិគច្ឆេយ្យំ ផស្សេយ្យំ សច្ឆិករេយ្យន្តិ – អាចិក្ខ ធម្មំ យមហំ វិជញ្ញំ។
Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññanti. Dhammanti ādikalyāṇaṃ…pe… nibbānañca nibbānagāminiñca paṭipadaṃ ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehi. Yamahaṃ vijaññanti yamahaṃ jāneyyaṃ ājāneyyaṃ vijāneyyaṃ paṭivijāneyyaṃ paṭivijjheyyaṃ adhigaccheyyaṃ phasseyyaṃ sacchikareyyanti – ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ.
ជាតិជរាយ ឥធ វិប្បហានន្តិ ឥធេវ ជាតិជរាមរណស្ស បហានំ វូបសមំ បដិនិស្សគ្គំ បដិប្បស្សទ្ធិំ អមតំ និព្ពានន្តិ – ជាតិជរាយ ឥធ វិប្បហានំ។ តេនាហ សោ ព្រាហ្មណោ –
Jātijarāya idha vippahānanti idheva jātijarāmaraṇassa pahānaṃ vūpasamaṃ paṭinissaggaṃ paṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānanti – jātijarāya idha vippahānaṃ. Tenāha so brāhmaṇo –
‘‘ទិសា ចតស្សោ វិទិសា ចតស្សោ, ឧទ្ធំ អធោ ទស ទិសា ឥមាយោ;
‘‘Disā catasso vidisā catasso, uddhaṃ adho dasa disā imāyo;
ន តុយ្ហំ អទិដ្ឋំ អស្សុតំ អមុតំ, អថោ អវិញ្ញាតំ កិញ្ចិ នមត្ថិ លោកេ;
Na tuyhaṃ adiṭṭhaṃ assutaṃ amutaṃ, atho aviññātaṃ kiñci namatthi loke;
អាចិក្ខ ធម្មំ យមហំ វិជញ្ញំ, ជាតិជរាយ ឥធ វិប្បហាន’’ន្តិ។
Ācikkha dhammaṃ yamahaṃ vijaññaṃ, jātijarāya idha vippahāna’’nti.
៩២.
92.
តណ្ហាធិបន្នេ មនុជេ បេក្ខមានោ, [បិង្គិយាតិ ភគវា]
Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno, [piṅgiyāti bhagavā]
សន្តាបជាតេ ជរសា បរេតេ;
Santāpajāte jarasā parete;
តស្មា តុវំ បិង្គិយ អប្បមត្តោ, ជហស្សុ តណ្ហំ អបុនព្ភវាយ។
Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto, jahassutaṇhaṃ apunabbhavāya.
តណ្ហាធិបន្នេ មនុជេ បេក្ខមានោតិ។ តណ្ហាតិ រូបតណ្ហា…បេ.… ធម្មតណ្ហា។ តណ្ហាធិបន្នេតិ តណ្ហាធិបន្នេ 17 តណ្ហានុគេ តណ្ហានុគតេ តណ្ហានុសដេ តណ្ហាយ បន្នេ បដិបន្នេ អភិភូតេ បរិយាទិន្នចិត្តេ។ មនុជេតិ សត្តាធិវចនំ។ បេក្ខមានោតិ បេក្ខមានោ ទក្ខមានោ ឱលោកយមានោ និជ្ឈាយមានោ ឧបបរិក្ខមានោតិ – តណ្ហាធិបន្នេ មនុជេ បេក្ខមានោ។ បិង្គិយាតិ ភគវាតិ។ បិង្គិយាតិ ភគវា តំ ព្រាហ្មណំ នាមេន អាលបតិ។ ភគវាតិ គារវាធិវចនមេតំ…បេ.… សច្ឆិកា បញ្ញត្តិ, យទិទំ ភគវាតិ – បិង្គិយាតិ ភគវា។
Taṇhādhipanne manuje pekkhamānoti. Taṇhāti rūpataṇhā…pe… dhammataṇhā. Taṇhādhipanneti taṇhādhipanne 18 taṇhānuge taṇhānugate taṇhānusaṭe taṇhāya panne paṭipanne abhibhūte pariyādinnacitte. Manujeti sattādhivacanaṃ. Pekkhamānoti pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamānoti – taṇhādhipanne manuje pekkhamāno. Piṅgiyāti bhagavāti. Piṅgiyāti bhagavā taṃ brāhmaṇaṃ nāmena ālapati. Bhagavāti gāravādhivacanametaṃ…pe… sacchikā paññatti, yadidaṃ bhagavāti – piṅgiyāti bhagavā.
