| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā |
បាដលិគាមវត្ថុកថា
Pāṭaligāmavatthukathā
២៨៥. សព្ពសន្ថរិន្តិ យថា សព្ពំ សន្ថតំ ហោតិ, ឯវំ។
285.Sabbasantharinti yathā sabbaṃ santhataṃ hoti, evaṃ.
២៨៦. សុនិធវស្សការាតិ សុនិធោ ច វស្សការោ ច ទ្វេ ព្រាហ្មណា មគធរញ្ញោ មហាមត្តា មហាមច្ចា។ វជ្ជីនំ បដិពាហាយាតិ វជ្ជិរាជកុលានំ អាយមុខបច្ឆិន្ទនត្ថំ។ វត្ថូនីតិ ឃរវត្ថូនិ។ ចិត្តានិ នមន្តិ និវេសនានិ មាបេតុន្តិ តា កិរ ទេវតា វត្ថុវិជ្ជាបាឋកានំ សរីរេ អធិមុច្ចិត្វា ឯវំ ចិត្តានិ នាមេន្តិ។ កស្មា? អម្ហាកំ យថានុរូបំ សក្ការំ ករិស្សន្តីតិ អត្ថោ។ តាវតិំសេហីតិ លោកេ កិរ សក្កំ ទេវរាជានំ វិស្សកម្មញ្ច ឧបាទាយ តាវតិំសា បណ្ឌិតាតិ សទ្ទោ អព្ភុគ្គតោ, តេនេវាហ តាវតិំសេហីតិ, តាវតិំសេហិ សទ្ធិំ មន្តេត្វា វិយ មាបេន្តីតិ អត្ថោ។ យាវតា អរិយំ អាយតនន្តិ យត្តកំ អរិយមនុស្សានំ ឱសរណដ្ឋានំ នាម អត្ថិ។ យាវតា វណិប្បថោតិ យត្តកំ វាណិជានំ អាភតភណ្ឌស្ស រាសិវសេនេវ កយវិក្កយដ្ឋានំ នាម អត្ថិ។ ឥទំ អគ្គនគរន្តិ តេសំ អរិយាយតនវណិប្បថានំ ឥទំ អគ្គនគរំ ភវិស្សតិ។ បុដភេទនន្តិ បុដភេទនដ្ឋានំ មោចនដ្ឋានន្តិ វុត្តំ ហោតិ។ អគ្គិតោ វាតិអាទីសុ សមុច្ចយត្ថោ វា សទ្ទោ។ តត្រ ហិ ឯកស្ស កោដ្ឋាសស្ស អគ្គិតោ, ឯកស្ស ឧទកតោ, ឯកស្ស អព្ភន្តរតោ, អញ្ញមញ្ញភេទា អន្តរាយោ ភវិស្សតិ។ ឧឡុម្បន្តិ បារគមនត្ថាយ អាណិយោ អាកោដេត្វា កតំ។ កុល្លន្តិ វល្លិអាទីហិ ពន្ធិត្វា កតំ។
286.Sunidhavassakārāti sunidho ca vassakāro ca dve brāhmaṇā magadharañño mahāmattā mahāmaccā. Vajjīnaṃ paṭibāhāyāti vajjirājakulānaṃ āyamukhapacchindanatthaṃ. Vatthūnīti gharavatthūni. Cittāni namanti nivesanāni māpetunti tā kira devatā vatthuvijjāpāṭhakānaṃ sarīre adhimuccitvā evaṃ cittāni nāmenti. Kasmā? Amhākaṃ yathānurūpaṃ sakkāraṃ karissantīti attho. Tāvatiṃsehīti loke kira sakkaṃ devarājānaṃ vissakammañca upādāya tāvatiṃsā paṇḍitāti saddo abbhuggato, tenevāha tāvatiṃsehīti, tāvatiṃsehi saddhiṃ mantetvā viya māpentīti attho. Yāvatā ariyaṃ āyatananti yattakaṃ ariyamanussānaṃ osaraṇaṭṭhānaṃ nāma atthi. Yāvatā vaṇippathoti yattakaṃ vāṇijānaṃ ābhatabhaṇḍassa rāsivaseneva kayavikkayaṭṭhānaṃ nāma atthi. Idaṃ agganagaranti tesaṃ ariyāyatanavaṇippathānaṃ idaṃ agganagaraṃ bhavissati. Puṭabhedananti puṭabhedanaṭṭhānaṃ mocanaṭṭhānanti vuttaṃ hoti. Aggito vātiādīsu samuccayattho vā saddo. Tatra hi ekassa koṭṭhāsassa aggito, ekassa udakato, ekassa abbhantarato, aññamaññabhedā antarāyo bhavissati. Uḷumpanti pāragamanatthāya āṇiyo ākoṭetvā kataṃ. Kullanti valliādīhi bandhitvā kataṃ.
