| Library / Tipiṭaka / តិបិដក • Tipiṭaka / មហាវគ្គបាឡិ • Mahāvaggapāḷi |
១៦៩. ហត្ថិមំសាទិបដិក្ខេបកថា
169. Hatthimaṃsādipaṭikkhepakathā
២៨១. តេន ខោ បន សមយេន រញ្ញោ ហត្ថី មរន្តិ ។ មនុស្សា ទុព្ភិក្ខេ ហត្ថិមំសំ បរិភុញ្ជន្តិ , ភិក្ខូនំ បិណ្ឌាយ ចរន្តានំ ហត្ថិមំសំ ទេន្តិ។ ភិក្ខូ ហត្ថិមំសំ បរិភុញ្ជន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា ហត្ថិមំសំ បរិភុញ្ជិស្សន្តិ។ រាជង្គំ ហត្ថី, សចេ រាជា ជានេយ្យ, ន នេសំ អត្តមនោ អស្សា’’តិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ ន, ភិក្ខវេ, ហត្ថិមំសំ បរិភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ បរិភុញ្ជេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ។
281. Tena kho pana samayena rañño hatthī maranti . Manussā dubbhikkhe hatthimaṃsaṃ paribhuñjanti , bhikkhūnaṃ piṇḍāya carantānaṃ hatthimaṃsaṃ denti. Bhikkhū hatthimaṃsaṃ paribhuñjanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā hatthimaṃsaṃ paribhuñjissanti. Rājaṅgaṃ hatthī, sace rājā jāneyya, na nesaṃ attamano assā’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, hatthimaṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ. Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassāti.
តេន ខោ បន សមយេន រញ្ញោ អស្សា មរន្តិ។ មនុស្សា ទុព្ភិក្ខេ អស្សមំសំ បរិភុញ្ជន្តិ, ភិក្ខូនំ បិណ្ឌាយ ចរន្តានំ អស្សមំសំ ទេន្តិ។ ភិក្ខូ អស្សមំសំ បរិភុញ្ជន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា អស្សមំសំ បរិភុញ្ជិស្សន្តិ។ រាជង្គំ អស្សា, សចេ រាជា ជានេយ្យ, ន នេសំ អត្តមនោ អស្សា’’តិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ ន, ភិក្ខវេ, អស្សមំសំ បរិភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ បរិភុញ្ជេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ។
Tena kho pana samayena rañño assā maranti. Manussā dubbhikkhe assamaṃsaṃ paribhuñjanti, bhikkhūnaṃ piṇḍāya carantānaṃ assamaṃsaṃ denti. Bhikkhū assamaṃsaṃ paribhuñjanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā assamaṃsaṃ paribhuñjissanti. Rājaṅgaṃ assā, sace rājā jāneyya, na nesaṃ attamano assā’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, assamaṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ. Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassāti.
តេន ខោ បន សមយេន មនុស្សា ទុព្ភិក្ខេ សុនខមំសំ បរិភុញ្ជន្តិ, ភិក្ខូនំ បិណ្ឌាយ ចរន្តានំ សុនខមំសំ ទេន្តិ។ ភិក្ខូ សុនខមំសំ បរិភុញ្ជន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា សុនខមំសំ បរិភុញ្ជិស្សន្តិ, ជេគុច្ឆោ សុនខោ បដិកូលោ’’តិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ ន, ភិក្ខវេ, សុនខមំសំ បរិភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ បរិភុញ្ជេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ។
Tena kho pana samayena manussā dubbhikkhe sunakhamaṃsaṃ paribhuñjanti, bhikkhūnaṃ piṇḍāya carantānaṃ sunakhamaṃsaṃ denti. Bhikkhū sunakhamaṃsaṃ paribhuñjanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā sunakhamaṃsaṃ paribhuñjissanti, jeguccho sunakho paṭikūlo’’ti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, sunakhamaṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ. Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassāti.
តេន ខោ បន សមយេន មនុស្សា ទុព្ភិក្ខេ អហិមំសំ បរិភុញ្ជន្តិ, ភិក្ខូនំ បិណ្ឌាយ ចរន្តានំ អហិមំសំ ទេន្តិ។ ភិក្ខូ អហិមំសំ បរិភុញ្ជន្តិ។ មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា អហិមំសំ បរិភុញ្ជិស្សន្តិ, ជេគុច្ឆោ អហិ បដិកូលោ’’តិ។ សុបស្សោបិ 1 នាគរាជា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ, ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ។ ឯកមន្តំ ឋិតោ ខោ សុបស្សោ នាគរាជា ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘សន្តិ, ភន្តេ, នាគា អស្សទ្ធា អប្បសន្នា។ តេ អប្បមត្តកេហិបិ ភិក្ខូ វិហេឋេយ្យុំ។ សាធុ, ភន្តេ, អយ្យា អហិមំសំ ន បរិភុញ្ជេយ្យុ’’ន្តិ។ អថ ខោ ភគវា សុបស្សំ នាគរាជានំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ…បេ.… បទក្ខិណំ កត្វា បក្កាមិ។ អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ន, ភិក្ខវេ, អហិមំសំ បរិភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ បរិភុញ្ជេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ។
Tena kho pana samayena manussā dubbhikkhe ahimaṃsaṃ paribhuñjanti, bhikkhūnaṃ piṇḍāya carantānaṃ ahimaṃsaṃ denti. Bhikkhū ahimaṃsaṃ paribhuñjanti. Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti – ‘‘kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā ahimaṃsaṃ paribhuñjissanti, jeguccho ahi paṭikūlo’’ti. Supassopi 2 nāgarājā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho supasso nāgarājā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘santi, bhante, nāgā assaddhā appasannā. Te appamattakehipi bhikkhū viheṭheyyuṃ. Sādhu, bhante, ayyā ahimaṃsaṃ na paribhuñjeyyu’’nti. Atha kho bhagavā supassaṃ nāgarājānaṃ dhammiyā kathāya sandassesi…pe… padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi. Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi – ‘‘na, bhikkhave, ahimaṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ. Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassā’’ti.