សន្តាបជាតេ ជរសា បរេតេតិ។ សន្តាបជាតេតិ ជាតិយា សន្តាបជាតេ, ជរាយ សន្តាបជាតេ, ព្យាធិនា សន្តាបជាតេ, មរណេន សន្តាបជាតេ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសេហិ សន្តាបជាតេ, នេរយិកេន ទុក្ខេន សន្តាបជាតេ…បេ.… ទិដ្ឋិព្យសនេន ទុក្ខេន សន្តាបជាតេ ឦតិជាតេ ឧបទ្ទវជាតេ ឧបសគ្គជាតេតិ – សន្តាបជាតេ។ ជរសា បរេតេតិ ជរាយ ផុដ្ឋេ បរេតេ សមោហិតេ សមន្នាគតេ។ ជាតិយា អនុគតេ ជរាយ អនុសដេ ព្យាធិនា អភិភូតេ មរណេន អព្ភាហតេ អតាណេ អលេណេ អសរណេ អសរណីភូតេតិ – សន្តាបជាតេ ជរសា បរេតេ។
Santāpajāte jarasā pareteti. Santāpajāteti jātiyā santāpajāte, jarāya santāpajāte, byādhinā santāpajāte, maraṇena santāpajāte, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi santāpajāte, nerayikena dukkhena santāpajāte…pe… diṭṭhibyasanena dukkhena santāpajāte ītijāte upaddavajāte upasaggajāteti – santāpajāte. Jarasā pareteti jarāya phuṭṭhe parete samohite samannāgate. Jātiyā anugate jarāya anusaṭe byādhinā abhibhūte maraṇena abbhāhate atāṇe aleṇe asaraṇe asaraṇībhūteti – santāpajāte jarasā parete.
តស្មា តុវំ បិង្គិយ អប្បមត្តោតិ។ តស្មាតិ តស្មា តំការណា តំហេតុ តប្បច្ចយា តំនិទានា ឯវំ អាទីនវំ សម្បស្សមានោ តណ្ហាយាតិ – តស្មា តុវំ បិង្គិយ។ អប្បមត្តោតិ សក្កច្ចការី…បេ.… អប្បមាទោ កុសលេសុ ធម្មេសូតិ – តស្មា តុវំ បិង្គិយ អប្បមត្តោ។
Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamattoti. Tasmāti tasmā taṃkāraṇā taṃhetu tappaccayā taṃnidānā evaṃ ādīnavaṃ sampassamāno taṇhāyāti – tasmā tuvaṃ piṅgiya. Appamattoti sakkaccakārī…pe… appamādo kusalesu dhammesūti – tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto.
ជហស្សុ តណ្ហំ អបុនព្ភវាយាតិ។ តណ្ហាតិ រូបតណ្ហា…បេ.… ធម្មតណ្ហា។ ជហស្សុ តណ្ហន្តិ ជហស្សុ តណ្ហំ បជហស្សុ តណ្ហំ វិនោទេហិ តណ្ហំ ព្យន្តីករោហិ តណ្ហំ អនភាវំ គមេហិ តណ្ហំ។ អបុនព្ភវាយាតិ យថា តេ…បេ.… បុនបដិសន្ធិកោ ភវោ ន និព្ពត្តេយ្យ កាមធាតុយា វា រូបធាតុយា វា អរូបធាតុយា វា, កាមភវេ វា រូបភវេ វា អរូបភវេ វា, សញ្ញាភវេ វា អសញ្ញាភវេ វា នេវសញ្ញានាសញ្ញាភវេ វា, ឯកវោការភវេ វា ចតុវោការភវេ វា បញ្ចវោការភវេ វា, បុនគតិយា វា ឧបបត្តិយា វា បដិសន្ធិយា វា ភវេ វា សំសារេ វា វដ្ដេ វា ន ជនេយ្យ ន សញ្ជនេយ្យ ន និព្ពត្តេយ្យ នាភិនិព្ពត្តេយ្យ, ឥធេវ និរុជ្ឈេយ្យ វូបសមេយ្យ អត្ថំ គច្ឆេយ្យ បដិប្បស្សម្ភេយ្យាតិ – ជហស្សុ តណ្ហំ អបុនព្ភវាយ។ តេនាហ ភគវា –