អណ្ណវន្តិ សព្ពន្តិមេន បរិច្ឆេទេន យោជនមត្តំ គម្ភីរស្ស ច បុថុល្លស្ស ច ឧទកដ្ឋានស្សេតំ អធិវចនំ។ សរន្តិ ឥធ នទី អធិប្បេតា។ ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – យេ គម្ភីរំ វិត្ថតំ តណ្ហាសរំ តរន្តិ, តេ អរិយមគ្គសង្ខាតំ សេតុំ កត្វាន វិសជ្ជ បល្លលានិ អនាមសិត្វាវ ឧទកភរិតានិ និន្នដ្ឋានានិ; អយំ បន ឥទំ អប្បមត្តកំ ឧទកំ ឧត្តរិតុកាមោបិ កុល្លញ្ហិ បរិជនោ ពន្ធតិ, ពុទ្ធា បន ពុទ្ធសាវកា ច វិនា ឯវ កុល្លេន តិណ្ណា មេធាវិនោ ជនាតិ។
Aṇṇavanti sabbantimena paricchedena yojanamattaṃ gambhīrassa ca puthullassa ca udakaṭṭhānassetaṃ adhivacanaṃ. Saranti idha nadī adhippetā. Idaṃ vuttaṃ hoti – ye gambhīraṃ vitthataṃ taṇhāsaraṃ taranti, te ariyamaggasaṅkhātaṃ setuṃ katvāna visajja pallalāni anāmasitvāva udakabharitāni ninnaṭṭhānāni; ayaṃ pana idaṃ appamattakaṃ udakaṃ uttaritukāmopi kullañhi parijano bandhati, buddhā pana buddhasāvakā ca vinā eva kullena tiṇṇā medhāvino janāti.
២៨៧. អននុពោធាតិ អពុជ្ឈនេន។ សន្ធាវិតន្តិ ភវតោ ភវំ គមនវសេន សន្ធាវិតំ។ សំសរិតន្តិ បុនប្បុនំ គមនវសេន សំសរិតំ។ មមញ្ចេវ តុម្ហាកញ្ចាតិ មយា ច តុម្ហេហិ ច។ អថ វា សន្ធាវិតំ សំសរិតន្តិ សន្ធាវនំ សំសរណំ មមញ្ចេវ តុម្ហាកញ្ច អហោសីតិ ឯវមេត្ថ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ។ សំសិតន្តិ សំសរិតំ។ ភវនេត្តិ សមូហតាតិ ភវតោ ភវគមនា សន្ធាវនា តណ្ហារជ្ជុ សុដ្ឋុ ហតា ឆិន្នា អប្បវត្តិកតា។
287.Ananubodhāti abujjhanena. Sandhāvitanti bhavato bhavaṃ gamanavasena sandhāvitaṃ. Saṃsaritanti punappunaṃ gamanavasena saṃsaritaṃ. Mamañceva tumhākañcāti mayā ca tumhehi ca. Atha vā sandhāvitaṃ saṃsaritanti sandhāvanaṃ saṃsaraṇaṃ mamañceva tumhākañca ahosīti evamettha attho daṭṭhabbo. Saṃsitanti saṃsaritaṃ. Bhavanetti samūhatāti bhavato bhavagamanā sandhāvanā taṇhārajju suṭṭhu hatā chinnā appavattikatā.