តេន ខោ បន សមយេន លុទ្ទកា សីហំ ហន្ត្វា សីហមំសំ 3 បរិភុញ្ជន្តិ, ភិក្ខូនំ បិណ្ឌាយ ចរន្តានំ សីហមំសំ ទេន្តិ។ ភិក្ខូ សីហមំសំ បរិភុញ្ជិត្វា អរញ្ញេ វិហរន្តិ។ សីហា សីហមំសគន្ធេន ភិក្ខូ បរិបាតេន្តិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ ន, ភិក្ខវេ, សីហមំសំ បរិភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ បរិភុញ្ជេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ។
Tena kho pana samayena luddakā sīhaṃ hantvā sīhamaṃsaṃ 4 paribhuñjanti, bhikkhūnaṃ piṇḍāya carantānaṃ sīhamaṃsaṃ denti. Bhikkhū sīhamaṃsaṃ paribhuñjitvā araññe viharanti. Sīhā sīhamaṃsagandhena bhikkhū paripātenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, sīhamaṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ. Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassāti.
តេន ខោ បន សមយេន លុទ្ទកា ព្យគ្ឃំ ហន្ត្វា…បេ.… ទីបិំ ហន្ត្វា…បេ.… អច្ឆំ ហន្ត្វា…បេ.… តរច្ឆំ ហន្ត្វា តរច្ឆមំសំ បរិភុញ្ជន្តិ, ភិក្ខូនំ បិណ្ឌាយ ចរន្តានំ តរច្ឆមំសំ ទេន្តិ។ ភិក្ខូ តរច្ឆមំសំ បរិភុញ្ជិត្វា អរញ្ញេ វិហរន្តិ។ តរច្ឆា តរច្ឆមំសគន្ធេន ភិក្ខូ បរិបាតេន្តិ។ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ។ ន, ភិក្ខវេ, តរច្ឆមំសំ បរិភុញ្ជិតព្ពំ។ យោ បរិភុញ្ជេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ។
Tena kho pana samayena luddakā byagghaṃ hantvā…pe… dīpiṃ hantvā…pe… acchaṃ hantvā…pe… taracchaṃ hantvā taracchamaṃsaṃ paribhuñjanti, bhikkhūnaṃ piṇḍāya carantānaṃ taracchamaṃsaṃ denti. Bhikkhū taracchamaṃsaṃ paribhuñjitvā araññe viharanti. Taracchā taracchamaṃsagandhena bhikkhū paripātenti. Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ. Na, bhikkhave, taracchamaṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ. Yo paribhuñjeyya, āpatti dukkaṭassāti.
ហត្ថិមំសាទិបដិក្ខេបកថា និដ្ឋិតា។
Hatthimaṃsādipaṭikkhepakathā niṭṭhitā.
សុប្បិយភាណវារោ និដ្ឋិតោ ទុតិយោ។
Suppiyabhāṇavāro niṭṭhito dutiyo.
Footnotes:
Related texts:
អដ្ឋកថា • Aṭṭhakathā / វិនយបិដក (អដ្ឋកថា) • Vinayapiṭaka (aṭṭhakathā) / មហាវគ្គ-អដ្ឋកថា • Mahāvagga-aṭṭhakathā / ហត្ថិមំសាទិបដិក្ខេបកថា • Hatthimaṃsādipaṭikkhepakathā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / វជិរពុទ្ធិ-ដីកា • Vajirabuddhi-ṭīkā / ហត្ថិមំសាទិបដិក្ខេបកថាវណ្ណនា • Hatthimaṃsādipaṭikkhepakathāvaṇṇanā
ដីកា • Tīkā / វិនយបិដក (ដីកា) • Vinayapiṭaka (ṭīkā) / បាចិត្យាទិយោជនាបាឡិ • Pācityādiyojanāpāḷi / ១៦៩. ហត្ថិមំសាទិបដិក្ខេបកថា • 169. Hatthimaṃsādipaṭikkhepakathā