Jahassu taṇhaṃ apunabbhavāyāti. Taṇhāti rūpataṇhā…pe… dhammataṇhā. Jahassu taṇhanti jahassu taṇhaṃ pajahassu taṇhaṃ vinodehi taṇhaṃ byantīkarohi taṇhaṃ anabhāvaṃ gamehi taṇhaṃ. Apunabbhavāyāti yathā te…pe… punapaṭisandhiko bhavo na nibbatteyya kāmadhātuyā vā rūpadhātuyā vā arūpadhātuyā vā, kāmabhave vā rūpabhave vā arūpabhave vā, saññābhave vā asaññābhave vā nevasaññānāsaññābhave vā, ekavokārabhave vā catuvokārabhave vā pañcavokārabhave vā, punagatiyā vā upapattiyā vā paṭisandhiyā vā bhave vā saṃsāre vā vaṭṭe vā na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyya, idheva nirujjheyya vūpasameyya atthaṃ gaccheyya paṭippassambheyyāti – jahassu taṇhaṃ apunabbhavāya. Tenāha bhagavā –
‘‘តណ្ហាធិបន្នេ មនុជេ បេក្ខមានោ, [បិង្គិយាតិ ភគវា]
‘‘Taṇhādhipanne manuje pekkhamāno, [piṅgiyāti bhagavā]
សន្តាបជាតេ ជរសា បរេតេ;
Santāpajāte jarasā parete;
តស្មា តុវំ បិង្គិយ អប្បមត្តោ, ជហស្សុ តណ្ហំ អបុនព្ភវាយា’’តិ។
Tasmā tuvaṃ piṅgiya appamatto, jahassu taṇhaṃ apunabbhavāyā’’ti.
សហ គាថាបរិយោសានា យេ តេ ព្រាហ្មណេន សទ្ធិំ ឯកច្ឆន្ទា ឯកបយោគា ឯកាធិប្បាយា ឯកវាសនវាសិតា, តេសំ អនេកបាណសហស្សានំ វិរជំ វីតមលំ ធម្មចក្ខុំ ឧទបាទិ – ‘‘យំ កិញ្ចិ សមុទយធម្មំ សព្ពំ តំ និរោធធម្ម’’ន្តិ។ តស្ស ច ព្រាហ្មណស្ស វិរជំ វីតមលំ ធម្មចក្ខុំ ឧទបាទិ – ‘‘យំ កិញ្ចិ សមុទយធម្មំ សព្ពំ តំ និរោធធម្ម’’ន្តិ។ សហ ធម្មចក្ខុស្ស បដិលាភា អជិនជដាវាកចីរតិទណ្ឌកមណ្ឌលុកេសា ច មស្សូ ច អន្តរហិតា ភណ្ឌុកាសាយវត្ថវសនោ សង្ឃាដិបត្តចីវរធរោ អន្វត្ថបដិបត្តិយា បញ្ជលិកោ ភគវន្តំ នមស្សមានោ និសិន្នោ ហោតិ – ‘‘សត្ថា មេ ភន្តេ ភគវា, សាវកោហមស្មី’’តិ។
Saha gāthāpariyosānā ye te brāhmaṇena saddhiṃ ekacchandā ekapayogā ekādhippāyā ekavāsanavāsitā, tesaṃ anekapāṇasahassānaṃ virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’’nti. Tassa ca brāhmaṇassa virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi – ‘‘yaṃ kiñci samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamma’’nti. Saha dhammacakkhussa paṭilābhā ajinajaṭāvākacīratidaṇḍakamaṇḍalukesā ca massū ca antarahitā bhaṇḍukāsāyavatthavasano saṅghāṭipattacīvaradharo anvatthapaṭipattiyā pañjaliko bhagavantaṃ namassamāno nisinno hoti – ‘‘satthā me bhante bhagavā, sāvakohamasmī’’ti.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / សុត្តបិដក (អដ្ឋកថា) • Suttapiṭaka (aṭṭhakathā) / ខុទ្ទកនិកាយ (អដ្ឋកថា) • Khuddakanikāya (aṭṭhakathā) / ចូឡនិទ្ទេស-អដ្ឋកថា • Cūḷaniddesa-aṭṭhakathā / ១៦. បិង្គិយមាណវសុត្តនិទ្ទេសវណ្ណនា • 16. Piṅgiyamāṇavasuttaniddesavaṇṇanā