២៨៩. នីលាតិ ឥទំ សព្ពសង្គាហកំ។ នីលវណ្ណាតិអាទិ តស្សេវ វិភាគទស្សនត្ថំ។ តត្ថ ន តេសំ បកតិវណ្ណា នីលា, នីលវិលេបនានំ វិចិត្តតាវសេនេតំ វុត្តំ។ បដិវដ្ដេសីតិ បហារេសិ។ សាហារំ ទជ្ជេយ្យាថាតិ សជនបទំ ទទេយ្យាថ។ អង្គុលិំ ផោដេសុន្តិ អង្គុលិំ ចាលេសុំ។ អម្ពកាយាតិ ឥត្ថិកាយ។ ឱលោកេថាតិ បស្សថ។ អបលោកេថាតិ បុនប្បុនំ បស្សថ។ ឧបសំហរថាតិ ឧបនេថ។ ឥមំ លិច្ឆវិបរិសំ តុម្ហាកំ ចិត្តេន តាវតិំសបរិសំ ហរថ, តាវតិំសស្ស សមកំ កត្វា បស្សថាតិ អត្ថោ។
289.Nīlāti idaṃ sabbasaṅgāhakaṃ. Nīlavaṇṇātiādi tasseva vibhāgadassanatthaṃ. Tattha na tesaṃ pakativaṇṇā nīlā, nīlavilepanānaṃ vicittatāvasenetaṃ vuttaṃ. Paṭivaṭṭesīti pahāresi. Sāhāraṃ dajjeyyāthāti sajanapadaṃ dadeyyātha. Aṅguliṃ phoṭesunti aṅguliṃ cālesuṃ. Ambakāyāti itthikāya. Olokethāti passatha. Apalokethāti punappunaṃ passatha. Upasaṃharathāti upanetha. Imaṃ licchaviparisaṃ tumhākaṃ cittena tāvatiṃsaparisaṃ haratha, tāvatiṃsassa samakaṃ katvā passathāti attho.
Related texts:
តិបិដក (មូល) • Tipiṭaka (Mūla) / វិនយបិដក • Vinayapiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi
១៧៣. បាដលិគាមវត្ថុ • 173. Pāṭaligāmavatthu
១៧៤. សុនិធវស្សការវត្ថុ • 174. Sunidhavassakāravatthu
១៧៥. កោដិគាមេ សច្ចកថា • 175. Koṭigāme saccakathā
១៧៧. លិច្ឆវីវត្ថុ • 177. Licchavīvatthu
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / សារត្ថទីបនី-ដីកា • Sāratthadīpanī-ṭīkā
បាដលិគាមវត្ថុកថាវណ្ណនា • Pāṭaligāmavatthukathāvaṇṇanā
សុនិធវស្សការវត្ថុកថាវណ្ណនា • Sunidhavassakāravatthukathāvaṇṇanā
កោដិគាមេ សច្ចកថាវណ្ណនា • Koṭigāme saccakathāvaṇṇanā
លិច្ឆវីវត្ថុកថាវណ្ណនា • Licchavīvatthukathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / យាគុមធុគោឡកាទិកថាវណ្ណនា • Yāgumadhugoḷakādikathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វិមតិវិនោទនី-ដីកា • Vimativinodanī-ṭīkā
បាដលិគាមវត្ថុកថាវណ្ណនា • Pāṭaligāmavatthukathāvaṇṇanā
កោដិគាមេសច្ចកថាវណ្ណនា • Koṭigāmesaccakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១៧៣. បាដលិគាមវត្ថុកថា • 173. Pāṭaligāmavatthukathā
